Jaki zasiłek chorobowy dla przedsiębiorcy po ustaniu zatrudnienia na etacie

Andrzej Radzisław radca prawny

Jeden z klientów naszego biura rachunkowego prowadzi działalność gospodarczą, jest zgłoszony z kodem 05 10 xx i równocześnie pracuje na pełny etat. Umowa o pracę została z nim zawarta na okres od 1.09.2017 do 30.09.2018 za wynagrodzeniem 3000 zł. Z działalności opłaca tylko składkę zdrowotną. Od 10.04.2018 jako pracownik jest na zwolnieniu lekarskim.
Czy po zakończeniu umowy o pracę, gdy nadal będzie chory, będzie mu przysługiwał zasiłek chorobowy z działalności gospodarczej? Jeśli tak, to od jakiej podstawy?

Osoba zatrudniona na pełny etat, która jednocześnie prowadzi działalność gospodarczą, jako pracownik podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, a z działalności – wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu. Sytuacja się zmienia, gdy umowa o pracę ulega rozwiązaniu. Wówczas działalność gospodarcza staje się tytułem do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. Przedsiębiorca może też przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.

Warunki uzyskania zasiłku

  • usus – ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. Jednak osoby podlegające temu ubezpieczeniu – zarówno obowiązkowo, jak i dobrowolnie – nie zawsze otrzymają zasiłek od pierwszego dnia choroby. Stosownie do art. 4 ustawy zasiłkowej ubezpieczony nabywa prawo do zasiłku chorobowego po upływie:

  • 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego – jeżeli podlega obowiązkowo temu ubezpieczeniu,
  • 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego – jeżeli jest ubezpieczony dobrowolnie.

Do tych okresów wlicza się poprzednie okresy podlegania ubezpieczeniu chorobowemu, jeżeli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni lub była spowodowana urlopem wychowawczym bądź bezpłatnym albo odbywaniem czynnej służby wojskowej przez żołnierza niezawodowego.

Ustawa zasiłkowa przewiduje również prawo do zasiłku chorobowego za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego dla osoby, która stała się niezdolna do pracy:

  • w czasie trwania tytułu ubezpieczenia, gdy niezdolność ta trwa nieprzerwanie po jego ustaniu,
  • po ustaniu tytułu ubezpieczenia.

Jednak zasiłek chorobowy z tytułu niezdolności do pracy powstałej w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego nie przysługuje za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli osoba niezdolna do pracy m.in. kontynuuje działalność zarobkową lub podjęła działalność zarobkową stanowiącą tytuł do objęcia obowiązkowo lub dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym albo działalność zapewniającą prawo do świadczeń za okres niezdolności do pracy z powodu choroby.

Warunkiem nabycia prawa do zasiłku chorobowego z działalności gospodarczej jest w związku z tym przystąpienie do ubezpieczenia chorobowego.

Zgłoszenie do ubezpieczeń

Prowadzący działalność gospodarczą powinien złożyć formularz ZUS ZWUA, z dniem 1.10.2018 wyrejestrować się z ubezpieczenia zdrowotnego i od tej daty zgłosić się do ubezpieczeń społecznych, w tym chorobowego z działalności.

Od 1 października będzie podlegać obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym (tj. emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu), a także zdrowotnemu z działalności, bo skończy się umowa o pracę. Od tej daty może przystąpić do ubezpieczenia chorobowego.

To, od jakiej daty przedsiębiorca przystąpi do ubezpieczenia chorobowego i od jakiej podstawy opłaci składki, zadecyduje o tym, w jakiej wysokości będzie mu przysługiwał zasiłek chorobowy.

Podstawa wymiaru zasiłku

Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego dla osoby prowadzącej działalność stanowi przeciętny miesięczny przychód za 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy (po odliczeniu kwoty 13,71% podstawy wymiaru). W przypadku krótszego okresu ubezpieczenia przyjmuje się przychód za pełne miesiące kalendarzowe tego ubezpieczenia.

