Korekta kosztów podatkowych po otrzymaniu i zwrocie dotacji

Krzysztof Hałub

Otrzymanie dotacji/refundacji wolnej od podatku dochodowego bądź niezaliczanej do przychodów podatkowych powoduje obowiązek wyłączenia z kosztów podatkowych części wydatków pokrytych tą dotacją (albo odpisów amortyzacyjnych, jeżeli jest ona przeznaczona na pokrycie ceny zakupu środków trwałych i wnip).

Jeśli podatnik przejściowo sfinansował wydatek z własnych środków i zaliczył go do kosztów uzyskania przychodów, konieczna jest ich korekta (zmniejszenie). Gdyby – z różnych przyczyn – musiał zwrócić całość lub część otrzymanego dofinansowania, ponownie skoryguje koszty podatkowe (tym razem je zwiększając).

  • updof – ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
  • updop – ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
  • uor – ustawa o rachunkowości
  • wnip – wartości niematerialne i prawne
  • KIS – Krajowa Informacja Skarbowa

Podstawą do dokonania takiej korekty jest art. 22 ust. 7c updof (art. 15 ust. 4i updop), w myśl którego jeżeli korekta kosztu uzyskania przychodów, w tym odpisu amortyzacyjnego, nie jest spowodowana błędem rachunkowym lub inną oczywistą omyłką, korekty dokonuje się poprzez zmniejszenie lub zwiększenie kosztów uzyskania przychodów poniesionych w okresie rozliczeniowym, w którym została otrzymana faktura korygująca lub, w przypadku braku faktury, inny dokument potwierdzający przyczyny korekty.

Wynika z niego zasada dokonywania korekty na bieżąco, a nie wstecz – poprzez cofanie się do okresu, w którym pierwotnie ujęto wydatek w kosztach podatkowych.

Dotacja a przychody podatkowe

Dotacje, subwencje, dopłaty i inne nieodpłatne świadczenia otrzymane na pokrycie kosztów albo jako zwrot wydatków związanych z otrzymaniem, zakupem albo wytworzeniem we własnym zakresie środków trwałych lub wnip, od których dokonuje się odpisów amortyzacyjnych, zostały na gruncie updof wyłączone z przychodów podatkowych (art. 14. ust. 2 pkt 2 updof), natomiast na gruncie updop są przychodami zwolnionymi z CIT (art. 17 ust. 1 pkt 21 updop).

Ponadto updop i updof przewidują liczne zwolnienia z podatku, którymi objęte zostały niektóre dotacje (zob. art. 21 ust. 1 pkt 46, 47a, 47d, 129, 136 i 137 updof oraz art. 17 ust. 1 pkt 14a, 23, 47, 48, 52, 53 updop), m.in. z budżetu państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, środki bezzwrotnej pomocy zagranicznej, kwoty otrzymane od agencji rządowych lub wykonawczych.

Wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów

Na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 45 updof (art. 16 ust. 1 pkt 48 updop) nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów z tytułu zużycia (amortyzacji) środków trwałych oraz wnip od tej części ich wartości, która odpowiada poniesionym wydatkom na nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie tych środków lub wnip, odliczonym od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym albo zwróconym podatnikowi w jakiejkolwiek formie.

Jak czytamy w piśmie KIS z 27.03.2019 (0113-KDIPT2-1.4011.24.2019.2.BO), z zacytowanego przepisu jednoznacznie wynika, że nie stanowią kosztów uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne z tytułu zużycia środków trwałych od tej części ich wartości, która została podatnikowi zwrócona w jakiejkolwiek formie, a zatem również poprzez refundację. (...) Zwrot dokonany w jakiejkolwiek formie, a więc w tym również w formie pomocy finansowej stanowiącej zwrot określonej części nakładów poniesionych na cele inwestycyjne, powoduje, że wartość odpisów amortyzacyjnych od tej części wartości początkowej środka trwałego lub wnip, która została zwrócona podatnikowi, nie może stanowić kosztu uzyskania przychodu prowadzonej działalności gospodarczej.

Ponadto art. 23 ust. 1 pkt 56 updof wyłącza z kosztów uzyskania przychodów wydatki i koszty bezpośrednio sfinansowane z dochodów (przychodów), o których mowa m.in. w art. 21 ust. 1 pkt 46, 47a, 47d, 129, 136 i 137 updof (patrz ramka), a więc pochodzące z dotacji zwolnionych z podatku dochodowego (analogiczne wyłączenie zawiera art. 16 ust. 1 pkt 58 updop).

