Kadencja zmian


Krzysztof Burnos, prezes Krajowej Rady Biegłych Rewidentów, przedstawia główne dokonania samorządu w kończącej się kadencji.

W ostatnich latach zawód biegłego rewidenta i samorząd biegłych intensywnie się zmieniały. Podczas obecnej kadencji KRBR nastąpiły fundamentalne zmiany naszej „konstytucji” – ustawy o biegłych rewidentach i ich samorządzie (uobr z 2017 r.), a rząd pracuje nad kolejną nowelizacją. Przed biegłymi rewidentami i firmami audytorskimi stanęło z kolei niełatwe zadanie wdrożenia MSB wraz z systemem kontroli jakości.

Nasze starania zmierzające do racjonalizacji projektowanych przepisów i wsparcia biegłych rewidentów, przy bezkolizyjnym przejściu na stosowanie nowych standardów badania i raportowania o jego wynikach, nie stanowiły jednak jedynego kierunku działań KRBR w minionych 4 latach. Przeprowadziliśmy wiele reform i podejmowaliśmy liczne inicjatywy, na które chciałbym zwrócić uwagę.

Przyjazny i sprawny e-samorząd

PIBR (wówczas KIBR) powstała jako organizacja, której bliżej było do modelu urzędu zajmującego się głównie wydawaniem standardów, rejestracją czy kontrolą niż do instytucji samorządowej. Oczekiwania biegłych rewidentów, aby Izba od tego odeszła, znalazły swój wyraz na Krajowym Zjeździe w 2015 r., a działania nowych władz KRBR poświęcone były ich realizacji.

Podjęliśmy próbę przekształcenia Izby w jednostkę myślącą biznesowo, której głównym celem jest zarządzanie szansami i ryzykami stojącymi przed naszym zawodem. Wymagało to zdiagnozowania i naprawiania organizacyjnej niewydolności w wielu obszarach, co w dodatku następowało pod wielką finansową presją. Kadencję rozpoczęliśmy z dużym deficytem, który udało się zniwelować dzięki trwającej półtora roku szeroko zakrojonej restrukturyzacji Izby – ale wówczas przyszła zmiana zasad finansowania samorządu.

Celem restrukturyzacji nie było wyłącznie zredukowanie kosztów. Przede wszystkim chodziło o większą efektywność i sprawność działania Izby na rzecz zawodu. Myślę, że nie ma już powrotu do KRBR podejmującej decyzje w zasadzie tylko podczas posiedzeń. Sytuacja często wymaga od nas szybkiej reakcji – także między posiedzeniami. Dobrym przykładem może być tu czytnik e-sprawozdań. Od zgłoszenia i przedyskutowania problemu z czytelnością sprawozdań finansowych, ustrukturyzowanych w formacie XML, do uruchomienia dostępnej dla biegłych rewidentów aplikacji, służącej wygodnemu przeglądaniu sprawozdań, minęły raptem 3 tyg. Oczywiście nie był to wielki projekt informatyczny, ale chodzi o model działania: zareagowaliśmy jak sprawna firma dbająca o swoich klientów.

Nie jest to jedyne narzędzie pomocne biegłym rewidentom, które opracowaliśmy na potrzeby ich codziennej pracy. Przykładowo często zmieniały się przepisy regulujące sposób badania, powstaje zatem wątpliwość, który przepis jest w danych okolicznościach wiążący. Z inicjatywy Izby została opracowana i udostępniona biegłym wyszukiwarka standardów, która oszczędza mnóstwo czasu, a zarazem upewnia, jakie standardy i regulacje należy zastosować. Standardów i zmian do nich jest obecnie tak wiele, że ograniczenie się do opublikowania zawierających je uchwał byłoby dalece niewystarczające.

Wiem, że dla wielu firm audytorskich, zwłaszcza mniejszych, bardzo przydatna jest opracowana przez PIBR aplikacja Kompas 2.0. Stanowi ona zdigitalizowany „Przewodnik MSB – Procedury”, prowadzący przez kolejne etapy badania zgodnego z MSB, które pełnią obecnie funkcję standardów krajowych.

Jeżeli dodamy do tego systematycznie rozbudowywaną bezpłatną e-bibliotekę materiałów edukacyjnych i informacyjnych, narzędzia on-line do zarządzania samokształceniem czy wreszcie kolejne udostępniane na stronie PIBR formularze sprawozdawcze dla firm audytorskich i biegłych rewidentów, wyraźnie widać konsekwentne wdrażanie w życie jednego z priorytetów mijającej kadencji: przyjaznego e-samorządu.

Prace w tym zakresie rozpoczęliśmy niemal od początku, a jednocześnie uruchomiliśmy sprzężenie zwrotne: nowe narzędzia odciążyły Biuro PIBR, a to z kolei uwolniło jego zasoby pozwalające na opracowanie następnych aplikacji ułatwiających pracę. Skumulowane pozytywne efekty poszczególnych cząstkowych zmian zaczynają być właśnie odczuwane.

Przyjazna komunikacja przede wszystkim

Nieprzypadkowo piszę o „przyjazności”. Wspomnianą już, pozytywnie rozumianą, „biznesowość” samorządu widzę bowiem nie tylko jako sprawność jego działania, ale przede wszystkim uwrażliwienie na potrzeby biegłych rewidentów, otwartą komunikację z nimi, przejrzystość działań KRBR, słuchanie członków samorządu. Stąd takie inicjatywy, jak nowy serwis internetowy PIBR i jej oddziałów regionalnych, rozpoczęcie komunikacji poprzez media społecznościowe, publikowanie rocznych sprawozdań z działalności. Bardzo zależało nam, aby wpływ członków samorządu na jego kurs nie ograniczał się do wyboru delegatów na Krajowy Zjazd raz na 4 lata.

Dbaliśmy także o to, aby wszelkim nowościom w przepisach prawa czy technologii wspomagającej rewizję finansową towarzyszyły intensywne działania informacyjne. Wsparliśmy opanowywanie przez biegłych rewidentów MSB, zmieniając formułę konsultacji on-line i publikując wyjaśnienia kluczowych kwestii budzących wątpliwości. Kiedy uobr wprowadziła instytucję biegłego rewidenta seniora, przygotowaliśmy ulotkę, uruchomiliśmy osobny dział na naszej stronie WWW i specjalną infolinię. Publikacji „Przewodnika MSB” towarzyszył kilkumiesięczny ogólnopolski cykl spotkań i szkoleń. Nowe narzędzia informatyczne objaśnialiśmy filmami instruktażowymi, zachęcając do przesyłania pytań oraz wątpliwości, a następnie publikowaliśmy na nie odpowiedzi.

Nie ma zgody na „zawód dwóch prędkości”

Założyliśmy, że jednym z zadań PIBR jest dostarczanie mniejszym firmom audytorskim narzędzi i zasobów, do których dostęp jest dla nich o wiele trudniejszy niż dla większych firm. Takie wyrównywanie możliwości i szans większych i mniejszych firm to jedno z głównych zadań samorządu. Oczywiście to najwięksi są liderami rynku pod względem merytorycznym czy technologicznym, co jednak nie uzasadnia podziału naszego zawodu na lepsze i gorsze badania oraz biegłych „dwóch prędkości”.

Jakość świadczonych przez nas usług, przy uwzględnieniu wszelkich zróżnicowań, powinna być jednakowo wysoka, bez względu na wielkość firm audytorskich i badanych jednostek. Dlatego znaczenie takich narzędzi jak wspomniany już Kompas 2.0 dalece wykracza poza zwykłe ułatwienie pracy.