Jeżeli:

  • niezdolność do pracy powstała przed upływem pełnego miesiąca kalendarzowego ubezpieczenia chorobowego oraz
  • okres ubezpieczenia chorobowego rozpoczął się po przerwie nieprzekraczającej 30 dni od ustania ubezpieczenia z innego tytułu,

przy obliczaniu podstawy wymiaru zasiłku uwzględniana jest podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe za miesiąc kalendarzowy, w którym powstała niezdolność do pracy, po jej uzupełnieniu, zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy zasiłkowej.

Wówczas podstawę wymiaru zasiłku stanowi suma:

  • miesięcznej najniższej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe za miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy, po pomniejszeniu o kwotę odpowiadającą 13,71% podstawy wymiaru,
  • kwoty stanowiącej iloczyn 1/12 kwoty zadeklarowanej jako podstawa wymiaru składek, po jej uzupełnieniu do pełnej miesięcznej kwoty, którą ubezpieczony uzyskałby za pełny miesiąc kalendarzowy ubezpieczenia, w części przewyższającej miesięczną najniższą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe (nadwyżki) za miesiąc kalendarzowy, w którym powstała niezdolność do pracy, po pomniejszeniu o kwotę odpowiadającą 13,71% podstawy wymiaru, oraz liczby pełnych kalendarzowych miesięcy aktualnego ubezpieczenia (liczby 1), powiększonej o liczbę pełnych kalendarzowych miesięcy ubezpieczenia chorobowego z innego tytułu.

Wysokość zasiłku

Gdyby więc przedsiębiorca przystąpił do ubezpieczenia chorobowego od 1.10.2018 i od tej daty był chory, to z działalności nabyłby prawo do zasiłku. Podstawę zasiłku stanowiłaby kwota minimalnej obowiązującej go podstawy wymiaru składek po odliczeniu kwoty 13,71% tej podstawy, tj. 2300,32 zł (2665,80 zł – 665,80 zł × 13,71%).

Za okres jednego dnia niezdolności do pracy zasiłek chorobowy wynosiłby: 61,34 zł (2300,32 zł : 30 × 80%).

Takie świadczenie przysługiwałoby, gdyby przedsiębiorca opłacił za październik składki od minimalnej podstawy wymiaru.

Gdyby przedsiębiorca przystąpił do ubezpieczenia chorobowego od 1.10.2018, a zachorował np. od 7 października, to za ten miesiąc miałby obowiązek opłacić składki społeczne. Wówczas podstawa, od której zostałyby opłacone składki, podlegałaby uzupełnieniu.

Jeżeli składki za październik opłaciłby od 2665,80 zł, wówczas od 7 października przysługiwałby mu zasiłek chorobowy (gdyby oczywiście od tej daty miał zwolnienie lekarskie).

Podstawa wymiaru uległaby wówczas przeliczeniu i uzupełnieniu: 2665,80 zł : 6 × 31 = 13 773,30 zł (bo od 1 do 6 października 2018 podlegałby ubezpieczeniu chorobowemu i miałby obowiązek opłacania za ten okres składek, a od 7 października byłby chory).

Przeliczona podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe byłaby więc wyższa niż maksymalna miesięczna podstawa wymiaru tej składki (w 2018 jest to 11 107,50 zł).

W konsekwencji podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe stanowiłaby kwota 9584,66 zł (11 107,50 zł – 11 107,50 zł × 13,71%).

Podstawa wymiaru zasiłku wynosiłaby wówczas:

2300,32 zł, tj. minimalna podstawa wymiaru + 1/12 kwoty 7284,34 zł (9584,66 zł – 2300,32 zł) + 10/12 kwoty 7284,34 zł (9584,66 zł – 2300,32 zł) (za pełne miesiące ubezpieczenia chorobowego z umowy o pracę z okresu wrzesień 2017 – wrzesień 2018).

Podstawa wynosiłaby więc: 2300,32 zł + 607,03 zł + 6070,28 zł = 8977,63 zł.

Za okres jednego dnia niezdolności do pracy zasiłek chorobowy wynosiłby: 239,40 zł, tj. 8977,63 zł : 30 × 80%.