Zaznaczyć przy tym należy, że zawarte w powołanym przepisie sformułowanie „bezpośrednio sfinansowanych z dochodów (przychodów)” dotyczy także wydatków, które zostały najpierw przez podatnika poniesione, a dopiero później zrefundowane. (...) Art. 23 ust. 1 pkt 56 updof nie odnosi się do następstwa czasowego, lecz wskazuje na związek poniesionego wydatku z otrzymanym dofinansowaniem. „Bezpośrednio sfinansowane” oznacza, że chodzi o takie wydatki, które objęte są np. dotacją. Nie chodzi zatem o związek w czasie wydatku i dotacji, lecz o związek tematyczny – wydatek zostanie pokryty dotacją, a więc nie stanowi wydatku o charakterze kosztu podatkowego. Nie ma znaczenia, kiedy wydatek zostanie poniesiony – czy w roku podatkowym, w którym zostanie wypłacona dotacja, czy (...) wcześniej – stwierdzono w przywołanym piśmie KIS.

Niemniej w momencie ponoszenia wydatku, który w przyszłości ma być zrefundowany (pokryty zwolnioną z podatku dotacją), podatnik ma prawo uznać go za koszt podatkowy w pełnej wysokości (pod warunkiem że spełnia wszystkie ogólne warunki zaliczenia go do takich kosztów), co potwierdza interpretacja KIS z 8.03.2019 (0111-KDIB1-3.4010.683.2018.1.MO). Później, po otrzymaniu dotacji/refundacji, wyłączy go z kosztów podatkowych w drodze korekty.

Korekta kosztów po otrzymaniu dotacji

Organy podatkowe nie mogą się zdecydować, kiedy powinna nastąpić taka korekta – w dacie otrzymania dotacji/refundacji czy dokumentu potwierdzającego jej przyznanie. Stanowisko, że moment korekty kosztów podatkowych nie jest w takim przypadku uzależniony od daty otrzymania jakiegokolwiek dokumentu, lecz powinna ona nastąpić w dacie wpływu dotacji na rachunek bankowy, wyrażono w interpretacjach KIS z 13.06.2017 (1462-IPPB6.4510.37.2017.2.AG), 5.09.2017 (0114-KDIP2-3.4010.112.2017.1.KK), 28.03.2018 (IPPB5/423-35/14-36/S/JS), 21.03.2019 (IPTPB3/4510-122/15-3/19-S/PR), 11.07.2019 (0113-KDIPT2-1.4011.274.2019.1.MD).

Z kolei pogląd, że korekty należy dokonać w momencie otrzymania decyzji potwierdzającej przyznanie dotacji, przedstawiono w interpretacji KIS z 21.04.2017 (1462-IPPB6.4510.37.2017.1.AG), która następnie została zmieniona ww. pismem z 13.06.2017 na skutek wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Pojawia się on jednak również w najnowszych interpretacjach. Przykładowo w piśmie KIS z 21.03.2019 (IPTPB3/4510-122/15-3/19-S/PR) czytamy: z uwagi na fakt, że korekta kosztów uzyskania przychodów, którą zobowiązany jest dokonać wnioskodawca, związana jest z otrzymaną dotacją, należy przyjąć, że korekta kosztów uzyskania przychodów winna być dokonywana na bieżąco, przy czym nie jak twierdzi wnioskodawca, w miesiącu otrzymania zwrotu tych wydatków, lecz – zgodnie z normą wynikającą z treści ww. art. 15 ust. 4i – w momencie otrzymania dokumentu, z którego wynika przyczyna korekty, np. umowy, decyzji lub innego dokumentu, z którego wynika przyznanie wnioskodawcy dotacji (tak też pisma KIS z 8.03.2019, 0111-KDIB1-3.4010.683.2018.1.MO, 11.02.2019, 0111-KDIB1-3.4010.670.2018.1.JKT, 14.12.2018, 0111-KDIB1-3.4010.593.2018.1.PC, 15.10.2018, 0111-KDIB1-1.4010.404.2018.1.MG).

Jeszcze inne stanowisko zajęła KIS w piśmie z 25.02.2019 (0114-KDIP2-1.4010.20.2019.1.MR): należy wyjaśnić, że przyczyny korekty kosztów mogą być bardzo różne, stąd zasadnym wydaje się (...), że każdą sytuację należy oceniać indywidualnie. W związku z powyższymi przepisami uzasadnione jest, aby wnioskodawca skorygował koszty uzyskania przychodu w okresie, w którym jedna z wymienionych powyżej sytuacji zaistniała jako pierwsza, czyli w dacie otrzymania decyzji o przyznaniu dotacji/refundacji, lub w okresie, w którym uzyskał informacje o wpływie dotacji na rachunek bankowy podatnika (wyciąg bankowy).

Po otrzymaniu dotacji na pokrycie ceny nabycia/kosztów wytworzenia składnika majątku trwałego (dokumentu potwierdzającego jej przyznanie) należy więc określić, jaka kwota odpisów amortyzacyjnych od jego wartości początkowej dotychczas zaliczonych do kosztów powinna być z nich wyłączona (z racji zwrócenia części wydatków na jego zakup/wytworzenie), a następnie o tę kwotę zmniejszyć bieżące koszty. Przyszłe odpisy powinny być odnoszone w ciężar kosztów podatkowych już w nowej wysokości (interpretacja KIS z 7.09.2018, 0111-KDIB1-2.4010.287.2018.1.AK).