Korzystaniu z nowoczesnych narzędzi musi jednak towarzyszyć rozwój kompetencji osób je stosujących. Służy temu m.in. obligatoryjne doskonalenie zawodowe. Aby udoskonalić ten mechanizm, mogliśmy po prostu uzupełnić zakres tematów objętych obligatoryjnym szkoleniem. Zdecydowaliśmy się jednak na przegląd i przebudowę całego systemu. Zaczęliśmy od zadania sobie podstawowych pytań: Jak sprawić, aby jakość audytu była coraz wyższa? Jak najskuteczniej wspierać rozwój badanych jednostek? Jak najlepiej reagować na dotykające nas zmiany społeczne i gospodarcze?

Chcieliśmy znaleźć właściwe miejsce dla edukacji w całym systemie, a nie tylko sporządzić listę technicznych umiejętności, które powinniśmy posiadać jako biegli rewidenci.

Oczywiście, jak w innych dziedzinach, tak i tu musieliśmy czasem przełamywać opory przed zmianą tego, co dotychczas działało zasadniczo bez zarzutu. Okazywało się jednak, że istnieje potencjał osiągnięcia czegoś więcej. Dzięki postawieniu na jakość szkoleń, zmniejszeniu grup, opracowywaniu narzędzi do e-szkoleń i samorozwoju, tworzeniu oferty tematycznej w ścisłej współpracy ze szkolącymi podmiotami i z ogółem zainteresowanych, otwarciu się na nowe środowiska oraz nowe obszary kompetencji, Centrum Edukacji PIBR stało się jedną z dźwigni wspomagających unowocześnianie naszej profesji.

Promocja zawodu

Jest oczywiste, że zwiększenie zapotrzebowania na usługi biegłych rewidentów przekłada się na rozwój zawodu i dopływ nowych kadr. Jednym z warunków rozszerzenia rynku usług audytorskich jest zaś przybliżenie potencjalnym klientom wizerunku biegłego rewidenta – kim jest, co potrafi, w czym może pomóc. Służą temu współpraca i komunikacja z zewnętrznymi środowiskami i organizacjami. Trudno zliczyć konferencje, kongresy i seminaria, podczas których członkowie KRBR prezentowali różnym interesariuszom audytu, co – poza badaniem sprawozdań finansowych – mogą zrobić dla biznesu biegli rewidenci. Nasze działania były wsparte wieloma akcjami informacyjnymi – skierowaliśmy do przedsiębiorców materiały promocyjne, stworzyliśmy także osobną sekcję na stronie internetowej PIBR.

Jednym z trendów wpływających na przyszłość naszego zawodu jest niewątpliwie wzrost znaczenia zagadnień społecznej odpowiedzialności biznesu. Między innymi dlatego współpracujemy z organizacjami pozarządowymi oraz środowiskami biznesowymi, uczestnicząc w kształtowaniu nowych obszarów działalności biegłych rewidentów, związanych z raportowaniem danych niefinansowych i zintegrowanym. Co warte podkreślenia, doskonale funkcjonuje na tym polu merytoryczne partnerstwo z Ministerstwem Finansów.

Zmiany technologiczne

Unowocześnianie zawodu biegłego rewidenta i podążanie za postępującymi wokół nas zmianami to tematy, które staram się poruszać niemal w każdym publicznym wystąpieniu. Nie jest to moja idée fixe, tylko wnioski płynące z oceny niedalekiej przyszłości. Trzeba mieć świadomość, że zastosowanie sztucznej inteligencji do badań sprawozdań finansowych czy analizy oparte na Big Data to realia audytu za 3 czy 5 lat. To nie jest science fiction, to są fakty wymagające uwzględnienia przy planowaniu zarówno na poziomie samorządu, jak i poszczególnych firm audytorskich, a także przy projektowaniu własnej ścieżki kariery i rozwoju zawodowego.

Nie musi to oznaczać kosztownych inwestycji w specjalistyczne narzędzia IT, ale z pewnością będzie się wiązać ze zdobywaniem nowych kompetencji. Musimy rozumieć, jak funkcjonują kryptowaluty, jak działają biznesy oparte na modelu współdzielenia, jakie są nowe ryzyka związane z robotyzacją czy sztuczną inteligencją, czym jest internet rzeczy.

Czy będziemy potrzebowali wykształcenia informatycznego? A może specjaliści IT przejmą nasze zadania? Nie sądzę. Nasz zawód będzie ewoluował, to pewne, a ekspert od przetwarzania danych stanie się uzupełnieniem zespołów badających. Jednak sam rdzeń naszych kompetencji i specjalizacji jako fachowców, którzy dzięki znajomości reguł biznesu upewniają rynki o prawdopodobieństwie przetrwania przedsiębiorstwa oraz potwierdzają wiarygodność informacji finansowych, pozostanie bez zmian.

Widzę w związku z tym dwojaką rolę samorządu. Pierwsza to wsparcie biegłych rewidentów, zwłaszcza tych z mniejszych firm, w zdobywaniu niezbędnych kompetencji. Innymi słowy potrzeba jeszcze więcej różnorodnych szkoleń, materiałów edukacyjnych, tłumaczeń branżowych raportów i rekomendacji międzynarodowych ciał.

Druga rola to czynna obecność wszędzie tam, gdzie kształtowane są treść i postać regulacji, procedur oraz standardów.

O nas bez nas

Delegaci na Nadzwyczajny Krajowy Zjazd, głosując w 2018 r. za zmianami w zasadach gospodarki finansowej PIBR, niekoniecznie brali pod uwagę fakt, że będzie się z tym wiązała konieczność wyjścia z Accountancy Europe, organizacji skupiającej biegłych rewidentów z państw UE i kluczowej dla przyszłości audytu.

W krótkim czasie za cenę oszczędności finansowych straciliśmy nieco międzynarodowego prestiżu. Długofalowe skutki będą jednak bardziej dotkliwe. Nie jesteśmy już na bieżąco informowani, co pozytywnego lub niekorzystnego wydarzy się w naszej profesji w skali UE. Nie bierzemy udziału w dyskusjach o kształtowaniu nowych usług czy projektowaniu przyszłych ram regulacyjnych. Musimy sami szukać informacji o ich przebiegu i konkluzjach, a zmiany mogą nas zaskoczyć. Jest to szczególnie istotne w obliczu kolejnej fali przebudowy systemu badań w UE.

Brak międzynarodowego zaplecza osłabia również naszą pozycję ekspercką w relacjach z krajowym regulatorem, przede wszystkim Ministerstwem Finansów. Kiedy resort rozważa wprowadzenie zmian do krajowego systemu badań, w tym obowiązkowych przeglądów, oraz prosi nas o argumenty i dane, nie mamy pod ręką użytecznych benchmarków i zestawień.

Restrukturyzacja Izby

Podjęte podczas Zjazdu decyzje były kolejnym krokiem ku wspomnianej już restrukturyzacji Izby. Zaczęliśmy ją niemal od pierwszego dnia kadencji, ponieważ budżet był obciążony sporym deficytem, a także odpisami aktualizującymi wartość certyfikatów inwestycyjnych upadającego dziś funduszu. Dzięki strategii zaaprobowanej przez wszystkich członków KRBR udało się pozbyć tych aktywów bez strat, choć wymagało to i wciąż wymaga stałej presji na emitenta.

Przede wszystkim zracjonalizowaliśmy działanie Biura PIBR. W ciągu półtora roku przebudowaliśmy jego strukturę, usprawniliśmy funkcjonowanie, zmniejszyliśmy zatrudnienie. Dziś mniejsze Biuro, o znacznie niższych kosztach utrzymania, jest w stanie wykonywać wiele więcej zadań.

