Oddanie środka trwałego do użytkowania kooperantowi na podstawie umowy toolingu – ujęcie podatkowe i księgowe

Marek Barowicz

Zdarza się, że przedsiębiorcy przekazują własne składniki aktywów do użytkowania innym przedsiębiorcom w ramach zawieranych z kooperantami (np. producentami, podwykonawcami, dostawcami, odbiorcami) odpłatnych umów o współpracę (tzw. umów toolingu).
Przyjrzyjmy się, jakie są tego skutki w podatku dochodowym, VAT i księgach rachunkowych.

Umowy toolingu, będące umowami o współpracę, należą do tzw. umów nienazwanych. Wykazują cechy umów o świadczenie usług (art. 750 Kc). Ich treść kształtuje zasada swobody umów, wynikająca z art. 3531 Kc, zgodnie z którą strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny wg swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

  • MF – Minister Finansów
  • IS – izba skarbowa
  • updof – ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
  • updop – ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
  • Kc – Kodeks cywilny
  • KIS – Krajowa Informacja Skarbowa

Typowa umowa toolingu polega na tym, że w zamian za udostępniony składnik aktywów (środek trwały, np. maszynę, urządzenie techniczne czy środek transportu), kooperant (przyszły użytkownik obcego środka trwałego) zobowiązuje się – przez czas oznaczony lub nieoznaczony – realizować na rzecz przedsiębiorcy oddającego ten środek trwały do używania określone świadczenia/usługi o charakterze ekwiwalentnym, wzajemnym. Przykładowo chodzi o:

  • wytwarzanie i dostarczanie wyłącznie dla tego przedsiębiorcy uzgodnionych z nim produktów gotowych/materiałów/komponentów za pomocą przekazanego przez niego sprzętu, zapewniającego odpowiednią jakość efektów wytwórczych,
  • dostarczanie towarów danego rodzaju, w określonej ilości i cenie; świadczenie określonych usług wyłącznie na rzecz przedsiębiorcy,
  • kupowanie wyłącznie od niego określonych wyrobów/towarów/materiałów/usług,
  • powstrzymanie się od dokonywania zakupów od innych podmiotów gospodarczych,
  • składowanie towarów zakupionych od przedsiębiorcy w udostępnionych przez niego środkach trwałych,
  • promowanie marki przedsiębiorcy, eksponowanie jego wyrobów/towarów/materiałów/usług, z wykorzystaniem oddanego przez niego w tym celu do używania środka trwałego, świadczenie usług marketingowych, pozyskiwanie na rzecz przedsiębiorcy nowych rynków zbytu i kanałów dystrybucji jego towarów/wyrobów.

Kooperant nie może swobodnie dysponować otrzymanym składnikiem. Na ogół użytkując go, musi liczyć się z pewnymi – uzgodnionymi przez strony umowy toolingu – obciążeniami, takimi jak:

  • używanie otrzymanego środka trwałego zgodnie z jego przeznaczeniem, zasadami i wymogami prawidłowej eksploatacji,
  • ubezpieczanie go na własny koszt,
  • ponoszenie wszelkich kosztów i opłat związanych z eksploatacją oraz utrzymanie go w należytym stanie,
  • przeprowadzanie wszelkich interwencji oraz czynności, do których wykonania zobowiązują przepisy prawa, m.in. związanych z ochroną środowiska oraz bhp,
  • umożliwienie przedsiębiorcy udostępniającemu środek trwały kontroli jego stanu oraz poprawności wykorzystania.

Skutki w podatku dochodowym

W konsekwencji zawarcia umowy toolingu nie dochodzi do przeniesienia własności środka trwałego na rzecz kooperanta, korzystającego z udostępnionego mu składnika majątku. Przedsiębiorca oddający ten składnik do używania zachowuje prawo do dokonywania od niego odpisów amortyzacyjnych, a odpisy te – na gruncie podatku dochodowego – stanowią dla niego koszty uzyskania przychodów, co potwierdzają liczne interpretacje organów podatkowych (np. pisma KIS z 24.09.2018, 0111-KDIB2-1.4010.286.2018.1.EN, a także IS w Warszawie z 7.02.2017, 1462-IPPB3.4510.1105.2016.1.MC, i 20.11.2014, IPPB5/423-879/14-2/KS, oraz Katowicach z 7.02.2013, IBPBI/2/423-1451/12/JS).

