Oddanie środka trwałego do użytkowania kooperantowi na podstawie umowy toolingu – ujęcie podatkowe i księgowe

Marek Barowicz

Zdarza się, że przedsiębiorcy przekazują własne składniki aktywów do użytkowania innym przedsiębiorcom w ramach zawieranych z kooperantami (np. producentami, podwykonawcami, dostawcami, odbiorcami) odpłatnych umów o współpracę (tzw. umów toolingu).
Przyjrzyjmy się, jakie są tego skutki w podatku dochodowym, VAT i księgach rachunkowych.

Umowy toolingu, będące umowami o współpracę, należą do tzw. umów nienazwanych. Wykazują cechy umów o świadczenie usług (art. 750 Kc). Ich treść kształtuje zasada swobody umów, wynikająca z art. 3531 Kc, zgodnie z którą strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny wg swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

  • MF – Minister Finansów
  • IS – izba skarbowa
  • updof – ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
  • updop – ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
  • Kc – Kodeks cywilny
  • KIS – Krajowa Informacja Skarbowa

Typowa umowa toolingu polega na tym, że w zamian za udostępniony składnik aktywów (środek trwały, np. maszynę, urządzenie techniczne czy środek transportu), kooperant (przyszły użytkownik obcego środka trwałego) zobowiązuje się – przez czas oznaczony lub nieoznaczony – realizować na rzecz przedsiębiorcy oddającego ten środek trwały do używania określone świadczenia/usługi o charakterze ekwiwalentnym, wzajemnym. Przykładowo chodzi o:

  • wytwarzanie i dostarczanie wyłącznie dla tego przedsiębiorcy uzgodnionych z nim produktów gotowych/materiałów/komponentów za pomocą przekazanego przez niego sprzętu, zapewniającego odpowiednią jakość efektów wytwórczych,
  • dostarczanie towarów danego rodzaju, w określonej ilości i cenie; świadczenie określonych usług wyłącznie na rzecz przedsiębiorcy,
  • kupowanie wyłącznie od niego określonych wyrobów/towarów/materiałów/usług,
  • powstrzymanie się od dokonywania zakupów od innych podmiotów gospodarczych,
  • składowanie towarów zakupionych od przedsiębiorcy w udostępnionych przez niego środkach trwałych,
  • promowanie marki przedsiębiorcy, eksponowanie jego wyrobów/towarów/materiałów/usług, z wykorzystaniem oddanego przez niego w tym celu do używania środka trwałego, świadczenie usług marketingowych, pozyskiwanie na rzecz przedsiębiorcy nowych rynków zbytu i kanałów dystrybucji jego towarów/wyrobów.

Kooperant nie może swobodnie dysponować otrzymanym składnikiem. Na ogół użytkując go, musi liczyć się z pewnymi – uzgodnionymi przez strony umowy toolingu – obciążeniami, takimi jak:

  • używanie otrzymanego środka trwałego zgodnie z jego przeznaczeniem, zasadami i wymogami prawidłowej eksploatacji,
  • ubezpieczanie go na własny koszt,
  • ponoszenie wszelkich kosztów i opłat związanych z eksploatacją oraz utrzymanie go w należytym stanie,
  • przeprowadzanie wszelkich interwencji oraz czynności, do których wykonania zobowiązują przepisy prawa, m.in. związanych z ochroną środowiska oraz bhp,
  • umożliwienie przedsiębiorcy udostępniającemu środek trwały kontroli jego stanu oraz poprawności wykorzystania.

Skutki w podatku dochodowym

W konsekwencji zawarcia umowy toolingu nie dochodzi do przeniesienia własności środka trwałego na rzecz kooperanta, korzystającego z udostępnionego mu składnika majątku. Przedsiębiorca oddający ten składnik do używania zachowuje prawo do dokonywania od niego odpisów amortyzacyjnych, a odpisy te – na gruncie podatku dochodowego – stanowią dla niego koszty uzyskania przychodów, co potwierdzają liczne interpretacje organów podatkowych (np. pisma KIS z 24.09.2018, 0111-KDIB2-1.4010.286.2018.1.EN, a także IS w Warszawie z 7.02.2017, 1462-IPPB3.4510.1105.2016.1.MC, i 20.11.2014, IPPB5/423-879/14-2/KS, oraz Katowicach z 7.02.2013, IBPBI/2/423-1451/12/JS).

