Jakie księgi podatkowe przy prowadzeniu kilku firm

Anna Koleśnik doradca podatkowy

Czy osoba fizyczna, która w poprzednim roku podatkowym prowadziła indywidualną działalność gospodarczą (przychody przekraczały równowartość 2 mln euro) i księgi rachunkowe, może w kolejnym roku, po przekształceniu tej działalności w spółkę z o.o., zarejestrować w CEIDG drugą firmę i prowadzić dla niej podatkową księgę przychodów i rozchodów?

KIS w interpretacji z 15.05.2020 (0112-KDIL2-2.4011.296.2020.1.KP) udzieliła twierdzącej odpowiedzi na to pytanie.

  • updof – ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
  • uor – ustawa o rachunkowości
  • CEIDG – Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej
  • KIS – Krajowa Informacja Skarbowa

W myśl art. 24a ust. 4 updof obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych dotyczy osób fizycznych, spółek cywilnych i jawnych takich osób, oraz spółek partnerskich, jeżeli ich przychody, w rozumieniu art. 14, za poprzedni rok podatkowy wyniosły w walucie polskiej co najmniej równowartość kwoty określonej w euro w przepisach o rachunkowości.

Z kolei z art. 2 ust. 1 pkt 2 uor wynika, że obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych dotyczy osób fizycznych, których przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej równowartość w walucie polskiej 2 mln euro (po przeliczeniu na złote – zgodnie z art. 3 ust. 3 uor – po średnim kursie ogłoszonym przez NBP, na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedzającego rok obrotowy, tj. 8 746 800 zł na 2020).

Przedsiębiorca, który wystąpił o wydanie interpretacji, wykonywał w 2019 działalność na podstawie wpisu do CEIDG, w ramach której prowadził księgi rachunkowe, a jego przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych w 2019 przekraczały równowartość 2 mln euro. 2.01.2020 nastąpiło przekształcenie jego działalności w spółkę z o.o. (na podstawie art. 5841–58413 Ksh).

Przedsiębiorca wykreślił dotychczasową firmę z CEIDG z datą 1.01.2020, a następnego dnia ponownie założył w CEIDG działalność gospodarczą, której głównym przedmiotem był wynajem nieruchomości.

Spytał KIS, czy może prowadzić dla niej pkpir, czy też powinien prowadzić księgi rachunkowe.

Organ podatkowy uznał, że przedsiębiorca nie ma obowiązku prowadzenia ksiąg, a wielkość jego przychodów z poprzedniego roku podatkowego (przekraczająca limit określony w updof i uor) jest w tym przypadku nieistotna.

Jak czytamy w interpretacji, przychody, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 uor, nie mogą być brane pod uwagę przy obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych po stronie wnioskodawcy w prowadzonej od 2.01.2020 indywidualnej działalności gospodarczej. Przychody te były bowiem przychodami konkretnej jednostki, która obecnie jest spółką.

Zatem (…) wnioskodawca w momencie rozpoczęcia indywidualnej działalności gospodarczej 2.01.2020 dla celów podatkowych może prowadzić księgę przychodów i rozchodów.

Temat: „Księgi rachunkowe”
Koronawirus

Ewidencja i opodatkowanie pomocy udzielonej przedsiębiorcom przez Polski Fundusz Rozwoju w związku z koronawirusem

Monika Król-Stępień
W jakiej wysokości i w którym momencie ująć w księgach i opodatkować środki otrzymane w formie subwencji z PFR, w ramach tarczy finansowej?

Polski Fundusz Rozwoju (PFR) realizuje rządowy program wsparcia (tzw. tarcza finansowa) przedsiębiorstw mikro, małych i średnich, które ucierpiały na skutek pandemii wirusa SARS-CoV-2. Głównym celem programu jest wsparcie wskazanej grupy docelowej przez udzielanie zwrotnych subwencji finansowych. Gdy beneficjent spełni warunki określone w programie pomocowym, wówczas zobowiązanie zwrotu otrzymanych środków może zostać umorzone do wysokości 75% finansowania.


Rachunkowość

Jak zaksięgować odstępne za cesję umowy leasingu operacyjnego

W związku z cesją na rzecz naszej spółki przedmiotu leasingu operacyjnego, użytkowanego dotychczas przez innego korzystającego, jesteśmy zobowiązani zapłacić mu odstępne.
Jak je zaksięgować?