Kiedy jednak wydawało się, że budżet na kolejny rok możemy zaplanować z większym spokojem, regulator zmienił zasady rozliczania opłaty z tytułu nadzoru, zmniejszając nasze przychody o ponad 1,5 mln zł. I o ile w 2017 r., dzięki zakończeniu restrukturyzacji, udało nam się wyjść na plus po raz pierwszy od 2009 r., o tyle w 2018 r. deficyt ponownie przekroczył 2 mln zł, a podobny przewiduje przyjęty przez KRBR budżet na 2019 r. Musimy się zmierzyć z tym wyzwaniem.

Są jeszcze rezerwy restrukturyzacyjne, ale nie obejdzie się bez znaczącej podwyżki składek połączonej ze zmianą zasad ich redystrybucji, a także dostosowania modelu działalności samorządu do przychodów przede wszystkim ze składek. Szkolenia członków naszego samorządu nie są źródłem istotnych nadwyżek pozwalających pokryć deficyt Izby. To trudny temat, ale nie możemy od niego dłużej uciekać. Odpowiedzialność za samorząd nakazuje odwagę i skonfrontowanie się z realiami.

Widmo nadregulacji

Staraliśmy się jednocześnie reformować naszą organizację i wpływać na racjonalizację przepisów tworzonej wówczas nowej uobr. To była wielka niewiadoma – na początku nie było jasne, jak surowe będą regulacje i które kompetencje zostaną odebrane samorządowi. Pierwsze założenia do projektu ustawy, opublikowane niecałe 2 mies. po Krajowym Zjeździe, kontestowaliśmy w każdym niemal punkcie; były one dramatycznie niekorzystne dla biegłych rewidentów. Resort uwzględnił dużą część naszych zastrzeżeń, w tym pozostawienie Krajowego Sądu Dyscyplinarnego, Krajowego Rzecznika Dyscyplinarnego, utrzymanie obowiązkowej rotacji firmy i kluczowego biegłego rewidenta w badaniach jzp oraz zredukowanie planowanych olbrzymich kar finansowych. Gdy pojawił się projekt ustawy, nie mogliśmy go już kontestować w całości, konieczne było zatem skupienie się na priorytetach – przede wszystkim redukcji wielkości kar finansowych i rozsądniejszych zasadach rotacji.

Uobr z pewnością nie jest ani doskonała, ani przyjazna biegłym rewidentom, ale dzięki wysiłkom samorządu, a także wsparciu licznych zewnętrznych sojuszników udało się zmodyfikować wiele restrykcyjnych jej zapisów. Skalowalność była zagwarantowana m.in. podziałem nadzoru nad firmami audytorskimi na sprawowany przez samorząd i KNA, która zajęła się firmami badającymi jzp. Tymczasem projektowana nowelizacja uobr znosi ten system, proponując – w jego miejsce – objęcie wszystkich firm audytorskich jednolitym państwowym nadzorem. Miałaby go sprawować budowana od podstaw nowa instytucja – Polska Agencja Nadzoru Audytowego (PANA).

Nasze główne zastrzeżenia do projektu nowelizacji i obawy co do jej skutków formułowaliśmy już wielokrotnie na różnych forach. Ograniczę się więc tylko do stwierdzenia oczywistości: im bardziej restrykcyjna będzie regulacja, tym mniej pozostanie małych firm audytorskich i tym więcej audytorów zrezygnuje z badań jzp. Projektodawcy osiągną zatem skutek przeciwny do deklarowanego: nowelizacja wesprze trend wzrostu kosztów funkcjonowania firm audytorskich i zmniejszania konkurencji w badaniach sektorów gospodarki o znaczeniu systemowym (giełda, instytucje finansowe) oraz wzmocni kulturę strachu przed regulatorem za pomocą rozległego katalogu kar i sankcji.

PIBR, podobnie jak przy pierwszej reformie uobr, wciąż podejmuje różne działania służące przekazaniu zastrzeżeń umotywowanych znajomością realiów, zaktywizowaniu sojuszników oraz nakłonieniu projektodawców do merytorycznego dialogu. Niestety – nowelizacja zdaje się mieć wyraźnie polityczny, a nie merytoryczny charakter, zaś tryb prowadzenia konsultacji projektu oraz planowane tempo powstawania PANA wskazują, że bardziej niż jakość i długofalowe skutki liczy się szybkość uchwalenia zmiany.

Potrzeba młodych

Doceniając wagę doświadczenia, które przychodzi z wiekiem, nie sposób – obserwując teraźniejszość i trendy zmian – negować stwierdzenia, że przyszłość naszego zawodu i samorządu zależy od skutecznej wymiany pokoleniowej we władzach Izby. Młodzi są lepiej zorientowani w realiach, w tym nowych technologiach, sprawniej reagują na zmiany, są bardziej skłonni podejmować ryzyko, jakie niesie każda nowość, są też bardziej zmotywowani, by kształtować swoją przyszłość, a tym samym wykonywany zawód. Tymczasem dziś wielu młodych, obiecujących biegłych rewidentów koncentruje się raczej na rozwijaniu swojego biznesu niż na udziale w działalności samorządowej. Jednak widzę również symptomy zmiany tego podejścia.

PIBR potrzebuje zaś wiedzy i przedsiębiorczości młodszych generacji, które weszły do zawodu już w XXI w. Ich widoczna obecność i zaangażowanie w sprawy samorządu to potężny atut przy promocji naszej profesji, dowód rozwoju i nowoczesności. Na ostatnim Krajowym Zjeździe nie dokonało się znaczące odmłodzenie składu organów PIBR. Być może najbliższy Zjazd to zmieni.

Młodsi członkowie samorządu potrzebują swojej reprezentacji w jego władzach.

Dokonałem tylko pobieżnego przeglądu najważniejszych spraw, z którymi przyszło nam się zmagać, i najważniejszych zmian, które zainicjowaliśmy w obecnej kadencji. Może się wydawać, że tempo naszych działań było zawrotne, ale dalszy rozwój samorządu i profesji wymaga – moim zdaniem – przyśpieszenia. Stojące przed nami szanse i zagrożenia wymagają działania od KRBR, jako swoistej grupy inicjatywnej, wspieranej przez zasoby Biura PIBR. Na pewno nie ma powrotu do poprzedniego modelu funkcjonowania PIBR – zmieniły się realia zewnętrzne i czegoś innego oczekują od samorządu interesariusze zewnętrzni, a także członkowie, biegli rewidenci.

Organizacja jeszcze sprawniejsza, przejmująca od biznesu szybkość reakcji, a dodająca do tego samorządową otwartość i wyczucie potrzeb swoich członków – to PIBR nie tylko moich, jak sądzę, marzeń i oczekiwań.

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Nowe artykuły na naszych stronach:
Koronawirus

Kiedy wypłacić odprawę pieniężną pracownikowi zwalnianemu z powodu koronawirusa

Jadwiga Sztabińska
Pracodawca rozstaje się z pracownikami za wypowiedzeniem lub porozumieniem z powodu trudności ekonomicznych wywołanych koronawirusem.
Czy musi wypłacać odprawy pieniężne?

O tym, czy pracodawca musi wypłacić odprawę pieniężną (tzw. ekonomiczną), decyduje łączne spełnienie trzech warunków. Pierwszym z nich jest liczba pracowników, od której zależy obowiązek stosowania ustawy o zwolnieniach grupowych (dalej uzg). Drugi warunek to przyczyna rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem lub porozumieniem. Trzeci stanowi natomiast wykorzystanie jednego z dwóch trybów zwolnień przewidzianych w uzg.


