Księgowanie nie jest dziełem

Aleksander Woźniak

Wykonywanie na zlecenie biura rachunkowego dużej liczby jednakowych, powtarzających się czynności, w długim okresie i w sposób ciągły, wskazuje na umowę zlecenia, a nie umowy o dzieło.
  • US – urząd skarbowy
  • Kc – Kodeks cywilny
  • SA – Sąd Apelacyjny
  • SN – Sąd Najwyższy
  • So – sąd okręgowy

Biuro rachunkowe zatrudniało księgową (emerytkę), zawierając z nią liczne umowy o dzieło. Były one podpisywane cyklicznie – co 2 tygodnie lub co miesiąc – na kilkunastodniowe okresy. Wynagrodzenie określano kwotowo, a jego wysokość zależała od ilości dokumentacji do przeanalizowania. Wypłacano je na podstawie wystawionych rachunków.

Umowy z reguły były zawierane na wykonanie różnych czynności: zestawień analitycznych do bilansów, analityki kosztów, zestawień i rejestrów za poszczególne miesiące (najczęściej dotyczyło to faktur zakupu i sprzedaży), zestawień do rocznych zeznań podatkowych, rocznych formularzy PIT dla pracowników i klientów biura, archiwum ksiąg przychodów i rozchodów na płytach CD, kartotek urlopowych dla klientów biura itp.

Księgowa miała zapewniony dostęp do danych i niezbędne narzędzia informatyczne. Przykładowo, żeby wykonać ewidencję urlopów, brała akta osobowe i na ich podstawie wpisywała dni urlopu dla danego pracownika. Mogła pracować w dowolnym czasie. Nie miała natomiast prawa wynosić dokumentów źródłowych poza siedzibę firmy. Dlatego swoje zadania wykonywała tylko na miejscu, w biurze (miała do niego klucz).

Wykonane przez księgową prace sprawdzała osoba, która jako jedyna była zatrudniona na umowę o pracę i miała pełnomocnictwo od właściciela biura do reprezentowania go we wszystkich sprawach go dotyczących. Osoba ta zajmowała się księgowaniem dokumentów, prowadzeniem ksiąg rachunkowych oraz pkpir klientów biura. Prowadziła też listy płac i rozliczenia z ZUS.

Podstawą do sporządzenia przez nią deklaracji i zeznań podatkowych oraz bilansów, zestawień i innych dokumentów dla klientów biura były prace wykonane przez księgową.

W biurze były jeszcze 2 osoby, zatrudnione na umowy zlecenia. Wykonywały proste prace biurowe, takie jak odbieranie dokumentów od klientów biura i dostarczanie ich do US, wypełnianie druków, przepisywanie.

Księgowa otrzymywała wynagrodzenie dopiero po sprawdzeniu przez pracownicę biura wykonanych przez nią zadań. Wynosiło ono od 900 do 4000 zł, zależnie od zakresu powierzonych jej prac i liczby dokumentów do przeanalizowania.

ZUS uznał, że zawarte przez księgową i biuro umowy były typowymi umowami zlecenia, a nie o dzieło. Zażądał zapłaty zaległych składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe i wypadkowe) i zdrowotne.

Podobnie orzekły sądy obu instancji – SO i SA w Lublinie (wyrok z 14.12.2017, III AUa 476/17). Oba wskazały na różnice między umową o dzieło a umową zlecenia.

Istotą umowy o dzieło jest osiągnięcie określonego, zindywidualizowanego rezultatu. Zgodnie z art. 627 Kc przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający – do zapłaty wynagrodzenia.

Natomiast umowa zlecenia to umowa o świadczenie usług. Jej celem jest wykonywanie określonych czynności, które nie muszą zmierzać do osiągnięcia indywidualnie oznaczonego rezultatu. Jest umową starannego działania (art. 734 § 1 i 2 Kc).

Jednym z kryteriów pozwalających na odróżnienie umowy o dzieło od umowy o świadczenie usług jest sprawdzenie, czy rezultat ma wady fizyczne (wyrok SN z 3.11.2000, IV CKN 152/00).

W opisywanej sprawie przedmiotem umów – mimo że zostały nazwane umowami o dzieło – było świadczenie usług polegających na wykonywaniu czynności księgowych – orzekły sądy obu instancji. Ustaliły, że w umowach nie określano, jakie dzieło miałoby powstać, a jedynie, jakie czynności ma wykonywać księgowa. Wolą obu stron było świadczenie usług. Liczyły się określone działania, a nie ich wynik.

Nie można uznać, że dziełem było wykonanie dużej liczby jednakowych, powtarzających się czynności, w długim okresie, w sposób ciągły – uznały sądy. Zwróciły również uwagę, że to nie księgowa, a pracownik biura sporządzał finalne rozliczenia dla klientów i odpowiadał przed nimi oraz US. Trudno więc przyjąć, że księgowa odpowiadała za rezultat swojej pracy.

