Obowiązki firm audytorskich i biegłych rewidentów wykonujących ustawowe badania jednostek zainteresowania publicznego

Maciej Chorostkowski
Artykuł omawia najważniejsze przepisy ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym, a także rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 537/2014, dotyczące firm audytorskich i biegłych rewidentów, badających jzp.

Ustawa z 11.05.2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (dalej uobr) realizuje 2 zadania:

  • wdraża do polskiego ustawodawstwa postanowienia dyrektywy 2006/43/WE z 17.05.2006 r. w sprawie ustawowych badań rocznych sprawozdań finansowych, a zarazem aktualizuje dotychczasowe przepisy; regulacje te wiążą wszystkich biegłych rewidentów i wszystkie firmy audytorskie,
  • dostosowuje do polskich warunków niektóre przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 537/2014 z 16.04.2014 r. w sprawie szczegółowych wymogów dotyczących ustawowych badań sprawozdań finansowych jednostek interesu publicznego (dalej rozporządzenie), skierowanego do biegłych rewidentów i firm audytorskich badających jzp.

Najważniejsze przepisy dotyczące wszystkich biegłych rewidentów i firm audytorskich omówiliśmy w artykule Nowa ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich i nadzorze publicznym, zamieszczonym w „Audytorze” nr 3 (72). Obowiązują one także firmy audytorskie i biegłych rewidentów badających jzp, zwłaszcza że w praktyce – dotychczas – niewiele jest firm audytorskich przeprowadzających wyłącznie ustawowe badania jzp (odwrotna sytuacja jest częstsza).

W niniejszym opracowaniu przedstawiamy główne przepisy rozporządzenia i uobr, wiążące firmy audytorskie przeprowadzające ustawowe badania sprawozdań finansowych (sf) jzp (dalej badanie jzp) oraz działających z ich ramienia biegłych rewidentów.

Pomijamy przepisy adresowane do komitetów audytu jzp.

Celem rozporządzenia i powiązanych z nim przepisów uobr jest poprawa jakości i przydatności badań jzp oraz zwiększenie zaufania do sprawozdań z ich wykonania. Jest to bardzo ważne ze względu na rolę, jaką odgrywają sf jzp dla działania rynku kapitałowego, i ujemne skutki, jakie wywołują w gospodarce zakłócenia jego funkcjonowania, a w następstwie na poziomie życia społeczeństw.

Cele te – upraszczając – mają być osiągnięte drogą:

  • zapewnienia skutecznej wewnętrznej kontroli jakości badania jzp, sprawowanej przez przeprowadzającą je firmę audytorską, a zarazem powszechnej dostępności informacji o działalności tej firmy, aby przekonać o niezależności i obiektywizmie ocen zawartych w sprawozdaniu z badania,
  • wzbogacenia zestawu ważnych i przydatnych informacji, przekazywanych – w wyniku przeprowadzenia badania jzp – różnym odbiorcom, wzmacniając rolę ustawowego badania,
  • zwiększenia zaufania do niezależności firmy audytorskiej przeprowadzającej badanie jzp wobec ograniczenia jej prawa do świadczenia niektórych usług na rzecz badanej jzp; chroni to przed zarzutem stronniczości,
  • poddania firm audytorskich przeprowadzających badanie jzp bezpośredniemu nadzorowi KNA; stwarza to możliwość rygorystycznego egzekwowania przez organ nadzoru publicznego wymogów stawianych firmom audytorskim i biegłym rewidentom badającym jzp.

