Nowe rozporządzenie w sprawie szczególnych zasad rachunkowości budżetowej

1.01.2018 r. wchodzi w życie rozporządzenie MRiF z 13.09.2017 r. w sprawie rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej1. Po raz pierwszy będzie miało zastosowanie do sprawozdań finansowych (sf) sporządzonych za 2018 r.
  • MF – Minister Finansów
  • uor – ustawa o rachunkowości

Zastąpi ono rozporządzenie MF z 5.07.2010 r. Główne powody wydania nowego rozporządzenia to:

  • konieczność dostosowania rachunkowości do zmian przepisów ustrojowych jednostek samorządu terytorialnego, zawartych w ustawie o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw,
  • potrzeba lepszego dostosowania rozporządzenia do praktyki (na podstawie wniosków jednostek stosujących dotychczasowe przepisy),
  • realizacja wniosków Najwyższej Izby Kontroli,
  • przybliżenie się do rozwiązań, które zaczną obowiązywać z chwilą przyjęcia w Polsce Europejskich Standardów Rachunkowości Sektora Publicznego, wzorowanych na Międzynarodowych Standardach (IPSAS).

Poniżej omawiamy najważniejsze (w naszej ocenie) zmiany, jakie przynosi nowe rozporządzenie wraz z załącznikami w stosunku do treści uchylonego rozporządzenia MF z 5.07.2010 r.

Plan kont dla budżetu

Uściślono, że plan kont dla budżetu jednostki samorządu terytorialnego i plan kont dla budżetu państwa mogą być uzupełnione o konta wybrane z planu kont dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych, niezbędne do ewidencji operacji tych budżetów. Umożliwia to dodanie wybranych kont z zał. nr 3 „Plan kont dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych” do kont wymienionych w zał. nr 1 „Plan kont dla budżetu państwa” i zał. nr 2 „Plan kont dla budżetów jednostek samorządu terytorialnego” (§ 20 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 4).

Umożliwiono prowadzenie ewidencji wykonania budżetu w układzie zadaniowym także w inny niż przewidziany w rozporządzeniu sposób. Ustala ją sama jednostka, pod warunkiem że zapewni wykonanie obowiązków sprawozdawczych (§ 20 ust. 3).

Przepis ten uwzględnia, że coraz więcej jednostek budżetowych stosuje do prowadzenia ksiąg rachunkowych zaawansowany system informatyczny oparty na platformie SAP, w którym dane przypisane do kont pozabilansowych, ewidencjonowane w pomocniczym module finansowym, pochodzą z zarejestrowanych w systemie dowodów księgowych i nie wymagają stosowania symboli kont. Dlatego nie jest zasadne powielanie dostępnych w systemie informacji w innej formie.

Jednostkowe i łączne sf

Uzupełniono słowniczek (§ 2 pkt 4) o definicję „jednostki nadrzędnej”, przez którą rozumie się jednostkę obsługującą organ będący dysponentem części budżetowych, który nadzoruje jednostkę budżetową lub któremu podlega ta jednostka. Definicja ma ułatwić uporządkowanie kwestii związanych ze sporządzaniem i przekazywaniem sf jednostkowych i łącznych.

Uściślono zasady sporządzania sf jednostkowych i łącznych (§ 27). Z uor (art. 2 ust. 1 pkt 4 lit. a) wynika obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych i sporządzania sf przez jednostki budżetowe (państwowe lub samorządowe), nie zaś dysponenta części budżetowej. Przykładowo Minister Sprawiedliwości jest dysponentem 2 części budżetowych (37 – Sprawiedliwość, 15 – Sądy powszechne), ale obsługę Ministra jako dysponenta tych części zapewnia Ministerstwo Sprawiedliwości.

Łączne sf państwowej jednostki budżetowej jako jednostki nadrzędnej obejmie zarówno sprawozdanie jednostki, obsługującej organ będący dysponentem części budżetowych, jak i sprawozdania jednostek, które są przez ten organ nadzorowane lub które mu podlegają (po odpowiednim wyłączeniu wzajemnych rozliczeń między tymi jednostkami). Jednostką nadrzędną nie będzie zatem jednostka obsługująca dysponenta części budżetowej II stopnia, a sporządzane przez nią sf będą włączane (jako sprawozdania jednostki podległej/nadzorowanej) do sprawozdania łącznego. Na analogicznych zasadach w skład łącznego sf włączane będą dane sf sporządzanych przez jednostki obsługujące dysponentów III stopnia. Nie wyklucza to możliwości sporządzenia takiego sf na niższym szczeblu w celu sprawnego sporządzenia łącznego sf, ale obowiązku takiego nie ma.

