Oczekiwana strata na długotrwałej umowie budowlanej

Paweł Szalacha Dr nauk ekon., dyrektor finansowy w spółce budowlanej PORR S.A.
W artykule omówiono zasady ustalania wyniku na niezakończonych długotrwałych umowach budowlanych oraz tworzenia rezerwy na oczekiwaną stratę, z uwzględnieniem wpływu pandemii COVID-19.

Osiągnięcie przez przedsiębiorstwo budowlano-montażowe (wykonawcę) oczekiwanego zysku na realizowanych przez siebie długotrwałych umowach (kontraktach) budowlanych jest obarczone istotnym ryzykiem.

Na zysk z umowy o budowę wpływa wiele zmiennych czynników, które oddziałują zarówno na koszty realizacji umowy, jak i uzyskiwane za jej wykonanie przychody. Wynika to ze specyfiki produkcji budowlanej, która – jako produkcja indywidualna – charakteryzuje się cechami podatnymi na zmiany i często trudnymi do przewidzenia (zaplanowania). Są to: niepowtarzalność zadań (każda budowa jest inna), coraz bardziej skracany limit czasowy na realizację budowy, nieuwzględniający wpływu czynników zewnętrznych, np. niekorzystnych warunków atmosferycznych, coraz większa złożoność prac na placach budów i wyższe wymagania wobec technologii robót budowlanych. Jeżeli dodatkowo – z uwagi na silną konkurencję wywierającą presję na obniżenie marży zysku – wykonawca pozyskał umowę o budowę z niską marżą i skalkulował swoje koszty blisko granicznej (minimalnej) kwoty, to w razie splotu niekorzystnych okoliczności, a niekiedy także nieumiejętnego prowadzenia budowy, pojawia się realne zagrożenie poniesienia straty na danej umowie.

Wyświetlono 7% treści artykułu

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Temat: „Księgi rachunkowe”
Rachunkowość

Wycena zapasu produktów

Zgodnie z art. 28 ust. 3 uor, jeżeli nie można ustalić kosztu wytworzenia produktu, wycenia się go według ceny sprzedaży netto takiego samego lub podobnego produktu, pomniejszonej o przeciętnie osiągany przy sprzedaży produktów zysk brutto ze sprzedaży, a w przypadku produktów w toku – także z uwzględnieniem stopnia ich przetworzenia.
Czy od dokonanej w powyższy sposób wyceny należy odjąć koszty:
1) będące konsekwencją niewykorzystanych zdolności produkcyjnych i strat produkcyjnych?
2) ogólnego zarządu, które nie są związane z doprowadzeniem produktu do postaci i miejsca, w jakich się znajduje na dzień wyceny?
3) magazynowania wyrobów gotowych i półproduktów (o ile poniesienie tych kosztów nie jest niezbędne w procesie produkcji)?
4) sprzedaży produktów?
Rachunkowość

Dostawy niefakturowane – ujęcie w kosztach

Kupujemy części do naprawy samochodów na potrzeby własne. Przyjmujemy je do magazynu na podstawie dokumentu PZ oraz wydajemy do zużycia na podsta‑ wie dokumentu RW. Zdarza się, że faktura za zakup części nie dociera do nas i musimy się o nią upomnieć albo dociera z opóźnieniem, w następnym miesiącu lub jeszcze później. Cenę tych części znamy, gdyż sprzedawca wraz z dostawą wystawia dokument WZ, który ją zawiera.
Czy możemy ująć koszt zużycia części na podstawie RW, mimo że faktura zakupu dotrze i zostanie zaksięgowana w następnym miesiącu albo później?
Przyjmujemy też towary handlowe do magazynu na podstawie PZ i wydajemy do sprzedaży na podstawie WZ. Faktura zakupu tego towaru dociera z opóźnieniem. Czy możemy ująć koszt sprzedanych towarów w miesiącu ich sprzedaży?
Rachunkowość fundacji i stowrzyszen

Ewidencja kosztów fundacji i stowarzyszeń

Przystępując do sporządzania rocznego sprawozdania finansowego oraz sprawozdania z działalności (tzw. merytorycznego) fundacje i stowarzyszenia muszą rozliczyć koszty między poszczególne działalności. Podział kosztów, zwłaszcza pośrednich, wpływa zarazem na kwalifikację działalności (statutowa odpłatna lub gospodarcza), z czym wiąże się opodatkowanie lub nieopodatkowanie jej wyniku.