Co prawda art. 23 ust. 1 pkt 45a lit. c updof i art. 16 ust. 1 pkt 63 lit. c updop wyłączają z kosztów podatkowych odpisy amortyzacyjne od wartości początkowej środków trwałych oraz wnip oddanych do nieodpłatnego używania – za miesiące, w których składniki te były oddane do nieodpłatnego używania. Niemniej z nieodpłatnym używaniem mamy do czynienia wówczas, gdy oddający w używanie nie czerpie z tego żadnych korzyści – odbywa się to kosztem jego majątku. Gdy jednak – jak w przypadku umów o współpracy – przekazanie sprzętu związane jest z dokonywaniem zakupów innych towarów, służy reklamie urządzeń lub wkalkulowane zostało w cenę towarów czy usług albo gdy pobierana jest z tego tytułu opłata doliczana do ceny produktów, trudno mówić o braku odpłatności. Środek trwały jest używany do osiągnięcia celu, jakim jest zysk czerpany ze stałej współpracy z podmiotem korzystającym ze sprzętu (zob. przywołana interpretacja KIS z 24.09.2018).

Kooperant, używając przekazaną mu rzecz czy sprzęt, nie uzyskuje przychodów podatkowych z tytułu nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń na podstawie art. 11 ust. 1 updof czy art. 12 ust. 1 pkt 2 updop (interpretacje IS w Warszawie z 17.02.2017, 1462-IPPB3.4510.1109.2016.1.PS, i Katowicach z 28.09.2015, IBPB-1-2/4510-267/15/AK). Nie można bowiem mówić o nieodpłatnym świadczeniu, gdy występują świadczenia wzajemne.

Jak czytamy w odpowiedzi MF z 27.04.2018 na zapytanie poselskie nr 7136 (0115-KDIT3.4011.416.2017.1.PSZ), jeżeli korzystanie przez podatnika z udostępnionych mu nieodpłatnie rzeczy lub praw jest warunkiem koniecznym do wykonania określonych świadczeń, na rzecz podmiotu użyczającego te rzeczy lub prawa, to w takiej sytuacji u podatnika tego nie wystąpi w tym zakresie przychód z tytułu otrzymanych nieodpłatnych świadczeń. Przykładem takiej relacji gospodarczej jest tzw. umowa toolingu, na podstawie której kontrahent nieodpłatnie udostępnia urządzenia w ramach świadczenia wzajemnego.

Skutki w VAT

Przekazanie środka trwałego kooperantowi do użytkowania w ramach umowy toolingu nie powoduje powstania obowiązku podatkowego w VAT. Nie wiąże się z przeniesieniem prawa do rozporządzania towarem jak właściciel (zatem nie jest to dostawa towarów).

Nie jest to również świadczenie usług – służy wyłącznie do wykonania działalności zleconej przez przedsiębiorcę, ma na celu umożliwienie realizacji zlecenia. Co istotne, nie jest odrębnym świadczeniem, lecz elementem kompleksowej usługi o złożonym charakterze. Trzeba tu bowiem uwzględnić podstawowy cel wynikający z łączących strony umów, a nie wyodrębniać – dla potrzeb podatkowych  – poszczególne czynności służące realizacji tego celu, w sposób oderwany od ich sensu gospodarczego (por. interpretacje KIS z 27.07.2017, 0115-KDIT1-2.4012.250.2017.2.RS, i IS w Warszawie z 31.01.2014, IPPP1/443-69/14-2/EK).

Księgowania

W związku z oddaniem własnego środka trwałego do użytkowania na mocy umowy toolingu dokonuje się następujących zapisów w księgach rachunkowych:

1. Oddanie kooperantowi środka trwałego do użytkowania w ramach umowy o współpracę

Wn konto 01 „Środki trwałe” (w analityce „Środki udostępnione kooperantom w ramach umowy o współpracę”)

Ma konto 01 „Środki trwałe”

2. Amortyzacja środka trwałego oddanego do użytkowania w ramach umowy o współpracę (odpisy amortyzacyjne za miesiące, w których środek trwały został oddany kooperantowi do użytkowania stanowią koszty podatkowe)

Wn konto 40 „Koszty według rodzajów” (amortyzacja)

Ma konto 07 „Odpisy umorzeniowe środków trwałych”

Z kolei podmiot użytkujący cudzy środek trwały, udostępniony przez kontrahenta w ramach umowy o współpracę, dokonuje następujących zapisów:

1. Przyjęcie cudzego środka trwałego do używania

Wn konto 09 „Obce środki trwałe” (ewidencja pozabilansowa)

2. Zwrot cudzego środka trwałego przyjętego uprzednio do użytkowania na podstawie umowy o współpracę (po jej zakończeniu)

Ma konto 09 „Obce środki trwałe” (ewidencja pozabilansowa).

