Korekta kosztów po przeniesieniu przedsiębiorstwa spółki cywilnej do indywidualnej działalności


Likwidacja spółki cywilnej małżonków oraz przekazanie materiałów i towarów handlowych do działalności gospodarczej jednego z nich wymaga odpowiednich zapisów w księdze przychodów i rozchodów.

Podatnik i jego żona są jedynymi wspólnikami spółki cywilnej o profilu produkcyjnym. Istnieje między nimi rozdzielność majątkowa. Spółka prowadzi działalność w lokalu stanowiącym odrębną własność męża. Ani nieruchomości, ani ograniczone prawa rzeczowe na nieruchomościach nie stanowią majątku spółki. Tworzą go natomiast: wyroby, których produkcja i sprzedaż są przedmiotem działalności spółki, materiały służące do produkcji, środki trwałe (maszyny, samochody, sprzęt komputerowy itp.), a także wyposażenie.

  • updof – ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
  • Kc – Kodeks cywilny
  • Kp – Kodeks pracy
  • pkpir – podatkowa księga przychodów i rozchodów
  • KIS – Krajowa Informacja Skarbowa

Małżonkowie zdecydowali, że żona zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, a spółka ulegnie rozwiązaniu. Produkcję będzie kontynuował mąż w ramach indywidualnej działalności. Nie zmieni się przedmiot działalności ani lokal, w którym jest ona prowadzona.

Małżonkowie postanowili, że jeszcze przed rozwiązaniem spółki dojdzie do nieodpłatnego przekazania przedsiębiorstwa spółki na rzecz męża. Przed tą transakcją mąż zarejestruje i rozpocznie działalność gospodarczą na swoje imię i nazwisko.

Przekazanie obejmie wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, w tym nazwę (uzupełnioną o dodatek wskazujący męża jako jedynego właściciela przedsiębiorstwa), własność rzeczy, wierzytelności, tajemnice przedsiębiorstwa, księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Przekazane przedsiębiorstwo będzie stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym. Pracownicy zostaną przejęci przez firmę męża zgodnie z art. 231 Kp.

Wskutek tej transakcji spółka, na dzień jej rozwiązania, nie będzie miała żadnego majątku. Przejdzie on w całości jako przedsiębiorstwo do działalności gospodarczej męża.

Jakie będą skutki tej transakcji w zakresie kosztów uzyskania przychodu? Czy w wyniku przekazania przedsiębiorstwa należy w pkpir spółki skorygować koszty w odniesieniu do niezużytych materiałów i niesprzedanych towarów handlowych? Czy koszt ich zakupu stanie się kosztem uzyskania przychodów u przejmującego przedsiębiorstwo (męża)? Czy analogicznie należy wyłączyć z kosztów spółki wydatki na zakup wyposażenia wykorzystywanego dotychczas w jej działalności?

Na te pytania odpowiedziała KIS w interpretacji z 25.06.2019 (0113-KDIPT2-3.4011.178.2019.2.SJ).

Skutki dla likwidowanej spółki

Z dniem wniesienia przedsiębiorstwa (w rozumieniu art. 551 Kc) do jednoosobowej działalności gospodarczej przedsiębiorstwo prowadzone przez spółkę cywilną traci swój byt prawny. Słowem, następuje jego likwidacja.

Skoro materiały i towary handlowe zostaną przekazane do jednoosobowej działalności przedsiębiorcy (męża), to – jak wyjaśniła KIS – należy pomniejszyć o ich wartość koszty uzyskania przychodów w spółce cywilnej i odpowiednio zapisać to w prowadzonej przez nią pkpir. Uzasadnieniem jest to, że wydatek poniesiony na zakup tych materiałów i towarów traci związek z przychodem z działalności gospodarczej prowadzonej w formie spółki cywilnej.

Korekta powinna nastąpić poprzez wykazanie tych materiałów i towarów w remanencie sporządzonym na dzień nieodpłatnego przeniesienia przedsiębiorstwa do indywidualnej działalności gospodarczej. Obowiązek sporządzenia takiego remanentu wynika z art. 24 ust. 3a updof.