Jednostki zainteresowania publicznego

W myśl uobr do jzp zalicza się (art. 2 pkt 9):

  • emitentów – mających siedzibę na terytorium Polski – papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym państw UE,
  • banki krajowe, oddziały instytucji kredytowych i oddziały banków zagranicznych,
  • zakłady ubezpieczeń i reasekuracji oraz główne oddziały i oddziały zakładów ubezpieczeń i reasekuracji,
  • instytucje pieniądza elektronicznego i krajowe instytucje płatnicze (spełniające kryteria dużej jednostki, określone w art. 2 pkt 8),
  • otwarte fundusze emerytalne, dobrowolne fundusze emerytalne oraz powszechne towarzystwa emerytalne,
  • fundusze inwestycyjne otwarte, specjalistyczne fundusze inwestycyjne otwarte oraz publiczne fundusze inwestycyjne zamknięte,
  • towarzystwa funduszy inwestycyjnych, które na koniec danego oraz poprzedzającego roku obrotowego zarządzały aktywami o wartości nie mniejszej niż 10 mld zł oraz funduszami mającymi łącznie nie mniej niż 30 tys. rejestrów otwartych dla uczestników,
  • podmioty prowadzące działalność maklerską, które na koniec danego oraz poprzedzającego roku obrotowego miały na rachunkach klientów aktywa lub zarządzały aktywami w wysokości nie mniejszej niż 10 mld zł i jednocześnie miały minimum 10 tys. klientów, z wyłączeniem podmiotów prowadzących jedynie działalność polegającą na przyjmowaniu i przekazywaniu zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych lub na doradztwie inwestycyjnym,
  • skok (spełniające kryteria dużej jednostki, określone w art. 2 pkt 8 uobr).

Z danych KNF wynika, że na 1.01.2017 r. działało w Polsce ok. 1340 jzp.

Firmy audytorskie badające jzp

Firmy audytorskie, które zawarły umowy o badanie jzp, muszą spełniać warunki stawiane – w myśl uobr – każdej firmie audytorskiej. Dotyczą one m.in.:

  • wpisu na listę firm audytorskich (art. 18 ust. 4),
  • form prowadzenia działalności,
  • dozwolonego przedmiotu działalności (art. 57),
  • obowiązku przestrzegania zasad niezależności, uczciwości, obiektywizmu, zawodowego sceptycyzmu, należytej staranności, jak również tajemnicy zawodowej oraz posiadania odpowiednich kompetencji zawodowych,
  • zasad ustalania wynagrodzeń za przeprowadzanie badania w wysokości odzwierciedlającej jego pracochłonność oraz stopień złożoności prac i wymagane kwalifikacje (art. 82),
  • podwykonawstwa (art. 48 ust. 4),
  • obowiązku opracowania i wdrożenia systemu wewnętrznej kontroli jakości oraz oceny jego odpowiedniości i skuteczności (art. 59),
  • ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (art. 53),
  • obowiązku dostosowania (skalowania) procedur, rozwiązań organizacyjnych i mechanizmów wewnętrznej kontroli jakości do wielkości i rodzaju podstawowej działalności firmy audytorskiej, w tym do rodzaju i wielkości badanych jednostek oraz skali i stopnia złożoności wykonywanych czynności (art. 65),
  • gromadzenia i przechowywania dokumentacji klienta, akt badania oraz innej dokumentacji (art. 67).

Firmy audytorskie badające jzp objęte są dodatkowymi obowiązkami i rygorami, które omówiono dalej. Ciąży też na nich zwiększona odpowiedzialność. Dowodem tego jest art. 54 uobr, w myśl którego firma audytorska ponosi odpowiedzialność za szkodę spowodowaną swoim działaniem lub zaniechaniem, a kwota odszkodowania z tytułu odpowiedzialności to w przypadku firm badających jzp kwota mniejsza

z dwóch poniższych:

  • 20-krotność wynagrodzenia ustalonego w umowie o wykonanie rewizji,
  • 12 mln zł.

W przypadku innych niż jzp jednostek jest to kwota mniejsza z dwóch: 10-krotności wynagrodzenia ustalonego w umowie o wykonanie rewizji finansowej lub 3 mln zł.

Ograniczenie odpowiedzialności nie dotyczy przypadków umyślnego naruszenia obowiązków zawodowych przez biegłego rewidenta.