Z ekonomicznego punktu widzenia odstępne stanowi dla dotychczasowego korzystającego rekompensatę części opłat manipulacyjnej i wstępnej, poniesionych przy zawarciu umowy leasingu. Przemawia to za uznaniem odstępnego, przez spółkę przejmującą przedmiot leasingu, za opłatę wstępną, obciążającą konto 40 „Koszty według rodzajów – usługi obce” (Ma konto 24 „Pozostałe rozrachunki”).


Rachunkowość

Księgowa ewidencja wynagrodzeń

Wypłaty wynagrodzenia księgujemy na podstawie łącznego zestawienia listy płac. Zbiorcze kwoty są księgowane na poszczególne konta pomocnicze podbudowujące konto 23 „Rozrachunki z pracownikami”, a obejmujące zaliczkę na PIT, składki ZUS, składkę zdrowotną, rozrachunki z tytułu wynagrodzenia, pozostałe rozrachunki dotyczące potrąceń z wynagrodzenia.
Nie prowadzimy dla każdego pracownika imiennego konta księgowego, które zawierałoby m.in. informację o saldzie rozrachunków z pracownikiem. Natomiast w ramach programu płacowego prowadzimy dla każdego pracownika imienne karty wynagrodzenia z podziałem na każdy wypłacony mu składnik wynagrodzenia (stawka zasadnicza, godziny nocne, godziny nadliczbowe, za czas usprawiedliwionej nieobecności) oraz potrącenia z wynagrodzenia (m.in. składki ZUS, zaliczki na PIT).
Czy tego rodzaju ewidencja spełnia wymogi uor?

W myśl uor:

  • konta ksiąg pomocniczych zawierają zapisy będące uszczegółowieniem i uzupełnieniem zapisów kont księgi głównej; prowadzi się je w ujęciu systematycznym jako wyodrębniony system kont, kartotek (zbiorów kont), komputerowych zbiorów danych, uzgodnionych z saldami i zapisami na kontach księgi głównej (art. 16 ust. 1),

Rachunkowość

Ujęcie w ewidencji księgowej podziału działek gruntu

Państwowa jednostka budżetowa prosi o wyjaśnienie sposobu ujęcia w ewidencji księgowej operacji polegającej na podziale działki gruntowej na dwie odrębne działki.
Jak tę operację udokumentować?

Jednostki budżetowe – jako zobowiązane do stosowania uor – prowadzą księgi rachunkowe m.in. na podstawie zasad określonych w rozdz. 2 „Prowadzenie ksiąg rachunkowych” tej ustawy. Z art. 13 uor wynika, że księgi rachunkowe obejmują m.in. zbiory zapisów księgowych, obrotów (sum zapisów) i sald, które tworzą: dziennik, księgę główną, księgi pomocnicze, zestawienia: obrotów i sald kont księgi głównej oraz sald kont ksiąg pomocniczych. Konta księgi głównej zawierają zapisy o zdarzeniach w ujęciu systematycznym, zgodnie z zasadą podwójnego zapisu, przy czym obowiązuje ich uprzednie lub równoczesne zarejestrowanie w dzienniku.


Wycena

Wycena metodą praw własności udziałów w jednostce podporządkowanej

Radosław Ignatowski
Artykuł przybliża istotę metody praw własności, nazywanej niekiedy metodą „jednoliniowej konsolidacji”, procedury warunkujące jej zastosowanie, zakres podmiotowy oraz wymogi jej stosowania przez inwestorów przy sporządzaniu sprawozdań finansowych – zarówno jednostkowych, jak i skonsolidowanych.

Za punkt wyjścia zostały przyjęte przepisy uor. Rozwiązania MSR/MSSF (dopuszczone do stosowania w UE) stanowią jedynie pomoc przy wyjaśnianiu zagadnienia.

W myśl uor przez „metodę praw własności” (MPW) rozumie się przyjętą przez jednostkę dominującą, wspólnika jednostki współzależnej lub znaczącego inwestora metodę wyceny udziałów w aktywach netto jednostki podporządkowanej (zależnej, współzależnej lub stowarzyszonej), z uwzględnieniem wartości firmy lub ujemnej wartości firmy, ustalonych na dzień objęcia kontroli, współkontroli bądź wywierania znaczącego wpływu.


Inwestycje w nieruchomości

O inwestycjach w nieruchomości raz jeszcze – głos w dyskusji (cz. II)

Stanisław Hońko
Ponieważ wydzielenie kategorii inwestycji w nieruchomości wzbudza w praktyce wiele wątpliwości, warto się zastanowić, jaki cel mógł przyświecać ich wyodrębnieniu.