Powstają pewne wątpliwości, czy takie uzupełnienie by przysługiwało, gdyby przedsiębiorca przystąpił do ubezpieczenia chorobowego od 1 października i równocześnie od tego dnia miałby zwolnienie lekarskie, a składki na ubezpieczenia społeczne z działalności za ten miesiąc opłaciłby od maksymalnej podstawy wymiaru, tj. 11 107,50 zł.

Moim zdaniem tak. Z uwagi na treść art. 49 ust. 3 usus poprzedni okres podlegania ubezpieczeniu chorobowemu z racji zatrudnienia powinien być tu również uwzględniony przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku.

Gdyby natomiast działalność została zawieszona albo zakończona, a po ustaniu zatrudnienia pracownik nadal by chorował, to przysługiwałby mu zasiłek za okres po ustaniu zatrudnienia. Podstawę wymiaru zasiłku stanowiłaby kwota 2588,70 zł (3000 zł – 3000 zł × 13,71%).

Za okres jednego dnia niezdolności do pracy zasiłek chorobowy wynosiłby: 69,03 zł, tj. 2588,70 zł : 30 × 80%.

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Więcej na temat: „ZUS - działalność”
ZUS przedsiębiorcy

Podjęcie w trakcie roku zawieszonej działalności gospodarczej – prawo do ulgi mały ZUS

Barbara Staszyńska
Przedsiębiorca prowadzi firmę od czerwca 2016. Przez 2 lata (bez przerw) opłacał preferencyjne składki ZUS. Od 1.07.2018 zawiesił działalność, ale w kwietniu 2019 planuje ją podjąć. Nie złożył w styczniu zgłoszenia na tzw. mały ZUS.
Czy po podjęciu działalności będzie miał prawo do opłacania niższych składek?

Prawo do opłacania niższych składek na ubezpieczenia społeczne w ramach małego ZUS jest uzależnione przede wszystkim od wielkości przychodów z działalności gospodarczej, jakie przedsiębiorca uzyskał w poprzednim roku.

Limit przychodów za 2018 wynosi 63 tys. zł (30-krotność najniższego wynagrodzenia obowiązującego w grudniu 2018).

Przedsiębiorcy, którzy nie prowadzili działalności przez cały rok, limit ustalają proporcjonalnie do liczby dni, tj. 63 000 : 365 × liczba dni prowadzenia działalności.


ZUS przedsiębiorcy

Ulga „na start” w przypadku współpracy ze spółką powiązaną z byłym pracodawcą

Magdalena Januszewska
Powiązania osobowe nie muszą wykluczać prawa do nieopłacania składek społecznych (i zdrowotnej) przez pierwsze 6 mies. prowadzenia działalności gospodarczej.

ZUS przedsiębiorcy

Sąd może kwestionować podstawę wymiaru składek przedsiębiorcy, który pobierał wysoki zasiłek

Magdalena Januszewska
Ustalając podleganie ubezpieczeniom ze spornego tytułu, sąd może jednocześnie weryfikować podstawę wymiaru składek.

ZUS przedsiębiorcy

Błędna kwota przychodów w DRA cz. II – sposób i skutki korekty

Barbara Staszyńska
Przedsiębiorca korzystający z tzw. małego ZUS pomylił się w DRA cz. II i podał niewłaściwą kwotę przychodów. Co robić?

ZUS przedsiębiorcy

Przedsiębiorca na „małym ZUS” a obowiązek składania deklaracji DRA

Barbara Staszyńska
Do końca grudnia 2018 przedsiębiorca był zwolniony z obowiązku składania deklaracji DRA co miesiąc. W styczniu 2019 zgłosił się z kodem 0590, żeby skorzystać z tzw. małego ZUS.
Czy nadal będzie zwolniony z comiesięcznego składania deklaracji?

