Księgowe ujęcie podatku od przychodów z budynków

Tadeusz Waślicki biegły rewident

Jak ujmować w księgach rachunkowych tzw. podatek minimalny (od nieruchomości komercyjnych)?
Spółka z o.o., której księgi prowadzę, ma kilka nieruchomości o wartości początkowej przekraczającej 10 mln zł. Moja wątpliwość wynika z tego, że muszę w księgach ująć zarówno zaliczkę na CIT, jak i podatek wynikający z posiadania nieruchomości.

Od 1.01.2018 obowiązuje art. 24b updop, który wprowadził podatek dochodowy od przychodów z tytułu własności środków trwałych (budynków – patrz ramka) położnych na terytorium Polski, o wartości początkowej przekraczającej 10 mln zł (zwany też podatkiem minimalnym lub od nieruchomości komercyjnych).

  • US – urząd skarbowy
  • updop – ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Przepis ten został zmieniony w wyniku nowelizacji updop z 15.06.2018 (DzU poz. 1291), która wprowadziła też nową nazwę „podatek od przychodów z budynków” (będziemy jej używać w artykule). Część zmian weszła w życie z mocą wsteczną od początku roku.

Nieruchomości objęte podatkiem minimalnym w 2018

  • budynki handlowo-usługowe sklasyfikowane w KŚT jako:
    • centrum handlowe,
    • dom towarowy,
    • samodzielny sklep i butik,
    • –pozostały budynek handlowo-usługowy,
  • budynki biurowe sklasyfikowane w KŚT jako budynek biurowy.

W skutek nowelizacji opodatkowaniu podlegają – od 1.01.2018 – tylko te budynki, które zostały oddane do odpłatnego używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy, leasingu itp. (art. 6 ustawy zmieniającej). Postanowiono też, że w przypadku gdy budynek został oddany do używania w części, przychód ustala się proporcjonalnie do udziału powierzchni użytkowej oddanej do używania w całkowitej powierzchni użytkowej budynku.

Nie są opodatkowane budynki wykorzystywane wyłącznie albo w głównym stopniu na własne potrzeby podatnika (art. 7 nowelizacji) – bez względu na ich rodzaj (pierwotnie ustawa przewidywała wyłączenie z opodatkowania tylko budynków biurowych spełniających ten warunek).

Zmiana (od 19.07.2018) przepisów regulujących rozliczanie podatku minimalnego wymaga uwzględnienia na bieżąco, a także w odniesieniu do ew. zaszłości, które nastąpiły w I półroczu 2018, w zeznaniu za ten rok podatkowy.

Przepisy te zmienią się po raz kolejny od 1.01.2019, jednak ponieważ pytanie dotyczy roku 2018, nie będziemy omawiać tych zmian.

Podstawa opodatkowania i zapłata podatku

Podstawę opodatkowania stanowi przychód odpowiadający wartości początkowej budynku ustalanej na pierwszy dzień każdego miesiąca (a więc powiększonej o ew. przyjęte do używania ulepszenia; nie koryguje się wartości początkowej o amortyzację), wynikającej z ewidencji środków trwałych i wnip, pomniejszonej o 10 mln zł.

Podatek wynosi 0,035% podstawy opodatkowania za każdy miesiąc, tzn. jest liczony od nadwyżki wartości początkowej budynku w danym miesiącu kalendarzowym ponad 10 mln zł.

W celu ustalenia podstawy opodatkowania w 2018 ustala się więc wartość każdego budynku z osobna, pomniejsza o 10 mln zł, a następnie sumuje te wartości.

Obliczony od tej podstawy podatek minimalny podlega wpłacie na rachunek US w terminie do 20. dnia miesiąca następnego po miesiącu, za który jest płacony.

Kwota obliczonego (i jak wskazało Ministerstwo Finansów w komunikacie z 15.12.2017 – zapłaconego) za dany miesiąc podatku może być odliczona od zaliczki na CIT za dany miesiąc. Odliczenia tego nie dokonuje się w rachunku narastającym, tzn. nadwyżka podatku minimalnego za dany miesiąc ponad kwotę zaliczki za dany miesiąc nie „przechodzi” do odliczenia na miesiąc następny. Może być odliczona dopiero w zeznaniu rocznym (o czym mowa dalej).

