Łatwiej o A1 dla cudzoziemca

Krzysztof Tandecki

Rozpatrując możliwość kontynuowania ubezpieczeń w Polsce przez okres delegowania pracownika z państwa trzeciego do innego kraju UE, ZUS nie powinien badać ośrodka interesów życiowych tej osoby.

Podstawowym kryterium uzyskiwania zaświadczeń A1 dla obywateli państw trzecich jest bowiem legalne przebywanie i praca w Polsce, sformułowane w art. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1231/2010 z 24.11.2010, a nie legalne zamieszkanie w Polsce w rozumieniu art. 11 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z 16.09.2009.

  • TSUE – Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
  • MRPiPS – Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej

Potwierdziło to MRPiPS w objaśnieniu prawnym z 2.07.2019 (DSZ.II.052.9.2019.ND) w odpowiedzi na wystąpienie Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców (MŚP). Rzecznik wniósł o to, ponieważ oddziały ZUS w różnych regionach Polski stosują inne wytyczne, a niektóre z nich mają opracowane własne wykazy dokumentów, jakie powinien złożyć pracodawca ubiegający się o A1 dla cudzoziemca z państwa trzeciego.

Certyfikat o ubezpieczeniu

A1 to dokument, w którym ZUS poświadcza, że pracownik delegowany do innego kraju UE podlega w tym okresie ubezpieczeniom społecznym w Polsce. W przypadku zatrudnionych w polskich firmach obcokrajowców pochodzących z państw trzecich ZUS stosował dotąd – a niekiedy wciąż stosuje – kryterium legalnego zamieszkania w rozumieniu art. 11 rozporządzenia (WE) nr 987/2009. Wiąże się to z badaniem ośrodka interesów życiowych, ingeruje więc mocno w kwestie osobistego życia takiej osoby. Tymczasem przy rozpatrywaniu wniosku o wydanie A1 wyłącznym kryterium, którym powinien kierować się ZUS, jest legalne przebywanie i praca w Polsce. ZUS powinien więc badać wyłącznie legalność dokumentów pobytowych.

Aktualne wytyczne…

Zgodnie z wytycznymi na stronie internetowej ZUS, które organ podaje jako wiążące od 2.05.2018, obywatel państwa trzeciego, który chce otrzymać certyfikat A1, powinien dołączyć do wniosku o jego wydanie wypełniony formularz US-54 Informacja o legalności zamieszkania obywatela państwa trzeciego. ZUS uzna, że taki obcokrajowiec legalnie mieszka w Polsce, jeżeli spełnia on łącznie następujące warunki:

1. posiada jeden z poniższych dokumentów uprawniających do pobytu w Polsce:

a) zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE,

b) zezwolenie na pobyt stały,

c) zezwolenie na pobyt czasowy i pracę,

d) wizę Schengen lub wizę krajową wydaną w celu wykonywania pracy:

    • w okresie nieprzekraczającym 6 mies. w ciągu kolejnych 12 mies., na podstawie wpisanego do ewidencji oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi (art. 60 ust. 1 pkt 5 ustawy z 12.12.2013 o cudzoziemcach, DzU z 2018 poz. 2094),
    • o której mowa w art. 88 ust. 2 ustawy z 20.04.2004 o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (DzU z 2019 poz. 1482), w okresie nieprzekraczającym 9 mies. w roku kalendarzowym (art. 60 ust. 1 pkt 5a ustawy o cudzoziemcach),
    • inną niż określona w art. 60 ust. 1 pkt 5 i 5a ustawy o cudzoziemcach (art. 60 ust. 1 pkt 6 tej ustawy),

2. jest rezydentem podatkowym w Polsce (posiada certyfikat rezydencji podatkowej).

Warunki pkt 1 i 2 muszą być jednak spełnione łącznie. Jak wskazuje ZUS, są to jedyne bezwzględnie obowiązujące kryteria brane pod uwagę przy ocenie, czy jest spełnione kryterium legalnego zamieszkania.

Dodatkowo od 6.03.2019 lista dokumentów pobytowych została poszerzona o wizę oznaczoną symbolem D18 (wydaną w celu korzystania z uprawnień wynikających z posiadania Karty Polaka – art. 60 ust. 1 pkt 20 ustawy o cudzoziemcach). Dotyczy to wyłącznie osób posiadających Kartę Polaka. Obywatel państwa trzeciego, który nie posiada jednego z dokumentów pobytowych wymienionych w pkt 1, ale ma wizę D18, do formularza US-54 powinien dołączyć trzy dokumenty:

  • wizę D18,
  • Kartę Polaka,
  • certyfikat rezydencji podatkowej (CFR-1).