Praca, świadczenia i ubezpieczenia

Skutki zapłaty składek ZUS z rachunku prywatnego zamiast firmowego

Mariusz Sobkowiak
Omyłkowo dokonano zapłaty składek ZUS – za pracowników zatrudnionych w spółce – z prywatnego rachunku bankowego osoby spoza spółki zamiast z konta firmy. W przelewie zleceniodawcą jest oczywiście osoba fizyczna.
Czy taki przelew, wykonany przez inny podmiot niż spółka, ZUS potraktuje jako prawidłowe wywiązanie się z obowiązku uregulowania należności?

Ubezpieczenia społeczne i zdrowotne

Nowa wysokość składek ZUS dla przedsiębiorców w 2019

Krzysztof Hałub Barbara Staszyńska
Miesięczna składka na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących działalność gospodarczą jest w 2019 o 22,38 zł wyższa niż w roku ubiegłym. Wzrosła też miesięczna kwota minimalnych standardowych składek społecznych (o nieco ponad 88 zł) i obliczanych od preferencyjnej podstawy wymiaru (o prawie 37 zł).

Suma wszystkich składek (społecznych, zdrowotnej i na FP) przedsiębiorcy naliczanych od standardowej podstawy wymiaru wynosi w 2019:

  • 1246,92 zł – bez dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego,
  • 1316,97 zł – z dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym.

ZUS przedsiębiorcy

Podwyższając składki społeczne, zdrowotną można pozostawić bez zmian

Magdalena Januszewska
Podwyższenie podstawy wymiaru może dotyczyć tylko składek na ubezpieczenia społeczne. Nie musi jednocześnie obejmować składek zdrowotnych.

Tak wynika z decyzji ZUS z 8.05.2018 (WPI/200000/43/527/2018).

Pani X, prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, opłaca składki wyliczone od podstawy wymiaru nie niższej niż minimalna ogłaszana przez ZUS. Zamierza podwyższyć podstawę ubezpieczenia chorobowego, by zapewnić sobie w przyszłości wyższe świadczenia w związku z planowanym przejściem na zasiłek macierzyński.


ZUS przedsiębiorcy

Praca na Słowacji i działalność w Polsce – czy ZUS może zdecydować o obowiązku zapłaty składek

Magdalena Januszewska
Jeśli ZUS wie, że dana osoba jest zatrudniona za granicą, to nie może samodzielnie wydać decyzji o podleganiu ubezpieczeniom w Polsce.

Tak wynika z wyroku SN z 11.07.2018 (II UK 209/17). Pan X od 1.09.2007 prowadzi w Polsce działalność gospodarczą. W 2010 zatrudnił się na umowę o pracę w kolejnych 2 słowackich firmach. Jako miejsce wykonywania pracy wskazano w nich terytorium Słowacji. X otrzymywał wynagrodzenie za pracę w kwotach 130–140 zł miesięcznie. Nie przedstawił w ZUS zaświadczenia ze słowackiej instytucji zabezpieczenia społecznego, potwierdzającego obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym na Słowacji. Spór dotyczył tego, gdzie po zatrudnieniu się na Słowacji pan X podlegał ubezpieczeniom i czy ZUS mógł samodzielnie to ustalać.


Dokumenty ZUS

Mały ZUS – jak wypełnić dokumenty rozliczeniowe

Do 11.02.2019 do ZUS zostaną złożone pierwsze dokumenty rozliczeniowe za styczeń 2019, w których należy rozliczyć składki od indywidualnie ustalonej podstawy wymiaru, tzw. mały ZUS.

Z preferencyjnych składek na mały ZUS można przejść także w trakcie roku

Anna Koleśnik
Z wyjaśnień ZUS wynika, że przedsiębiorcy kończący w trakcie roku korzystanie ze starej ulgi składkowej polegającej na obliczaniu – przez 24 mies. działalności – składek społecznych od preferencyjnej podstawy wymiaru (30% minimalnego wynagrodzenia) od razu mogą być objęci tzw. małym ZUS. Nie muszą czekać do początku następnego roku.

Przedsiębiorcy, których przychody z 2018 zmieściły się w limicie 63 tys. zł, mogą od 2019 skorzystać z obniżonych składek społecznych (tzw. małego ZUS), zależnych od wysokości uzyskiwanego przychodu.