W tej sprawie ani ZUS, ani sądy w ogóle nie rozpatrywały, czy między księgową a biurem rachunkowych zaistniał stosunek pracy. Najprawdopodobniej ZUS uznał, że nie były spełnione warunki określone w art. 22 Kp. Najistotniejsze z nich to wykonywanie pracy pod kierownictwem pracodawcy oraz w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym.

Temat: „Biuro rachunkowe na wokandzie”
Biuro rachunkowe

Zakupy do biura oraz sporadyczne wykonywanie usług to również działalność gospodarcza

Aleksander Woźniak
ZUS nie może twierdzić, że właścicielka biura rachunkowego nie podlega ubezpieczeniom społecznym, skoro w innej sprawie domagał się zwrotu nienależnie pobranych zasiłków, dowodząc, że działalność gospodarcza była jednak prowadzona.

Taką niekonsekwencję ZUS wytknął SO w Łodzi w wyroku z 31.03.2020 (VIII U 2077/19). W rezultacie orzekł, że księgowa podlega obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu.


Biuro rachunkowe

Pakiet przewozowy nie mieści się w zakresie doradztwa podatkowego

Aleksander Woźniak
Doradca podatkowy nie może reprezentować podatnika w sprawach dotyczących naruszenia przepisów pakietu przewozowego.

Biuro rachunkowe nie może odmówić wydania dokumentacji klienta

Aleksander Woźniak
Za odmowę wydania organom podatkowym dokumentacji klienta grozi biuru rachunkowemu kara porządkowa, nawet jeśli klient nie zapłacił za wykonane usługi.

Biuro rachunkowe

Zarzuty niezadowolonego klienta nie mogą być ogólnikowe ani gołosłowne

Aleksander Woźniak
Biuro rachunkowe nie zapłaci za wynagrodzenie swego następcy, który na nowo wprowadził dokumenty księgowe i złożył skorygowane deklaracje, jeżeli nie wiadomo, jakiego okresu one dotyczyły i z czego ta korekta wynikała.

Biuro rachunkowe

Obowiązek wydania dokumentów księgowych w trakcie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec klienta

Aleksander Woźniak
Organ egzekucyjny może żądać dokumentów księgowych od doradcy będącego pełnomocnikiem podatnika w postępowaniu egzekucyjnym. Jednak żądane informacje muszą być niezbędne do wszczęcia lub prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Usługi księgowe są usługami ciągłymi

Aleksander Woźniak
Nie można samodzielnie decydować o momencie powstania przychodu ani pomijać żadnych wpłat klientów.

Tak orzekł NSA w wyroku z 3.10.2018 (II FSK 3070/16).

Od właściciela biura rachunkowego wymaga się szczególnej staranności i profesjonalizmu przy rozliczeniach podatkowych, w tym własnych. Orzeczenie NSA, podobnie jak i sądu I instancji wskazuje, że i w tej branży zdarzają się uchybienia.


Biuro rachunkowe

Brak winy zwalnia właściciela biura z odpowiedzialności

Aleksander Woźniak
Biuro rachunkowe nie ponosi odpowiedzialności za brak zmiany zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych, jeżeli klient swoimi działaniami dąży do zachowania dotychczasowego statusu ubezpieczeniowego – wynika z wyroku SO w Olsztynie z 7.11.2018 (IX Ca 724/18).

Biuro rachunkowe

Kara za przywłaszczenie mienia klienta i podrabianie jego dokumentów

Aleksander Woźniak
Pobranie od klienta kwot z tytułu zaliczek na podatek dochodowy i VAT i nieodprowadzenie ich na konto US to przywłaszczenie, a podpisywanie się za niego jego imieniem i nazwiskiem na deklaracjach podatkowych to podrabianie dokumentów. Oba czyny są zagrożone karą pozbawienia wolności od 3 mies. do 5 lat.

Biuro rachunkowe

Umowa o świadczenie usług księgowych zawarta z przyszłym przedsiębiorcą

Aleksander Woźniak
Jeżeli klient biura rachunkowego ma dopiero zamiar rozpocząć działalność gospodarczą, to podpisana z nim umowa jest umową z konsumentem. To zaś oznacza większe rygory związane z ochroną praw konsumenckich.

Biuro rachunkowe

Sądowy finał awantury w biurze rachunkowym

Aleksander Woźniak
300 zł grzywny nałożył sąd na klienta biura rachunkowego za to, że krzyczał na właścicielkę biura, używał wobec niej obraźliwych słów, popychał ją i odmówił opuszczenia biura.