Zobowiązanie do zapewnienia wysokiej jakości badania oraz informowania o swojej działalności

Wymogi co do jakości badania sf – bez względu na to, czy jest to badanie ustawowe, czy dobrowolne, czy jest to jzp, czy jednostka niebędąca jzp – są jednakowe. Element różnicujący mogą stanowić wielkość jednostki i rodzaje jej ryzyka. Każde badanie powinno też być objęte systemem wewnętrznej kontroli jakości, do którego utworzenia i stosowania zobowiązane są wszystkie firmy audytorskie.

Niemniej uobr (art. 132) nakazuje firmom audytorskim opracowanie dla badań jzp specjalnej polityki kontroli jakości.

Rozporządzenie (art. 8) przewiduje obowiązek poddania kontroli jakości, przeprowadzanej przez biegłego rewidenta niebiorącego udziału w badaniu, każdego sprawozdania z badania jzp przed jego wydaniem, w celu stwierdzenia, czy opinia i wnioski zawarte w projekcie sprawozdania z badania jzp są racjonalnie uzasadnione. W razie potrzeby następuje uzupełnienie badania i/lub poprawienie sprawozdania z badania bądź rozstrzygnięcie sporu między kontrolującym a kluczowym biegłym rewidentem.

W szczególności kontrolujący ocenia:

  • znaczące rodzaje ryzyka, istotne dla danego badania, zidentyfikowane przez kluczowego biegłego rewidenta
  • w toku badania, oraz reakcje na nie,
  • zasadność przyjętego poziomu istotności oraz reakcji na znaczące ryzyka,
  • porady uzyskane od zewnętrznych ekspertów i ich wykorzystanie,
  • tematy omawiane z organami jzp,
  • czy wybrane dokumenty badania oraz ustne i pisemne informacje przekazane przez kluczowego biegłego rewidenta potwierdzają opinię wyrażoną w projekcie sprawozdania z badania.

Firma audytorska przechowuje dokumentację wyników kontroli wraz z ustaleniami leżącymi u ich podstaw.

Firmy audytorskie przeprowadzające badania jzp zobowiązane są – na mocy rozporządzenia (art. 13) – do corocznego udostępniania na swojej stronie internetowej sprawozdania z przejrzystości. Sprawozdanie powinno być gotowe do końca 4. miesiąca po zakończeniu roku obrotowego i udostępnione na stronie internetowej przez 5 lat.

Zawiera ono informacje o firmie audytorskiej i jej organizacji, jzp, których badanie przeprowadzono w minionym roku, sposobach kontroli niezależności biegłych rewidentów przeprowadzających badania, strukturze przychodów.

Sprawozdanie z przejrzystości ma zawierać w szczególności:

  • opis formy prawnej firmy audytorskiej, struktury własnościowej (wraz z opisem sieci, do której ew. należy) i zarządzania nią oraz zasad wynagrodzeń jej partnerów,
  • opis wewnętrznego systemu kontroli zapewnienia jakości, uzupełnionego o oświadczenie o skuteczności jego działania i informację o dacie kontroli jego działania przez KNA,
  • wykaz jzp, których badanie przeprowadziła firma audytorska w minionym roku,
  • oświadczenie nt. stosowanych przez firmę audytorską:
    • praktyk służących zapewnieniu niezależności i kontroli ich przestrzegania,
    • polityki ustawicznego kształcenia biegłych rewidentów,
  • opis zasad rotacji kluczowych partnerów oraz pracowników firmy audytorskiej,
  • informacje o całkowitych (naszym zdaniem bez VAT) przychodach firmy audytorskiej z tytułu:
    • badania ustawowego rocznych i skonsolidowanych sf jzp oraz tych jednostek niebędących jzp, których jednostką dominującą jest jzp,
    • badania ustawowego rocznych i skonsolidowanych sf innych jednostek,
    • usług niebędących badaniem sf, świadczonych na rzecz badanych jednostek,
    • usług niebędących badaniem sf, świadczonych na rzecz innych jednostek.