Spółka jawna w lipcu 2018 zakupiła i oddała do użytku urządzenie przemysłowe za 120 000 zł. W maju 2019 otrzymała dotację w wysokości 40% wartości początkowej, tj. 48 000 zł. Urządzenie jest amortyzowane według stawki 10% (1000 zł miesięcznie).

Łączne odpisy amortyzacyjne od sierpnia 2018 do kwietnia 2019 wyniosły 9000 zł (120 000 × 10% × 9/12). W maju 2019 po otrzymaniu dotacji wspólnicy zmniejszyli koszty podatkowe o 40% tej kwoty (3600 zł). Kolejne odpisy amortyzacyjne, począwszy od maja (1000 zł miesięcznie), są kosztem uzyskania przychodów (proporcjonalnie do udziału w zysku spółki) jedynie w 60%, czyli w kwocie 600 zł.

Korekta kosztów po zwrocie dotacji

Może się też zdarzyć, że podatnik będzie zobligowany do zwrotu całości lub części otrzymanej dotacji. Organy podatkowe potwierdzają, że i w takim przypadku korekta kosztów uzyskania przychodów (polegająca na ich zwiększeniu) powinna być dokonana na bieżąco, tj. w okresie rozliczeniowym, w którym wpłynęło pismo wzywające do zwrotu dotacji: Skoro zwrot dofinansowania przez spółkę spowodowany był nieosiągnięciem założonych celów projektu, na który była przyznana dotacja, a więc fakt ten nie był możliwy do przewidzenia na etapie zawierania umowy o dofinansowanie (czyli nie było to spowodowane błędem rachunkowym lub inną oczywistą pomyłką), to wnioskodawca winien dokonać korekty kosztów uzyskania przychodów na bieżąco w momencie, w którym otrzymał decyzję o zwrocie dotacji – czytamy w piśmie KIS z 10.04.2019 (0111-KDIB1-1.4010.15.2019.1.SG).

Organy podatkowe wskazują przy tym, że moment korekty wyznacza data otrzymania dokumentu, z którego wynika przyczyna korekty, a nie zwrotu dotacji: spółka powinna dokonać korekty odpisów amortyzacyjnych zaliczonych uprzednio do kosztów uzyskania przychodów w momencie, w którym otrzymała dokument potwierdzający przyczyny korekty, tj. momencie otrzymania aneksu do umowy dotacji, i wykazać korektę kosztów w zeznaniu podatkowym CIT-8 składanym za ten rok (tak interpretacje KIS z 6.10.2017, 0111-KIDB1-2.40.10.186.2017.1.AK, i 29.05.2018, 0113-KDIPT2-1.4011.207.2018.1.MM).

W piśmie z 6.10.2017, odpowiadając na dodatkowe pytanie spółki o obowiązek korekty przychodu, KIS stwierdziła ponadto, że przepisy updop nie zawierają regulacji do sytuacji związanej z korektą przychodu zwolnionego. Przy czym nie można dokonać korekty/zmniejszenia na bieżąco przychodów opodatkowanych o przychody, które wcześniej zostały wykazane jako zwolnione, zatem art. 12 ust. 3j nie znajdzie zastosowania w niniejszej sprawie. Z uwagi na to, że korekta dotyczy właśnie dochodu zwolnionego (dotacji), należy przyjąć, że korekta przychodów nie będzie dokonywana.

Ujęcie w księgach rachunkowych

Otrzymanie dotacji nie powoduje obowiązku korekty kosztów w księgach rachunkowych.

Dotacje (inne niż do cen) stanowią pozostałe przychody operacyjne jednostki, przy czym jeśli są przeznaczone na nabycie/wytworzenie środka trwałego, ujmuje się je w księgach rachunkowych jako rozliczenia międzyokresowe przychodów (art. 41 ust. 1 pkt 2 uor). Następnie zwiększają one stopniowo pozostałe przychody operacyjne – równolegle do odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych od środków trwałych z nich sfinansowanych (art. 41 uor).

Jeżeli dotacja do ceny nabycia/kosztu wytworzenia środka trwałego wpłynęła do jednostki już po przyjęciu go do używania i rozpoczęciu naliczania odpisów amortyzacyjnych, to w księgach rachunkowych nie koryguje się wcześniej dokonanych odpisów. Odpowiednią część dotacji – ustaloną proporcjonalnie do odpisów amortyzacyjnych dokonanych do dnia jej otrzymania – ujmuje się jednorazowo w pozostałych przychodach operacyjnych.