Co prawda art. 23 ust. 1 pkt 45a lit. c updof i art. 16 ust. 1 pkt 63 lit. c updop wyłączają z kosztów podatkowych odpisy amortyzacyjne od wartości początkowej środków trwałych oraz wnip oddanych do nieodpłatnego używania – za miesiące, w których składniki te były oddane do nieodpłatnego używania. Niemniej z nieodpłatnym używaniem mamy do czynienia wówczas, gdy oddający w używanie nie czerpie z tego żadnych korzyści – odbywa się to kosztem jego majątku. Gdy jednak – jak w przypadku umów o współpracy – przekazanie sprzętu związane jest z dokonywaniem zakupów innych towarów, służy reklamie urządzeń lub wkalkulowane zostało w cenę towarów czy usług albo gdy pobierana jest z tego tytułu opłata doliczana do ceny produktów, trudno mówić o braku odpłatności. Środek trwały jest używany do osiągnięcia celu, jakim jest zysk czerpany ze stałej współpracy z podmiotem korzystającym ze sprzętu (zob. przywołana interpretacja KIS z 24.09.2018).

Kooperant, używając przekazaną mu rzecz czy sprzęt, nie uzyskuje przychodów podatkowych z tytułu nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń na podstawie art. 11 ust. 1 updof czy art. 12 ust. 1 pkt 2 updop (interpretacje IS w Warszawie z 17.02.2017, 1462-IPPB3.4510.1109.2016.1.PS, i Katowicach z 28.09.2015, IBPB-1-2/4510-267/15/AK). Nie można bowiem mówić o nieodpłatnym świadczeniu, gdy występują świadczenia wzajemne.

Jak czytamy w odpowiedzi MF z 27.04.2018 na zapytanie poselskie nr 7136 (0115-KDIT3.4011.416.2017.1.PSZ), jeżeli korzystanie przez podatnika z udostępnionych mu nieodpłatnie rzeczy lub praw jest warunkiem koniecznym do wykonania określonych świadczeń, na rzecz podmiotu użyczającego te rzeczy lub prawa, to w takiej sytuacji u podatnika tego nie wystąpi w tym zakresie przychód z tytułu otrzymanych nieodpłatnych świadczeń. Przykładem takiej relacji gospodarczej jest tzw. umowa toolingu, na podstawie której kontrahent nieodpłatnie udostępnia urządzenia w ramach świadczenia wzajemnego.

Skutki w VAT

Przekazanie środka trwałego kooperantowi do użytkowania w ramach umowy toolingu nie powoduje powstania obowiązku podatkowego w VAT. Nie wiąże się z przeniesieniem prawa do rozporządzania towarem jak właściciel (zatem nie jest to dostawa towarów).

Nie jest to również świadczenie usług – służy wyłącznie do wykonania działalności zleconej przez przedsiębiorcę, ma na celu umożliwienie realizacji zlecenia. Co istotne, nie jest odrębnym świadczeniem, lecz elementem kompleksowej usługi o złożonym charakterze. Trzeba tu bowiem uwzględnić podstawowy cel wynikający z łączących strony umów, a nie wyodrębniać – dla potrzeb podatkowych  – poszczególne czynności służące realizacji tego celu, w sposób oderwany od ich sensu gospodarczego (por. interpretacje KIS z 27.07.2017, 0115-KDIT1-2.4012.250.2017.2.RS, i IS w Warszawie z 31.01.2014, IPPP1/443-69/14-2/EK).

Księgowania

W związku z oddaniem własnego środka trwałego do użytkowania na mocy umowy toolingu dokonuje się następujących zapisów w księgach rachunkowych:

1. Oddanie kooperantowi środka trwałego do użytkowania w ramach umowy o współpracę

Wn konto 01 „Środki trwałe” (w analityce „Środki udostępnione kooperantom w ramach umowy o współpracę”)

Ma konto 01 „Środki trwałe”

2. Amortyzacja środka trwałego oddanego do użytkowania w ramach umowy o współpracę (odpisy amortyzacyjne za miesiące, w których środek trwały został oddany kooperantowi do użytkowania stanowią koszty podatkowe)

Wn konto 40 „Koszty według rodzajów” (amortyzacja)

Ma konto 07 „Odpisy umorzeniowe środków trwałych”

Z kolei podmiot użytkujący cudzy środek trwały, udostępniony przez kontrahenta w ramach umowy o współpracę, dokonuje następujących zapisów:

1. Przyjęcie cudzego środka trwałego do używania

Wn konto 09 „Obce środki trwałe” (ewidencja pozabilansowa)

2. Zwrot cudzego środka trwałego przyjętego uprzednio do użytkowania na podstawie umowy o współpracę (po jej zakończeniu)

Ma konto 09 „Obce środki trwałe” (ewidencja pozabilansowa).