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Zobacz też:

Nowe uproszczenia w rachunkowości

Od 1.01.2019 r. weszły w życie kolejne uproszczenia dotyczące ustawy o rachunkowości. Nie mogą być one jednak stosowane przy sporządzaniu w 2019 r. sprawozdań finansowych za rok obrotowy rozpoczęty w 2018 r.

Wprowadza je art. 9 ustawy z 9.11.2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu wprowadzenia uproszczeń dla przedsiębiorców w prawie podatkowym i gospodarczym.

Główne udogodnienia obejmują:

1. Podwyższenie progów pozwalających uznać jednostkę za małą. Wzrosły one o 50%: z 17 mln do 25,5 mln zł – w przypadku sumy bilansowej na koniec roku obrotowego, oraz z 34 mln do 51 mln zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów w roku obrotowym (bez mian pozostał próg przeciętnego zatrudnienia – 50 osób).


Księgi rachunkowe

Podatkowe i bilansowe skutki kradzieży przedmiotu leasingu

Marek Barowicz
Spółce skradziono przenośny aparat o cechach środka trwałego, stanowiący przedmiot leasingu.
Jak ująć w księgach rachunkowych to zdarzenie losowe i jakie będą jego skutki podatkowe?

W przypadku utraty leasingowanego aparatu, maszyny, środka transportu itp., umowa leasingu wygasa. Finansujący (leasingodawca) może wówczas żądać od korzystającego (leasingobiorcy) natychmiastowej zapłaty wszystkich przewidzianych w umowie, a niezapłaconych rat (przestaje obowiązywać pierwotny harmonogram ich płatności, określony w umowie leasingu), pomniejszonych o korzyści:

  • jakie finansujący uzyskał wskutek ich zapłaty i wygaśnięcia umowy leasingu przed umówionym terminem (np. oszczędności na wcześniejszej spłacie kredytu refinansującego nabycie przedmiotu leasingu),
  • z tytułu ubezpieczenia rzeczy,
  • naprawienia szkody (art. 7095 Kc).

Księgi rachunkowe

Zaliczkowa wypłata wynagrodzenia za pracę – ujęcie podatkowe i księgowe

Marek Barowicz
W związku z nadzwyczajną sytuacją pracownik zwrócił się do pracodawcy o zaliczkową wypłatę wynagrodzenia.
Jakie są skutki (podatkowe i księgowe) wypłacenia mu takiej zaliczki?

Na wniosek pracownika pracodawca może przekazać mu zaliczkę na poczet przyszłego wynagrodzenia (tzw. wynagrodzenie zaliczkowe) za dany okres (miesiąc). Wypłacona zaliczka pomniejsza przyszłe wynagrodzenie za dany miesiąc. Stanowi częściowe spełnienie przez pracodawcę świadczenia przed terminem jego wymagalności. Wypłacone pracownikom kwoty podlegają zarachowaniu na poczet wynagrodzenia należnego za okres obrachunkowy, a zasady ich rozliczeń powinny wynikać z zawartych z nimi umów o pracę (wyrok SN z 24.07.2001, I PKN 552/00).

Dla pracownika wynagrodzenie zaliczkowe jest przychodem ze stosunku pracy w dacie jego wypłaty lub postawienia do dyspozycji (art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 updof). Na pracodawcy ciąży – zgodnie z art. 31 updof – obowiązek pobrania od niego zaliczki na PIT (otrzymana zaliczka na poczet wynagrodzenia rodzi takie same konsekwencje podatkowe, jak otrzymane wynagrodzenie – zob. interpretacja KIS z 17.05.2017, 0111-KDIB2-2.4011.33.2017.1.IN). Ponadto od wypłaconej pracownikowi zaliczki na poczet wynagrodzenia należy odprowadzić do ZUS składkę zdrowotną oraz składki społeczne (w myśl art. 81 ust. 1 ustawy zdrowotnej oraz art. 18 ust. 1 i art. 20 ust. 1 usus).


Księgi rachunkowe

Nowe uproszczenia w rachunkowości od 2019

Krzysztof Hałub
Zatwierdzone roczne sprawozdania finansowe będą przechowywane co najmniej przez 5 lat, a nie trwale – jak wynika z dotychczasowych przepisów.

Zatwierdzone roczne sprawozdania finansowe będą przechowywane co najmniej przez 5 lat, a nie trwale – jak wynika z dotychczasowych przepisów.

To jedna ze zmian w ramach pakietu uproszczeń dla przedsiębiorców, wprowadzanego ustawą z 9.11.2018 o zmianie niektórych ustaw w celu wprowadzenia uproszczeń dla przedsiębiorców w prawie podatkowym i gospodarczym (DzU poz. 2244). Ustawa ta zawiera także zmiany w uor.