Biuro rachunkowe

Umowa ustna lub dorozumiana jest równie ważna jak pisemna

Aleksander Woźniak
Wniosek o dofinansowanie nie jest częścią sprawozdania finansowego i jego przygotowanie nie mieści się w obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych.
Kto się jednak podejmie jego sporządzenia, choćby w sposób dorozumiany, musi ponieść konsekwencje własnych zaniedbań.

Kontakty z urzędem

Niewydanie ksiąg nie zawsze jest wykroczeniem skarbowym

Aleksander Woźniak
Nie każdy księgowy lub doradca podatkowy popełnia wykroczenie skarbowe, gdy odmawia udostępnienia organom podatkowym dokumentacji podatkowej swojego klienta.

Sąd I instancji uznał doradcę podatkowego za winnego popełnienia wykroczenia skarbowego z art. 83 § 2 Kks. Przepis ten przewiduje grzywnę za nieokazanie księgi lub innego dokumentu dotyczącego prowadzonej działalności gospodarczej. Jest to traktowane jako udaremnianie lub utrudnianie wykonania czynności służbowej osobie uprawnionej do przeprowadzenia:


Biuro rachunkowe

Obowiązek wydania dokumentacji podatkowej klienta

Aleksander Woźniak
Biuro rachunkowe musi udostępnić organom podatkowym dokumentację podatkową swojego klienta. Odmowa jest zagrożona karą do 2800 zł.

W tym wypadku mają zastosowanie art. 262 § 1 i § 3 Op. W świetle § 1 karą do 2800 zł mogą zostać ukarani: strona (podatnik), pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego bezzasadnie odmówili okazania lub nie przedstawili w wyznaczonym terminie dokumentów, których obowiązek posiadania wynika z przepisów prawa, ksiąg podatkowych, dowodów księgowych będących podstawą zapisów w tych księgach.


Biuro rachunkowe

Podwyższenie składki wypadkowej na skutek pomyłki biura rachunkowego

Aleksander Woźniak
Pomyłka to nie powód, by wymierzać dotkliwą sankcję płatnikowi składek, zwłaszcza gdy przekazał on do biura rachunkowego prawidłowe dane.

Spółka zawarła z biurem rachunkowym umowę zlecenia na obsługę księgowo-płacową i na tej podstawie przekazuje mu wykazy pracowników z informacją o wysokości wynagrodzenia i przerw w pracy. Do obowiązków biura należy m.in. sporządzanie deklaracji ZUS IWA, przekazywanych do ZUS.


Biuro rachunkowe

Czy biuro rachunkowe może reprezentować przedsiębiorcę w sporze sądowym z ZUS

Aleksander Woźniak
Księgowy i doradca podatkowy mogą być pełnomocnikami procesowymi w sporze z ZUS tylko w tym zakresie, w którym stale obsługiwali klienta.

Biuro rachunkowe

Konflikt z biurem rachunkowym nie uzasadnia wstrzymania zapłaty

Aleksander Woźniak
Klient biura rachunkowego nie może jednostronnie, według własnego uznania, odmówić zapłaty wynagrodzenia za wykonane usługi, nawet jeśli ma zastrzeżenia do ich jakości – wynika z wyroku SR Szczecin – Centrum w Szczecinie.

Spór powstał pomiędzy księgową prowadzącą samodzielnie usługi księgowe a spółką z o.o., która werbowała pracowników i oddelegowywała ich do pracy za granicą. Praca polegała na opiekowaniu się pacjentami. Umowy z tymi ostatnimi podpisywała niemiecka firma, której polska spółka wystawiała faktury. Wynikające z nich należności obejmowały wynagrodzenie pracowników, należności publicznoprawne (podatki, składki ZUS) i koszty administracyjne.


Biuro rachunkowe

Odpowiedzialność za niezłożenie sprawozdania finansowego w KRS

Aleksander Woźniak
Czy właściciel biura rachunkowego może odpowiadać karnie za niezłożenie do sądu sprawozdania finansowego klienta?

Biuro rachunkowe

Od doradcy można wymagać więcej niż od przeciętnego obywatela

Aleksander Woźniak
Doradca podatkowy analizujący księgi rachunkowe nie może wykorzystywać zdobytej w ten sposób wiedzy do pomawiania osób zarządzających danym podmiotem.

Biuro rachunkowe

Niezłożenie VAT-UE przez przeoczenie nie jest wykroczeniem skarbowym

Aleksander Woźniak
Wykroczenie polegające na niezłożeniu informacji podsumowującej w ustawowym terminie może zostać popełnione tylko z winy umyślnej. Trudno w zwykłym przeoczeniu pracownika dopatrzyć się zamiaru popełnienia czynu zabronionego przez doradcę podatkowego.

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....