Pozostała część dotacji będzie zaliczana w odpowiedniej części, co miesiąc, do pozostałych przychodów operacyjnych – równolegle do dokonywanych odpisów amortyzacyjnych (od miesiąca, w którym otrzymano dotację, aż do miesiąca, w którym nastąpi zrównanie odpisów amortyzacyjnych z wartością początkową środka trwałego).

Zwrot dotacji odniesionej w momencie jej otrzymania na zwiększenie pozostałych przychodów operacyjnych powoduje zmniejszenie tych przychodów (Wn konto 76-0). Natomiast zwrot dotacji odniesionej na konto rozliczeń międzyokresowych przychodów odpowiednio zmniejszy saldo konta 84 (Wn).

Księgowania opisanych zdarzeń gospodarczych (otrzymania dotacji i zwrotu dotacji na zakup/wytworzenie środka trwałego) są następujące:

1. Ujęcie dotacji na zakup środka trwałego (w dacie otrzymania, na podstawie wyciągu bankowego)

Wn konto 13 „Rachunki i kredyty bankowe” (w analityce „Rachunek bieżący”)

Ma konto 84 „Rozliczenia międzyokresowe przychodów”

2. Odpisy amortyzacyjne od środka trwałego

Wn konto 40 „Koszty według rodzajów” (w analityce „Amortyzacja”) lub konto zespołu 5

Ma konto 07 „Odpisy umorzeniowe środków trwałych” i równolegle

3. Odniesienie kwoty dotacji do pozostałych przychodów operacyjnych

Wn konto 84 „Rozliczenia międzyokresowe przychodów”

Ma konto 76-0 „Pozostałe przychody operacyjne”

4. Zwrot dotacji na rachunek bankowy właściwej instytucji (na podstawie wyciągu bankowego)

Wn konto 84 „Rozliczenia międzyokresowe przychodów”

Ma konto 13 „Rachunki i kredyty bankowe (w analityce „Rachunek bieżący”)

5. Korekta pozostałych przychodów operacyjnych o część dotacji odpowiadająca równowartości dotychczas dokonanych odpisów amortyzacyjnych (ujętą na koncie 76-0):

Wn konto 76-0 „Pozostałe przychody operacyjne”

Ma konto 84 „Rozliczenia międzyokresowe przychodów”

Decyzja o zwrocie niewykorzystanej części dotacji może być natomiast zaksięgowana:

Wn konto 76-0 „Pozostałe przychody operacyjne” lub konto 84 „Rozliczenia międzyokresowe przychodów”

Ma konto 24 „Pozostałe rozrachunki” lub konto 22 „Rozrachunki publicznoprawne”.

Zwrot dotacji księguje się wówczas zapisem:

Wn konto 24 „Pozostałe rozrachunki” lub konto 22 „Rozrachunki publicznoprawne”

Ma konto 13 „Rachunki i kredyty bankowe” (w analityce „Rachunek bieżący”).

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Temat: „Księgi rachunkowe”
Koronawirus

Ewidencja i opodatkowanie pomocy udzielonej przedsiębiorcom przez Polski Fundusz Rozwoju w związku z koronawirusem

Monika Król-Stępień
W jakiej wysokości i w którym momencie ująć w księgach i opodatkować środki otrzymane w formie subwencji z PFR, w ramach tarczy finansowej?

Polski Fundusz Rozwoju (PFR) realizuje rządowy program wsparcia (tzw. tarcza finansowa) przedsiębiorstw mikro, małych i średnich, które ucierpiały na skutek pandemii wirusa SARS-CoV-2. Głównym celem programu jest wsparcie wskazanej grupy docelowej przez udzielanie zwrotnych subwencji finansowych. Gdy beneficjent spełni warunki określone w programie pomocowym, wówczas zobowiązanie zwrotu otrzymanych środków może zostać umorzone do wysokości 75% finansowania.


Rachunkowość

Jak zaksięgować odstępne za cesję umowy leasingu operacyjnego

W związku z cesją na rzecz naszej spółki przedmiotu leasingu operacyjnego, użytkowanego dotychczas przez innego korzystającego, jesteśmy zobowiązani zapłacić mu odstępne.
Jak je zaksięgować?

Z ekonomicznego punktu widzenia odstępne stanowi dla dotychczasowego korzystającego rekompensatę części opłat manipulacyjnej i wstępnej, poniesionych przy zawarciu umowy leasingu. Przemawia to za uznaniem odstępnego, przez spółkę przejmującą przedmiot leasingu, za opłatę wstępną, obciążającą konto 40 „Koszty według rodzajów – usługi obce” (Ma konto 24 „Pozostałe rozrachunki”).


