Niejasne warunki umorzenia dofinansowania przyznawanego przez PFR w ramach tarczy finansowej

Monika Król-Stępień biegły rewident, wiceprezes zarządu Stowarzyszenia Księgowych w Polsce Oddział Dolnośląski we Wrocławiu, partner zarządzający w Kancelarii Biegłych Rewidentów Quatro sp. z o.o. we Wrocławiu

Merytoryczna analiza Regulaminu ubiegania się o udział w programie rządowym „Tarcza finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla małych i średnich firm” skłania do wniosku, że w przypadku przedsiębiorców prowadzących księgi rachunkowe trudno będzie stwierdzić – z uwagi na niesprecyzowane pojęcia, nieznane na gruncie prawa bilansowego – jaka część udzielonych środków pomocowych musi zostać zwrócona, a jaka podlega umorzeniu.

[1] Zob. Regulamin, s. 60 i 61.

Z Regulaminu udostępnionego na stronie internetowej Polskiego Funduszu Rozwoju S.A. wynika, że otrzymana przez małego lub średniego przedsiębiorcę subwencja podlega zwrotowi m.in. w przypadku[1]:

1. zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej (w tym w razie zawieszenia jej prowadzenia), otwarcia likwidacji przedsiębiorcy lub otwarcia postępowania upadłościowego/restrukturyzacyjnego w każdym czasie w ciągu 12 mies. od dnia przyznania subwencji – w kwocie stanowiącej 100% wartości subwencji;

  • uor – ustawa o rachunkowości

2. prowadzenia działalności gospodarczej przez MŚP w każdym czasie przez okres 12 mies. od dnia przyznania subwencji:

a. w wysokości 25% wartości subwencji bezwarunkowo; oraz

b. w wysokości dodatkowo 25% kwoty subwencji pomniejszonej o wykazaną przez beneficjenta programu skumulowaną stratę gotówkową na sprzedaży w okresie 12 mies., licząc od pierwszego miesiąca, w którym przedsiębiorca odnotował stratę po 1.02.2020 r., lub od miesiąca, w którym udzielona została subwencja, rozumianej w zależności od formy działalności jako:

(i) dla przedsiębiorstw prowadzących pełną rachunkowość gotówkową strata na sprzedaży to odzwierciedlona w rachunku wyników strata na sprzedaży netto z wyłączeniem w szczególności kosztów amortyzacji, rezerw i odpisów lub wyniku z przeszacowania lub sprzedaży aktywów (…).

Przeanalizujmy ten ostatni, zacytowany w oryginalnym brzmieniu fragment.

[2] To niestety przykład niechlujstwa piszących Regulamin: zamiast słowa „gotówkową” powinno być słowo „gotówkowa”, odnoszące się nie do rachunkowości, a do straty na sprzedaży.

Załóżmy, że przedsiębiorca prowadzi „pełną rachunkowość gotówkową” (cokolwiek to znaczy[2]). Jako praktyk rachunkowości z 25-letnim stażem potrafię rozpoznać granicę między polityką bilansową, rachunkowością kreatywną a rachunkowością agresywną. Ale o rachunkowości gotówkowej pierwszy raz słyszę. Być może ekstraordynaryjne sytuacje wymagają ekstraordynaryjnej rachunkowości, nazwanej gotówkową?

Pomijam fakt, że uor od lat nie posługuje się pojęciem „rachunku wyników” – domniemywam, że twórcom regulaminu chodziło o rachunek zysków i strat. W rachunku tym już od kilku lat nie ma pojęcia „straty na sprzedaży netto”. Mamy za to następujące kategorie wynikowe:

  • zysk (strata) na sprzedaży,
  • zysk (strata) z działalności operacyjnej,
  • zysk (strata) brutto,
  • zysk (strata) netto.

