Odpis aktualizujący od należności dochodzonej na drodze sądowej

Wioletta Chaczykowska

Jeden z kontrahentów spółki zalega ze spłatą należności z tytułu dostaw. Należność ta jest bezsporna, nie jest jeszcze przedawniona. W związku z tym skierowano sprawę do sądu.
Jak ująć w księgach rachunkowych to zdarzenie? Czy należy dokonać odpisu aktualizującego?
  • updof – ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
  • updop – ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
  • uor – ustawa o rachunkowości

Należności dochodzone na drodze sądowej obarczone są ryzykiem niespłacalności. Istnieje zatem prawdopodobieństwo, że nie przyniosą one w przyszłości oczekiwanych korzyści ekonomicznych. W związku z tym trzeba dokonać odpisu aktualizującego. Odpis aktualizujący, w wysokości różnicy między kwotą należności a kwotą, której wyegzekwowania się oczekuje, ma na celu urealnienie kwoty należności wykazywanej w księgach i bilansie. Odpisy takie, zgodnie z art. 35b ust. 2 uor, zaliczane są do pozostałych kosztów operacyjnych, a jeżeli dotyczą odsetek - do kosztów finansowych. Wpływają one zatem na wynik finansowy jednostki.

Odpis aktualizujący figuruje w księgach tak długo, jak długo aktualne jest ryzyko nieściągnięcia należności, której dotyczy, a należność nie jest przedawniona lub umorzona. Dokonywanie takich odpisów nie zastępuje działań windykacyjnych służących ściągnięciu należności i nie zwalnia od ich podjęcia. Kierując sprawę na drogę postępowania sądowego, spółka podjęła działania prowadzące do odzyskania zaległej kwoty. Ponieważ w tym momencie kwota wierzytelności stała się roszczeniem, pod datą skierowania sprawy do sądu należność przeksięgowuje się z konta "Rozrachunki z odbiorcami" na konto "Należności dochodzone na drodze sądowej" zapisem:

Wn "Należności dochodzone na drodze sądowej",

Ma "Rozrachunki z odbiorcami".

W związku ze skierowaniem sprawy na drogę postępowania sądowego jednostka ponosi wydatki w postaci opłat sądowych, a niekiedy także koszty opinii biegłych, wynagrodzenia radcy prawnego czy adwokata. Koszty te jako pośrednio związane z działalnością operacyjną jednostki zaliczane są w momencie ich poniesienia do pozostałych kosztów operacyjnych (art. 3 ust. 1 pkt 32 uor):

Wn "Pozostałe koszty operacyjne",

Ma "Rachunek bieżący" lub "Kasa".

W bilansie należności dochodzone na drodze sądowej wykazywane są w aktywach w pozycji B.II.2 lit. d) "Należności krótkoterminowe od pozostałych jednostek dochodzone na drodze sądowej", przy czym prezentowane są po uwzględnieniu odpisów aktualizujących ich wartość (w bilansie kwotę należności trzeba pomniejszyć o odpis aktualizujący).

Spółka skierowała na drogę postępowania sądowego nieprzedawnioną należność w kwocie brutto 24 600 zł (w tym VAT 4600 zł), od której naliczyła odsetki zwłoki - 1000 zł. Koszty postępowania sądowego wyniosły 1100 zł. Ze względu na duże prawdopodobieństwo nieodzyskania (nieściągalności) należności, spółka dokonała odpisu aktualizującego na całą kwotę należności wraz z odsetkami.

Zapisy księgowe:

1. Nota odsetkowa - naliczenie odsetek:

  Wn "Rozrachunki z odbiorcami" 1000 zł;

  Ma "Przychody finansowe" 1000 zł.

 

2. PK - skierowanie należności na drogę postępowania sądowego (24 600 + 1000):

  Wn "Należności dochodzone na drodze sądowej" 25 600 zł;

  Ma "Rozrachunki z odbiorcami" 25 600 zł.

 

3. Opłacone koszty postępowania sądowego:

  Wn "Pozostałe koszty operacyjne" 1100 zł;

  Ma "Rachunek bieżący" 1100 zł.