Inwestycje w nieruchomości są prezentowane w bilansie w poz. A.IV „Inwestycje długoterminowe, nieruchomości” (zał. nr 1 i 5 do uor). Przed ich wprowadzeniem do uor były wykazywane w bilansie (i księgach) łącznie z nieruchomościami zaliczonymi do środków trwałych. Ich wprowadzenie jako odrębnej kategorii miało zapewne na celu zbliżenie polskich regulacji do MSR/MSSF, co – w gruncie rzeczy – było głównym celem nowelizacji uor w 2000 r. Można sądzić, że była to stosunkowo szybka reakcja na wydanie MSR 40 Nieruchomości inwestycyjne (wydany w 2000 r. i od tego czasu kilkukrotnie zmieniany).


Rachunkowość

Ewidencja odszkodowania

Jak w państwowej jednostce budżetowej zaksięgować odszkodowania za szkody powstałe w majątku? Czy zapisów księgowych należy dokonać w momencie otrzymania decyzji odszkodowawczej, czy w momencie zgłoszenia szkody do ubezpieczyciela?

Jednostki budżetowe – jako wymienione w art. 2 ust. 1 pkt 4 lit. a uor – są zobowiązane do prowadzenia ksiąg rachunkowych zgodnie z zasadami określonymi w tej ustawie, z uwzględnieniem zasad szczególnych, dotyczących m.in. wyceny aktywów, zawartych w rozporządzeniu z 13.09.2017 r.

Z art. 3 ust. 1 pkt 32 lit. g uor wynika, że do pozostałych kosztów i przychodów operacyjnych zalicza się koszty i przychody związane pośrednio z działalnością operacyjną jednostki, m.in. koszty i przychody związane z odszkodowaniami.


Inwestycje w nieruchomości

O inwestycjach w nieruchomości raz jeszcze – głos w dyskusji (cz. I)

Stanisław Hońko
Wzrost udziału nieruchomości w aktywach i ich różna rola w działalności jednostki-posiadacza sprawiają, że coraz bardziej istotna staje się kwestia właściwego ujęcia nieruchomości w księgach rachunkowych i sprawozdaniu finansowym.

W ostatnich latach wartość nieruchomości (głównie gruntów, budynków i budowli) wciąż się zwiększa, zarówno ze względu na liczbę oddawanych do użytku nieruchomości, jak i wzrost cen; rosną stawki czynszów lokali mieszkalnych. Względnie stabilny poziom wykazują natomiast stawki czynszów nieruchomości komercyjnych (biurowców, centrów handlowych, zaplecza magazynowego itp.).


Pytania i odpowiedzi

Zmiana zasad (polityki) rachunkowości w ciągu roku obrotowego

Podczas wstępnego badania sprawozdania finansowego za 2019 r. jednego z przedsiębiorstw stwierdziłem, że w ciągu roku obrotowego (z mocą od 1.09.2019 r.) zmianie uległy zasady (polityka) rachunkowości dotyczące metody wyceny rozchodu zapasów. Przedsiębiorstwo tłumaczy to dyspozycją otrzymaną od jednostki dominującej.
Czy zmiana zasad (polityki) rachunkowości może nastąpić w ciągu roku obrotowego?

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 11 uor przez „zasady (politykę) rachunkowości” rozumie się wybrane i stosowane przez jednostkę rozwiązania dopuszczone uor, w tym określone w MSR, zapewniające wymaganą jakość sprawozdań finansowych (sf).

Jednostki powinny stosować przyjęte przez siebie zasady (politykę) rachunkowości, rzetelnie i jasno przedstawiając sytuację majątkową i finansową oraz wynik finansowy (art. 4 ust. 1 uor).


Sprzedaż dodatkowego wyposażenia to sprzedaż towarów czy produktów

Oferujemy sprzedaż wyrobów o rozszerzonym wyposażeniu. Wyposażenie to dostarcza nam inna firma; nie jest ono montowane w wyrobach. Wyroby dostarczamy w nieprzetworzonej postaci, łącznie z wyposażeniem.
Jak wykazać w księgach rachunkowych i sprawozdaniu finansowym sprzedaż tego dodatkowego wyposażenia – jako przychód ze sprzedaży produktów czy towarów?

Sposób ujęcia w księgach oraz wykazania w rachunku zysków i strat wyposażenia obcej produkcji, wchodzącego w skład wytworzonych przez Czytelnika wyrobów, zależy – naszym zdaniem – od konstrukcji katalogu (cennika) wyrobów oraz przyjętych zasad fakturowania.