Wyświetlono 28% treści artykułu

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Temat: „Rewizja finansowa”
Audytor

Badanie prawidłowości prowadzenia ksiąg rachunkowych za pomocą systemu informatycznego – artykuł dyskusyjny (cz. I)

Agnieszka Baklarz
Uobr nakazuje, aby biegły rewident wyraził w sprawozdaniu z badania sprawozdania finansowego opinię także o prawidłowości prowadzenia ksiąg rachunkowych badanej jednostki. Niestety, brak jest stosownego standardu wykonywania zawodu, wytycznych czy literatury fachowej, które mogłyby go wspomóc przy wykonywaniu tej powinności. Chcielibyśmy się przyczynić do zapełnienia tej luki, zamieszczając poniższe opracowanie i otwierając tym samym dyskusję nad poruszonymi w nim zagadnieniami.

Obligatoryjnym elementem sprawozdania niezależnego biegłego rewidenta z badania jest wyrażenie opinii o tym, czy:

  • sprawozdanie finansowe (sf) przedstawia rzetelny i jasny obraz sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego badanej jednostki, zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami dotyczącymi rachunkowości i sprawozdawczości finansowej, a także przyjętymi zasadami (polityką) rachunkowości,
  • badane sf zostało sporządzone na podstawie prawidłowo prowadzonych ksiąg rachunkowych (ksiąg) – por. art. 83 ust. 3 pkt 8, ust. 6 pkt 1 uobr.

Audytor

Zawyżona wycena nabytej należności

Podczas badania sprawozdania finansowego spółki z o.o. moją uwagę zwróciła należność, którą nabyto od innej firmy za 10% jej nominalnej wartości. W momencie zakupu należność była przeterminowana, a zawarty w niej VAT był objęty procedurą „złych długów”. Dłużnikiem jest dostawca spółki, wobec którego ma ona zobowiązanie. Na dzień bilansowy należność nie była przedawniona. Jak wyjaśnił prezes spółki, jej zamiarem jest uregulowanie zobowiązania nabytą należnością. W tym celu spółka planuje zawrzeć z dostawcą stosowną umowę o kompensacie.
Spółka wyceniła i wykazała tę należność w sprawozdaniu finansowym w kwocie nominalnej, a różnicę między ceną nabycia a wartością nominalną wykazała jako bierne rozliczenia międzyokresowe (przychody przyszłych okresów). Prezes stwierdził, że skoro zasady bilansowej wyceny należności, określone w art. 28 ust. 1 uor, przewidują ich „wycenę w kwocie wymaganej zapłaty”, jest to rozwiązanie prawidłowe. Mam wątpliwości, czy ma rację. Kwota wykazana jako przychody przyszłych okresów (bierne rozliczenia międzyokresowe) stanowi ok. 5% sumy bilansowej.
Jaką wydać opinię z badania, jeżeli spółka pozostanie przy swoim zdaniu?

Zgodnie z art. 498, art. 499 i art. 502 Kc, gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność od wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub tej samej jakości rzeczy oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. Potrącenia dokonuje się przez oświadczenie złożone drugiej stronie. Co istotne, zgodnie z Kc wierzytelność może być potrącona, jeżeli w chwili, gdy potrącenie stało się możliwe, jeszcze nie nastąpiło jej przedawnienie.


Audytor

Nieprzerwane badanie jzp wydłużone do 10 lat

Nasza firma audytorska bada również sprawozdania finansowe jzp. Zauważyłem, że ostatnio zaszła zmiana przepisów dotycząca maksymalnego okresu badania sprawozdania finansowego jzp przez tę samą firmę audytorską.
Czy zmiana ta powoduje, że jeżeli badaliśmy sprawozdania finansowe klienta będącego jzp w latach 2013–2017, to obecnie nasza firma może podpisać umowę na lata 2020 i 2021 bez konieczności „odczekania” 4 lat przerwy? Jeśli tak, to czy zmiana uobr dotyczy również okresu rotacji kluczowego biegłego rewidenta?

31.03.2020 r. została ogłoszona ustawa z tego dnia o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw[1] (dalej tarcza 1.0). Jej art. 49 uchyla art. 134 ust. 1 uobr, który brzmiał: Maksymalny czas nieprzerwanego trwania zleceń badań ustawowych (…), przeprowadzanych przez tę samą firmę audytorską lub firmę audytorską powiązaną z tą firmą audytorską lub jakiegokolwiek członka sieci działającej w państwach UE, do której należą te firmy audytorskie, nie może przekraczać 5 lat. Zmianę tę wprowadzono bez przepisów przejściowych.