Z przepisów wynika, że nowa ulgowa podstawa wymiaru składek jest ustalana na dany rok kalendarzowy. Na łamach „RiP” nr 10/2018 nasz ekspert pisał, że w związku z tym z ulgi nie można zacząć korzystać w trakcie roku, co powoduje, że osoby stosujące starą ulgę składkową, dla których 24-miesięczny okres korzystania z niej upłynie w trakcie roku, do końca tego roku będą musiały opłacać składki w standardowej wysokości, a na mały ZUS mogą przejść dopiero od początku następnego roku.


Mały ZUS – zgłoszenie tylko do 8 stycznia

Przedsiębiorcy, których przychody z 2018 zmieściły się w limicie 63 tys. zł, mogą w 2019 skorzystać z obniżonych składek społecznych (tzw. małego ZUS), zależnych od wysokości uzyskiwanego przychodu. Pod warunkiem jednak, że zgłoszą to do ZUS w odpowiednim terminie.

ZUS przedsiębiorcy

Ulga na start po przejęciu praw wspólnika spółki cywilnej na skutek śmierci męża

Magdalena Januszewska
Obowiązująca od kwietnia 2018 ulga w opłacaniu składek dotyczy też wspólnika spółki cywilnej, który stał się nim w wyniku spadkobrania.

Tak wynika z decyzji ZUS z 8.08.2018 (WPI/200000/43/898/2018).

Pani X od września 2015 do stycznia 2016 jako żona wspólnika była zatrudniona na zlecenie przez spółkę cywilną, a potem na pół etatu. W czerwcu 2018 zmarł jej mąż. Zgodnie z postanowieniami umowy spółki na mocy art. 872 Kc pani X, będąc spadkobiercą, weszła do spółki cywilnej jako wspólnik. Zgłosiła się więc do odpowiednich rejestrów, w tym do CEIDG i ZUS. Pytała, czy w takiej sytuacji, pomimo wcześniejszej współpracy ze spółką, przysługuje jej ulga na start.


ZUS przedsiębiorcy

Po uzyskaniu renty rodzinnej można nie płacić składek z tytułu prowadzenia firmy

Magdalena Januszewska
Jeśli wdowa wykonuje działalność gospodarczą na niewielką skalę, to może nie płacić nie tylko składek społecznych, ale też zdrowotnej.

Potwierdza to decyzja ZUS z 25.09.2018 (DI/100000/43/1008/2018).

Pani X prowadziła działalność gospodarczą i nie była zatrudniona na umowę o pracę ani na umowę cywilnoprawną. Z działalności opłacała składki społeczne i zdrowotną, korzystając z prawa do tzw. małego ZUS. W 2018 po śmierci męża uzyskała prawo do renty rodzinnej (wychowuje 2 niepełnoletnie, uczące się córki).


ZUS przedsiębiorcy

Własna firma i spółka partnerska – zasady opłacania składek ZUS

Magdalena Januszewska
Podjęcie działalności gospodarczej w spółce nie wpływa na prawo do opłacania preferencyjnych składek z racji prowadzenia jednoosobowej firmy.

Podjęcie działalności gospodarczej w spółce nie wpływa na prawo do opłacania preferencyjnych składek z racji prowadzenia jednoosobowej firmy.

Radca prawny X zarejestrował 11.07.2017 indywidualną działalność gospodarczą (działalność prawnicza). Od tego momentu opłaca tzw. preferencyjne składki społeczne dla nowych przedsiębiorców (art. 18a ust. 1 usus). Może z nich korzystać do końca lipca 2019 (pełne 24 mies.).

X planuje przystąpić do spółki partnerskiej i nadal prowadzić działalność prawniczą. Spółka ma zostać zawiązana na potrzeby wykonywania wolnego zawodu radców prawnych. X nie zamierza jednak likwidować ani zawieszać indywidualnej działalności – chce ją kontynuować w zakresie nieobjętym działalnością spółki.


Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....