Księgi rachunkowe

Zakup i używanie roweru – rozliczenie podatkowe i ujęcie w księgach

Aneta Szwęch
Spółka z o.o. planuje zakup rowerów elektrycznych dla pracowników. Taki środek transportu umożliwi sprawne poruszanie się po mieście, ułatwiając dojazd do klientów z ominięciem utrudnień komunikacyjnych. Przemawiają za tym też względy ekonomiczne – utrzymanie roweru jest z pewnością tańsze niż eksploatacja motocykla czy samochodu.
Jakie będą skutki podatkowe i księgowe takiej operacji?

Księgi rachunkowe

Zakup i używanie motocykla – rozliczenie podatkowe i ujęcie księgowe

Aneta Szwęch
Spółka chce dla swoich pracowników kupić motocykle, które będą wykorzystywane do celów służbowych. Ze względu na krótki czas przejazdu, niskie koszty eksploatacji oraz łatwość parkowania dojazd pracowników spółki do klientów będzie bardziej ekonomiczny niż jazda samochodem.
Jak taki zakup rozliczyć podatkowo i bilansowo?

Dla celów podatkowych motocykl jest uznawany za pojazd samochodowy (samochód osobowy), co powoduje, że wydatki z nim związane mogą być objęte limitami określonymi w ustawie o VAT oraz w updof i updop.

Jeżeli wydatki poniesione na zakup oraz późniejsze używanie motocykla służą wykonywanym przez przedsiębiorcę czynnościom opodatkowanym, to zasadniczo przysługuje mu pełne prawo do odliczenia VAT. Dla celów VAT motocykl jest jednak uznawany za pojazd samochodowy, o którym mowa w art. 86a ust. 1 ustawy o VAT (patrz ramka), co powoduje, że w odniesieniu do wydatków z nim związanych stosuje się ograniczenie w odliczeniu VAT do wysokości 50% kwoty podatku.


Inwestycje w nieruchomości

Zakres nieruchomości inwestycyjnych – głos w dyskusji

Jerzy Gierusz
Kluczowym problemem, jaki musi rozwiązać księgowy, aby prawidłowo ująć w księgach i przedstawić w sprawozdaniu finansowym nieruchomości inwestycyjne, jest określenie, co kwalifikować do tej kategorii.

W „Rachunkowości” nr 12/2019 ukazał się artykuł dr Katarzyny Trzpioły „Nieruchomości inwestycyjne – wyodrębnianie, ujęcie i prezentacja według ustawy o rachunkowości”. Przedstawione w nim problemy uważam za ważne i zarazem trudne z dwóch powodów:

  • niestabilność rynków finansowych sprawia, że wiele podmiotów lokuje wolne środki pieniężne w nieruchomościach, uznając takie inwestycje za bezpieczniejsze i bardziej zyskowne niż zakup akcji, udziałów czy obligacji,
  • polskie uregulowania w omawianym zakresie, od 2002 r. stopniowo ewoluują w stronę rozwiązań przyjętych w MSR 40 Nieruchomości inwestycyjne, jednak wciąż pozostają lakoniczne – nasze prawo bilansowe poświęca nieruchomościom inwestycyjnym niewiele miejsca.

Rachunkowość

Zaliczka otrzymana na poczet dywidendy lub udziału w zysku

Spółka kapitałowa mająca udziały w innej spółce kapitałowej oraz w spółce osobowej otrzymuje zaliczki na poczet dywidendy, a także na poczet udziału w zysku.
Czy wpływ zaliczek (Wn konto 13) wykazać jako:
⋅ przychód finansowy (Ma konto 75-0), czy
⋅ pozostałe rozrachunki i zobowiązania (Ma konto 24)?

Zaliczki na poczet dywidendy oraz na poczet udziału w zysku mają charakter tymczasowy. Jeżeli przekraczają ostateczną wysokość należnej udziałowcowi dywidendy lub udziału w zysku, to podlegają zwrotowi. Dlatego – do czasu zatwierdzenia sprawozdania finansowego oraz podjęcia uchwały o sposobie podziału zysku i wysokości dywidendy (udziału w zysku) należnej poszczególnym udziałowcom/wspólnikom – zaliczkę traktuje się jako zobowiązanie (Ma konto 24, Wn konto 13).


Księgi rachunkowe

Opłata wstępna w rozliczeniach międzyokresowych czynnych – skutki bilansowe i podatkowe

Aneta Szwęch
Firma zawarła umowę leasingu operacyjnego, której przedmiotem jest maszyna produkcyjna. Ze względu na uproszczenia wynikające z ustawy o rachunkowości umowa jest uznawana także dla celów bilansowych za leasing operacyjny. Na podstawie obowiązujących w firmie zasad (polityki) rachunkowości opłata wstępna jest rozliczana za pośrednictwem konta rozliczeń międzyokresowych czynnych.
Czy wobec takiego sposobu księgowego rozliczania opłaty wstępnej firma w tym samym czasie powinna kwalifikować miesięczne odpisy do kosztów podatkowych? Jak ująć opłatę wstępną w księgach rachunkowych i rozliczyć dla celów podatku dochodowego?