Rachunkowość

Księgowa ewidencja wynagrodzeń

Wypłaty wynagrodzenia księgujemy na podstawie łącznego zestawienia listy płac. Zbiorcze kwoty są księgowane na poszczególne konta pomocnicze podbudowujące konto 23 „Rozrachunki z pracownikami”, a obejmujące zaliczkę na PIT, składki ZUS, składkę zdrowotną, rozrachunki z tytułu wynagrodzenia, pozostałe rozrachunki dotyczące potrąceń z wynagrodzenia.
Nie prowadzimy dla każdego pracownika imiennego konta księgowego, które zawierałoby m.in. informację o saldzie rozrachunków z pracownikiem. Natomiast w ramach programu płacowego prowadzimy dla każdego pracownika imienne karty wynagrodzenia z podziałem na każdy wypłacony mu składnik wynagrodzenia (stawka zasadnicza, godziny nocne, godziny nadliczbowe, za czas usprawiedliwionej nieobecności) oraz potrącenia z wynagrodzenia (m.in. składki ZUS, zaliczki na PIT).
Czy tego rodzaju ewidencja spełnia wymogi uor?

W myśl uor:

  • konta ksiąg pomocniczych zawierają zapisy będące uszczegółowieniem i uzupełnieniem zapisów kont księgi głównej; prowadzi się je w ujęciu systematycznym jako wyodrębniony system kont, kartotek (zbiorów kont), komputerowych zbiorów danych, uzgodnionych z saldami i zapisami na kontach księgi głównej (art. 16 ust. 1),

Rachunkowość

Ujęcie w ewidencji księgowej podziału działek gruntu

Państwowa jednostka budżetowa prosi o wyjaśnienie sposobu ujęcia w ewidencji księgowej operacji polegającej na podziale działki gruntowej na dwie odrębne działki.
Jak tę operację udokumentować?

Jednostki budżetowe – jako zobowiązane do stosowania uor – prowadzą księgi rachunkowe m.in. na podstawie zasad określonych w rozdz. 2 „Prowadzenie ksiąg rachunkowych” tej ustawy. Z art. 13 uor wynika, że księgi rachunkowe obejmują m.in. zbiory zapisów księgowych, obrotów (sum zapisów) i sald, które tworzą: dziennik, księgę główną, księgi pomocnicze, zestawienia: obrotów i sald kont księgi głównej oraz sald kont ksiąg pomocniczych. Konta księgi głównej zawierają zapisy o zdarzeniach w ujęciu systematycznym, zgodnie z zasadą podwójnego zapisu, przy czym obowiązuje ich uprzednie lub równoczesne zarejestrowanie w dzienniku.


Wycena

Wycena metodą praw własności udziałów w jednostce podporządkowanej

Radosław Ignatowski
Artykuł przybliża istotę metody praw własności, nazywanej niekiedy metodą „jednoliniowej konsolidacji”, procedury warunkujące jej zastosowanie, zakres podmiotowy oraz wymogi jej stosowania przez inwestorów przy sporządzaniu sprawozdań finansowych – zarówno jednostkowych, jak i skonsolidowanych.

Za punkt wyjścia zostały przyjęte przepisy uor. Rozwiązania MSR/MSSF (dopuszczone do stosowania w UE) stanowią jedynie pomoc przy wyjaśnianiu zagadnienia.

W myśl uor przez „metodę praw własności” (MPW) rozumie się przyjętą przez jednostkę dominującą, wspólnika jednostki współzależnej lub znaczącego inwestora metodę wyceny udziałów w aktywach netto jednostki podporządkowanej (zależnej, współzależnej lub stowarzyszonej), z uwzględnieniem wartości firmy lub ujemnej wartości firmy, ustalonych na dzień objęcia kontroli, współkontroli bądź wywierania znaczącego wpływu.


Inwestycje w nieruchomości

O inwestycjach w nieruchomości raz jeszcze – głos w dyskusji (cz. II)

Stanisław Hońko
Ponieważ wydzielenie kategorii inwestycji w nieruchomości wzbudza w praktyce wiele wątpliwości, warto się zastanowić, jaki cel mógł przyświecać ich wyodrębnieniu.

Inwestycje w nieruchomości są prezentowane w bilansie w poz. A.IV „Inwestycje długoterminowe, nieruchomości” (zał. nr 1 i 5 do uor). Przed ich wprowadzeniem do uor były wykazywane w bilansie (i księgach) łącznie z nieruchomościami zaliczonymi do środków trwałych. Ich wprowadzenie jako odrębnej kategorii miało zapewne na celu zbliżenie polskich regulacji do MSR/MSSF, co – w gruncie rzeczy – było głównym celem nowelizacji uor w 2000 r. Można sądzić, że była to stosunkowo szybka reakcja na wydanie MSR 40 Nieruchomości inwestycyjne (wydany w 2000 r. i od tego czasu kilkukrotnie zmieniany).


Rachunkowość

Ewidencja odszkodowania

Jak w państwowej jednostce budżetowej zaksięgować odszkodowania za szkody powstałe w majątku? Czy zapisów księgowych należy dokonać w momencie otrzymania decyzji odszkodowawczej, czy w momencie zgłoszenia szkody do ubezpieczyciela?