Audytor

Udostępnienie dokumentacji z badania

Jestem biegłym rewidentem i prowadzę firmę audytorską. W zeszłym roku zakończyłem współpracę z jednym z klientów, spółką z o.o., której sprawozdanie finansowe za rok obrotowy równy kalendarzowemu (2019) bada już inna firma audytorska. Kluczowy biegły rewident badający obecnie spółkę z ramienia tej firmy wielokrotnie zwracał się do mnie z pytaniami na jej temat. Otrzymuję też od niego różnego rodzaju tabele i arkusze do wypełnienia danymi za okres, kiedy badałem sprawozdanie spółki.
Czy mam obowiązek udzielania dodatkowych informacji, wypełniania i przekazywania tabel itp., czy też mogę się ograniczyć do udostępnienia do wglądu dokumentacji rewizyjnej z moich badań? 

Zgodnie z art. 82 uobr w przypadku zastąpienia firmy audytorskiej inną firmą audytorską, na wniosek firmy zastępującej zastępowana firma audytorska ma obowiązek udostępnienia wszelkich akt ostatniego badania. Na żądanie PANA ma obowiązek wykazać, że informacje zostały udostępnione firmie zastępującej. Natomiast Kodeks etyki zawodowych księgowych IFAC[1], stanowiący obowiązujące w Polsce zasady etyki zawodowej biegłych rewidentów, nie porusza tej kwestii.


Pytania i odpowiedzi

Wypłata dywidendy w przypadku niedokonania odpisu z zysku na kapitał zapasowy spółki akcyjnej

Badając sprawozdanie finansowe (sf) spółki akcyjnej, która sporządza je zgodnie z uor, stwierdziłem, że nie dokonała ona w ubiegłym roku obowiązkowego odpisu z zysku na kapitał zapasowy. Zapytany o to prezes zarządu oświadczył, że nie było takiej potrzeby, bowiem kapitał zapasowy stanowi ponad 50% kapitału akcyjnego, a w myśl Ksh odpisów można zaprzestać, jeżeli kapitał zapasowy wynosi 1/3 kapitału akcyjnego.
Istotnie, kapitał zapasowy wynosi ok. 50% kapitału zapasowego, ale powstał w wyniku emisji akcji powyżej wartości nominalnej (agio) oraz przeksięgowania z kapitału z aktualizacji wyceny różnic z przeszacowania, dotyczących sprzedanych lub zlikwidowanych środków trwałych, objętych w 1995 r. aktualizacją wyceny. Stwierdziłem też, że w propozycji sposobu podziału zysku (poz. 10 dodatkowych informacji i objaśnień) spółka przewiduje przeznaczenie na dywidendy całego zysku netto za rok badany oraz części kapitału zapasowego, obniżając go z 50 do 40% kapitału akcyjnego.
Moim zdaniem odpisów na kapitał zapasowy z zysku netto można zaniechać, gdy utworzony z zysku kapitał osiągnie 1/3 kapitału akcyjnego. Odpis ten ma pierwszeństwo przed innymi celami podziału zysku netto.
Czy wolno przeznaczyć na dywidendę kapitał zapasowy, który nie powstał z zysków? Jeżeli mam rację, to co zrobić, gdy spółka odmówi korekty?
Ponadto prezes zarządu oświadczył, że jego zdaniem do obowiązków biegłego rewidenta należy ocena wiarygodności wyniku finansowego netto. Jego podział leży zaś w gestii walnego zgromadzenia i nie podlega badaniu.
Czy ma rację?