W ciągu ostatnich 15 lat rachunkowość organizacji pozarządowych, którymi są głównie fundacje i stowarzyszenia, podlegała różnym regulacjom zawartym w uor, ustawie o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (dalej udpp) oraz w rozporządzeniu MF, które zostało uchylone.

Restrukturyzacja

Postępowania restrukturyzacyjne przedsiębiorców

Artykuł przedstawia możliwości restrukturyzacji przedsiębiorstw zgodnie z polskim porządkiem prawnym, z uwzględnieniem zmian wprowadzonych przepisami antykryzysowymi, zagadnienia związane z odzwierciedleniem postępowań restrukturyzacyjnych w księgach rachunkowych dłużnika oraz konsekwencje podatkowe ich otwarcia.

Restrukturyzacja przedsiębiorstwa ma za zadanie wspomóc przezwyciężenie trudności, których skutkiem jest brak środków do zapłaty wymagalnych zobowiązań i deficytowość, poprzez zastosowanie rozwiązań dopuszczonych prawem. Mowa przede wszystkim o restrukturyzacji naprawczej, której przedmiotem są przedsiębiorstwa odnotowujące słabe wyniki ekonomiczne, często zagrożone utratą płynności finansowej, prowadzącą do bankructwa.

Rachunkowość

Hipotetyczne koszty pozyskania kapitału – ujęcie w księgach rachunkowych

Nasza spółka z o.o., ustalając za lipiec 2020 r. zaliczkę na poczet CIT, skorzystała z uprawnienia zawartego w art. 15cb updop i zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów oprocentowanie części zysku netto za 2019 r., który w myśl uchwały zgromadzenia wspólników zasilił kapitał rezerwowy.
Jak zaksięgować to oprocentowanie?

Zgodnie z art. 15cb updop spółki kapitałowe i ska mogą uznać za koszt uzyskania przychodów hipotetyczne oprocentowanie:

Rachunkowość

Moment zaliczenia drogi dojazdowej do środków trwałych

Czy ujęcie środka trwałego w księgach rachunkowych na podstawie dokumentu OT, a nawet rozpoczęcie amortyzacji może nastąpić przed otrzymaniem (faktycznym wpływem do firmy) faktury zakupu tego środka trwałego?
Nasza firmia zleciła wykonanie drogi dojazdowej. W czerwcu podpisano protokół odbioru i rozpoczęto jej użytkowanie. Faktura wykonawcy wpłynęła na początku kolejnego miesiąca i została ujęta w rejestrze zakupu w lipcu.
Czy w księgach czerwca można ująć przyjęcie środka trwałego? Czy można dokonać odpisu amortyzacyjnego już w czerwcu?

Bazująca na uor definicja środka trwałego zawarta w pkt 3.1 KSR 11 Środki trwałe brzmi w skrócie następująco:

Rachunkowość

Księgowe ujęcie kontraktu terminowego

Spółka z o.o. 26.09.2019 r. zawarła z bankiem kontrakt forward[1] opiewający na 100 tys. euro z terminem realizacji 7.01.2020 r. po kursie wymiany 4,4070 PLN/EUR (spółka ma zamiar sprzedać 100 tys. euro). Wyciąg bankowy z 26.09.2019 r. nie zawiera zapisów nt. tej transakcji. Spółka zamieniła jednak kontrakt forward na swap[2] (opisany w wyciągu jako transakcja swap) i 22.10.2019 r. rozliczyła 100 tys. euro po kursie 4,3762 PLN/EUR. Na wyciągu walutowym z 22.10.2019 r. widnieje operacja KW 100 tys. euro przeliczona po kursie 4,3762 PLN/EUR, a na wyciągu złotówkowym z tą samą datą – KP 437 620 zł.
7.01.2020 r., tj. pod datą pierwotnie umówionego rozliczenia kontraktu forward, na wyciągach bankowych widnieją operacje na rachunku:
- walutowym – KP 100 tys. euro z opisem „waluta sprzedana forward 20191022 kurs 4,4070” (w opisie numer swap z 22.10.2019 r.) i odpowiednio
- złotówkowym – KW 440 700 zł KW 100 tys. euro z opisem „waluta zakupiona forward 20191022 kurs 4,4070” (w opisie numer forward z 26.09.2019 r.).
Spółka stosuje podatkową metodę wyceny różnic kursowych.
Jak ująć te transakcje w księgach rachunkowych? W którym momencie powstał koszt/przychód z tych transakcji? Czy już w październiku 2019 r., na dzień bilansowy 2019 r., czy dopiero w styczniu 2020 r.? Jak ustalić wysokość tego kosztu/przychodu? Czy – wobec skrócenia terminu kontraktu forward i wymiany waluty w październiku – kontrakt powinien być wykazany i wyceniony na koniec 2019 r. w bilansie? Czy rozliczając różnice kursowe od własnych środków pieniężnych, uwzględnić oba kontrakty? Jeśli tak, to po jakim kursie?