Dla przypomnienia wyciąg z zał. nr 1 do uor:

Wariant kalkulacyjny
C Zysk (strata) brutto ze sprzedaży (A – B)
D Koszty sprzedaży
E Koszty ogólnego zarządu
F Zysk (strata) ze sprzedaży (C – D – E)
I Zysk (strata) z działalności operacyjnej (F + G – H)
L Zysk (strata) brutto (I + J – K)
O Zysk (strata) netto (L – M – N)

Wariant porównawczy
C Zysk (strata) ze sprzedaży (A – B)
F Zysk (strata) z działalności operacyjnej (C + D – E)
I Zysk (strata) brutto (F + G – H)
L Zysk (strata) netto (I – J – K)

Autorzy Regulaminu nie określają, czy chodzi o stratę na sprzedaży, czy też o stratę netto. Ale najciekawiej jest, gdy dojdziemy do wyłączeń. Co wyłączamy w szczególności (katalog otwarty)? – otóż „koszty amortyzacji, rezerwy i odpisy lub wynik z przeszacowania lub sprzedaży aktywów”.

Jeżeli autorom chodziło jednak o stratę na sprzedaży, to część wyłączeń jest absurdalna. Jak można wyłączać ze straty na sprzedaży pozycje, które jej nie kształtują:

  • koszty amortyzacji – które? – amortyzacja jest też czasem ujmowana w pozostałej działalności operacyjnej,
  • rezerwy – które? – te dotyczące działalności podstawowej, czy również pozostałej działalności operacyjnej?
  • odpisy lub wynik z przeszacowania? – te według uor są zawsze ujmowane w pozostałej działalności operacyjnej lub finansowej.

Natomiast jeśli intencją autorów była jednak strata netto (a nie strata na sprzedaży), to wymienione powyżej wyłączenia, niepowodujące przepływów gotówkowych, mają sens.

Na koniec perełka. Nie trzeba być specjalistą od rachunkowości, aby wiedzieć, że istotą działalności firm produkcyjnych i handlowych jest sprzedaż aktywów. Aktywami są zapasy (m.in. towary i produkty). Natomiast w katalogu wyłączeń na końcu znajdujemy informację, że mamy ustalić stratę na sprzedaży netto z wyłączeniem w szczególności sprzedaży aktywów.

Jeżeli wyłączymy sprzedaż aktywów, to w zasadzie nie ma co się trudzić. Niemal wszyscy przedsiębiorcy (z wyjątkiem firm usługowych) wykażą stratę, bo w każdej jednostce występują koszty, które nie wiążą się bezpośrednio ze sprzedażą aktywów.

Jeśli zatem w całości należy wyłączyć sprzedaż aktywów (którymi są niewątpliwie produkty i towary), to bez znaczenia pozostaje, czy będzie to strata netto, czy strata na sprzedaży, czy też „strata netto na sprzedaży”, jakiej oczekują twórcy Regulaminu.

Tak określone warunki umorzenia dofinansowania powodują, że niewykonalne jest ustalenie, czy przedsiębiorca je spełnia. Wierzę, że użyte w Regulaminie pojęcia stanowią jedynie lapsus słowny oraz że w istocie chodzi o ustalenie straty netto (z eliminacją wszelkich zabiegów bilansowych niepowodujących przepływu środków pieniężnych), a nie „stratę netto na sprzedaży” ustaloną w „rachunkowości gotówkowej”. Pozostawienie Regulaminu w obecnym kształcie może spowodować, że jednostki prowadzące pełne księgi rachunkowe nie będą mogły spełnić warunków umorzenia części dofinansowania.

Apeluję do PFR o zmianę zapisów Regulaminu i zastosowanie w nim pojęć znanych i obowiązujących na gruncie prawa bilansowego. Jeżeli ocena wniosków będzie zależała od interpretacji literalnej, to obawiam się, że mogą być odrzucane bez ich głębszej analizy.

Temat: „Koronawirus - subwencje PFR”
Koronawirus

Subwencja z PFR ma takie skutki w PIT i CIT jak pożyczka

Krzysztof Hałub
Według Ministerstwa Finansów pomoc z tarczy finansowej jest pożyczką dla przedsiębiorcy. Firmy nie zapłacą więc podatku w momencie uzyskania finansowania. Czy zapłacą go w chwili umorzenia części tej pożyczki – na razie nie wiadomo.

Ministerstwo poinformowało, że we współpracy z PFR prowadzi prace mające na celu przygotowanie korzystnych dla przedsiębiorców rozwiązań.


Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....