Nowe zasady przyznawania zasiłku opiekuńczego

Andrzej Radzisław radca prawny

Od 6.06.2018 rodzice, którzy opiekują się dziećmi z orzeczeniem o niepełnosprawności (ze wskazaniem konieczności opieki lub pomocy innej osoby) lub o znacznym stopniu niepełnosprawności, uzyskali nowe uprawnienia do zasiłku opiekuńczego.

Wprowadziła je ustawa z 10.05.2018 o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 1076).

30- i 60-dniowy limit

Nowy limit wypłaty zasiłku opiekuńczego, wynoszący 30 dni w roku kalendarzowym, ma zastosowanie, jeśli ubezpieczony korzysta z zasiłku opiekuńczego z tytułu sprawowania opieki nad:

  • chorym dzieckiem z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo z orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki bądź pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji do ukończenia przez nie 18 lat,
  • dzieckiem z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo z orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji do ukończenia przez nie 18 lat w przypadku:
    • porodu lub choroby małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka, stale opiekujących się dzieckiem, jeżeli poród lub choroba uniemożliwia temu małżonkowi lub rodzicowi sprawowanie opieki,
    • pobytu małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka, stale opiekujących się dzieckiem, w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne.

Jak już wspomniano, zasiłek opiekuńczy przysługuje z ww. przyczyn nie dłużej niż przez 30 dni w roku kalendarzowym. Jeżeli jednak zachoruje dziecko niepełnosprawne, które nie ukończyło 14 lat, albo ubezpieczony opiekuje się dzieckiem niepełnosprawnym w wieku do 8 lat, bo poród, choroba albo pobyt w szpitalu małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka, stale opiekujących się tym dzieckiem, uniemożliwia im sprawowanie opieki, zasiłek opiekuńczy przysługuje w ramach limitu 60 dni w roku kalendarzowym. Nie stosuje się jednak wówczas nowego limitu 30-dniowego (nowy okres 30 dni mieści się w ogólnym limicie 60 dni).

Łączenie uprawnień

Limit 30 dni zasiłku opiekuńczego w roku kalendarzowym przysługuje łącznie ojcu i matce dziecka, także gdy w rodzinie jest więcej niż jedno dziecko niepełnosprawne.

Rodzice mają 2 dzieci niepełnosprawnych w wieku 15 i 17 lat. Matka wystąpiła o zasiłek opiekuńczy z powodu choroby dziecka na okres od 1 do 20 sierpnia. We wrześniu dziecko ponownie zachorowało i o zasiłek za okres od 1 do 20 września wystąpił ojciec. Ojcu będzie przysługiwał zasiłek tylko za okres od 1 do 10 września, czyli do wykorzystania limitu 30 dni.

Do okresu 30 dni w roku kalendarzowym, za który przysługuje zasiłek opiekuńczy z tytułu opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym, wlicza się okres pobierania tego zasiłku z tytułu opieki nad innym chorym członkiem rodziny.

Jeżeli więc ubezpieczony w roku kalendarzowym opiekuje się dzieckiem niepełnosprawnym w wieku od 8/14 lat do ukończenia 18 lat oraz innym chorym członkiem rodziny, zasiłek opiekuńczy przysługuje przez łączny okres do 30 dni, w tym z tytułu opieki nad innym chorym członkiem rodziny maksymalnie przez 14 dni.

Ubezpieczony otrzymał zasiłek opiekuńczy z tytułu opieki nad chorym dzieckiem (pełnosprawnym) w wieku 17 lat – za 10 dni. W tym samym roku kalendarzowym wystąpił o wypłatę zasiłku opiekuńczego za 10 dni z tytułu sprawowania opieki nad chorą matką. Ubezpieczony ma jednak prawo do zasiłku opiekuńczego tylko za 4 dni, tj. do wykorzystania limitu 14 dni w roku kalendarzowym.

Żona ubezpieczonego w tym samym roku kalendarzowym wystąpiła o wypłatę zasiłku opiekuńczego za 20 dni z tytułu sprawowania opieki nad chorym dzieckiem niepełnosprawnym w wieku 17 lat. Zasiłek opiekuńczy przysługuje ubezpieczonej tylko za 16 dni, gdyż do limitu 30 dni wlicza się zasiłek opiekuńczy wypłacony jej mężowi za 14 dni z tytułu sprawowania opieki nad innymi chorymi członkami rodziny.