Jednym z ryzyk działalności gospodarczej są niekorzystne zmiany kursu walutowego, co dotyczy np. spłaty zobowiązań wyrażonych w walucie obcej. Sposobem na neutralizację ryzyka może być zawarcie kontraktów terminowych zaliczanych do instrumentów finansowych. Szczegółowe zasady ewidencji instrumentów finansowych określa rozporządzenie MF. Jednostki małe niewymienione w art. 3 ust. 1e pkt 1–6 uor nie muszą jednak stosować jego przepisów.

Księgi rachunkowe

Nieodpłatne świadczenia – ujęcie w księgach rachunkowych

W jaki sposób ująć w księgach rachunkowych przychód z tytułu nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń otrzymanych przez spółkę z o.o.?

W myśl art. 12 ust. 1 pkt 2 updop do przychodów osoby prawnej zalicza się m.in. wartość otrzymanych rzeczy lub praw, a także wartość innych świadczeń w naturze, w tym wartość rzeczy i praw otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie, oraz wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń (z wyjątkiem świadczeń związanych z używaniem środków trwałych otrzymanych przez samorządowe zakłady budżetowe w rozumieniu ustawy o finansach publicznych i spółki użyteczności publicznej z wyłącznym udziałem jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków od Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków w nieodpłatny zarząd lub w używanie).

Inwestycje

Wycena nieruchomości zaliczanych do inwestycji

Artykuł stanowi kolejny głos w dyskusji nt. pojęcia, zakresu, wyceny i prezentacji nieruchomości wyodrębnianych ze względu na ich inwestycyjny charakter.

Zabierając głos w dyskusji nt. nieruchomości zaliczanych do inwestycji (inwestycji w nieruchomości), chcielibyśmy się skupić na problematyce ich wyceny.

Przed tym jednak wskazane wydaje się przypomnienie wiążących przepisów dotyczących inwestycji w nieruchomości, a następnie określenie przypuszczalnego (brak bowiem oficjalnego wskazania) celu ich wyodrębniania w księgach rachunkowych i sprawozdaniach finansowych (sf). Od tego zależy preferowany sposób wyceny inwestycji w nieruchomości.

Rachunkowość

Ujęcie darowizny w księgach darczyńcy

Spółka komandytowa (sp.k.) przekazała nieodpłatnie Klubowi Sportowemu będącemu stowarzyszeniem zarejestrowanym w KRS, ale nie organizacją pożytku publicznego, wyprodukowane przez siebie krzesła.
Jak w księgach sp.k. ująć tę darowiznę? Czy wartość materiałów zużytych do wyprodukowania krzeseł stanowi koszt uzyskania przychodów dla komandytariuszy (osoby fizyczne) i komplementariusza (spółka z o.o.)? Czy sp.k. może odliczyć VAT od zakupu materiałów zużytych do wyprodukowania krzeseł? Czy darowizna podlega VAT? Jeśli tak, to jak powinien on być zaewidencjonowany w księgach sp.k.? Czy VAT należny od darowizny stanowi koszt uzyskania przychodów?

Biorąc pod uwagę, że uor (art. 24 ust. 4 pkt 2) nakazuje, aby sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych zapewniał m.in. sporządzenie deklaracji (obliczeń) podatkowych, celowe wydaje się wyjaśnienie na wstępie, że w myśl przepisów:

  • wartość darowizny podlega VAT,
  • wartość darowizny, której przedmiotem są wyroby gotowe, wycenia się po koszcie ich wytworzenia (art. 28 ust. 1 pkt 6 uor), a nie wsadu materiałowego; w razie niemożności ustalenia rzeczywistego kosztu wytworzenia, wycena może nastąpić:
Rachunkowość

Księgowanie kosztów wyceny nieruchomości poniesionych w roku poprzedzającym sprzedaż