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Więcej na temat: „Środki trwałe”
Amortyzacja

Limit 10 tys. zł od 2019 także dla ulepszeń starych środków trwałych

Anna Koleśnik
Od 2018 podwyższono graniczną kwotę wydatków na ulepszenia środków trwałych zwiększające ich wartość początkową – z 3,5 do 10 tys. zł. Nowy limit nie objął jednak ulepszeń środków trwałych oddanych do używania we wcześniejszych latach. Obecnie ten błąd naprawiono.

Mocą ustawy z 27.10.2017 o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (DzU poz. 2175), która weszła w życie 1.01.2018, postanowiono, że wydatki na ulepszenia środków trwałych, których wartość nie przekracza 10 tys. zł, mogą być zaliczone bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodów.

W przepisach przejściowych zastrzeżono jednak, że nowy limit stosuje się do składników majątku przyjętych do używania po 31.12.2017. Rozwiązanie to było krytykowane, gdyż przy każdym ulepszeniu trzeba by badać, kiedy ulepszany składnik został przyjęty do używania, i pamiętać o limicie 3,5 tys. zł, o którym w nowych przepisach nie ma już mowy.


Środki trwałe

„Niskocenność” w rachunkowości – praktyczne dylematy

Józef Dudek
Na skutek podniesienia z 3,5 do 10 tys. zł dolnej granicy wartości początkowej składników majątku kwalifikowanych do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych (wnip), podlegających amortyzacji dla celów CIT i PIT, pojawiło się pytanie, czy ten sam limit może być przyjęty także w rachunkowości. Publikujemy kolejny głos w dyskusji na ten temat.

W artykule pt. „Niskocenność” w rachunkowości na tle zmiany dolnej granicy środków trwałych Artur Hołda i Anna Staszel rozpatrzyli różne aspekty podatkowej zmiany dolnej granicy środków trwałych oraz wnip z punktu widzenia rachunkowości. Sprawa nie jest błaha wobec prawie 3-krotnego podniesienia wartości dolnej granicy aktywów trwałych. Autorzy odnieśli „wielkość istotną dla jednostki” do wartości aktywów oraz poziomu kosztów. Wszystko to na tle wymogu uor – rzetelnego i jasnego przedstawienia przez rachunkowość sytuacji majątkowej, finansowej i wyniku finansowego jednostki.

Ze względu na wagę i skutki zajmijmy się raz jeszcze problemem dolnej granicy aktywów, zarówno w celu możliwej gramatycznej i logicznej wykładni zmian przepisów ustaw o podatku dochodowym, jak i wyboru poprawnego, a zarazem praktycznego księgowego rozwiązania problemu.


Podatki i prawo gospodarcze

Odpisy amortyzacyjne a koszty finansowania dłużnego

Edyta Głębicka
Nasza spółka z o.o. rozważa zakup kilku nowych środków trwałych. Ponieważ z bieżących środków finansowych musimy opłacić dostawy, na zakup składników majątku trwałego zapewne zaciągniemy kredyt w banku albo pożyczkę od innego podmiotu. Do tej pory tego rodzaju zakupów dokonywaliśmy z własnych pieniędzy.
Jakie szczególne skutki podatkowe będą się wiązały ze sfinansowaniem inwestycji środkami zewnętrznymi?

CIT – wyłączenie z kosztów podatkowych

Odsetki zwiększające wartość środka trwałego a limit 5% EBITDA dla usług niematerialnych

Przy obliczaniu limitu wydatków na usługi niematerialne, stanowiących koszty uzyskania przychodów na gruncie CIT, w kwocie odsetek nie uwzględnia się odsetek zwiększających wartość inwestycji.

Rachunkowość

Wartość netto zlikwidowanego środka trwałego wchodzącego w skład zbiorczego obiektu inwentarzowego

Jak ustalić wartość netto zlikwidowanego składnika zbiorczego obiektu inwentarzowego, aby go wyksięgować z konta 01 „Środki trwałe” (Ma) na konto 76-1 „Pozostałe koszty operacyjne” (Wn)?

Rachunkowość

Zaliczki na poczet zakupu środków trwałych i innych usług w sprawozdaniu Rb-N

Jak państwowa jednostka budżetowa powinna prezentować zaliczki przekazane kontrahentom na poczet dostaw i usług (np. konferencji, usługi hotelowej), a także zaliczki na poczet zakupu gruntów oraz środków trwałych w budowie w sprawozdaniu Rb-N?