Uzupełniono sf o informację dodatkową, której zakres określa zał. nr 12 do rozporządzenia (§ 23 ust. 1 pkt 4, § 23 ust. 9). Część tych informacji była już wykazywana przez jednostki jako informacje uzupełniające czy też objaśnienia zamieszczane pod poszczególnymi elementami sf. Informacja dodatkowa będzie integralną częścią sf – zarówno jednostkowego, jak i łącznego, sporządzanego przez państwową jednostkę budżetową jako jednostkę nadrzędną, oraz sf sporządzanego przez jednostkę samorządu terytorialnego i jej jednostki organizacyjne, tj. samorządowe jednostki budżetowe i samorządowe zakłady budżetowe (§ 23 ust. 1 pkt 4, § 27 ust. 1 pkt 4 i § 28 ust. 1 pkt 5).

Wprowadzono obowiązek sporządzania bilansu budżetu państwa (§ 23 ust. 5). W rozporządzeniu z 5.07. 2010 r. obowiązek sporządzania bilansu z wykonania budżetu dotyczył wyłącznie jednostek samorządu terytorialnego (por. § 17 ust. 6). Komisja Europejska prowadzi jednak prace zmierzające do harmonizacji rachunkowości jednostek sektora publicznego w całej UE, a ich pierwszym etapem ma być sporządzenie przez kraje członkowskie tzw. bilansu otwarcia, obejmującego wszystkie aktywa i zobowiązania sektora general government (ujęte wg zasad możliwie zbliżonych do IPSAS).

Osiągnięciu tego celu ma służyć m.in. sporządzanie bilansu budżetu państwa, którego zakres informacyjny określa zał. nr 8 do rozporządzenia. Obowiązek sporządzenia tego bilansu powstaje po raz pierwszy za rok obrotowy 2018.

Uproszczono sf placówki zagranicznej; obejmuje ono wyłącznie bilans (§ 25 ust. 3 pkt 2), a jego zakres informacyjny określa zał. nr 6 do rozporządzenia. Bilans placówki sporządza się w walucie określonej przez jednostkę obsługującą organ, któremu placówka podlega (np. Ministerstwo Spraw Zagranicznych (MSZ) lub Ministerstwo Rozwoju (MR)). Dane wynikające z bilansu placówki, po przeliczeniu na walutę polską po obowiązującym na dzień bilansowy średnim kursie NBP, włącza się następnie do bilansu jednostki obsługującej organ, któremu placówka podlega (MSZ, MR).

Kto podpisuje sf

Rozszerzono wykaz osób odpowiedzialnych za podpisywanie sf (§ 33), m.in. o:

  • ministra właściwego ds. finansów publicznych i głównego księgowego budżetu państwa – będą oni składali podpis pod bilansem budżetu państwa,
  • kierownika i głównego księgowego jednostki nadrzędnej – będą oni podpisywali łączne sf,
  • kierownika i głównego księgowego jednostki obsługującej (tzw. centra usług wspólnych) – będą oni podpisywali sf jednostek obsługiwanych; obowiązek ten jest konsekwencją przepisów ustawy z 25.06.2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw, które umożliwiają samorządowym jednostkom organizacyjnym korzystanie ze wspólnej obsługi administracyjnej, finansowej i organizacyjnej; spowodowało to zmianę relacji między jednostką/kierownikiem jednostki obsługiwanej i obsługującej, dotyczących odpowiedzialności za gospodarkę finansową (art. 53 ust. 5 ustawy o finansach publicznych) i rachunkowość (art. 4 ust. 5 uor).

Przekazywanie i publikacja sf

Sf (jednostkowe) będą przekazywane jednostkom nadrzędnym albo zarządom jednostek samorządu terytorialnego do 31 marca roku następnego. Na tej podstawie jednostki nadrzędne sporządzą łączne sf, które przekażą do Ministerstwa Finansów do 30 kwietnia roku następnego.