 

4. PK - odpis aktualizujący:

a) kwota netto należności: 20 000 zł

  Wn "Pozostałe koszty operacyjne" 20 000 zł,

b) kwota VAT: 4600 zł

  Wn "Pozostałe koszty operacyjne" 4600 zł,

c) kwota brutto należności: 24 600 zł

  Ma "Odpisy aktualizujące należności" 24 600 zł,

d) odsetki: 1000 zł

  Wn "Koszty finansowe" 1000 zł.

  Ma "Odpisy aktualizujące należności" 1000 zł.

 

Wartość bilansowa należności wykazywana w aktywach bilansu wynosi 0, ponieważ odpis aktualizujący został dokonany w pełnej wysokości i pomniejsza on kwotę należności dochodzonej na drodze sądowej.

Dla celów podatkowych, co do zasady, odpisy aktualizujące nie stanowią kosztów uzyskania przychodu (art. 16 ust. 1 pkt 26a updop). W drodze wyjątku, można jednak zaliczyć do kosztów podatkowych odpisy aktualizujące dokonane zgodnie przepisami ustawy o rachunkowości, jeżeli dotyczą należności wcześniej zaliczonych do przychodów podatkowych, w takiej wysokości (a więc bez VAT i odsetek), a ich nieściągalność została uprawdopodobniona (w sposób określony w art. 16 ust. 1 pkt 26a updop oraz art. 23 ust. 1 pkt 21 updof).

Naliczone, lecz nieotrzymane, odsetki od należności nie są przychodem podatkowym w myśl art. 12 ust. 4 pkt 2 updop oraz art. 14 ust. 3 pkt 2 updof.

Koszty sądowe u wierzyciela stanowią koszt podatkowy z chwilą ich poniesienia. Natomiast do przychodów podatkowych wierzyciel będzie mógł zaliczyć koszty sądowe zasądzone przez sąd do zwrotu na jego rzecz z chwilą ich faktycznego otrzymania (podobnie jak odsetki od należności).

Więcej na temat: „Księgi rachunkowe”
Rachunkowość

Zwrot podatku akcyzowego producentom rolnym w księgach rachunkowych i sprawozdaniu finansowym urzędu gminy

Jesteśmy urzędem gminy. Prosimy o wskazanie właściwego paragrafu klasyfikacji budżetowej oraz sposobu ujęcia w księgach rachunkowych i prezentacji w sprawozdaniu finansowym zwrotu podatku akcyzowego producentom rolnym.

Księgi rachunkowe

Zaliczkowa wypłata wynagrodzenia za pracę – ujęcie podatkowe i księgowe

Marek Barowicz
W związku z nadzwyczajną sytuacją pracownik zwrócił się do pracodawcy o zaliczkową wypłatę wynagrodzenia.
Jakie są skutki (podatkowe i księgowe) wypłacenia mu takiej zaliczki?

Na wniosek pracownika pracodawca może przekazać mu zaliczkę na poczet przyszłego wynagrodzenia (tzw. wynagrodzenie zaliczkowe) za dany okres (miesiąc). Wypłacona zaliczka pomniejsza przyszłe wynagrodzenie za dany miesiąc. Stanowi częściowe spełnienie przez pracodawcę świadczenia przed terminem jego wymagalności. Wypłacone pracownikom kwoty podlegają zarachowaniu na poczet wynagrodzenia należnego za okres obrachunkowy, a zasady ich rozliczeń powinny wynikać z zawartych z nimi umów o pracę (wyrok SN z 24.07.2001, I PKN 552/00).

Dla pracownika wynagrodzenie zaliczkowe jest przychodem ze stosunku pracy w dacie jego wypłaty lub postawienia do dyspozycji (art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 updof). Na pracodawcy ciąży – zgodnie z art. 31 updof – obowiązek pobrania od niego zaliczki na PIT (otrzymana zaliczka na poczet wynagrodzenia rodzi takie same konsekwencje podatkowe, jak otrzymane wynagrodzenie – zob. interpretacja KIS z 17.05.2017, 0111-KDIB2-2.4011.33.2017.1.IN). Ponadto od wypłaconej pracownikowi zaliczki na poczet wynagrodzenia należy odprowadzić do ZUS składkę zdrowotną oraz składki społeczne (w myśl art. 81 ust. 1 ustawy zdrowotnej oraz art. 18 ust. 1 i art. 20 ust. 1 usus).