Należy podkreślić, że ubezpieczonemu, który wykorzysta w roku kalendarzowym prawo do zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym w maksymalnym wymiarze 30 dni, a następnie wystąpi o wypłatę zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad innym chorym członkiem rodziny, zasiłek ten nie przysługuje.

Pracownica otrzymała zasiłek opiekuńczy za okres od 1 do 30 lipca z tytułu sprawowania opieki nad chorym dzieckiem niepełnosprawnym w wieku 16 lat. W sierpniu zachorowało jej drugie dziecko, 15-letnie. Nie ma ona prawa do zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad innym chorym członkiem rodziny (chorym dzieckiem po ukończeniu 14 lat).

Jeśli ubezpieczony w roku kalendarzowym sprawuje opiekę nad:

  • dzieckiem niepełnosprawnym w wieku od 8/14 lat do ukończenia 18 lat,
  • chorym dzieckiem w wieku do 14 lat lub zdrowym dzieckiem do 8 lat (w określonych w ustawie przypadkach), oraz
  • innym chorym członkiem rodziny,

zasiłek opiekuńczy przysługuje przez łączny okres do 60 dni, w tym z tytułu:

  • opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym w wieku od 8/14 lat do ukończenia 18 lat nie dłużej niż przez 30 dni,
  • opieki nad innym chorym członkiem rodziny – nie dłużej niż przez 14 dni.

Jak już o tym była mowa, okres pobierania zasiłku w wymiarze do 30 dni z tytułu opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym w wieku od 8/14 lat do ukończenia 18 lat wlicza się do limitu 60 dni pobierania zasiłku opiekuńczego w roku kalendarzowym.

Ubezpieczona otrzymała zasiłek opiekuńczy za 30 dni z tytułu sprawowania opieki nad chorym dzieckiem niepełnosprawnym w wieku 16 lat. W tym samym roku kalendarzowym wystąpiła o zasiłek za 20 dni z tytułu choroby dziecka w wieku 8 lat. Prawo do zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad tymi chorymi dziećmi przysługuje jej do wyczerpania limitu 60 dni.

Ubezpieczona ma 2 niepełnosprawnych dzieci – w wieku 6 i 16 lat. Otrzymała zasiłek opiekuńczy z tytułu sprawowania opieki nad chorym dzieckiem niepełnosprawnym za 30 dni. W tym samym roku kalendarzowym wystąpiła o wypłatę zasiłku opiekuńczego za 25 dni z tytułu sprawowania opieki nad chorym dzieckiem niepełnosprawnym w wieku 6 lat. W związku z tym, że chore dziecko niepełnosprawne nie ukończyło 14 lat, liczba dni otrzymanego zasiłku opiekuńczego na to dziecko nie jest wliczana do limitu 30 dni w roku kalendarzowym. W konsekwencji ubezpieczonej przysługuje zasiłek za 25 dni i do końca roku kalendarzowego do ew. wykorzystania będzie miała jeszcze 5 dni (okres zasiłkowy wynosi 60 dni).

Jeśli ubezpieczony otrzyma w roku kalendarzowym zasiłek opiekuńczy z tytułu opieki nad chorym dzieckiem w wieku do lat 14 za okres np. 40 dni, a następnie wystąpi o wypłatę zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym w wieku od 8/14 lat do ukończenia 18 lat, zasiłek opiekuńczy na dziecko niepełnosprawne przysługuje ubezpieczonemu do wyczerpania limitu 60 dni (a więc za okres 20 dni).

Zasiłek opiekuńczy z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym w wieku od 8/14 lat do ukończenia 18 lat oraz nad innym chorym członkiem rodziny może przysługiwać przez łączny okres dłuższy niż 30 dni w roku kalendarzowym, ale nie dłuższy niż 44 dni (30 dni + 14 dni). Tak jest w przypadku, gdy ubezpieczony ma możliwość korzystania z zasiłku opiekuńczego w wymiarze 60 dni w roku kalendarzowym, gdyż poza dzieckiem niepełnosprawnym ma także inne dziecko/dzieci w wieku do lat 14 – niezależnie, czy korzysta z zasiłku opiekuńczego na nie.