Ten sam termin obowiązuje dla sf (jednostkowych) sporządzanych przez jednostki budżetowe, niewłączanych do łącznych sf, a także sf sporządzanych przez jednostki obsługujące organ, któremu podlega placówka i do którego włączane będą dane wynikające z bilansu tej placówki (§ 32 ust. 2).

Sprawozdania będą przekazywane głównie w formie elektronicznej. Państwowe jednostki budżetowe zostały zobowiązane do elektronicznego przekazywania danych przy wykorzystaniu Informatycznego Systemu Obsługi Budżetu Państwa (§ 34 ust. 3). Z kolei na wniosek Krajowej Rady Regionalnych Izb Obrachunkowych wprowadzono obowiązek elektronicznego przekazywania sf do regionalnych izb obrachunkowych przez zarządy jednostek samorządu terytorialnego.

Uwzględniając realia – niemożność terminowego przekazania sprawozdań – przewidziano (§ 34 ust. 8), że w razie nieprawidłowego działania systemu informatycznego sprawozdania te przekazuje się najpóźniej pierwszego dnia roboczego następującego po dniu usunięcia awarii.

Sf (jednostkowe i łączne) oraz bilans budżetu państwa mają być publikowane do 10 maja roku następnego w Biuletynie Informacji Publicznej (§ 34 ust. 9).

Wyświetlono 37% treści artykułu

Więcej na temat: „Jednostki budżetowe”
Rachunkowość

Łączne sprawozdanie finansowe państwowej jednostki budżetowej, dysponenta środków budżetu państwa II stopnia

Jesteśmy państwową jednostką budżetową, ustanowioną w strukturze dysponentów środków budżetu państwa jako dysponent II stopnia. Podlega nam kilkadziesiąt państwowych jednostek budżetowych – dysponentów środków budżetu państwa III stopnia.
W związku z wątpliwościami, jakie budzą definicja „jednostki nadrzędnej” oraz brzmienie § 27 rozporządzenia z 13.09.2017 r., w myśl których obowiązek sporządzenia łącznego sprawozdania finansowego (sf) spoczywa wyłącznie na państwowej jednostce budżetowej będącej dysponentem części budżetowej, czyli na jednostce, która nas nadzoruje – prosimy o wyjaśnienie, czy:
• nasza jednostka jest zobowiązana sporządzić łączne sf za rok obrotowy 2018,
• wystarczy przekazać nasze jednostkowe sf do jednostki nadrzędnej, która dopiero sporządzi łączne sf.

Rachunkowość

Mechanizm podzielonej płatności w państwowej jednostce budżetowej

Sposób ewidencji księgowej zdarzeń gospodarczych w ramach mechanizmu podzielonej płatności (MPP), przedstawiony w „Rachunkowości” nr 6/2018, jest oczywisty w przypadku jednostek gospodarczych, które nabywają materiały, towary lub usługi związane ze sprzedażą opodatkowaną VAT.
Natomiast inna jest sytuacja w państwowych jednostkach budżetowych, w których zakupione materiały lub usługi przeznaczone są do działalności niezwiązanej ze sprzedażą opodatkowaną (tzn. na potrzeby własne). Jednostki takie rozliczają zakupione materiały (a także usługi) w kwocie brutto – łącznie z VAT.
W jednostkach tych konto 300 – „Rozliczenie zakupu” służy do rozliczenia zakupów w kwocie brutto, np.:
1. Otrzymano fakturę od dostawcy za materiały: 1000 zł (brutto)
Wn konto 300 – „Rozliczenie zakupu”
Ma konto 201 – „Rozrachunki z dostawcami”
2. Przyjęto materiały do magazynu 1000 zł:
Wn konto 310 – „Materiały”
Ma konto 300 – „Rozliczenie zakupu”
3. Zapłacono fakturę 1000 zł:
Wn konto 201 – „Rozrachunki z dostawcami”
Ma konto 130 – „Rachunek bieżący”.
Biorąc pod uwagę, że dostawca stosuje MPP, sposób ewidencji zaprezentowany w „Rachunkowości” nie będzie możliwy do zastosowania w jednostkach będących nabywcami.
Proszę o wskazanie sposobu ewidencji księgowej w takim przypadku.

Sposób ewidencji księgowej zdarzeń gospodarczych w ramach mechanizmu podzielonej płatności (MPP), przedstawiony w „Rachunkowości” nr 6/2018, jest oczywisty w przypadku jednostek gospodarczych, które nabywają materiały, towary lub usługi związane ze sprzedażą opodatkowaną VAT.