Praca, świadczenia i ubezpieczenia

Dokonywanie potrąceń z wynagrodzenia i zasiłku zleceniobiorcy uczestnika PPK

Renata Majewska
Spółka ma obowiązek tworzyć PPK (od lipca 2019 r.). Na początku maja 2020 r. dostała zajęcie wierzytelności z umowy zlecenia i zasiłków tytułem niespłaconego kredytu osoby zatrudnionej na umowę zlecenia, z tytułu której podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz jednocześnie przynależy do PPK. Pod koniec maja wypłacono jej 2900 zł brutto wynagrodzenia oraz 799 zł brutto zasiłku chorobowego za 9 dni niezdolności do pracy.
Jak należało dokonać w tym przypadku potrąceń? Czy kwotę wolną ustala się zleceniobiorcy identycznie jak pracownikowi? Zleceniobiorca został zatrudniony na okres od 1.10.2019 do 30.11.2020 r. za wynagrodzeniem 2900 zł brutto miesięcznie. Liczba godzin pracy wyznaczona w umowie to 100 godz./mies.; zgłosił się on do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, a spółka odprowadza do PPK – za siebie i zleceniobiorcę – tylko wpłaty podstawowe.

Koronawirus

Dofinansowanie z FP lub z FGŚP do wynagrodzeń – czy wpływa na listę płac

Izabela Nowacka
Czy otrzymanie z FP lub z FGŚP dofinansowania do wynagrodzeń i składek ZUS, na podstawie tzw. tarczy antykryzysowej, ma wpływ na obliczanie pensji i sporządzanie list płac?

Nie. Należności z tytułu wykonywania pracy w ramach stosunku pracy są wynagrodzeniami niezależnie od źródła pochodzenia środków na nie. Jak wynika choćby z załącznika do objaśnień do sprawozdawczości z zatrudnienia i wynagrodzeń, wynagrodzenia obejmują wypłaty pieniężne, wypłacane pracownikom lub innym osobom fizycznym, stanowiące wydatki ponoszone przez pracodawców na opłacenie wykonywanej pracy (z wyjątkami, o których mowa w rozdz. VIII), niezależnie od źródeł ich finansowania (ze środków własnych lub refundowanych) oraz bez względu na podstawę stosunku pracy bądź innego stosunku prawnego lub czynności prawnej, na podstawie których jest świadczona praca lub pełniona służba.


Koronawirus

Zwolnienie z opłacania składek ZUS a koszty płacy wykazywane w deklaracjach do PFRON

Mariusz Sobkowiak
Zatrudniamy dwóch pracowników z niepełnosprawnością. Otrzymujemy z PFRON dofinansowanie do ich wynagrodzeń. Wysokość dofinansowania wiąże się m.in. z kosztami płacy, jakie ponosimy w związku z zatrudnieniem tych osób. Korzystając z zapisów tzw. tarczy antykryzysowej, złożyliśmy do ZUS wniosek RDZ o zwolnienie nas, jako płatnika, z obowiązku opłacania składek ZUS za 3 mies. Składki te są jednak wykazywane w comiesięcznych deklaracjach do ZUS, a wynagrodzenia pracowników brutto są pomniejszane o te składki.
Czy składki społeczne i zdrowotne (finansowane zarówno przez pracownika, jak i przez pracodawcę) za marzec–maj, które zostaną umorzone w związku ze złożeniem do ZUS wniosku RDZ, należy wliczać do kosztów płacy we wniosku Wn-D o dofinansowanie z PFRON, czy też nie?
Co w przypadku, jeśli ZUS nie uwzględni naszego wniosku o umorzenie i w lipcu (po podjęciu przez ZUS decyzji odmownej) zapłacimy składki ZUS za 3 minione miesiące? Czy składki za te 3 mies., które zapłacimy w lipcu, możemy wliczyć do kosztów płac we wniosku Wn-D za lipiec (i czy zostaną przez PFRON uznane za zapłacone terminowo)?

Pracodawcy zatrudniającemu osoby niepełnosprawne przysługuje ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, o ile pracownik ten został ujęty w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych, o której mowa w art. 26b ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.


Koronawirus

Obowiązek wypłaty wynagrodzenia, gdy pracownik pobierał zasiłek opiekuńczy przez wszystkie dni robocze w miesiącu

Izabela Nowacka
Mamy wątpliwości co do sposobu rozliczenia za miesiąc, w którym pracownik przebywał przez cały miesiąc na dodatkowym zasiłku opiekuńczym, ale w oświadczeniu wymienił okresy przypadające w dni dla niego robocze, pomijając weekendy czy święta.
Czy oprócz zasiłku przysługuje mu wynagrodzenie określone w stawce miesięcznej?

Nieprzepracowanie całego miesiąca przekłada się na wysokość wynagrodzenia. Sposób obliczenia wynagrodzenia za przepracowaną część miesiąca zależy od systemu wynagradzania oraz od przyczyny nieobecności w pracy. Pracownik, który przez część miesiąca wykazuje absencję, oprócz wynagrodzenia chorobowego czy zasiłku ma prawo również do wynagrodzenia za czas pracy. Obliczenia tej części pensji dokonuje się w przypadku, gdy pracownik ma określone wynagrodzenie w stałej stawce miesięcznej (np. 5000 zł), a także pewne składniki jak premie czy dodatki liczone stałym procentem od podstawy zasadniczej (np. 20% z 5000 zł).


Koronawirus

Niejasne warunki umorzenia dofinansowania przyznawanego przez PFR w ramach tarczy finansowej

Monika Król-Stępień
Merytoryczna analiza Regulaminu ubiegania się o udział w programie rządowym „Tarcza finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla małych i średnich firm” skłania do wniosku, że w przypadku przedsiębiorców prowadzących księgi rachunkowe trudno będzie stwierdzić – z uwagi na niesprecyzowane pojęcia, nieznane na gruncie prawa bilansowego – jaka część udzielonych środków pomocowych musi zostać zwrócona, a jaka podlega umorzeniu.

Z Regulaminu udostępnionego na stronie internetowej Polskiego Funduszu Rozwoju S.A. wynika, że otrzymana przez małego lub średniego przedsiębiorcę subwencja podlega zwrotowi m.in. w przypadku:


Koronawirus

Sporządzanie sprawozdania finansowego w czasie epidemii COVID-19 – komunikat Ministerstwa Finansów

Resort finansów przedstawił informacje, które – zdaniem autorów komunikatu – mogą być przydatne w trakcie prac związanych ze sporządzaniem i badaniem sprawozdania finansowego w czasie epidemii koronawirusa.

W komunikacie rozpatrzono 2 przypadki:

  • gdy dzień bilansowy przypadł w okresie przed ogłoszeniem stanu epidemii (np. 31.12.2019), a data sporządzenia sprawozdania finansowego przypada na okres epidemii,
  • gdy dzień bilansowy przypadł na okres epidemii (np. 31.03.2020).

Koronawirus

Dodatkowy zasiłek opiekuńczy – kolejne przedłużenie

Krzysztof Hałub
Do 14.06.2020 przedłużono okres pobierania dodatkowego zasiłku opiekuńczego, przysługującego przez czas, na jaki zostały zamknięte żłobki, kluby dziecięce, przedszkola i szkoły z powodu epidemii.

Tak wynika z rozporządzeń RM z 14.05.2020 (obowiązujących od 4.05.2020) w sprawie określenia dłuższego okresu pobierania dodatkowego zasiłku opiekuńczego w celu przeciwdziałania COVID-19 (DzU poz. 855 i 856).


Sprawozdanie finansowe

Kontynuacja działalności w czasie pandemii koronawirusa

Zdzisław Fedak
Skutki epidemii wywołanej wirusem SARS-CoV-2 wpływają na zdolność jednostki do kontynuowania działalności. Jak do oceny tej zdolności, wyrażonej przez kierownictwo jednostki, powinien się ustosunkować biegły rewident badający sprawozdanie finansowe za 2019 r.?