Jednostki budżetowe – jako wymienione w art. 2 ust. 1 pkt 4 lit. a uor – są zobowiązane do prowadzenia ksiąg rachunkowych zgodnie z zasadami określonymi w tej ustawie, z uwzględnieniem zasad szczególnych, dotyczących m.in. wyceny aktywów, zawartych w rozporządzeniu z 13.09.2017 r.

Z art. 3 ust. 1 pkt 32 lit. g uor wynika, że do pozostałych kosztów i przychodów operacyjnych zalicza się koszty i przychody związane pośrednio z działalnością operacyjną jednostki, m.in. koszty i przychody związane z odszkodowaniami.


Inwestycje w nieruchomości

O inwestycjach w nieruchomości raz jeszcze – głos w dyskusji (cz. I)

Stanisław Hońko
Wzrost udziału nieruchomości w aktywach i ich różna rola w działalności jednostki-posiadacza sprawiają, że coraz bardziej istotna staje się kwestia właściwego ujęcia nieruchomości w księgach rachunkowych i sprawozdaniu finansowym.

W ostatnich latach wartość nieruchomości (głównie gruntów, budynków i budowli) wciąż się zwiększa, zarówno ze względu na liczbę oddawanych do użytku nieruchomości, jak i wzrost cen; rosną stawki czynszów lokali mieszkalnych. Względnie stabilny poziom wykazują natomiast stawki czynszów nieruchomości komercyjnych (biurowców, centrów handlowych, zaplecza magazynowego itp.).


Pytania i odpowiedzi

Zmiana zasad (polityki) rachunkowości w ciągu roku obrotowego

Podczas wstępnego badania sprawozdania finansowego za 2019 r. jednego z przedsiębiorstw stwierdziłem, że w ciągu roku obrotowego (z mocą od 1.09.2019 r.) zmianie uległy zasady (polityka) rachunkowości dotyczące metody wyceny rozchodu zapasów. Przedsiębiorstwo tłumaczy to dyspozycją otrzymaną od jednostki dominującej.
Czy zmiana zasad (polityki) rachunkowości może nastąpić w ciągu roku obrotowego?

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 11 uor przez „zasady (politykę) rachunkowości” rozumie się wybrane i stosowane przez jednostkę rozwiązania dopuszczone uor, w tym określone w MSR, zapewniające wymaganą jakość sprawozdań finansowych (sf).

Jednostki powinny stosować przyjęte przez siebie zasady (politykę) rachunkowości, rzetelnie i jasno przedstawiając sytuację majątkową i finansową oraz wynik finansowy (art. 4 ust. 1 uor).


Sprzedaż dodatkowego wyposażenia to sprzedaż towarów czy produktów

Oferujemy sprzedaż wyrobów o rozszerzonym wyposażeniu. Wyposażenie to dostarcza nam inna firma; nie jest ono montowane w wyrobach. Wyroby dostarczamy w nieprzetworzonej postaci, łącznie z wyposażeniem.
Jak wykazać w księgach rachunkowych i sprawozdaniu finansowym sprzedaż tego dodatkowego wyposażenia – jako przychód ze sprzedaży produktów czy towarów?

Sposób ujęcia w księgach oraz wykazania w rachunku zysków i strat wyposażenia obcej produkcji, wchodzącego w skład wytworzonych przez Czytelnika wyrobów, zależy – naszym zdaniem – od konstrukcji katalogu (cennika) wyrobów oraz przyjętych zasad fakturowania.


Księgi rachunkowe

Zakup i używanie roweru – rozliczenie podatkowe i ujęcie w księgach

Aneta Szwęch
Spółka z o.o. planuje zakup rowerów elektrycznych dla pracowników. Taki środek transportu umożliwi sprawne poruszanie się po mieście, ułatwiając dojazd do klientów z ominięciem utrudnień komunikacyjnych. Przemawiają za tym też względy ekonomiczne – utrzymanie roweru jest z pewnością tańsze niż eksploatacja motocykla czy samochodu.
Jakie będą skutki podatkowe i księgowe takiej operacji?

Księgi rachunkowe

Zakup i używanie motocykla – rozliczenie podatkowe i ujęcie księgowe

Aneta Szwęch
Spółka chce dla swoich pracowników kupić motocykle, które będą wykorzystywane do celów służbowych. Ze względu na krótki czas przejazdu, niskie koszty eksploatacji oraz łatwość parkowania dojazd pracowników spółki do klientów będzie bardziej ekonomiczny niż jazda samochodem.
Jak taki zakup rozliczyć podatkowo i bilansowo?

Dla celów podatkowych motocykl jest uznawany za pojazd samochodowy (samochód osobowy), co powoduje, że wydatki z nim związane mogą być objęte limitami określonymi w ustawie o VAT oraz w updof i updop.