Wśród nich jest właśnie skrócenie okresu przechowywania zatwierdzonych rocznych sprawozdań finansowych. Należy je przechowywać co najmniej 5 lat, licząc od początku roku następującego po roku obrotowym, w którym zostały zatwierdzone.


Księgi rachunkowe

e-sprawozdanie finansowe – czy podaje się kwoty w groszach

Czy w ustrukturyzowanym sprawozdaniu finansowym (wg struktury logicznej i formatu określonego przez Ministerstwo Finansów w BIP) w wariancie „w złotych” należy podawać kwoty w złotych i groszach, czy w zaokrągleniu do pełnych złotych?

Księgi rachunkowe

Odsetki od udziału kapitałowego wypłacane wspólnikom osobowych spółek handlowych – ujęcie księgowe

Marek Barowicz
W jaki sposób ująć w księgach rachunkowych wypłatę odsetek od udziału kapitałowego przysługujących wspólnikowi spółki jawnej?

Księgi rachunkowe

Jaka forma sprawozdania finansowego, gdy dzień bilansowy przypadł przed 1.10.2018

Anna Koleśnik
Rok obrotowy spółki z o.o. zakończył się 30.09.2018. Czy ma ona obowiązek sporządz enia sprawozdania finansowego (sf) w formie elektronicznej w strukturze logicznej i formacie określonym przez MF?

Rok obrotowy spółki z o.o. zakończył się 30.09.2018. Czy ma ona obowiązek sporządz enia sprawozdania finansowego (sf) w formie elektronicznej w strukturze logicznej i formacie określonym przez MF?

1.10.2018 weszły w życie przepisy nakładające obowiązek sporządzania sf w postaci elektronicznej, a w przypadku przedsiębiorców (wpisanych do rejestru przedsiębiorców KRS, a także będących osobami fizycznymi prowadzącymi księgi rachunkowe) – w kwalifikowanej formie określonej przez MF.


Księgi rachunkowe

Opłaty klimatyczne w księgach rachunkowych

W jaki sposób powinny być ujęte w księgach rachunkowych opłaty klimatyczne pobierane przez hotel na rzecz gminy?

Księgi rachunkowe

Księgowanie depozytu gwarancyjnego z tytułu umowy leasingu

Marek Barowicz
Zgodnie z zawartą umową leasingu operacyjnego firma zobowiązała się wnieść depozyt gwarancyjny, który ma służyć zabezpieczeniu ew. roszczeń leasingodawcy związanych z nienależytym wykonywaniem umowy. Będzie on płatny w częściach, wraz z kolejnymi ratami czynszu.
Jak ująć taki depozyt w księgach rachunkowych?

Księgi rachunkowe

Księgowe ujęcie podatku od przychodów z budynków

Tadeusz Waślicki
Jak ujmować w księgach rachunkowych tzw. podatek minimalny (od nieruchomości komercyjnych)?
Spółka z o.o., której księgi prowadzę, ma kilka nieruchomości o wartości początkowej przekraczającej 10 mln zł. Moja wątpliwość wynika z tego, że muszę w księgach ująć zarówno zaliczkę na CIT, jak i podatek wynikający z posiadania nieruchomości.

Księgi rachunkowe

Rozliczenie usług w toku w jednostce prowadzącej konta kosztów według rodzaju wyłącznie w zespole 4

Tadeusz Waślicki
Spółka z o.o. świadczy trwające nie dłużej niż 6 mies. usługi budowlane (nie są one zaliczane do usług długoterminowych). Prowadzi także w niewielkim zakresie nieskomplikowaną produkcję, która często na dzień bilansowy nie jest zakończona. Niezakończone usługi budowlane – wycenione w odpowiednim procencie umówionej ceny, pomniejszonej o przeciętny zysk – księguje na dzień bilansowy zapisem: Wn konto 60, Ma konto 49. Podobnie ujmuje w księgach – wycenione wg cen sprzedaży netto pomniejszonych o przeciętny zysk – wyroby oraz produkcję w toku. Na dzień bilansowy saldo konta 49 przenoszone jest na wynik finansowy.
Czy w następnym roku obrotowym spółka powinna przenieść wartość usług niezakończonych z poprzedniego roku ponownie na konto 49? Jak rozliczyć i zaewidencjonować produkcję w toku na koniec okresu sprawozdawczego? Jak ustalić zmianę stanu produktów?
Spółka prowadzi ewidencję kosztów wyłącznie w zespole 4 „Koszty według rodzajów” oraz stosuje rachunek zysków i strat w wariancie porównawczym.

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....