Przede wszystkim rozpatrzmy podstawową kwestię, tj. czy biegły rewident przeprowadzający ustawowe badanie sf ma obowiązek lub prawo oceny prawidłowości już dokonanego i/lub zamierzonego podziału wyniku finansowego. Art. 83 ust. 3 pkt 9 i ust. 6 pkt 9 uobr jednoznacznie wskazują, że sprawozdanie z badania powinno obligatoryjnie zawierać m.in. opinię biegłego rewidenta o tym, czy badane sf jest zgodne co do formy i treści z przepisami prawa, statutem lub umową oraz informację o stwierdzonym podczas badania istotnym naruszeniu prawa, statutu lub umowy spółki mającym wpływ na sf.


Audytor

Badanie planu przekształcenia spółki przez biegłego rewidenta – zmiany od 1.03.2020 r.

Andrzej Netter
Niedawna nowelizacja Ksh wprowadza pewne uproszczenia w zakresie przekształcenia formy prawnej spółek. Niestety, ogranicza też wymóg badania planu przekształcenia przez biegłego rewidenta.

1.03.2020 r., na podstawie ustawy z 19.07.2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw (dalej nowelizacja) znowelizowane zostały przepisy Ksh regulujące m.in. zasady przekształcania spółek handlowych, w tym odnoszące się do badania planu przekształcenia przez biegłego rewidenta.


Koronawirus

Dłuższy termin na sporządzenie i zatwierdzenie sprawozdań finansowych

Krzysztof Hałub
Sprawozdania finansowe za 2019 wyjątkowo nie muszą być sporządzone do końca marca, tylko do końca czerwca 2020. Termin ich zatwierdzenia minie z końcem września, a przekazania do KRS – w połowie października 2020.

Koronawirus

Zmiany w funkcjonowaniu przedsiębiorstw w czasie pandemii

Michał Mieszkiełło Paweł Szumowski Piotr Stępień
Tarcza antykryzysowa wprowadziła w przepisach prawa gospodarczego i prawa administracyjnego wiele istotnych modyfikacji, które wpłyną na działalność przedsiębiorców.

Wynikają one z ustawy z 31.03.2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (dalej tarcza), która weszła w życie w tej samej dacie.


Skonsolidowane sprawozdanie finansowe

Dokumentacja konsolidacyjna

Artur Raciński
Posiadanie dokumentacji konsolidacyjnej to jeden z warunków uznania skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe (ssf) grupy kapitałowej sporządza jednostka dominująca począwszy od roku obrotowego, w którym – wobec objęcia kontrolą jednostki zależnej – powstała grupa. Jeżeli jednostka dominująca jest zarazem znaczącym inwestorem lub wspólnikiem jednostki współzależnej, to ssf obejmuje także jednostki podporządkowane z tych tytułów. Podstawowe zasady sporządzenia ssf określają uor oraz rozporządzenie MF w sprawie szczegółowych zasad sporządzania przez jednostki inne niż banki, zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji skonsolidowanych sprawozdań finansowych grup kapitałowych (dalej rozporządzenie).


Koronawirus

Pandemia a badanie sprawozdań finansowych za 2019 r. – komunikat PIBR (omówienie)

W związku z rozprzestrzenianiem się koronawirusa planowanie i prowadzenie audytów staje się coraz trudniejsze. Polska Izba Biegłych Rewidentów przedstawiła wskazówki pomocne przy badaniach sprawozdań.

Audytor

Wybór pozycji do badania (cz. II) – metody próbkowania

Waldemar Lachowski
Stosowanie badań wyrywkowych umożliwia wykonanie zadań, nałożonych na biegłego rewidenta, przy mniejszym nakładzie pracy, a tym samym niższym koszcie badania. W artykule przedstawiono przykłady zastosowania próbkowania metodami statystycznymi i niestatystycznymi[1].

Próbkowanie według atrybutów umożliwia określenie częstotliwości występowania nieprawidłowości w badanym zbiorze. Każde odstępstwo (odchylenie) ma taką samą wagę bez względu na wartość pieniężną transakcji, przy której powstało. Nic więc dziwnego, że jest ono szczególnie przydatne przy badaniach skuteczności kontroli, umożliwia bowiem oszacowanie wskaźnika odchyleń, jakie nastąpiły w badanym okresie, od wzorca procedury kontrolnej.