Jeżeli podatnik wpłaca zaliczki kwartalne, odliczeniu podlega podatek obliczony za miesiące danego kwartału (art. 24b ust. 8 i 9 updop).

Podatnik może też nie wpłacać podatku minimalnego, jeżeli jest on niższy od zaliczki na CIT za dany miesiąc (art. 24b ust. 10 updop).

Podatek od przychodów z budynków jest podatkiem dochodowym i nie może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów.

Sposób ujęcia w księgach rachunkowych

Biorąc pod uwagę omówione zasady rozliczania podatku minimalnego, podatnicy ujmujący zaliczki na CIT na koncie 87 „Podatek dochodowy od osób prawnych” powinni, moim zdaniem, wyodrębnić w analityce do tego konta:

    • konto 87-0 „Podatek dochodowy – bieżący”,
    • konto 87-1 „Podatek dochodowy – od przychodów z budynków”.

Zasady księgowania podatku minimalnego zostaną przedstawione na przykładach liczbowych.

Podatek minimalny niższy od zaliczki na CIT, zapłata tylko pełnej zaliczki

W spółce z o.o. ABC obliczono podatek minimalny za wrzesień 2018 od 2 budynków.

Budynek 1

    • wartość początkowa na początek miesiąca: 14,2 mln zł,
    • podatek minimalny za wrzesień 1470 zł [(14,2 mln zł – 10 mln zł) × 0,035%].

Budynek 2

    • wartość początkowa na początek miesiąca: 18,4 mln zł,
    • podatek minimalny za wrzesień 2940 zł [(18,4 mln zł – 10 mln zł) × 0,035%].

Razem podatek minimalny za wrzesień wyniósł 4410 zł, natomiast zaliczka na CIT – 8500 zł.

Spółka ABC nie zapłaciła podatku minimalnego, zapłaciła natomiast zaliczkę na CIT w pełnej kwocie, czyli 8500 zł.

Dekretacja i księgowania

1. PK – podatek od przychodów z budynków

Wn konto 87-1 „Podatek dochodowy – od przychodów z budynków”: 4410 zł

Ma konto 22 „Rozrachunki publicznoprawne”, w analityce – podatek dochodowy: 4410 zł

2. PK – zaliczka na CIT

Wn konto 87-0 „Podatek dochodowy – bieżący”: 8500 zł

Ma konto 22 „Rozrachunki publicznoprawne”, w analityce – podatek dochodowy: 8500 zł

3. PK – potrącenie podatku od przychodów z budynków od zaliczki na CIT

Wn konto 22 „Rozrachunki publicznoprawne”, w analityce – podatek dochodowy: 4410 zł

Ma konto 87-1 „Podatek dochodowy – od przychodów z budynków”: 4410 zł

4. WB – wpłata zaliczki na CIT

Wn konto 22 „Rozrachunki publicznoprawne”, w analityce – podatek dochodowy: 8500 zł

Ma konto 13 „Rachunki i kredyty bankowe”: 8500 zł.

Podatek minimalny niższy od zaliczki na CIT, zapłata podatku i odliczenie go od zaliczki

Dane jak w pierwszym przykładzie. Spółka ABC z o.o. zapłaciła podatek od przychodów z budynków za wrzesień 2018 (4410 zł) i odliczyła go przy obliczaniu zaliczki na CIT (8500 zł). Wpłaca więc tylko część tej zaliczki.

Dekretacja i księgowania

1. PK – podatek od przychodów z budynków

Wn konto 87-1 „Podatek dochodowy – od przychodów z budynków”: 4410 zł

Ma konto 22 „Rozrachunki publicznoprawne”, w analityce – podatek dochodowy: 4410 zł

2. WB – zapłata podatku od przychodów z budynków

Wn konto 22 „Rozrachunki publicznoprawne”, w analityce ­– podatek dochodowy: 4410 zł

Ma konto 13 „Rachunki i kredyty bankowe”: 4410 zł

3. PK – zaliczka na CIT

Wn konto 87-0 „Podatek dochodowy – bieżący”: 8500 zł

Ma konto 22 „Rozrachunki publicznoprawne”, w analityce – podatek dochodowy: 8500 zł

4. PK – potrącenie podatku od przychodów z budynków od zaliczki na CIT

Wn konto 22 „Rozrachunki publicznoprawne”, w analityce – podatek dochodowy: 4410 zł

Ma konto 87-0 „Podatek dochodowy – bieżący”: 4410 zł

5. WB – wpłata zaliczki na CIT

Wn konto 22 „Rozrachunki publicznoprawne”, w analityce – podatek dochodowy: 4090 zł

Ma konto 13 „Rachunki i kredyty bankowe”: 4090 zł.

