Odsetki od udziału kapitałowego wypłacane wspólnikom osobowych spółek handlowych – ujęcie księgowe

Marek Barowicz

W jaki sposób ująć w księgach rachunkowych wypłatę odsetek od udziału kapitałowego przysługujących wspólnikowi spółki jawnej?

Wspólnikom spółek osobowych (jawnej, partnerskiej, komandytowej i ska – w tym ostatnim przypadku chodzi o komplementariuszy) przysługuje prawo żądania corocznej wypłaty odsetek w wysokości 5% ich udziału kapitałowego (odpowiadającego wartości rzeczywiście wniesionego wkładu), nawet wtedy, gdy spółka poniosła stratę (art. 53 oraz art. 89, art. 103 i art. 126 § 1 pkt 1 w zw. z art. 53 Ksh).

  • IS – izba skarbowa
  • US – urząd skarbowy
  • updof – ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
  • updop – ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
  • Ksh – Kodeks spółek handlowych

Prawo takie nie przysługuje wspólnikom spółek kapitałowych. Zgodnie bowiem z art. 190 i art. 346 Ksh wspólnikom spółek z o.o. i akcjonariuszom spółek akcyjnych nie wolno pobierać odsetek od wniesionych wkładów, jak również od posiadanych udziałów (akcji).

Wypłatę przez spółkę osobową odsetek na rzecz wspólnika ujmuje się w ewidencji księgowej spółki prowadzącej księgi rachunkowe:

Wn konto 75-1 „Koszty finansowe”,

Ma konto 13 „Rachunki i kredyty bankowe”.

Z kolei otrzymanie przez wspólnika – jednostkę prowadzącą księgi rachunkowe – odsetek wypłaconych przez spółkę osobową powoduje konieczność zaksięgowania ich w księgach wspólnika:

Wn konto 13 „Rachunki i kredyty bankowe”,

Ma konto 75-0 „Przychody finansowe”.

Jeżeli spółka nie wypłaci odsetek (choć jej umowa przewiduje ich wypłatę), mogą one zwiększać wartość udziału kapitałowego wspólnika:

Wn konto 03 „Długoterminowe aktywa finansowe”,

Ma konto 75-0 „Przychody finansowe”.

Spółka powinna natomiast dokonać zapisu w swoich księgach:

Wn konto 75-1 „Koszty finansowe”,

Ma konto 24 „Pozostałe rozrachunki”.

Odsetki od udziału kapitałowego otrzymane przez wspólnika spółki osobowej, będącego osobą fizyczną, stanowią dla niego przychód:

  • z innych źródeł (art. 10 ust. 1 pkt 9 updof) – gdy wypłaca je spółka jawna, partnerska lub komandytowa (zob. interpretacja IS w Bydgoszczy z 16.03.2010, ITPB1/415-997a/09/TK),
  • z kapitałów pieniężnych z tytułu udziału w zyskach osób prawnych (art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 24 ust. 5 pkt 9 updof) – gdy wypłaca je ska.

W pierwszym przypadku spółka, która wypłaciła odsetki wspólnikowi, nie jest zobowiązana do poboru podatku dochodowego. Podatek ten rozlicza wspólnik (wykazuje je w zeznaniu rocznym PIT-36 i opodatkowuje wg skali podatkowej, łącznie z innymi przychodami). W drugim przypadku do poboru i odprowadzenia do US zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodu osiągniętego przez wspólnika z tytułu uczestnictwa w zysku spółki (którego nie łączy się z innymi przychodami) zobowiązana jest spółka jako płatnik tego podatku. Na spółce ciąży też obowiązek złożenia do US deklaracji rocznej o zryczałtowanym podatku dochodowym PIT-8AR.

Z kolei odsetki od udziału kapitałowego otrzymane przez wspólnika spółki osobowej, będącego podatnikiem CIT, stanowią dla niego przychód:

  • z działalności gospodarczej (art. 12 ust. 3 updop) – gdy wypłaca je spółka jawna, partnerska lub komandytowa,
  • z zysków kapitałowych z tytułu udziału w zyskach osób prawnych (art. 7b ust. 1 pkt 1 lit. k w zw. z art. 22 ust. 1 updop) – gdy wypłaca je ska.

W pierwszym przypadku przychód z tytułu odsetek od udziału kapitałowego łączony jest z innymi przychodami uzyskanymi z prowadzenia przez wspólnika działalności gospodarczej i opodatkowany na zasadach ogólnych. W drugim przypadku podlega on opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym. Podatek jako płatnik pobiera ska, dokonująca wypłaty odsetek od udziału kapitałowego (art. 26 ust. 1 updop).

Wypłacone odsetki z tytułu udziału kapitałowego nie stanowią kosztów uzyskania przychodów wspólników (ani samej spółki w przypadku ska) na mocy art. 23 ust. 1 pkt 9a updof i art. 16 ust. 1 pkt 13b updop.

w sprzedaży

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....