W konsekwencji materiały i towary ujęte w remanencie końcowym powinny co do zasady zostać wyłączone z kosztów uzyskania przychodów różnicami remanentowymi, zgodnie z art. 24 ust. 2 updof. Z przepisu tego wynika, że u podatników prowadzących pkpir dochodem z działalności gospodarczej jest różnica pomiędzy przychodem a kosztami uzyskania:

  • powiększona o różnicę pomiędzy wartością remanentu końcowego i początkowego towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, produkcji w toku, wyrobów gotowych, braków i odpadków – jeżeli wartość remanentu końcowego jest wyższa niż remanentu początkowego, lub
  • pomniejszona o różnicę pomiędzy wartością remanentu początkowego i końcowego – jeżeli wartość remanentu początkowego jest wyższa niż remanentu końcowego.

Ponieważ przekazanie przedsiębiorstwa spółki cywilnej nastąpi jeszcze przed jej rozwiązaniem, to w momencie rozwiązania spółka nie będzie już miała żadnych składników majątkowych. Sporządzi wykaz, o którym mowa w art. 24 ust. 3a updof, ale jego wartość wyniesie zero.

Nieodpłatne przekazanie składników wyposażenia nie wymaga korekty kosztów podatkowych, jeżeli składniki te były faktycznie wykorzystywane w działalności gospodarczej i przyczyniły się do osiągnięcia przychodów, zachowania albo zabezpieczenia ich źródła.

Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 49 updof nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków poniesionych na zakup zużywających się stopniowo rzeczowych składników majątku przedsiębiorstwa, niezaliczanych do środków trwałych – w przypadku stwierdzenia, że składniki te nie są wykorzystywane w działalności gospodarczej, lecz służą celom osobistym podatnika, pracowników lub innych osób albo bez uzasadnienia znajdują się poza siedzibą przedsiębiorstwa. Wyłączenie to nie dotyczy zatem składników faktycznie wykorzystywanych w działalności.

Skutki dla przejmującego

Spis z natury sporządza się nie tylko na dzień likwidacji działalności (nieodpłatnego przeniesienia przedsiębiorstwa do jednoosobowej firmy), lecz także na dzień jej rozpoczęcia w ciągu roku podatkowego. Jest to istotne dla podatnika przejmującego przedsiębiorstwo. Wartość przekazanych mu materiałów i towarów handlowych powinna zostać ujęta w spisie z natury, sporządzonym na dzień rozpoczęcia indywidualnej działalności.

Zasady sporządzania spisu z natury reguluje rozporządzenie pkpir. Zgodnie z § 27 ust. 1 podatnicy mają obowiązek sporządzić i wpisać do księgi spis z natury: towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, produkcji w toku, wyrobów gotowych, braków i odpadów, m.in. na 1 stycznia, a także na dzień rozpoczęcia działalności w ciągu roku podatkowego.

Zasady wyceny są następujące (§ 29 ust. 1):

  • materiały i towary handlowe wycenia się według cen zakupu lub nabycia albo według cen rynkowych z dnia sporządzenia spisu, jeżeli są one niższe od cen zakupu lub nabycia,
  • półwyroby (półfabrykaty), wyroby gotowe i braki własnej produkcji wycenia się według kosztów wytworzenia,
  • odpady użytkowe, które w toku działalności utraciły swoją pierwotną wartość użytkową, wycenia się według wartości wynikającej z oszacowania uwzględniającego ich przydatność do dalszego użytkowania.

Jak wpisać do pkpir materiały oraz towary handlowe otrzymane nieodpłatnie? Z wyjaśnień KIS wynika, że nieodpłatne nabycie materiałów i towarów handlowych z zamiarem ich dalszej odsprzedaży należy wykazać w kolumnie 17 tej księgi, a nie w 10. Kolumna 10 jest bowiem przeznaczona do wpisywania zakupu materiałów oraz towarów handlowych według cen zakupu. Natomiast kolumna 17 jest przeznaczona do wpisywania uwag co do treści zapisów w kolumnach 2–16. Może być ona także wykorzystywana np. do wpisywania pobranych zaliczek, obrotu opakowaniami zwrotnymi. Mogą być w niej również ewidencjonowane przychody faktycznie przez podatnika otrzymane.