Punkt wyjścia prac nad zamknięciem ksiąg rachunkowych oraz sporządzeniem na ich podstawie rocznego sprawozdania finansowego (sf) stanowi decyzja kierownika (zarządu) jednostki o zamiarze i zdolności kontynuowania przez nią działalności co najmniej przez rok obrotowy następujący po dniu bilansowym. Jej podstawą powinna być ocena sytuacji wyjściowej i prognoza działalności jednostki w kolejnym roku (warunki, rentowność, płynność). Sama wiara, że jakoś to będzie, nie wystarczy.


Koronawirus

Sprawozdanie z działalności a pandemia – perspektywa członka zarządu

Piotr Rybicki
Epidemia koronawirusa, która zaczęła się szerzyć w pierwszych miesiącach 2020 r., istotnie wpływa na sytuację majątkową i finansową wielu przedsiębiorstw. Czy wpływ ten powinien znaleźć odzwierciedlenie w treści sprawozdania z działalności jednostki, sporządzanego za miniony rok obrotowy?

Sprawozdanie z działalności (szd) jednostki lub grupy kapitałowej, sporządzane wraz ze sprawozdaniem finansowym (sf) lub skonsolidowanym sf, powinno – w myśl art. 49 ust. 2 uor – obejmować istotne informacje o ich stanie majątkowym i sytuacji finansowej, w tym ocenę uzyskiwanych efektów oraz wskazanie czynników ryzyka i opis zagrożeń.


Koronawirus

Antykryzysowe dopłaty do wynagrodzeń – ujęcie w księgach rachunkowych

Jak zaksięgować przyznane nam z FP na podstawie tzw. tarczy antykryzysowej dopłaty do wynagrodzeń?

Dopłaty do wynagrodzeń kwalifikują się do pozostałych przychodów operacyjnych, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 32 lit. h uor (przychody związane z otrzymaniem nieodpłatnie, w tym w drodze darowizny, aktywów, w tym środków pieniężnych, na inne cele niż dopłaty do cen sprzedaży oraz nabycie lub wytworzenie środków trwałych).


Koronawirus

Ulgi w składkach ZUS – sposób ujęcia w księgach

Jak zaksięgować przysługującą nam – z uwagi na skutki pandemii koronawirusa – ulgę w składkach ZUS? Jesteśmy spółką zgłaszającą do ubezpieczeń powyżej 9 osób.

Składki ZUS obciążające pracodawcę i pracowników nalicza się i deklaruje w pierwotnej wysokości. Są one księgowane jak dotychczas (jakby ulga nie przysługiwała):


Koronawirus

Wsparcie finansowe otrzymane w ramach tarczy antykryzysowej – skutki w podatku dochodowym

Małgorzata Trzęsimiech
W celu wsparcia przedsiębiorców w minimalizowaniu negatywnych skutków pandemii COVID-19 ustawy nazywane potocznie tarczą antykryzysową 1.0 i tarczą antykryzysową 2.0 przewidziały wiele instrumentów finansowych, z których mogą oni skorzystać. Chodzi przede wszystkim o: zwolnienie z obowiązku zapłaty składek ZUS, świadczenie postojowe, mikropożyczkę, a także dofinansowanie z FGŚP i FP części kosztów wynagrodzeń pracowników oraz składek na ubezpieczenie społeczne.
Czy otrzymane wsparcie stanowi dla przedsiębiorców przychód podlegający opodatkowaniu CIT i PIT?

W tarczy antykryzysowej 1.0, obowiązującej od 31.03.2020 r., wprowadzono do tzw. specustawy przepis (art. 31zx), który wskazywał wprost, że przychód uzyskany z racji zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek ZUS – wynikającego z art. 31zo specustawy – nie stanowi przychodu w rozumieniu updof. Tarcza antykryzysowa 2.0, która weszła w życie 18.04.2020 r., doprecyzowała tę regulację, wskazując, że również na gruncie updop nie mamy do czynienia z przychodem podatkowym.


Koronawirus

„Chorobowe” także dla członka rodziny osoby na kwarantannie

Renata Tonder
Czy wynagrodzenie za czas choroby i zasiłek chorobowy należy się tylko osobom odbywającym kwarantannę, czy również członkom ich rodziny?

Konsekwencją ogłoszenia w Polsce stanu epidemii w związku z zakażeniami wirusem COVID-19 (koronawirus) było wprowadzenie obowiązku 14-dniowej kwarantanny (izolacji) dla osób, które miały kontakt z zakażonymi, a także podejrzanymi o taki kontakt oraz powracającymi z zagranicy (w tym ostatnim przypadku okres obowiązkowej kwarantanny liczy się od dnia następującego po przekroczeniu granicy).


Koronawirus

Porozumienie z pracownikami w sprawie wprowadzenia przestoju i ograniczonego czasu pracy zawarte „z wyprzedzeniem”

Magdalena Januszewska
W naszej firmie działa kilka związków zawodowych. Chcemy zawrzeć porozumienie ws. wprowadzenia przestoju ekonomicznego i obniżenia wymiaru czasu pracy na podstawie art. 15g tzw. specustawy koronawirusowej. Organizacji jest kilka, więc negocjacje mogą się przedłużyć.
Czy możemy zawrzeć porozumienie z wyprzedzeniem, jeżeli w dniu jego podpisywania możemy nie być jeszcze pewni, czy spełniamy warunek spadku obrotów?

W myśl art. 15g ust. 11 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych warunki i tryb wykonywania pracy w okresie przestoju ekonomicznego lub obniżonego wymiaru czasu pracy ustala się w porozumieniu. Jeśli u pracodawcy działa kilka związków zawodowych, to porozumienia nie trzeba zawierać ze wszystkimi, a tylko z reprezentatywnymi. W zależności od tego, ilu zrzeszają one pracowników, porozumienie należy zawrzeć albo wyłącznie z tymi, które zrzeszają co najmniej 5% pracowników zatrudnionych u pracodawcy, a jeśli takich nie ma – ze wszystkimi organizacjami reprezentatywnymi.


Praca, świadczenia i ubezpieczenia

Urlopowany pracownik nie podlega przestojowi

Renata Majewska
Od 25.03.2020 do 8.05.2020 r. pracownik spółki przebywa na urlopie wypoczynkowym. Od 1.05.2020 r., ze względu na szerzącą się pandemię, prezes planuje zarządzić przestój, zgodnie z art. 81 § 1 Kp.
Co z urlopowaną osobą? Czy w takiej sytuacji ją także obejmie przestój? Dodam, że przestój musimy wprowadzić, ponieważ większość przedsiębiorstwa nie działa z powodu obostrzeń epidemicznych i nie ma pracy. Boimy się, że zabraknie nam pieniędzy na pełne wynagrodzenia.

Nie można objąć przestojem zatrudnionego, który korzysta z urlopu wypoczynkowego. Najpierw należy go odwołać z urlopu, co jest uzasadnione postępującą epidemią, a potem ew. skierować do przestoju.


Koronawirus

Zmiany w funkcjonowaniu przedsiębiorstw podczas epidemii koronawirusa – tarcza antykryzysowa 2.0

Michał Mieszkiełło Paweł Szumowski Piotr Stępień
18.04.2020 r. weszły w życie kolejne istotne modyfikacje w prawie gospodarczym, wpływające na działalność przedsiębiorców. Przewidziano także dla nich nowe formy wsparcia, w celu utrzymania i kontynuacji działalności gospodarczej, zagrożonej na skutek ekonomicznych następstw zakazów i ograniczeń ustanowionych odrębnymi przepisami, aby przeciwdziałać COVID-19.

Omawiane zmiany wynikają z ustawy z 16.04.2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (dalej tarcza 2.0).


Czy zfśs musi działać u pracodawcy, którego finanse ucierpiały wskutek koronawirusa

Jadwiga Sztabińska
Pracodawcy mogą zmniejszyć odpisy, „zawiesić” lub w ogóle zlikwidować fundusz socjalny, ale tylko ci ze sfery prywatnej. Ci z budżetówki muszą realizować obowiązki ustawowe, nawet jeśli wirus SARS-CoV-2 wpłynął negatywnie na ich sytuację ekonomiczną.