Natomiast inna jest sytuacja w państwowych jednostkach budżetowych, w których zakupione materiały lub usługi przeznaczone są do działalności niezwiązanej ze sprzedażą opodatkowaną (tzn. na potrzeby własne). Jednostki takie rozliczają zakupione materiały (a także usługi) w kwocie brutto – łącznie z VAT.


Rachunkowość

Zatwierdzanie sprawozdań finansowych i przeniesienie wyniku finansowego w państwowej jednostce budżetowej

Jesteśmy państwową jednostką budżetową. Czy nasze sprawozdanie finansowe podlega zatwierdzeniu?
W jakim terminie powinniśmy przenieść wynik finansowy za rok ubiegły z konta 860 „Wynik finansowy” na konto 800 „Fundusz jednostki”?

Rachunkowość

Prezentacja wybranych zdarzeń w rachunku zysków i strat państwowej jednostki budżetowej

Czy w rachunku zysków i strat państwowej jednostki budżetowej w wierszu A.IV. „Przychody netto ze sprzedaży towarów i materiałów” należy wykazywać przychody ze sprzedaży złomu i innych materiałów z odzysku, np. drewno? W jakim paragrafie klasyfikacji budżetowej wykazuje się sprzedaż tych składników majątkowych?
Czy w rachunku zysków i strat w wierszu D.I. „Zysk ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych” należy w jednostkach budżetowych wykazywać przychody ze sprzedaży środków trwałych? Jeśli tak, to jak ustalić wynik na tej sprzedaży, skoro nieumorzoną wartość środków trwałych odnosi się na konto 800 „Fundusz jednostki”, a nie na konto 761 „Pozostałe koszty operacyjne”.

Rachunkowość

Udział państwowej jednostki budżetowej w kosztach realizacji inwestycji

Jak ująć w księgach rachunkowych państwowej jednostki budżetowej udział (partycypację) naszej jednostki w kosztach inwestycji innej jednostki? Na jakich kontach księgowych ująć, w jakich paragrafach wykazać i z jakich środków (na wydatki bieżące czy majątkowe) sfinansować te koszty?

Podatki i prawo gospodarcze

Odpowiedzialność gminy jako nabywcy spadku za zaległości podatkowe zmarłego przedsiębiorcy

Aleksander Kliszewski
Gmina nabyła w całości spadek po zmarłym przedsiębiorcy mającym zaległości w VAT.
Czy US może orzec o odpowiedzialności gminy za zaległości zmarłego, pomimo że zobowiązanie wygasło na mocy art. 59 § 1 pkt 11 Op?

W myśl art. 935 Kc w razie braku małżonka spadkodawcy, jego krewnych i dzieci małżonka spadkodawcy, powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy jako spadkobiercy ustawowemu. Jeżeli ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy w Polsce nie da się ustalić albo znajdowało się ono za granicą, spadek przypada Skarbowi Państwa jako spadkobiercy ustawowemu.


Podatki i prawo gospodarcze

Odliczenie przez gminę VAT z faktur za usługi doradcze

Ryszard Kubacki
Gmina współpracuje z kancelarią doradztwa podatkowego, której usługi polegają na zastępstwie procesowym i uczestnictwie w postępowaniach o zwrot nadpłaty VAT i innych postępowaniach związanych z rozliczeniem VAT. Sprawy te dotyczą odmowy uznania przez US pełnego odliczenia VAT od inwestycji prowadzonych przez gminę (mających służyć działalności opodatkowanej). Wynagrodzenie kancelarii jest uzależnione od kwoty VAT odzyskanej przez gminę z uwagi na powiązanie inwestycji z czynnościami opodatkowanymi.
Czy gmina ma prawo do pełnego odliczenia VAT wykazanego na fakturach za czynności doradcze?

Rachunkowość

Zasady ewidencji wieloletnich decyzji w księgach rachunkowych jednostki budżetowej, która je wydała

Czy wieloletnie decyzje administracyjne wydane na czas określony i czas nieokreślony należy ujmować w księgach rachunkowych państwowej jednostki budżetowej danego roku tylko w części dotyczącej tego roku, czy również w części dotyczącej lat przyszłych? Jeżeli tak, to jak to zrobić?

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....