W formularzu US-54 należy obowiązkowo wypełnić jedynie następujące sekcje:

  • adres w państwie pochodzenia,
  • adres w państwie pobytu,
  • dokument uprawniający do pobytu w Polsce,
  • obowiązek podatkowy,
  • dane o pobycie w Polsce,
  • charakter i specyfika wykonywanej pracy najemnej lub pracy na własny rachunek.

Z sekcji dotyczących sytuacji rodzinnej i więzi rodzinnych oraz sytuacji mieszkaniowej w Polsce i państwie pochodzenia zrezygnowano. Natomiast pozostałe sekcje – działalność niezarobkowa i inne okoliczności – mają obecnie wyłącznie informacyjny charakter.

…kulejące w praktyce

Powyższe wytyczne zostały opublikowane na stronie internetowej ZUS już w marcu tego roku (są dostępne pod adresem: www.zus.pl).

Mimo to wielu przedsiębiorców wciąż miało problemy z uzyskaniem A1 dla cudzoziemców z państw trzecich. Niektóre oddziały ZUS wciąż bowiem stosowały kryterium legalnego zamieszkania, obejmujące badanie ośrodka interesów życiowych obcokrajowca. To zaś sprowadzało się np. do sprawdzenia, jaka jest sytuacja rodzinna i więzi rodzinne takiej osoby, czy ma ona rodzinę albo przyjaciół w Polsce, czy jej dzieci przebywają i uczą się w naszym kraju, w którym państwie spędza ona święta, jaka jest jej sytuacja mieszkaniowa. ZUS wykraczał więc poza to, co było niezbędne do wykazania legalności pracy i pobytu na terenie Polski.

Interwencja z zewnątrz

W tej sprawie zainterweniował Rzecznik MŚP. Powołując się na objaśnienie prawne MRPiPS z 2.07.2019 (DSZ.II.052.9.2019.ND), wskazujące, że jedynym kryterium przy wydawaniu certyfikatów A1 dla cudzoziemców z państw trzecich jest legalny pobyt i praca w Polsce, skierował do ZUS wniosek o przekazanie pracownikom ZUS tych wytycznych w celu zapewnienia jednolitych zasad procedowania w sprawach o wydanie A1 (pismo jest dostępne pod adresem: rzecznikmsp.gov.pl).

W tym objaśnieniu – wydanym również na wniosek Rzecznik MŚP – resort pracy wskazał, że to nie legalne zamieszkiwanie, ale legalne przebywanie i praca w Polsce są tym kryterium, którym powinien kierować się ZUS przy rozpatrywaniu wniosku o wydanie cudzoziemcowi A1. Powołał się na wyrok TSUE z 24.01.2019 (C-477/17), w którym TSUE wskazał, że obywatele państw trzecich (...) przebywający i wykonujący tymczasowo pracę w różnych państwach członkowskich na rzecz pracodawcy mającego siedzibę w danym państwie członkowskim mogą powoływać się na – przewidziane w rozporządzeniu (WE) nr 883/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z 29.04.2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z 16.09.2009 dotyczącym wykonywania rozporządzenia nr 883/2004 – zasady koordynacji w celu określenia ustawodawstwa w zakresie zabezpieczenia społecznego, któremu podlegają, ze względu na to, że przebywają oni i pracują legalnie na terytorium państw członkowskich.

Oznacza to, że polski pracodawca może delegować do innego państwa członkowskiego pracownika-cudzoziemca z państwa trzeciego, który pracuje w Polsce legalnie. Taki obcokrajowiec świadczący usługi dla polskiego pracodawcy na terenie innego kraju UE objęty jest bowiem przepisami dyrektywy 96/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 16.12.1996 dotyczącej delegowania pracowników w ramach świadczenia usług (DzUrz UE L z 1997 nr 18), tak jak polski pracownik (objaśnienie prawne dostępne jest pod adresem: www.rzecznikmsp.gov.pl).

Interwencja Rzecznika MSP powinna wyeliminować problemy w uzyskiwaniu certyfikatu A1.