Przepisy wydane w celu przeciwdziałania COVID-19 nie wpłynęły na razie na obowiązki pracodawców związane z zfśs (poza podniesieniem kwot świadczeń zwolnionych z podatku, przyznanych w latach 2020 i 2021), choć jest w planie ich zmodyfikowanie. Do 31.05.2020 r. muszą oni wpłacić na rachunek zfśs pierwszą ratę (minimum 75% całości) odpisów na 2020 r., a do 30.09.2020 r. – pozostałą część (25% lub mniej), jeśli w tym okresie nowe regulacje nie zaczną obowiązywać lub pracodawca nie będzie w stanie z nich skorzystać.


Koronawirus

Upadłość w czasie pandemii – nowe zasady

Roksana Barysz
Przedsiębiorcy, których kondycja finansowa została zachwiana od 14.03.2020 w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, nie mają obowiązku składania wniosków o ogłoszenie upadłości w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii.

Takie rozwiązanie wprowadziła ustawa z 16.04.2020 o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (DzU poz. 695), nowelizująca ustawę z 2.03.2020 o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (DzU poz. 374, tzw. specustawa).


Koronawirus

Wybór pracowników objętych przestojem lub obniżonym wymiarem czasu pracy

Krzysztof Tandecki
Wdrażając rozwiązania tarczy antykryzysowej, pracodawca powinien stosować obiektywne kryteria wyboru pracowników, których obejmie przestój lub obniżka etatów.

Oba te rozwiązania mają na celu ochronę miejsc pracy. Może je wdrożyć przedsiębiorca, który na skutek wystąpienia COVID-19 odnotował spadek obrotów gospodarczych o co najmniej:


Koronawirus

Bez odsetek od składek począwszy od stycznia 2020

Magdalena Januszewska
Płatnicy, którzy nie odprowadzili składek na czas, mogą wnioskować o darowanie odsetek, powołując się na trudności wywołane epidemią.

To nowa ulga – obowiązująca od 18.04.2020, ale z mocą wsteczną. Zwolnienie nie jest jednak automatyczne, bo wymaga złożenia wniosku. Poza tym zależy od uznania ZUS.


Tarcza antykryzysowa 2.0

Nowa ulga w ZUS i PIT dla pracowników „infrastruktury krytycznej”

Renata Majewska
Świadczenia przyznane na zakwaterowanie i wyżywienie pracowników tzw. infrastruktury krytycznej są wolne do składek oraz podatku dochodowego.

Oprócz tego pracodawcy zarządzający infrastrukturą krytyczną mogą podczas zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii zmienić im system lub rozkład czasu pracy, polecić nadgodziny, odmówić udzielania urlopu, przesunąć ich bądź odwołać, zobowiązać do pozostawania poza normalnymi godzinami roboczymi w gotowości do pracy albo do realizacji odpoczynku w zakładzie pracy bądź w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę.


Koronawirus

Wypowiedzenie umowy o pracę osobie na zasiłku opiekuńczym

Izabela Nowacka
Czy osobę przebywającą na zasiłku z tytułu opieki nad dzieckiem w związku z zamknięciem szkół z powodu epidemii koronawirusa można zwolnić z pracy? Czy jeżeli wróci do pracy po upływie okresu korzystania z zasiłku i otrzyma wypowiedzenie lub zostanie skierowana na urlop bezpłatny, może ew. starać się o kolejny zasiłek?

Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę w czasie urlopu pracownika ani w czasie jego innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy, jeżeli nie upłynął jeszcze okres uprawniający do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia (art. 41 Kp). Oznacza to, że w czasie przebywania pracownika na zasiłku opiekuńczym pracodawca nie może wypowiedzieć umowy, gdyż opieka jest usprawiedliwioną nieobecnością. Pracodawca mógłby w tym czasie jedynie rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika (w trybie natychmiastowym), ale musiałyby ku temu istnieć poważne przesłanki, np. ciężkie naruszenie przez niego podstawowych obowiązków pracowniczych.


Koronawirus

Szkolenia bhp w czasie pandemii

Krzysztof Tandecki
Szkolenia wstępne będzie można przeprowadzić elektronicznie. Szkolenia okresowe zachowają ważność do 60 dni po odwołaniu stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii.

Chodzi o pismo z 23.03.2020 skierowane do jednostek Państwowej Inspekcji Pracy (GIP-GNN.50.2.2020.1). GIP odniósł się w nim do utrudnień związanych z przeprowadzaniem szkoleń bhp. Zgodnie z pismem pracodawca może przeprowadzić:


Podatki 2020

Zmiany w podatkach w 2020 r. z perspektywy biur rachunkowych

Sebastian Goschorski
Rok 2020 przyniósł wiele zmian w podatkach oraz sposobie działania biur rachunkowych. Niektóre z nich – ze względu na złożoność i tempo ich wprowadzania – mogą być dla mniejszych biur, słabiej przygotowanych pod względem technologicznym i organizacyjnym, bardzo trudne do wdrożenia, a nawet mogą zakłócić ich działalność.

Podkreślić należy, że praktycznie każda zmiana przepisów, która weszła w życie z końcem 2019 i początkiem 2020 r., wprowadza lub zwiększa odpowiedzialność karną skarbową osób prowadzących księgi i rozliczenia podatkowe. Na skutek tego księgowi coraz bardziej odczuwają ryzyko wykonywania zawodu. Rośnie też stres związany z odpowiedzialnością materialną, która może ich dotknąć.


Podatki i prawo gospodarcze

Amortyzacja oprogramowania wytworzonego w ramach prac rozwojowych

Marcin Szymankiewicz
Spółka z o.o. inwestuje w rozwój technologii oraz badania, prowadząc prace rozwojowe, których skutkiem jest stworzenie oprogramowania. Z chwilą ich ukończenia gotowy efekt procesu twórczego jest przenoszony do kategorii „Koszty prac rozwojowych” i od tego momentu spółka rozpoczyna bilansową amortyzację wytworzonego we własnym zakresie oprogramowania, wprowadzonego do ewidencji wartości niematerialnych i prawnych. Spółka zamierza zaliczać koszty prac rozwojowych do kosztów uzyskania przychodów poprzez odpisy amortyzacyjne dokonywane zgodnie z art. 15 ust. 4a pkt 3 updop.
Kiedy powinna rozpocząć podatkową amortyzację oprogramowania, które wykorzystuje na własne potrzeby? Jak ma postąpić, jeżeli w poprzednich latach podatkowych również wytworzyła takie oprogramowanie, będące efektem prac rozwojowych, ale mimo ujęcia go w ewidencji wartości niematerialnych i prawnych nie amortyzowała go podatkowo, a tylko bilansowo?

Jak wynika z art. 15 ust. 4a updop, koszty prac rozwojowych mogą być zaliczane do kosztów uzyskania przychodów:


Podatki i prawo gospodarcze

Wyrównanie strat związanych z użyciem do produkcji gorszego surowca – skutki w VAT

Edyta Głębicka
Zakupiliśmy od naszej spółki powiązanej surowiec do produkcji zamówionego przez klienta towaru. Spółka powiązana kupiła surowiec od dostawcy zewnętrznego. W toku produkcji okazało się, że surowiec był niepełnowartościowy, co spowodowało wyprodukowanie przez nas towaru gorszej jakości.
Klient kupił go od nas, ale musieliśmy obniżyć cenę (zużyliśmy cały gorszy surowiec). Zamierzamy dochodzić rekompensaty, w wysokości różnicy wartości między ceną pełnowartościowego a ceną niepełnowartościowego surowca oraz z tytułu utraconych korzyści, wobec konieczności sprzedaży towarów po obniżonej cenie. W praktyce będzie to wyglądało tak, że nasza spółka powiązana wystąpi o rekompensatę do pierwotnego dostawcy, a później uzna nas żądaną kwotą. Dodam, że pierwotny dostawca sam zbadał swój surowiec i przyznał nam rację. Faktury sprzedaży zostały już dawno wystawione. W transakcji brały udział polskie firmy.
Jakie dokumenty powinniśmy teraz wystawić w celu rozliczenia reklamacji w aspekcie VAT?