Nowe uproszczenia w rachunkowości

Od 1.01.2019 r. weszły w życie kolejne uproszczenia dotyczące ustawy o rachunkowości. Nie mogą być one jednak stosowane przy sporządzaniu w 2019 r. sprawozdań finansowych za rok obrotowy rozpoczęty w 2018 r.

Wprowadza je art. 9 ustawy z 9.11.2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu wprowadzenia uproszczeń dla przedsiębiorców w prawie podatkowym i gospodarczym.

Główne udogodnienia obejmują:

1. Podwyższenie progów pozwalających uznać jednostkę za małą. Wzrosły one o 50%: z 17 mln do 25,5 mln zł – w przypadku sumy bilansowej na koniec roku obrotowego, oraz z 34 mln do 51 mln zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów w roku obrotowym (bez mian pozostał próg przeciętnego zatrudnienia – 50 osób).


Księgi rachunkowe

Nowe uproszczenia w rachunkowości od 2019

Krzysztof Hałub
Zatwierdzone roczne sprawozdania finansowe będą przechowywane co najmniej przez 5 lat, a nie trwale – jak wynika z dotychczasowych przepisów.

Zatwierdzone roczne sprawozdania finansowe będą przechowywane co najmniej przez 5 lat, a nie trwale – jak wynika z dotychczasowych przepisów.

To jedna ze zmian w ramach pakietu uproszczeń dla przedsiębiorców, wprowadzanego ustawą z 9.11.2018 o zmianie niektórych ustaw w celu wprowadzenia uproszczeń dla przedsiębiorców w prawie podatkowym i gospodarczym (DzU poz. 2244). Ustawa ta zawiera także zmiany w uor.

Wśród nich jest właśnie skrócenie okresu przechowywania zatwierdzonych rocznych sprawozdań finansowych. Należy je przechowywać co najmniej 5 lat, licząc od początku roku następującego po roku obrotowym, w którym zostały zatwierdzone.


Księgi rachunkowe

Jaka forma sprawozdania finansowego, gdy dzień bilansowy przypadł przed 1.10.2018

Anna Koleśnik
Rok obrotowy spółki z o.o. zakończył się 30.09.2018. Czy ma ona obowiązek sporządz enia sprawozdania finansowego (sf) w formie elektronicznej w strukturze logicznej i formacie określonym przez MF?

Rok obrotowy spółki z o.o. zakończył się 30.09.2018. Czy ma ona obowiązek sporządz enia sprawozdania finansowego (sf) w formie elektronicznej w strukturze logicznej i formacie określonym przez MF?

1.10.2018 weszły w życie przepisy nakładające obowiązek sporządzania sf w postaci elektronicznej, a w przypadku przedsiębiorców (wpisanych do rejestru przedsiębiorców KRS, a także będących osobami fizycznymi prowadzącymi księgi rachunkowe) – w kwalifikowanej formie określonej przez MF.


Księgi rachunkowe

Odsetki od udziału kapitałowego wypłacane wspólnikom osobowych spółek handlowych – ujęcie księgowe

Marek Barowicz
W jaki sposób ująć w księgach rachunkowych wypłatę odsetek od udziału kapitałowego przysługujących wspólnikowi spółki jawnej?

Rachunkowość

Inwentaryzacja należności spornych i wątpliwych

W art. 26 ust. 1 pkt 3 uor, poświęconym inwentaryzacji, wskazano, że należności sporne i wątpliwe inwentaryzuje się drogą porównania danych (weryfikacji). Uor nie wyjaśnia, co to są należności sporne i wątpliwe. W art. 35b uor, dotyczącym odpisów aktualizujących należności, jest mowa m.in. o odpisach na należności: kwestionowane przez dłużników, od dłużników postawionych w stan likwidacji lub upadłości oraz w stosunku do których otwarto postępowanie restrukturyzacyjne lub układowe, od dłużników, których wniosek o ogłoszenie upadłości sąd oddalił z uwagi na brak środków na pokrycie kosztów postępowania oraz z zapłatą których dłużnik zalega, a wg oceny jednostki ich spłata w umownej kwocie nie jest prawdopodobna.
Z przepisów o podatku dochodowym wynika z kolei, że nieściągalność należności uznaje się w szczególności za uprawdopodobnioną, gdy:
dłużnik zmarł, został wykreślony z CEIDG, postawiony w stan likwidacji lub upadłości,
zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne, układowe lub ugodowe,
należność została potwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu i skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego,
należność jest kwestionowana przez dłużnika na drodze powództwa sądowego (art. 16 ust. 2 updop oraz art. 23 ust. 3 updof).
Co zatem rozumie się w uor przez należności sporne i wątpliwe? Czy dokonanie odpisu aktualizującego zwalnia od uzgodnienia należności z kontrahentami?