Moim zdaniem wariant ten (drugi przykład) powinien być wykorzystywany przy rozliczeniu kwartalnym, gdy zaliczka jest ustalana i wpłacana co kwartał, natomiast podatek minimalny co miesiąc – również za miesiące, w których nie następuje zapłata zaliczki na CIT.

Oczywiście księgowanie nr 3 zaliczki kwartalnej nie będzie występować w każdym miesiącu, tylko po miesiącu kończącym kwartał, podobnie jak rozliczenie z podatkiem minimalnym, płaconym za miesiące kwartału.

Przy rozliczaniu miesięcznym sposób księgowania jak w pierwszym przykładzie wydaje się natomiast bardziej funkcjonalny.

Podatek minimalny wyższy od zaliczki na CIT

W spółce ABC podatek minimalny za wrzesień 2018 wyniósł 4410 zł (jak w poprzednich przykładach), natomiast zaliczka na CIT – jedynie 2500 zł. Spółka zapłaciła podatek minimalny, a ponieważ jest on wyższy od zaliczki na CIT, nie płaciła tej zaliczki.

Dekretacja i księgowania

1. PK – podatek od przychodów z budynków

Wn konto 87-1 „Podatek dochodowy – od przychodów z budynków”: 4410 zł

Ma konto 22 „Rozrachunki publicznoprawne”, w analityce – podatek dochodowy: 4410 zł

2. PK – ewidencja zaliczki na CIT

Wn konto 87-0 „Podatek dochodowy – bieżący”: 2500 zł

Ma konto 22 „Rozrachunki publicznoprawne”, w analityce – podatek dochodowy: 2500 zł

3. WB – zapłata podatku od przychodów z budynków

Wn konto 22 „Rozrachunki publicznoprawne”, w analityce – podatek dochodowy: 4410 zł

Ma konto 13 „Rachunki i kredyty bankowe”: 4410 zł

4. PK – wyksięgowanie zaliczki na CIT, która nie wymaga zapłaty

Wn konto 22 „Rozrachunki publicznoprawne”, w analityce – podatek dochodowy: 2500 zł

Ma konto 87-0 „Podatek dochodowy – bieżący”: 2500 zł.

Kwotę zapłaconego i nieodliczonego w roku podatkowym podatku minimalnego odlicza się w zeznaniu rocznym (art. 24b ust. 11 updop). Wykazuje się też w nim środki trwałe, których wartość stanowiła podstawę opodatkowania, kwotę należnego i uiszczonego podatku oraz kwotę dokonanych odliczeń (art. 27 ust. 1d updop).

Jeżeli od stycznia 2018 do 19.07.2018 spółka naliczała podatek minimalny od budynków, które zgodnie z art. 6 nowelizacji zostały zwolnione z tej daniny, to moim zdaniem nadpłata ta powinna zostać rozliczona w zeznaniu rocznym, przy ustalaniu CIT za rok podatkowy rozpoczynający się od lub po 1.01.2018.

Co istotne, nowelizacja wprowadziła też możliwość uzyskania zwrotu podatku minimalnego na wniosek podatnika, jeżeli organ podatkowy nie stwierdzi nieprawidłowości w wysokości zobowiązania podatkowego lub straty w złożonym zeznaniu podatkowym oraz w podatku od przychodów z budynków, w szczególności, jeżeli koszty finansowania dłużnego poniesione w związku z nabyciem lub wytworzeniem budynku, jak również inne przychody i koszty ustalone zostały na warunkach rynkowych (art. 24b ust. 15 i 16 updop). Na tej podstawie można starać się o zwrot części zapłaconego w 2018 podatku, która nie zostanie rozliczona w zeznaniu podatkowym.

w sprzedaży

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....