W lutym 2020 r. sprzedaliśmy zaliczony do środków trwałych budynek wraz z gruntem, na którym jest posadowiony. Sprzedaż poprzedziła wycena budynku i gruntu przez rzeczoznawcę. Swoją ekspertyzę wraz z fakturą przekazał nam w grudniu 2019 r.
Czy koszty ekspertyzy jako związane ze sprzedażą nieruchomości należy odnieść w ciężar wyniku finansowego roku sprzedaży (2020), czy poniesienia kosztu (2019)? Jeżeli są to koszty 2020 r., to jak je ująć na dzień bilansowy – jako zwiększenie księgowej wartości wycenianych nieruchomości czy jako pozostałe rozliczenia międzyokresowe (konto 65)? Jeżeli są to koszty okresu ich poniesienia, to czy zaliczyć je do kosztów działalności operacyjnej (zespół 4 lub 5), czy też do pozostałych kosztów operacyjnych (konto 76-1)?
Rachunkowość

Ujęcie i prezentacja odsetek za zwłokę w zapłacie podatków oraz dodatkowych zobowiązań podatkowych

Jak ująć w księgach i wykazać w rachunku zysków i strat odsetki za zwłokę w zapłacie zobowiązań podatkowych z tytułu CIT, PIT, VAT oraz dodatkowe zobowiązania podatkowe?
Księgi rachunkowe

Jakie księgi podatkowe przy prowadzeniu kilku firm

Czy osoba fizyczna, która w poprzednim roku podatkowym prowadziła indywidualną działalność gospodarczą (przychody przekraczały równowartość 2 mln euro) i księgi rachunkowe, może w kolejnym roku, po przekształceniu tej działalności w spółkę z o.o., zarejestrować w CEIDG drugą firmę i prowadzić dla niej podatkową księgę przychodów i rozchodów?

W myśl art. 24a ust. 4 updof obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych dotyczy osób fizycznych, spółek cywilnych i jawnych takich osób, oraz spółek partnerskich, jeżeli ich przychody, w rozumieniu art. 14, za poprzedni rok podatkowy wyniosły w walucie polskiej co najmniej równowartość kwoty określonej w euro w przepisach o rachunkowości.

Koronawirus

Ewidencja i opodatkowanie pomocy udzielonej przedsiębiorcom przez Polski Fundusz Rozwoju w związku z koronawirusem

W jakiej wysokości i w którym momencie ująć w księgach i opodatkować środki otrzymane w formie subwencji z PFR, w ramach tarczy finansowej?

Polski Fundusz Rozwoju (PFR) realizuje rządowy program wsparcia (tzw. tarcza finansowa) przedsiębiorstw mikro, małych i średnich, które ucierpiały na skutek pandemii wirusa SARS-CoV-2. Głównym celem programu jest wsparcie wskazanej grupy docelowej przez udzielanie zwrotnych subwencji finansowych. Gdy beneficjent spełni warunki określone w programie pomocowym, wówczas zobowiązanie zwrotu otrzymanych środków może zostać umorzone do wysokości 75% finansowania.

Rachunkowość

Jak zaksięgować odstępne za cesję umowy leasingu operacyjnego

W związku z cesją na rzecz naszej spółki przedmiotu leasingu operacyjnego, użytkowanego dotychczas przez innego korzystającego, jesteśmy zobowiązani zapłacić mu odstępne.
Jak je zaksięgować?

Z ekonomicznego punktu widzenia odstępne stanowi dla dotychczasowego korzystającego rekompensatę części opłat manipulacyjnej i wstępnej, poniesionych przy zawarciu umowy leasingu. Przemawia to za uznaniem odstępnego, przez spółkę przejmującą przedmiot leasingu, za opłatę wstępną, obciążającą konto 40 „Koszty według rodzajów – usługi obce” (Ma konto 24 „Pozostałe rozrachunki”).