Jeżeli wydatki poniesione na zakup oraz późniejsze używanie motocykla służą wykonywanym przez przedsiębiorcę czynnościom opodatkowanym, to zasadniczo przysługuje mu pełne prawo do odliczenia VAT. Dla celów VAT motocykl jest jednak uznawany za pojazd samochodowy, o którym mowa w art. 86a ust. 1 ustawy o VAT (patrz ramka), co powoduje, że w odniesieniu do wydatków z nim związanych stosuje się ograniczenie w odliczeniu VAT do wysokości 50% kwoty podatku.


Inwestycje w nieruchomości

Zakres nieruchomości inwestycyjnych – głos w dyskusji

Jerzy Gierusz
Kluczowym problemem, jaki musi rozwiązać księgowy, aby prawidłowo ująć w księgach i przedstawić w sprawozdaniu finansowym nieruchomości inwestycyjne, jest określenie, co kwalifikować do tej kategorii.

W „Rachunkowości” nr 12/2019 ukazał się artykuł dr Katarzyny Trzpioły „Nieruchomości inwestycyjne – wyodrębnianie, ujęcie i prezentacja według ustawy o rachunkowości”. Przedstawione w nim problemy uważam za ważne i zarazem trudne z dwóch powodów:

  • niestabilność rynków finansowych sprawia, że wiele podmiotów lokuje wolne środki pieniężne w nieruchomościach, uznając takie inwestycje za bezpieczniejsze i bardziej zyskowne niż zakup akcji, udziałów czy obligacji,
  • polskie uregulowania w omawianym zakresie, od 2002 r. stopniowo ewoluują w stronę rozwiązań przyjętych w MSR 40 Nieruchomości inwestycyjne, jednak wciąż pozostają lakoniczne – nasze prawo bilansowe poświęca nieruchomościom inwestycyjnym niewiele miejsca.

Rachunkowość

Zaliczka otrzymana na poczet dywidendy lub udziału w zysku

Spółka kapitałowa mająca udziały w innej spółce kapitałowej oraz w spółce osobowej otrzymuje zaliczki na poczet dywidendy, a także na poczet udziału w zysku.
Czy wpływ zaliczek (Wn konto 13) wykazać jako:
⋅ przychód finansowy (Ma konto 75-0), czy
⋅ pozostałe rozrachunki i zobowiązania (Ma konto 24)?

Zaliczki na poczet dywidendy oraz na poczet udziału w zysku mają charakter tymczasowy. Jeżeli przekraczają ostateczną wysokość należnej udziałowcowi dywidendy lub udziału w zysku, to podlegają zwrotowi. Dlatego – do czasu zatwierdzenia sprawozdania finansowego oraz podjęcia uchwały o sposobie podziału zysku i wysokości dywidendy (udziału w zysku) należnej poszczególnym udziałowcom/wspólnikom – zaliczkę traktuje się jako zobowiązanie (Ma konto 24, Wn konto 13).


Księgi rachunkowe

Opłata wstępna w rozliczeniach międzyokresowych czynnych – skutki bilansowe i podatkowe

Aneta Szwęch
Firma zawarła umowę leasingu operacyjnego, której przedmiotem jest maszyna produkcyjna. Ze względu na uproszczenia wynikające z ustawy o rachunkowości umowa jest uznawana także dla celów bilansowych za leasing operacyjny. Na podstawie obowiązujących w firmie zasad (polityki) rachunkowości opłata wstępna jest rozliczana za pośrednictwem konta rozliczeń międzyokresowych czynnych.
Czy wobec takiego sposobu księgowego rozliczania opłaty wstępnej firma w tym samym czasie powinna kwalifikować miesięczne odpisy do kosztów podatkowych? Jak ująć opłatę wstępną w księgach rachunkowych i rozliczyć dla celów podatku dochodowego?

Uor nie określa szczegółowo zasad ewidencjonowania oraz rozliczania tej opłaty. Zazwyczaj stanowi ona istotną część sumy opłat leasingowych i na podstawie art. 39 ust. 1 i 3 uor – jako opłata dotycząca przyszłych okresów – jest odpisywana sukcesywnie w ciężar kosztów przez okres trwania umowy leasingu.

Szczegółowe rozwiązania określa KSR 5 Leasing, najem i dzierżawa, który w pkt 5.1 i 5.3 stanowi, że opłatę wstępną rozlicza się przez okres leasingu metodą liniową i obciąża nią równomiernie, w jednakowej wysokości, koszty poszczególnych miesięcy lub kwartałów objętych okresem leasingu, co może wymagać dokonywania czynnych lub biernych rozliczeń międzyokresowych.