Ubezpieczony otrzymał zasiłek opiekuńczy za 20 dni z tytułu sprawowania opieki nad chorym dzieckiem w wieku 6 lat. Następnie w tym samym roku kalendarzowym otrzymał zasiłek opiekuńczy za 20 dni z tytułu sprawowania opieki nad chorym dzieckiem niepełnosprawnym w wieku 15 lat. Potem wystąpił o wypłatę zasiłku opiekuńczego z tytułu sprawowania opieki nad chorą żoną, na okres 14 dni. Ponieważ ubezpieczony pełnił opiekę zarówno nad dzieckiem w wieku do lat 14, jak i dzieckiem niepełnosprawnym oraz innym chorym członkiem rodziny, zasiłek opiekuńczy z tytułu opieki nad chorą żoną przysługuje mu za 14 dni. Limit okresu zasiłkowego wynosi 60 dni.

Okresy zasiłkowe sprzed 6.06.2018

Ponieważ nowe przepisy weszły w życie w trakcie roku kalendarzowego, przy ustalaniu okresu 30 dni w 2018 należy uwzględnić także okresy wypłaty zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad dziećmi lub innymi chorymi członkami rodziny przypadające przed datą wejścia w życie ustawy.

Zatem, jeśli w okresie od 1.01.2018 do 5.06.2018 ubezpieczony otrzymał zasiłek opiekuńczy z tytułu sprawowania opieki nad:

  • dziećmi do lat 14 za okres przekraczający 30 dni – to od 6.06.2018 z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym w wieku od 8/14 lat do ukończenia 18 lat otrzyma zasiłek opiekuńczy przez okres krótszy niż 30 dni, do wyczerpania limitu 60 dni w roku kalendarzowym,
  • innymi chorymi członkami rodziny – to od 6.06.2018 z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym w wieku od 8/14 lat do ukończenia 18 lat otrzyma zasiłek opiekuńczy do wyczerpania limitu 30 dni w roku kalendarzowym, wliczając do tego limitu zasiłek opiekuńczy wypłacony z tytułu sprawowania opieki nad innymi chorymi członkami rodziny,
  • innymi chorymi członkami rodziny – to od 6.06.2018 z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym w wieku od 8/14 lat do ukończenia 18 lat otrzyma zasiłek opiekuńczy do wyczerpania limitu 30 dni w roku kalendarzowym; nie wlicza się do tego limitu zasiłku opiekuńczego wypłaconego z tytułu sprawowania opieki nad innymi chorymi członkami rodziny, jeśli poza tym dzieckiem niepełnosprawnym w rodzinie ubezpieczonego jest inne dziecko, które nie ukończyło 14 lat; łączny okres wypłaty zasiłku opiekuńczego w takim przypadku nie może przekroczyć 60 dni.

Dokumentowanie prawa do zasiłku opiekuńczego

W celu ustalenia prawa do zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad chorym dzieckiem niepełnosprawnym w wieku do 18 lat powinny być składane dokumenty, które są wymagane przy ustalaniu prawa do zasiłku opiekuńczego z tytułu sprawowania opieki nad chorym dzieckiem (tj. zaświadczenie lekarskie ZUS ZLA o konieczności sprawowania opieki i wniosek o zasiłek opiekuńczy na druku Z-15A).

Natomiast przy ustalaniu prawa do zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem w wieku do 18 lat w razie:

  • porodu lub choroby małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka, stale opiekujących się dzieckiem, jeżeli poród lub choroba uniemożliwia temu małżonkowi lub rodzicowi sprawowanie opieki,
  • pobytu w szpitalu lub innej placówce leczniczej małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka stale opiekujących się dzieckiem wymagane są dokumenty jak w przypadku ustalania prawa do zasiłku opiekuńczego z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem w wieku do 8 lat w powyższych okolicznościach (tj. zaświadczenie lekarskie na zwykłym druku, zawierające: imię i nazwisko małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka stale opiekujących się dzieckiem, okres i przyczynę konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem, imię i nazwisko dziecka, nad którym ma być sprawowana opieka, pieczątkę i podpis lekarza, który wystawia zaświadczenie, oraz wniosek o zasiłek opiekuńczy na druku Z-15A).

Dodatkowo do zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym w wieku od 8/14 lat do ukończenia 18 lat niezbędny jest dokument potwierdzający niepełnosprawność dziecka, tj. orzeczenie:

  • o znacznym stopniu niepełnosprawności lub
  • o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

w sprzedaży

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....