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Więcej na temat: „Składki ZUS - pracownicy”
Składki ZUS

Oskładkowanie zlecenia na mycie okien

Magdalena Januszewska
Zleceniobiorcę trzeba zgłosić do ubezpieczeń od dnia określonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania, choćby nie otrzymał on w danym miesiącu żadnego wynagrodzenia.

Firma chce od października 2019 zatrudnić na umowę zlecenia osobę do mycia okien w biurze – wtedy, gdy są brudne, nie rzadziej niż co trzeci miesiąc. Umowa zostanie zawarta na czas nieokreślony. Wypłata wynagrodzenia nastąpi w miesiącu, w którym okna zostaną umyte. Ze zlecenia w 2019 zleceniobiorca będzie podlegał ubezpieczeniom społecznym w pełnym zakresie. W 2020 będzie zgłoszony tylko do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego (zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych będzie dobrowolne).


Ubezpieczenia społeczne doktorantów od 1.10.2019 r.

Magdalena Januszewska
Uczestnicy szkół doktorskich, którzy rozpoczęli naukę w roku akademickim 2019/2020, są obowiązkowo ubezpieczeni społecznie. Stypendia doktoranckie otrzymywane przez doktorantów, którzy rozpoczęli studia wcześniej, nadal nie będą oskładkowane.

Czy trzeba odprowadzać składkę zdrowotną za ucznia-praktykanta pobierającego stypendium

Magdalena Januszewska
Dla ucznia odbywającego praktyki zawodowe stypendium jest tytułem do ubezpieczenia zdrowotnego. Status członka rodziny nie eliminuje obowiązku ubezpieczeniowego. W przypadku konkretnej osoby może się jednak okazać, że nie trzeba płacić składki z tego tytułu.

Łączenie pracy z urlopem rodzicielskim – zwolnienie z opłacania składek na FP i FGŚP

Pracownica będzie wkrótce korzystała z urlopu rodzicielskiego i złożyła wniosek o łączenie pracy na 1/2 etatu z pobieraniem zasiłku macierzyńskiego. Będzie otrzymywała wynagrodzenie odpowiednio zmniejszone do wielkości etatu, tj. w wysokości 2300 zł, a z umowy zlecenia –15 zł/godz. Ponadto pracodawca chce z nią podpisać dodatkową umowę zlecenia na inny rodzaj prac.
Czy jest zwolniony z opłacania za nią składek na FP i FGŚP? Jeśli tak, to do kiedy będzie przysługiwało zwolnienie i do jakich kwot się ono odnosi?

Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu – najnowsze interpretacje ZUS

Magdalena Januszewska
Przedstawiamy przegląd interpretacji dotyczących składek ubezpieczeniowych. Są one wydawane przez terenowe oddziały Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (w Lublinie i Gdańsku) w indywidualnych sprawach ubezpieczonych i płatników składek, na ich wniosek.

Składki ZUS

Nowa składka na SFWON nie zmieniła zasad rozliczenia u pracodawców niepobierających dofinansowania z PFRON

Krzysztof Tandecki
Obsługuję księgowo małą spółkę cywilną, która zatrudnia kilka osób. Podobno od stycznia 2019 należy odprowadzać nową składkę na niepełnosprawnych.
Czy to prawda? Jak ją rozliczać? Czy muszę sporządzić korekty i dopłacić składki od stycznia br.?

Praca, świadczenia i ubezpieczenia

Jak naliczać odpisy na zfśs za wykonujących pracę „szczególną”

Renata Majewska
Nasza spółka, zatrudniająca ok. 2 tys. pracowników, prowadzi zfśs. Od 10.05.2019 r. jeden z zatrudnionych uzyskał status wykonującego prace w szczególnych warunkach, a inny – wykonującego prace o szczególnym charakterze; obaj pracują na pełny etat. Przeciętną planowaną liczbę zatrudnionych ustaliliśmy już pod koniec kwietnia i na początku maja przelaliśmy pierwszą ratę odpisów na wyodrębnione konto funduszu.
Czy mamy obowiązek zgłoszenia gdzieś faktu angażowania takich osób czy też wpisania ich do jakiegoś rejestru? Czy w celu uzupełnienia środków na koncie zfśs nie powinniśmy jeszcze w maju przeliczyć przeciętnego planowanego stanu zatrudnienia w roku, uwzględniając wykonujących prace „szczególne”? Wcześniej żaden pracownik firmy ich nie wykonywał, a odpisy naliczaliśmy wyłącznie na zatrudnionych w normalnych warunkach.