Jedną z najczęściej stosowanych odmian próbkowania według atrybutów jest metoda stałej próbki. Jak wskazuje nazwa, jej cechą charakterystyczną jest to, że raz ustalona wielkość próbki nie ulega zmianie, bez względu na liczbę ujawnionych w niej odchyleń. Metoda ta wymaga wybrania i zbadania próbki oraz oszacowania na tej podstawie przedziału (najczęściej jego górnej granicy), w jakim – z określonym poziomem pewności – znajdzie się wskaźnik odchyleń w całym zbiorze.


Pytania i odpowiedzi

Rozwiązanie umowy o badanie skonsolidowanego sprawozdania finansowego

Ze względu na zmiany organizacyjne dotychczasowy klient wypowiedział umowę o badanie skonsolidowanego sprawozdania finansowego grupy kapitałowej, którą nasza firma audytorska badała przez ostatnie 3 lata (nie badaliśmy jednak sprawozdania finansowego jednostki dominującej tej grupy).
Czy powinniśmy kogokolwiek powiadomić o rozwiązaniu umowy o badanie? Pytamy, bo naszym zdaniem uor nie nakłada takiego obowiązku w odniesieniu do umowy o badanie skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Czy odpowiedź na to pytanie zależy od tego, czy jednostką dominującą jest jzp?

Zgodnie z art. 66 ust. 7–10 uor rozwiązanie umowy z firmą audytorską o badanie sprawozdania finansowego (sf) jest możliwe jedynie w razie zaistnienia uzasadnionej ku temu podstawy, za którą uznaje się w szczególności:

  • wystąpienie zdarzeń uniemożliwiających spełnienie wymagań określonych przepisami prawa, dotyczącymi przeprowadzenia badania, zasadami etyki zawodowej, niezależności lub krajowymi standardami wykonywania zawodu,
  • niedotrzymanie warunków umowy innych niż skutkujące możliwością wyrażenia opinii z zastrzeżeniami, opinii negatywnej lub odmowy wyrażenia opinii,
  • przekształcenia, zmiany właścicielskie, zmiany organizacyjne uzasadniające zmianę firmy audytorskiej lub nieprzeprowadzenie badania.

Pytania i odpowiedzi

Informacje w sprawozdaniu z badania identyfikujące badane sprawozdanie finansowe

Jeden z klientów zwrócił się do mnie z pytaniem, czy mógłbym w sprawozdaniu z badania podać wynik finansowy, jaki osiągnął badany podmiot. W przykładach wzorów sprawozdań z badania, dostępnych na stronie internetowej PIBR, nie widzę tego typu danych. Sądzę jednak, że podanie takiej informacji nie jest zakazane. Powiązałaby ona sprawozdanie z badania z badanym sprawozdaniem finansowym (sf), którego to powiązania dzisiaj – jeśli trzymać się przepisów – brak. Co więcej, liczbowa identyfikacja zbadanego sf pozwalałaby zapobiec możliwości jego podmiany na inne, a także upubliczniania wraz ze sprawozdaniem z badania, które w takim przypadku de facto dotyczyłoby innego sprawozdania.
Jakie jest zdanie Redakcji?

Zgodnie z art. 83 uobr biegły rewident, w wyniku przeprowadzenia badania sf, sporządza sprawozdanie z badania (w formie elektronicznej, jeżeli dotyczy ono sf jednostek wpisanych do rejestru przedsiębiorców KRS), w którym identyfikuje badane sprawozdanie, podając:


Audytor

Dokumentacja systemu wewnętrznej kontroli jakości firmy audytorskiej (cz. I)

Antoni Kwasiborski
Każda firma audytorska jest zobowiązana do ustanowienia i wdrożenia systemu wewnętrznej kontroli jakości oraz zapewnienia jego skutecznego działania. Artykuł przedstawia stojące przed nią zadania w tym zakresie.