Zgodnie z § 27 pkt 1 rozporządzenia mąż będzie musiał ująć otrzymane nieodpłatnie materiały i towary handlowe w remanencie początkowym. Natomiast w remanencie końcowym, sporządzanym na koniec roku podatkowego, wykaże materiały i towary niesprzedane na koniec danego roku. Zasadą jest bowiem, że składniki majątku objęte remanentem sporządzonym na koniec okresu sprawozdawczego są wyłączone z kosztów uzyskania przychodów tego okresu, jeżeli nie uzyskano w nim przychodu z ich sprzedaży. Wartość obu remanentów – początkowego i końcowego – należy wpisać do pkpir.

W tym przypadku jednak wartość materiałów i towarów handlowych wykazanych w remanencie początkowym nie może być wzięta pod uwagę przy ustaleniu dochodu. Skoro bowiem mąż dostanie te składniki nieodpłatnie, to nie zostanie spełniona przesłanka wynikająca z art. 22 ust. 1 updof, tj. wymóg poniesienia kosztu (inaczej byłoby, gdyby spółka nie zapłaciła jeszcze za przekazywane materiały i towary, a zobowiązanie uregulowałby mąż w ramach własnej działalności).

Według KIS mimo ciążącego na podatniku (mężu) obowiązku ujęcia tych materiałów i towarów w remanencie początkowym (a materiałów i towarów niesprzedanych na koniec roku – w końcowym), ich wartość wynikająca z wyceny remanentowej nie może być brana pod uwagę przy ustalaniu dochodu do opodatkowania.

Brak możliwości ujęcia w kosztach podatkowych wartości wynikającej z wyceny remanentowej nie przekreśla natomiast całkowicie prawa do kosztów uzyskania przychodów z tytułu nabycia wspomnianych materiałów i towarów handlowych. Mąż będzie mógł odliczyć wydatki, które poniósł jako wspólnik spółki cywilnej – proporcjonalnie do swojego prawa do udziału w spółce. Odejmie je od przychodu z indywidualnej działalności. W tym wypadku spełniony będzie wymóg poniesienia kosztu, o którym mowa w art. 22 ust. 1 updof. Potwierdza to przywoływana interpretacja indywidualna.

KIS zastrzegła w niej natomiast, że nie ocenia dopuszczalności nieodpłatnego przekazania przedsiębiorstwa mężowi.

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Więcej na temat: „Książka Przychodów i Rozchodów”
Księga przychodów i rozchodów

Zapłata dostawcom za otrzymane w spadku towary handlowe – czy jest kosztem podatkowym

Tomasz Krywan
W marcu 2019 zmarła osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą. Towary handlowe należące do jej firmy przejął w spadku syn. Za część z nich zmarły nie zapłacił, w związku z czym syn poniósł ten koszt.
Czy może go uznać za swój koszt uzyskania przychodów?

Księga przychodów i rozchodów

Remont lokalu mieszkalnego przeznaczonego do odsprzedaży – ujęcie w księdze przychodów i rozchodów

Krzysztof Hałub
Wydatki na zakup usług budowlanych dotyczących remontu mieszkania będącego towarem handlowym należy ująć w kolumnie 10 pkpir.

Księga przychodów i rozchodów

Dokumentowanie wydatków na zakup metali formularzem przyjęcia odpadów

Tomasz Krywan
Podatnik prowadzi skup złomu. Czy jego zakup od osób fizycznych może dokumentować – w celu ujęcia w pkpir – za pomocą formularza przyjęcia odpadów metali?

Zmiana rozporządzenia pkpir

Nie trzeba zawiadamiać US o remanencie w trakcie roku

Anna Koleśnik
Likwidacja przepisów określających obowiązek sporządzania spisu z natury w trakcie roku oraz zawiadamiania US o prowadzeniu podatkowej księgi przychodów i rozchodów to główne zmiany w rozporządzeniu pkpir, które weszły w życie 15.09.2018.

Księga przychodów i rozchodów

Ujęcie w księdze przychodów i rozchodów przedmiotów kolekcjonerskich nabytych przed rozpoczęciem działalności gospodarczej

Tomasz Krywan
Osoba fizyczna od ponad 20 lat kolekcjonuje monety. Zamierza rozpocząć działalność gospodarczą, w ramach której będzie sprzedawać je przez internet.
Czy nabyte wcześniej monety może ująć w remanencie początkowym, skoro nie ma dokumentów ich zakupu? Jeżeli tak, to czy będzie dopuszczalna wycena tych monet we własnym zakresie na podstawie aktualnych cen rynkowych?