Rachunkowość

Księgowa ewidencja wynagrodzeń

Wypłaty wynagrodzenia księgujemy na podstawie łącznego zestawienia listy płac. Zbiorcze kwoty są księgowane na poszczególne konta pomocnicze podbudowujące konto 23 „Rozrachunki z pracownikami”, a obejmujące zaliczkę na PIT, składki ZUS, składkę zdrowotną, rozrachunki z tytułu wynagrodzenia, pozostałe rozrachunki dotyczące potrąceń z wynagrodzenia.
Nie prowadzimy dla każdego pracownika imiennego konta księgowego, które zawierałoby m.in. informację o saldzie rozrachunków z pracownikiem. Natomiast w ramach programu płacowego prowadzimy dla każdego pracownika imienne karty wynagrodzenia z podziałem na każdy wypłacony mu składnik wynagrodzenia (stawka zasadnicza, godziny nocne, godziny nadliczbowe, za czas usprawiedliwionej nieobecności) oraz potrącenia z wynagrodzenia (m.in. składki ZUS, zaliczki na PIT).
Czy tego rodzaju ewidencja spełnia wymogi uor?

W myśl uor:

  • konta ksiąg pomocniczych zawierają zapisy będące uszczegółowieniem i uzupełnieniem zapisów kont księgi głównej; prowadzi się je w ujęciu systematycznym jako wyodrębniony system kont, kartotek (zbiorów kont), komputerowych zbiorów danych, uzgodnionych z saldami i zapisami na kontach księgi głównej (art. 16 ust. 1),
Rachunkowość

Ujęcie w ewidencji księgowej podziału działek gruntu

Państwowa jednostka budżetowa prosi o wyjaśnienie sposobu ujęcia w ewidencji księgowej operacji polegającej na podziale działki gruntowej na dwie odrębne działki.
Jak tę operację udokumentować?

Jednostki budżetowe – jako zobowiązane do stosowania uor – prowadzą księgi rachunkowe m.in. na podstawie zasad określonych w rozdz. 2 „Prowadzenie ksiąg rachunkowych” tej ustawy. Z art. 13 uor wynika, że księgi rachunkowe obejmują m.in. zbiory zapisów księgowych, obrotów (sum zapisów) i sald, które tworzą: dziennik, księgę główną, księgi pomocnicze, zestawienia: obrotów i sald kont księgi głównej oraz sald kont ksiąg pomocniczych. Konta księgi głównej zawierają zapisy o zdarzeniach w ujęciu systematycznym, zgodnie z zasadą podwójnego zapisu, przy czym obowiązuje ich uprzednie lub równoczesne zarejestrowanie w dzienniku.

Wycena

Wycena metodą praw własności udziałów w jednostce podporządkowanej

Artykuł przybliża istotę metody praw własności, nazywanej niekiedy metodą „jednoliniowej konsolidacji”, procedury warunkujące jej zastosowanie, zakres podmiotowy oraz wymogi jej stosowania przez inwestorów przy sporządzaniu sprawozdań finansowych – zarówno jednostkowych, jak i skonsolidowanych.

Za punkt wyjścia zostały przyjęte przepisy uor. Rozwiązania MSR/MSSF (dopuszczone do stosowania w UE) stanowią jedynie pomoc przy wyjaśnianiu zagadnienia.

W myśl uor przez „metodę praw własności” (MPW) rozumie się przyjętą przez jednostkę dominującą, wspólnika jednostki współzależnej lub znaczącego inwestora metodę wyceny udziałów w aktywach netto jednostki podporządkowanej (zależnej, współzależnej lub stowarzyszonej), z uwzględnieniem wartości firmy lub ujemnej wartości firmy, ustalonych na dzień objęcia kontroli, współkontroli bądź wywierania znaczącego wpływu.

Inwestycje w nieruchomości

O inwestycjach w nieruchomości raz jeszcze – głos w dyskusji (cz. II)

Ponieważ wydzielenie kategorii inwestycji w nieruchomości wzbudza w praktyce wiele wątpliwości, warto się zastanowić, jaki cel mógł przyświecać ich wyodrębnieniu.

Inwestycje w nieruchomości są prezentowane w bilansie w poz. A.IV „Inwestycje długoterminowe, nieruchomości” (zał. nr 1 i 5 do uor). Przed ich wprowadzeniem do uor były wykazywane w bilansie (i księgach) łącznie z nieruchomościami zaliczonymi do środków trwałych. Ich wprowadzenie jako odrębnej kategorii miało zapewne na celu zbliżenie polskich regulacji do MSR/MSSF, co – w gruncie rzeczy – było głównym celem nowelizacji uor w 2000 r. Można sądzić, że była to stosunkowo szybka reakcja na wydanie MSR 40 Nieruchomości inwestycyjne (wydany w 2000 r. i od tego czasu kilkukrotnie zmieniany).

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....