Należałoby tu odróżnić dwa zdarzenia – zakup surowca gorszej jakości (co wyszło na jaw dopiero na etapie produkcji z tego surowca) i obniżenie z tego powodu ceny zakupu oraz zwrot utraconych korzyści ze sprzedaży towaru.


Podatki i prawo gospodarcze

Koszty postojowe z tytułu nieterminowego odbioru towaru – rozliczenie VAT

Edyta Głębicka
Sprzedajemy towary kontrahentowi unijnemu na warunkach DAP. Jest to dla nas WDT. Z uwagi na opóźnienia w odbiorze towaru w magazynie kontrahenta firma transportowa, którą wynajęliśmy, obciąża nas kosztami za przestój. Przewoźnik wystawia nam notę obciążeniową. Umowa z nim przewiduje, że w przypadku przestoju powyżej określonego czasu naliczane są kary i wystawiana jest z tego tytułu nota obciążeniowa. Aby odzyskać środki, którymi obciążył nas przewoźnik, wystawiamy na kontrahenta (odbiorcę towaru) notę debetową. Umowa z nim nie zawiera jednak żadnych zapisów przewidujących obciążanie go dodatkowymi kosztami, np. za nieterminowy odbiór towaru.
Czy postępujemy prawidłowo, wystawiając notę debetową? Może powinniśmy wystawić korektę do faktury za WDT i podwyższyć wartość towaru albo też wystawić fakturę na koszt usługi transportowej (świadczenie usług poza terytorium kraju, poz. 11 deklaracji VAT-7)?

Moim zdaniem postępowanie firmy jest prawidłowe. Z jej punktu widzenia bowiem koszt, którym obciążany jest kontrahent (nabywca towaru), nie stanowi ani elementu wynagrodzenia za WDT, ani wynagrodzenia za usługę (nie mamy tu do czynienia z refakturowaniem kosztu usługi transportowej).


Co nowego w orzecznictwie podatkowym

Zapewnienie pracownikom noclegów w miejscu wykonywania przez nich pracy oraz zorganizowanie dojazdu z miejsca zakwaterowania do miejsca wykonywania pracy – z wyłączeniem podróży służbowej – skutkuje powstaniem przychodu ze stosunku pracy, od którego płatnik ma obowiązek pobrać zaliczkę na PIT – wyrok NSA z 16.01.2020 r. (II FSK 524/18).


Dowody księgowe

Wystawianie faktury do paragonu dokumentującego sprzedaż na rzecz rolnika ryczałtowego

Aneta Szwęch
Firma sprzedaje towary m.in. na rzecz rolników ryczałtowych. Sprzedaż ta zasadniczo musi być potwierdzona paragonem fiskalnym, który jednak nie zawiera NIP rolnika.
Czy można wystawiać faktury do paragonu bez NIP nabywcy – „na żądanie” lub bez żądania rolnika ryczałtowego – czy też w ten sposób firma naraża się na sankcję w VAT?

Dostawa towarów oraz świadczenie usług na rzecz:

  • osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz
  • rolników ryczałtowych

VAT

Odliczenie VAT z faktur VAT RR w przypadku potrąceń z należności przekazanej rolnikowi

Aneta Szwęch
Skupujemy produkty rolne od rolników ryczałtowych i jako czynny podatnik VAT mamy z tego tytułu obowiązek wystawiania faktur VAT RR. Regulując należność przysługującą rolnikowi, dokonujemy różnego rodzaju potrąceń z tytułu jego zobowiązań.
Które potrącenia nie powodują utraty prawa do pełnego odliczenia VAT z wystawionej faktury VAT RR, a które to prawo ograniczają?

Mechanizm zryczałtowanego zwrotu podatku dla rolników ryczałtowych (o którym mowa w art. 115–118 ustawy o VAT) polega z jednej strony na obciążeniu nabywcy produktów rolnych, zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny, obowiązkiem naliczenia i wypłaty kwoty zryczałtowanego zwrotu podatku według stawki 7%, a z drugiej na przyznaniu mu prawa do odliczenia wypłaconej kwoty podatku. Z założenia więc mechanizm rozliczenia VAT – stworzony w ramach procedury szczególnej przewidzianej dla rolników ryczałtowych – jest neutralny dla podatnika, będącego nabywcą towarów i usług dostarczonych przez rolnika ryczałtowego.


Zwolnienie podatkowe

Ulga w PIT dla osób do 26. roku życia – objaśnienia MF

Krzysztof Hałub
Resort finansów wyjaśnił, jak stosować zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych, obejmujące pracowników i zleceniobiorców do 26. roku życia.

Chodzi o obowiązujące od 1.08.2019 zwolnienie przedmiotowe, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 updof, określane jako „ulga dla młodych”.


Samochód w firmie

MF objaśnił, jak rozliczać koszty używania samochodów osobowych

Krzysztof Hałub
Po kilkunastu miesiącach od wejścia w życie przepisów, określających nowe zasady uwzględniania w kosztach podatkowych kosztów używania i amortyzacji firmowych aut, resort finansów wydał objaśnienia, jak je stosować.

Regulacje te weszły w życie 1.01.2019 i od początku budziły wiele wątpliwości. W liczących 33 strony objaśnieniach „Wykorzystywanie samochodu osobowego w prowadzonej działalności – zmiany w podatkach dochodowych od 2019 roku” odniesiono się m.in. do kwestii limitowania kosztów ubezpieczenia samochodów osobowych.


Inwestycje w nieruchomości

O inwestycjach w nieruchomości raz jeszcze – głos w dyskusji (cz. I)

Stanisław Hońko
Wzrost udziału nieruchomości w aktywach i ich różna rola w działalności jednostki-posiadacza sprawiają, że coraz bardziej istotna staje się kwestia właściwego ujęcia nieruchomości w księgach rachunkowych i sprawozdaniu finansowym.

W ostatnich latach wartość nieruchomości (głównie gruntów, budynków i budowli) wciąż się zwiększa, zarówno ze względu na liczbę oddawanych do użytku nieruchomości, jak i wzrost cen; rosną stawki czynszów lokali mieszkalnych. Względnie stabilny poziom wykazują natomiast stawki czynszów nieruchomości komercyjnych (biurowców, centrów handlowych, zaplecza magazynowego itp.).


Sprzedaż dodatkowego wyposażenia to sprzedaż towarów czy produktów

Oferujemy sprzedaż wyrobów o rozszerzonym wyposażeniu. Wyposażenie to dostarcza nam inna firma; nie jest ono montowane w wyrobach. Wyroby dostarczamy w nieprzetworzonej postaci, łącznie z wyposażeniem.
Jak wykazać w księgach rachunkowych i sprawozdaniu finansowym sprzedaż tego dodatkowego wyposażenia – jako przychód ze sprzedaży produktów czy towarów?

Sposób ujęcia w księgach oraz wykazania w rachunku zysków i strat wyposażenia obcej produkcji, wchodzącego w skład wytworzonych przez Czytelnika wyrobów, zależy – naszym zdaniem – od konstrukcji katalogu (cennika) wyrobów oraz przyjętych zasad fakturowania.