Składki ZUS

Jakie składki ZUS przy zatrudnieniu na dwóch zleceniach podczas urlopu bezpłatnego

Renata Majewska
Pracownik jest zatrudniony na cały etat w spółce, w której od 1.06.2019 wziął urlop bezpłatny. Jednocześnie pracuje w niej na umowę zlecenia, też od 1.06.2019. Podpisał równocześnie, także od tej daty, umowę zlecenia z inną firmą – z tego tytułu opłacany jest pełny ZUS i ubezpieczenie zdrowotne (wynagrodzenie 5 tys. zł brutto miesięcznie).
Czy spółka może go zgłosić w ZUS tylko do ubezpieczenia zdrowotnego?

Jak w zakładzie pracy wprowadzić pracownicze plany kapitałowe

Renata Majewska
Od 1.07.2019 r. najwięksi pracodawcy – zatrudniający co najmniej 250 osób – wdrażają pracownicze plany kapitałowe (PPK). Jest to nowy system oszczędzania na dodatkową emeryturę pracobiorców, przy materialnej i organizacyjnej partycypacji pracodawców oraz finansowym udziale budżetu państwa.

Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu – najnowsze interpretacje ZUS i NFZ

Magdalena Januszewska
Przedstawiamy przegląd interpretacji dotyczących składek ubezpieczeniowych. Są one wydawane przez terenowe oddziały Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (w Lublinie i Gdańsku), a także przez dyrektorów wojewódzkich oddziałów Narodowego Funduszu Zdrowia, w indywidualnych sprawach ubezpieczonych i płatników składek, na ich wniosek.

Bony uprawniające do rabatu na usługi w obiektach należących do przedsiębiorcy są oskładkowane – decyzja ZUS z 20.03.2019 r. (DI/100000/43/51/2019).


Składki ZUS

Żona na zleceniu nie jest osobą współpracującą

Krzysztof Tandecki
Jestem księgową. Prowadzę – na podstawie umowy zlecenia – rozliczenia z fiskusem i ZUS indywidualnego przedsiębiorcy (usługi informatyczne). W czerwcu bierzemy ślub, lecz nadal zamierzam na zlecenie wykonywać ww. usługi na rzecz firmy męża.
Czy w związku z tym powinnam być zgłoszona do ubezpieczeń społecznych jako osoba współpracująca?

Składki ZUS

Zlecenie wykonane przez przedsiębiorcę z ulgą „na start” bez dodatkowych składek

Spółka chce powierzyć usługę sprzątania pomieszczeń biurowych na podstawie umowy zlecenia osobie, która prowadzi działalność gospodarczą w tym zakresie. Dopiero ją rozpoczęła i jest uprawniona do tzw. ulgi na start, czyli nie płaci składek. Podobno podpisanie zlecenia z taką osobą może być ryzykowne, bo ZUS uznaje, że w tej sytuacji składki trzeba opłacać od umowy zlecenia. Czy to prawda?

Składki ZUS

Współpraca przy działalności małżonka i etat w jego firmie – od czego naliczać składki ZUS

Magdalena Januszewska
Wysokie zarobki żony zatrudnionej przez męża-przedsiębiorcę nie uzasadniają ubezpieczania jej z tytułu umowy o pracę.

Składki ZUS

Podstawa wymiaru składek ZUS pracownika na urlopie wychowawczym

Renata Majewska
W 2019 obowiązuje nowe ograniczenie podstawy wymiaru składek emerytalnej i rentowych za pracownika korzystającego z urlopu wychowawczego.

Stanowi ją kwota przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia wypłaconego pracownikowi za 12 mies. poprzedzających urlop wychowawczy, jednak:

  • nie wyższa niż 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia przyjętego do ustalenia limitu 30-krotności, czyli nie wyższa niż 2859 zł (4765 zł × 60%); w 2018 limit ten wynosił 2665,80 zł,
  • nie niższa niż 75% minimalnego wynagrodzenia, a więc nie niższa niż 1687,50 zł (2250 zł × 75%); w 2018 limit ten wynosił 1575 zł.

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....