Rachunkowość

Uproszczenia księgowe dla małych jednostek

Które jednostki małe mogą korzystać z uproszczeń polegających na: • rezygnacji z zachowania zasady ostrożności przy wycenie aktywów i pasywów oraz odstąpieniu od dokonywania odpisów aktualizujących – art. 7 ust. 2b uor,
• możliwości dokonywania odpisów amortyzacyjnych według zasad określonych w przepisach podatkowych – art. 32 ust. 7 uor,
• nietworzeniu biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów dotyczących przyszłych świadczeń na rzecz pracowników – art. 39 ust. 6 uor?

Księgi rachunkowe

Spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego – ujęcie w księgach rachunkowych

Marek Barowicz
Spółka zamierza kupić spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego. Niewykluczone, że następnie – po dokonaniu nakładów na adaptację – lokal zostanie przez nią wynajęty.
Jak ująć takie operacje w księgach rachunkowych? Spółka korzysta z uproszczenia polegającego na dokonywaniu odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami podatkowymi (art. 32 ust. 7 uor).

Spółka zamierza kupić spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego. Niewykluczone, że następnie – po dokonaniu nakładów na adaptację – lokal zostanie przez nią wynajęty.

Jak ująć takie operacje w księgach rachunkowych? Spółka korzysta z uproszczenia polegającego na dokonywaniu odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami podatkowymi (art. 32 ust. 7 uor).

Spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego zalicza się – zgodnie z art. 244 Kc – do ograniczonych praw rzeczowych, których cechą charakterystyczną jest, że są to prawa związane z rzeczą-nieruchomością (właścicielem budynku, w którym znajduje się lokal użytkowy, wykorzystywany na podstawie prawa spółdzielczego, pozostaje spółdzielnia).


Księgi rachunkowe

Sprzedaż towaru w promocji – podatki i ewidencja księgowa

Aneta Szwęch
Sprzedaż towarów po promocyjnej cenie (niższej od regularnej ceny stosowanej przez sprzedawcę, ceny rynkowej lub ceny zakupu) bądź wręcz za symboliczną złotówkę jest często stosowanym narzędziem marketingowym służącym pozyskaniu nowych klientów oraz zatrzymaniu dotychczasowych.
Przyjrzyjmy się, w jaki sposób rozliczyć ją dla celów VAT oraz podatku dochodowego, i jak ująć w księgach rachunkowych.

Inwestycje

Nieruchomości inwestycyjne – wyodrębnienie, ujęcie i prezentacja według ustawy o rachunkowości

Katarzyna Trzpioła
Po prawie dwudziestu latach doświadczeń warto się zastanowić, jak jednostki, sporządzając sprawozdanie finansowe, rozumieją istotę nieruchomości inwestycyjnych i stosują wymogi uor dotyczące ich kwalifikacji i ujmowania, wyceny, prezentacji oraz ujawniania danych. W artykule odniesiono się do wybranych problemów, jakie rodzi ujmowanie i wycena nieruchomości, które mogą być uznane za nieruchomości inwestycyjne.

Od 2002 r. w dziale A bilansu, w ramach grupy IV „Inwestycje długoterminowe”, wyodrębniono poz. 1 „Nieruchomości”. Kolejna nowelizacja uor umożliwiła amortyzację tych obiektów, a więc usankcjonowała ich wycenę w cenie nabycia; następna zaś zmiana – która weszła w życie od 2009 r. – wprowadziła możliwość ich wyceny w wartości rynkowej bądź inaczej ustalonej wartości godziwej.


Rachunkowość

Odroczony podatek dochodowy – czy można go ustalić tylko od wybranych różnic

Jesteśmy spółką z o.o. spełniającą określone w uor kryteria wielkościowe dla jednostki małej. Korzystamy z uproszczenia dotyczącego odroczonego podatku dochodowego i nie ustalamy aktywów ani rezerw z tego tytułu. Okazało się jednak, że wykorzystanie wynikającej z updop możliwości jednorazowego odpisania ceny nabycia:
• składników majątku o cechach środków trwałych lub wnip, nieprzekraczającej 10 tys. zł,
• fabrycznie nowych maszyn i urządzeń do łącznej kwoty 100 tys. zł rocznie,
wpływa ujemnie na wysokość zysku i dywidendy oraz wskaźniki rentowności warunkujące uzyskanie kredytu.
Aby skorzystać ze stwarzanej przez updop możliwości, a zarazem złagodzić skutki, jakie jednorazowe odpisy wywierają na wynik finansowy, chcielibyśmy częściowo stosować podatek odroczony. Dotyczyłby on tylko amortyzacji. Od pozostałych tytułów różnic przejściowych, których wielkości są zresztą nieistotne (np. rezerw na koszty, różnic kursowych, odsetek), nie ustalalibyśmy aktywów i rezerw z tytułu odroczonego podatku.
Czy rozwiązanie takie byłoby zgodne z uor?

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....