Uor nie określa szczegółowo zasad ewidencjonowania oraz rozliczania tej opłaty. Zazwyczaj stanowi ona istotną część sumy opłat leasingowych i na podstawie art. 39 ust. 1 i 3 uor – jako opłata dotycząca przyszłych okresów – jest odpisywana sukcesywnie w ciężar kosztów przez okres trwania umowy leasingu.

Szczegółowe rozwiązania określa KSR 5 Leasing, najem i dzierżawa, który w pkt 5.1 i 5.3 stanowi, że opłatę wstępną rozlicza się przez okres leasingu metodą liniową i obciąża nią równomiernie, w jednakowej wysokości, koszty poszczególnych miesięcy lub kwartałów objętych okresem leasingu, co może wymagać dokonywania czynnych lub biernych rozliczeń międzyokresowych.


Rachunkowość

Uproszczenia księgowe dla małych jednostek

Które jednostki małe mogą korzystać z uproszczeń polegających na: • rezygnacji z zachowania zasady ostrożności przy wycenie aktywów i pasywów oraz odstąpieniu od dokonywania odpisów aktualizujących – art. 7 ust. 2b uor,
• możliwości dokonywania odpisów amortyzacyjnych według zasad określonych w przepisach podatkowych – art. 32 ust. 7 uor,
• nietworzeniu biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów dotyczących przyszłych świadczeń na rzecz pracowników – art. 39 ust. 6 uor?

Księgi rachunkowe

Spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego – ujęcie w księgach rachunkowych

Marek Barowicz
Spółka zamierza kupić spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego. Niewykluczone, że następnie – po dokonaniu nakładów na adaptację – lokal zostanie przez nią wynajęty.
Jak ująć takie operacje w księgach rachunkowych? Spółka korzysta z uproszczenia polegającego na dokonywaniu odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami podatkowymi (art. 32 ust. 7 uor).

Spółka zamierza kupić spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego. Niewykluczone, że następnie – po dokonaniu nakładów na adaptację – lokal zostanie przez nią wynajęty.

Jak ująć takie operacje w księgach rachunkowych? Spółka korzysta z uproszczenia polegającego na dokonywaniu odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami podatkowymi (art. 32 ust. 7 uor).

Spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego zalicza się – zgodnie z art. 244 Kc – do ograniczonych praw rzeczowych, których cechą charakterystyczną jest, że są to prawa związane z rzeczą-nieruchomością (właścicielem budynku, w którym znajduje się lokal użytkowy, wykorzystywany na podstawie prawa spółdzielczego, pozostaje spółdzielnia).


Księgi rachunkowe

Sprzedaż towaru w promocji – podatki i ewidencja księgowa

Aneta Szwęch
Sprzedaż towarów po promocyjnej cenie (niższej od regularnej ceny stosowanej przez sprzedawcę, ceny rynkowej lub ceny zakupu) bądź wręcz za symboliczną złotówkę jest często stosowanym narzędziem marketingowym służącym pozyskaniu nowych klientów oraz zatrzymaniu dotychczasowych.
Przyjrzyjmy się, w jaki sposób rozliczyć ją dla celów VAT oraz podatku dochodowego, i jak ująć w księgach rachunkowych.

Inwestycje

Nieruchomości inwestycyjne – wyodrębnienie, ujęcie i prezentacja według ustawy o rachunkowości

Katarzyna Trzpioła
Po prawie dwudziestu latach doświadczeń warto się zastanowić, jak jednostki, sporządzając sprawozdanie finansowe, rozumieją istotę nieruchomości inwestycyjnych i stosują wymogi uor dotyczące ich kwalifikacji i ujmowania, wyceny, prezentacji oraz ujawniania danych. W artykule odniesiono się do wybranych problemów, jakie rodzi ujmowanie i wycena nieruchomości, które mogą być uznane za nieruchomości inwestycyjne.

Od 2002 r. w dziale A bilansu, w ramach grupy IV „Inwestycje długoterminowe”, wyodrębniono poz. 1 „Nieruchomości”. Kolejna nowelizacja uor umożliwiła amortyzację tych obiektów, a więc usankcjonowała ich wycenę w cenie nabycia; następna zaś zmiana – która weszła w życie od 2009 r. – wprowadziła możliwość ich wyceny w wartości rynkowej bądź inaczej ustalonej wartości godziwej.


Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....