CIT

Jednorazowy odpis niskocennego składnika majątku a limit amortyzacji fabrycznie nowych środków trwałych

Agnieszka Kowalska Artur Kowalski
Spółka z o.o. kupiła w sierpniu i we wrześniu kilka nowych urządzeń (grupa 8 KŚT) o wartości początkowej do 10 tys. zł.
Czy jednorazowe zaliczenie wydatków na ich zakup do kosztów podatkowych spowoduje zmniejszenie limitu jednorazowej amortyzacji fabrycznie nowych środków trwałych (100 tys. zł rocznie)?

Podatki i prawo gospodarcze

Amortyzacja środków trwałych otrzymanych w darowiźnie przed 2018 r.

Artur Kowalski Agnieszka Kowalska
Czy – w związku ze zmianą przepisów updof i ograniczeniem możliwości amortyzacji – darowane środki trwałe wprowadzone do ewidencji przedsiębiorstwa osoby fizycznej przed 2018 r. należy amortyzować jak do tej pory, czy wg nowych zasad?

Nowelizacja PIT

Odpisy od środków trwałych darowanych przed 2018 kosztem bez ograniczeń

Anna Koleśnik
Zmiany, które nastąpiły od 1.01.2018 w zakresie zaliczania do kosztów podatkowych przez podatników PIT amortyzacji otrzymanych w darowiźnie środków trwałych i wnip, nie dotyczą składników majątku przyjętych do używania przed tą datą.

Nowelizacja PIT

Odpisy od środków trwałych nabytych w darowiźnie przed 2018 kosztem bez ograniczeń

Zmiany, które nastąpiły od 1.01.2018 w zakresie zaliczania do kosztów podatkowych przez podatników PIT amortyzacji otrzymanych w darowiźnie środków trwałych i wnip, nie dotyczą składników majątku przyjętych do używania przed tą datą.

Rachunkowość

Amortyzacja środków trwałych o wartości początkowej nieprzekraczającej 10 000 zł

Korzystając ze zmian ustawy o podatku dochodowym, chcielibyśmy zastosować poniższe rozwiązanie do środków trwałych, których wartość początkowa nie przekracza 10 000 zł. Środki trwałe o wartości początkowej do 3500 zł byłyby jednorazowo odpisywane w koszty. Natomiast te o wartości pomiędzy 3500 a 10 000 zł byłyby objęte ewidencją środków trwałych i podlegałyby amortyzacji, ale przyspieszonej (stawki z wykazu pomnożone przez współczynnik 2). Nie chcielibyśmy dokonywać jednorazowych odpisów, gdyż miałoby to negatywny wpływ na sytuację finansową naszej jednostki. Naszym zdaniem zaproponowane rozwiązanie zapewni rzetelny i jasny obraz sytuacji finansowej i majątkowej jednostki oraz jej wyniku finansowego.
Czy jest to prawidłowe w świetle uor? Czy będzie honorowane podatkowo?

Rachunkowość

Czy koszty przetargu zwiększają wartość początkową środka trwałego

Czy wynagrodzenie (faktura) specjalizowanej jednostki, która w naszym imieniu przeprowadziła postępowanie przetargowe na budowę obiektu, zwiększa wartość początkową środków trwałych wchodzących w skład tego obiektu? Ani uor, ani KSR 11 Środki trwałe nic nie mówią o przetargach.

Rachunkowość

Wartość początkowa środków trwałych otrzymanych nieodpłatnie przez państwową jednostkę budżetową

W myśl § 38 ust. 1 rozporządzenia RM w sprawie szczegółowego sposobu gospodarowania niektórymi składnikami majątku Skarbu Państwa[1] państwowa jednostka budżetowa (dalej pjb) może nieodpłatnie przekazać innej pjb lub jednostce samorządu terytorialnego (dalej jst) rzeczowe składniki majątku ruchomego.
W jakiej wartości jednostki te powinny przyjąć te składniki? Czy w wartości, w jakiej figurowały u przekazującego, wynikającej z dowodu PT, czy też w wartości rynkowej?
Na podstawie § 39 ust. 2 rozporządzenia z 4.04.2017 r. pjb może także darować składniki majątkowe.
W jakiej wartości jednostka otrzymująca darowiznę przyjmuje je do ksiąg?
W jakiej wartości pjb powinna przyjąć i ująć w ewidencji księgowej środki trwałe otrzymane nieodpłatnie od samorządowej jednostki budżetowej: na podstawie dowodu PT, w którym podano wartość brutto i dotychczasowe umorzenie środka trwałego wynikające z ksiąg rachunkowych jednostki przekazującej, czy na podstawie umowy darowizny?

Rachunkowość

Wycena ulepszenia

Jesteśmy czynnym podatnikiem VAT. Zmodernizowaliśmy budynek mieszkalny.
W jakiej wartości należy wprowadzić do ewidencji środków trwałych modernizację – w wartości netto czy brutto?

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....