Ewidencje

Podatkowa księga przychodów i rozchodów – zmiana rozporządzenia

Likwidacja przepisów określających obowiązek zawiadamiania US o prowadzeniu księgi, a także o sporządzaniu spisu z natury w trakcie roku to główne zmiany w rozporządzeniu w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, które weszły w życie 15.09.2018.

Księga przychodów i rozchodów

Kwity autostradowe jako dowody księgowe

Tomasz Krywan
Przedsiębiorca odbywa podróże służbowe samochodem osobowym stanowiącym środek trwały w prowadzonej działalności. Ponosi m.in. koszty przejazdów płatnymi polskimi autostradami, udokumentowane kwitami autostradowymi. Czy na podstawie tych kwitów może ujmować koszty w pkpir?

Księga przychodów i rozchodów

Ujęcie w księdze przychodów i rozchodów zakupu „zielonych certyfikatów”

Tomasz Krywan
Osoba fizyczna prowadzi działalność gospodarczą w zakresie produkcji energii elektrycznej z odnawialnych źródeł oraz obrotu tzw. zielonymi certyfikatami.
W jakiej kolumnie pkpir należy księgować zakupy zielonych certyfikatów w celu odsprzedaży?

Księga przychodów i rozchodów

Dokumentowanie kosztów zakupu złota i srebra w celu ujęcia w pkpir

Tomasz Krywan
Przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie skupu i sprzedaży wyrobów ze złota i srebra. Ewidencjonuje przychody i koszty w pkpir.
Czy zakupy tych metali od ludności mogą być dokumentowane dowodami wewnętrznymi?

Księga przychodów i rozchodów

Dokumentowanie na potrzeby pkpir zakupu aluminiowych puszek

Tomasz Krywan
Firma prowadzi skup złomu oraz puszek aluminiowych.
Czy koszty zakupu puszek od osób prywatnych można księgować w pkpir na podstawie dowodów wewnętrznych?

Księga przychodów i rozchodów

Remanent w zakładzie fryzjerskim – jak wycenić częściowo zużyte kosmetyki

Tomasz Krywan
Naczelnik US zarządził sporządzenie remanentu przez osobę fizyczną prowadzącą zakład fryzjerski (na pkpir).
Na jakich zasadach sporządza się taki spis? Czy trzeba w nim ująć otwarte materiały, np. żele, szampony, odżywki (nieprzeznaczone do odsprzedaży)? Jeżeli tak, jaką ich wartość przyjąć?

Księga przychodów i rozchodów

Ujęcie w pkpir duplikatu faktury, która nie wpłynęła do firmy

Tomasz Krywan
Pod koniec kwietnia 2018 przedsiębiorca otrzymał duplikat faktury za usługę transportową, wystawionej 28.11.2017. Jej oryginał nie dotarł do przedsiębiorcy (zaginął).
Jak ująć otrzymany duplikat w pkpir i ewidencji VAT?

Księga przychodów i rozchodów

Księgowanie w pkpir kosztów paliwa dotyczących konkretnych zleceń

Tomasz Krywan
Przedsiębiorca prowadzi firmę budowlaną. W wielu przypadkach może przypisać koszty zużytego paliwa do poszczególnych zleceń.
Koszty te powinny być księgowane w kolumnie 10 czy 13 pkpir? Czy paliwo należy wykazywać w remanencie?

Księga przychodów i rozchodów

Remanent w trakcie roku a zaliczka na PIT

Aleksander Woźniak
Przedsiębiorca prowadzi pkpir. W ubiegłym roku kupił towar, a wydatek zaliczył do kosztów uzyskania przychodów. Towaru jednak nie sprzedał i na koniec roku, wskutek przeprowadzonego remanentu, musiał wykluczyć ten wydatek z kosztów. Towar sprzedał w bieżącym roku. Nie chciałby czekać z remanentem na koniec roku, tylko zrobić go już teraz, żeby móc ponownie zaliczyć wydatek do kosztów i uwzględnić go w bieżącej zaliczce na PIT.
Czy może tak postąpić, a jeśli tak, to czy musi powiadomić US o remanencie?

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....