Zamiana nieruchomości między jednostkami budżetowymi

Jesteśmy państwową jednostką budżetową. Jak ująć w ewidencji księgowej zamianę nieruchomości (gruntu), np. z jednostką samorządu terytorialnego, w przypadku gdy wartości zamienianych gruntów się różnią? Jeżeli przy zamianie wystąpi VAT, to jak go ująć w księgach rachunkowych? Czy powinien być opłacony ze środków bieżących, czy z majątkowych?

Rozpatrując kwestię zamiany nieruchomości między jednostkami budżetowymi (państwową i samorządową) z uwagi na zasady rachunkowości, należy uwzględnić przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami[1] (dalej ugn). W jej dziale II „Gospodarowanie nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz własność jednostki samorządu terytorialnego” jest mowa o tym, że przepisy dotyczące czynności cywilnoprawnych, dokonywanych między Skarbem Państwa a jednostkami samorządu terytorialnego (jst), stosuje się odpowiednio do czynności cywilnoprawnych dokonywanych między tymi jednostkami.


Zakres informacyjny sprawozdania finansowego instytucji kultury

Jesteśmy instytucją kultury (teatrem), a naszym organem założycielskim (organizatorem) jest jednostka samorządu terytorialnego.
Czy roczne sprawozdanie finansowe powinniśmy sporządzić zgodnie z zał. nr 1, czy też nr 6 do uor? Nasza wątpliwość powstała na skutek publikacji wskazujących, że jednostki małe działające w sferze publicznej (kulturowej) mogą sporządzać uproszczone sprawozdanie finansowe zgodnie z zał. nr 6 do uor.

Zasady działania i tworzenia instytucji kultury zostały uregulowane w ustawie o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Działalność kulturalna – w myśl tej ustawy – polega na tworzeniu, upowszechnianiu i ochronie kultury, a formami organizacyjnymi prowadzenia działalności kulturalnej są w szczególności: teatry, opery, operetki, filharmonie, orkiestry, instytucje filmowe, muzea, biblioteki i domy kultury.


Audytor

Badanie planu przekształcenia spółki przez biegłego rewidenta – zmiany od 1.03.2020 r.

Andrzej Netter
Niedawna nowelizacja Ksh wprowadza pewne uproszczenia w zakresie przekształcenia formy prawnej spółek. Niestety, ogranicza też wymóg badania planu przekształcenia przez biegłego rewidenta.

1.03.2020 r., na podstawie ustawy z 19.07.2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw (dalej nowelizacja) znowelizowane zostały przepisy Ksh regulujące m.in. zasady przekształcania spółek handlowych, w tym odnoszące się do badania planu przekształcenia przez biegłego rewidenta.


Pytania i odpowiedzi

Zmiana zasad (polityki) rachunkowości w ciągu roku obrotowego

Podczas wstępnego badania sprawozdania finansowego za 2019 r. jednego z przedsiębiorstw stwierdziłem, że w ciągu roku obrotowego (z mocą od 1.09.2019 r.) zmianie uległy zasady (polityka) rachunkowości dotyczące metody wyceny rozchodu zapasów. Przedsiębiorstwo tłumaczy to dyspozycją otrzymaną od jednostki dominującej.
Czy zmiana zasad (polityki) rachunkowości może nastąpić w ciągu roku obrotowego?

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 11 uor przez „zasady (politykę) rachunkowości” rozumie się wybrane i stosowane przez jednostkę rozwiązania dopuszczone uor, w tym określone w MSR, zapewniające wymaganą jakość sprawozdań finansowych (sf).

Jednostki powinny stosować przyjęte przez siebie zasady (politykę) rachunkowości, rzetelnie i jasno przedstawiając sytuację majątkową i finansową oraz wynik finansowy (art. 4 ust. 1 uor).


Pytania i odpowiedzi

Świadczenie usług rewizyjnych zgodnie z krajowymi standardami wykonywania zawodu

Zauważyłem, że w wyniku zmian uobr, od 1.01.2020 r. wszystkie czynności atestacyjne, a także pokrewne – przeprowadzane zgodnie z krajowymi standardami wykonywania zawodu – mogą być świadczone wyłącznie przez firmy audytorskie.
Czy to oznacza, że:
– ich świadczenie zgodnie ze standardami innymi niż krajowe standardy wykonywania zawodu nie jest dozwolone?
– usługi, których wykonanie nie jest zastrzeżone dla biegłych rewidentów (np. kompilacja sprawozdania finansowego), nadal mogą być świadczone przez osoby nieposiadające tytułu biegłego rewidenta?

Rzeczywiście, zgodnie z art. 47 znowelizowanej uobr warunkiem wykonania przez firmy audytorskie zarówno usług pokrewnych, jak i atestacyjnych (ale innych niż badanie sprawozdania finansowego, bo ta usługa od zawsze może być wykonywana wyłącznie przez biegłego rewidenta działającego z ramienia firmy audytorskiej) jest ich świadczenie w sposób zgodny z krajowymi standardami wykonywania zawodu.


Pytania i odpowiedzi

Wypłata dywidendy w przypadku niedokonania odpisu z zysku na kapitał zapasowy spółki akcyjnej

Badając sprawozdanie finansowe (sf) spółki akcyjnej, która sporządza je zgodnie z uor, stwierdziłem, że nie dokonała ona w ubiegłym roku obowiązkowego odpisu z zysku na kapitał zapasowy. Zapytany o to prezes zarządu oświadczył, że nie było takiej potrzeby, bowiem kapitał zapasowy stanowi ponad 50% kapitału akcyjnego, a w myśl Ksh odpisów można zaprzestać, jeżeli kapitał zapasowy wynosi 1/3 kapitału akcyjnego.
Istotnie, kapitał zapasowy wynosi ok. 50% kapitału zapasowego, ale powstał w wyniku emisji akcji powyżej wartości nominalnej (agio) oraz przeksięgowania z kapitału z aktualizacji wyceny różnic z przeszacowania, dotyczących sprzedanych lub zlikwidowanych środków trwałych, objętych w 1995 r. aktualizacją wyceny. Stwierdziłem też, że w propozycji sposobu podziału zysku (poz. 10 dodatkowych informacji i objaśnień) spółka przewiduje przeznaczenie na dywidendy całego zysku netto za rok badany oraz części kapitału zapasowego, obniżając go z 50 do 40% kapitału akcyjnego.
Moim zdaniem odpisów na kapitał zapasowy z zysku netto można zaniechać, gdy utworzony z zysku kapitał osiągnie 1/3 kapitału akcyjnego. Odpis ten ma pierwszeństwo przed innymi celami podziału zysku netto.
Czy wolno przeznaczyć na dywidendę kapitał zapasowy, który nie powstał z zysków? Jeżeli mam rację, to co zrobić, gdy spółka odmówi korekty?
Ponadto prezes zarządu oświadczył, że jego zdaniem do obowiązków biegłego rewidenta należy ocena wiarygodności wyniku finansowego netto. Jego podział leży zaś w gestii walnego zgromadzenia i nie podlega badaniu.
Czy ma rację?

Przede wszystkim rozpatrzmy podstawową kwestię, tj. czy biegły rewident przeprowadzający ustawowe badanie sf ma obowiązek lub prawo oceny prawidłowości już dokonanego i/lub zamierzonego podziału wyniku finansowego. Art. 83 ust. 3 pkt 9 i ust. 6 pkt 9 uobr jednoznacznie wskazują, że sprawozdanie z badania powinno obligatoryjnie zawierać m.in. opinię biegłego rewidenta o tym, czy badane sf jest zgodne co do formy i treści z przepisami prawa, statutem lub umową oraz informację o stwierdzonym podczas badania istotnym naruszeniu prawa, statutu lub umowy spółki mającym wpływ na sf.


Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....