Rachunkowość

Zakup licencji w księgach rachunkowych państwowej jednostki budżetowej

Państwowa jednostka budżetowa prosi o wyjaśnienie, czy zakupione na okres roku licencje (np. na publikacje elektroniczne, programy antywirusowe) kwalifikować w księgach rachunkowych do wartości niematerialnych i prawnych, jeżeli w następnym roku, od tych samych kontrahentów, ponownie kupuje roczną licencję na aktualizację programów dotyczących publikacji i antywirusowych.

Księgi rachunkowe

Opłaty klimatyczne w księgach rachunkowych

W jaki sposób powinny być ujęte w księgach rachunkowych opłaty klimatyczne pobierane przez hotel na rzecz gminy?

Rachunkowość

Ewidencja cła

Jak zaksięgować cło pobrane od importowanych materiałów? Materiały wyceniamy w cenach zakupu.
Czy cło wchodzi w zakres ceny zakupu, czy ceny nabycia?

Księgi rachunkowe

Księgowe ujęcie podatku od przychodów z budynków

Tadeusz Waślicki
Jak ujmować w księgach rachunkowych tzw. podatek minimalny (od nieruchomości komercyjnych)?
Spółka z o.o., której księgi prowadzę, ma kilka nieruchomości o wartości początkowej przekraczającej 10 mln zł. Moja wątpliwość wynika z tego, że muszę w księgach ująć zarówno zaliczkę na CIT, jak i podatek wynikający z posiadania nieruchomości.

Księgi rachunkowe

Rozliczenie usług w toku w jednostce prowadzącej konta kosztów według rodzaju wyłącznie w zespole 4

Tadeusz Waślicki
Spółka z o.o. świadczy trwające nie dłużej niż 6 mies. usługi budowlane (nie są one zaliczane do usług długoterminowych). Prowadzi także w niewielkim zakresie nieskomplikowaną produkcję, która często na dzień bilansowy nie jest zakończona. Niezakończone usługi budowlane – wycenione w odpowiednim procencie umówionej ceny, pomniejszonej o przeciętny zysk – księguje na dzień bilansowy zapisem: Wn konto 60, Ma konto 49. Podobnie ujmuje w księgach – wycenione wg cen sprzedaży netto pomniejszonych o przeciętny zysk – wyroby oraz produkcję w toku. Na dzień bilansowy saldo konta 49 przenoszone jest na wynik finansowy.
Czy w następnym roku obrotowym spółka powinna przenieść wartość usług niezakończonych z poprzedniego roku ponownie na konto 49? Jak rozliczyć i zaewidencjonować produkcję w toku na koniec okresu sprawozdawczego? Jak ustalić zmianę stanu produktów?
Spółka prowadzi ewidencję kosztów wyłącznie w zespole 4 „Koszty według rodzajów” oraz stosuje rachunek zysków i strat w wariancie porównawczym.

Księgi rachunkowe

Jak zaksięgować wpłaty w systemie PayU dokonywane przez klientów

Tadeusz Waślicki
Spółka z o.o. zamierza w bieżącym roku uruchomić dodatkową sprzedaż przez sklep internetowy. Klienci będą płacić za zakupiony towar przez PayU i otrzymają go dopiero po dokonaniu zapłaty.
Jak księgować takie wpłaty?
Kiedy ujmować przychód ze sprzedaży i kiedy powstaje obowiązek podatkowy w VAT?

Księgi rachunkowe

Czy jednostka stosująca bilansową metodę rozliczania różnic kursowych składa w US sprawozdanie z badania

Anna Koleśnik
Czy spółka z o.o., która dobrowolnie poddała badaniu biegłego rewidenta swoje sprawozdanie finansowe (sf) za 2017, ma obowiązek składania do US sprawozdania z badania?
Czy taki obowiązek ciąży także na spółce (podatniku CIT), która musi poddać sf badaniu jedynie z uwagi na wybraną metodę ustalania różnic kursowych?

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....