Celem systemu wewnętrznej kontroli jakości (dalej swkj) jest uzyskanie wystarczającej pewności, że:

  • firma audytorska (dalej fa) i jej personel przestrzegają zawodowych standardów oraz obowiązujących wymogów prawnych i regulacyjnych,
  • sprawozdania z wykonania usług, sporządzane przez działających w imieniu fa biegłych rewidentów – odpowiedzialnych za wykonanie zlecenia – są w danych okolicznościach odpowiednie.

Audytor

Sprawozdanie z badania w formie elektronicznej

Czy firma audytorska może przyjąć ogólną zasadę, że sprawozdanie z badania będzie w każdym przypadku sporządzane w formie elektronicznej?
Jak postąpić, jeżeli klient wpisany do rejestru przedsiębiorców KRS chce otrzymać sprawozdanie z badania w formie papierowej?

Audytor

Badanie sprawozdania jednostkowego i skonsolidowanego przez tego samego kluczowego biegłego rewidenta

Czy w świetle obowiązujących zasad etyki zawodowej, a dokładnie zagrożenia niezależności spowodowanego autokontrolą, dopuszczalne jest badanie przez tego samego kluczowego biegłego rewidenta sprawozdania finansowego jednostki dominującej grupy kapitałowej, kilku jednostek zależnych wchodzących w skład tej grupy, a następnie skonsolidowanego sprawozdania finansowego grupy?

Komitet audytu

Komitety audytu – nie tylko sprawozdawczość i audyt

Artykuł omawia główne zadania komitetów audytu, działających w jednostkach zainteresowania publicznego.

Zasady i praktyka działalności komitetów audytu (KA) wchodzących w skład rad nadzorczych – pomimo niemal 9-letniego okresu ich funkcjonowania w Polsce – nadal wzbudzają wątpliwości i wywołują dyskusje zarówno wśród teoretyków, jak i praktyków ładu korporacyjnego.

Z tym większym zainteresowaniem przeczytałem artykuł Piotra Rybickiego Funkcje komitetu audytu, w którym trafnie przedstawia on niektóre problemy związane z powoływaniem członków KA, komunikacją z kluczowymi interesariuszami wewnątrz jednostki i poza nią oraz praktycznym podejściem do realizacji zadań KA.


Rachunkowość

Badanie sprawozdania z działalności

Jesteśmy zobowiązani do sporządzania sprawozdania z działalności.
Czy podlega ono badaniu przez biegłego rewidenta (firmę audytorską)? Jeżeli tak, to na jakiej podstawie? Nadmieniamy, że nie sporządzamy oświadczenia nt. informacji niefinansowych.

Komitet audytu

Funkcje komitetu audytu

Piotr Rybicki
Artykuł przedstawia rolę komitetu audytu, powoływanego w jednostkach zainteresowania publicznego, status i skład tego komitetu, sposoby realizacji zadań oraz związane z tym problemy.

W połowie 2017 r. dotychczasowa ustawa o biegłych rewidentach i ich samorządzie została zastąpiona ustawą o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (dalej uobr). Przy okazji zaktualizowano przepisy nakładające na jednostki zainteresowania publicznego (jzp) obowiązek powoływania komitetów audytu oraz wyznaczające ich zadania.


Rachunkowość

Jeszcze raz o podpisywaniu umowy o badanie

W „Rachunkowości” nr 12/2017, w odpowiedzi na pytanie, czy umowę z firmą audytorską o badanie sf musi podpisać cały zarząd, czy też – jak w przypadku pozostałych umów – może to zrobić 2 członków zarządu lub członek zarządu i pełnomocnik ustanowiony w spółce (art. 205 ust. 1 Ksh), wyjaśniliśmy:

„Z art. 66 ust. 5 uor jednoznacznie wynika, że umowę o badanie podpisuje kierownik jednostki. Z kolei w myśl art. 3 ust. 1 pkt 6 uor przez kierownika jednostki rozumie się członka zarządu, a jeżeli organ zarządzający jest wieloosobowy – członków tego organu. Przez sformułowanie «członkowie organu zarządzającego» rozumie się wszystkich członków tego organu.


Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....