Jaki zasiłek chorobowy dla przedsiębiorcy po ustaniu zatrudnienia na etacie

Andrzej Radzisław radca prawny

Jeden z klientów naszego biura rachunkowego prowadzi działalność gospodarczą, jest zgłoszony z kodem 05 10 xx i równocześnie pracuje na pełny etat. Umowa o pracę została z nim zawarta na okres od 1.09.2017 do 30.09.2018 za wynagrodzeniem 3000 zł. Z działalności opłaca tylko składkę zdrowotną. Od 10.04.2018 jako pracownik jest na zwolnieniu lekarskim.
Czy po zakończeniu umowy o pracę, gdy nadal będzie chory, będzie mu przysługiwał zasiłek chorobowy z działalności gospodarczej? Jeśli tak, to od jakiej podstawy?

Osoba zatrudniona na pełny etat, która jednocześnie prowadzi działalność gospodarczą, jako pracownik podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, a z działalności – wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu. Sytuacja się zmienia, gdy umowa o pracę ulega rozwiązaniu. Wówczas działalność gospodarcza staje się tytułem do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. Przedsiębiorca może też przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.

Warunki uzyskania zasiłku

  • usus – ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. Jednak osoby podlegające temu ubezpieczeniu – zarówno obowiązkowo, jak i dobrowolnie – nie zawsze otrzymają zasiłek od pierwszego dnia choroby. Stosownie do art. 4 ustawy zasiłkowej ubezpieczony nabywa prawo do zasiłku chorobowego po upływie:

  • 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego – jeżeli podlega obowiązkowo temu ubezpieczeniu,
  • 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego – jeżeli jest ubezpieczony dobrowolnie.

Do tych okresów wlicza się poprzednie okresy podlegania ubezpieczeniu chorobowemu, jeżeli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni lub była spowodowana urlopem wychowawczym bądź bezpłatnym albo odbywaniem czynnej służby wojskowej przez żołnierza niezawodowego.

Ustawa zasiłkowa przewiduje również prawo do zasiłku chorobowego za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego dla osoby, która stała się niezdolna do pracy:

  • w czasie trwania tytułu ubezpieczenia, gdy niezdolność ta trwa nieprzerwanie po jego ustaniu,
  • po ustaniu tytułu ubezpieczenia.

Jednak zasiłek chorobowy z tytułu niezdolności do pracy powstałej w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego nie przysługuje za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli osoba niezdolna do pracy m.in. kontynuuje działalność zarobkową lub podjęła działalność zarobkową stanowiącą tytuł do objęcia obowiązkowo lub dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym albo działalność zapewniającą prawo do świadczeń za okres niezdolności do pracy z powodu choroby.

Warunkiem nabycia prawa do zasiłku chorobowego z działalności gospodarczej jest w związku z tym przystąpienie do ubezpieczenia chorobowego.

Zgłoszenie do ubezpieczeń

Prowadzący działalność gospodarczą powinien złożyć formularz ZUS ZWUA, z dniem 1.10.2018 wyrejestrować się z ubezpieczenia zdrowotnego i od tej daty zgłosić się do ubezpieczeń społecznych, w tym chorobowego z działalności.

Od 1 października będzie podlegać obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym (tj. emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu), a także zdrowotnemu z działalności, bo skończy się umowa o pracę. Od tej daty może przystąpić do ubezpieczenia chorobowego.

To, od jakiej daty przedsiębiorca przystąpi do ubezpieczenia chorobowego i od jakiej podstawy opłaci składki, zadecyduje o tym, w jakiej wysokości będzie mu przysługiwał zasiłek chorobowy.

Podstawa wymiaru zasiłku

Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego dla osoby prowadzącej działalność stanowi przeciętny miesięczny przychód za 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy (po odliczeniu kwoty 13,71% podstawy wymiaru). W przypadku krótszego okresu ubezpieczenia przyjmuje się przychód za pełne miesiące kalendarzowe tego ubezpieczenia.

Jeżeli:

  • niezdolność do pracy powstała przed upływem pełnego miesiąca kalendarzowego ubezpieczenia chorobowego oraz
  • okres ubezpieczenia chorobowego rozpoczął się po przerwie nieprzekraczającej 30 dni od ustania ubezpieczenia z innego tytułu,

przy obliczaniu podstawy wymiaru zasiłku uwzględniana jest podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe za miesiąc kalendarzowy, w którym powstała niezdolność do pracy, po jej uzupełnieniu, zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy zasiłkowej.

Wówczas podstawę wymiaru zasiłku stanowi suma:

  • miesięcznej najniższej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe za miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy, po pomniejszeniu o kwotę odpowiadającą 13,71% podstawy wymiaru,
  • kwoty stanowiącej iloczyn 1/12 kwoty zadeklarowanej jako podstawa wymiaru składek, po jej uzupełnieniu do pełnej miesięcznej kwoty, którą ubezpieczony uzyskałby za pełny miesiąc kalendarzowy ubezpieczenia, w części przewyższającej miesięczną najniższą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe (nadwyżki) za miesiąc kalendarzowy, w którym powstała niezdolność do pracy, po pomniejszeniu o kwotę odpowiadającą 13,71% podstawy wymiaru, oraz liczby pełnych kalendarzowych miesięcy aktualnego ubezpieczenia (liczby 1), powiększonej o liczbę pełnych kalendarzowych miesięcy ubezpieczenia chorobowego z innego tytułu.

Wysokość zasiłku

Gdyby więc przedsiębiorca przystąpił do ubezpieczenia chorobowego od 1.10.2018 i od tej daty był chory, to z działalności nabyłby prawo do zasiłku. Podstawę zasiłku stanowiłaby kwota minimalnej obowiązującej go podstawy wymiaru składek po odliczeniu kwoty 13,71% tej podstawy, tj. 2300,32 zł (2665,80 zł – 665,80 zł × 13,71%).

Za okres jednego dnia niezdolności do pracy zasiłek chorobowy wynosiłby: 61,34 zł (2300,32 zł : 30 × 80%).

Takie świadczenie przysługiwałoby, gdyby przedsiębiorca opłacił za październik składki od minimalnej podstawy wymiaru.

Gdyby przedsiębiorca przystąpił do ubezpieczenia chorobowego od 1.10.2018, a zachorował np. od 7 października, to za ten miesiąc miałby obowiązek opłacić składki społeczne. Wówczas podstawa, od której zostałyby opłacone składki, podlegałaby uzupełnieniu.

Jeżeli składki za październik opłaciłby od 2665,80 zł, wówczas od 7 października przysługiwałby mu zasiłek chorobowy (gdyby oczywiście od tej daty miał zwolnienie lekarskie).

Podstawa wymiaru uległaby wówczas przeliczeniu i uzupełnieniu: 2665,80 zł : 6 × 31 = 13 773,30 zł (bo od 1 do 6 października 2018 podlegałby ubezpieczeniu chorobowemu i miałby obowiązek opłacania za ten okres składek, a od 7 października byłby chory).

Przeliczona podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe byłaby więc wyższa niż maksymalna miesięczna podstawa wymiaru tej składki (w 2018 jest to 11 107,50 zł).

W konsekwencji podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe stanowiłaby kwota 9584,66 zł (11 107,50 zł – 11 107,50 zł × 13,71%).

Podstawa wymiaru zasiłku wynosiłaby wówczas:

2300,32 zł, tj. minimalna podstawa wymiaru + 1/12 kwoty 7284,34 zł (9584,66 zł – 2300,32 zł) + 10/12 kwoty 7284,34 zł (9584,66 zł – 2300,32 zł) (za pełne miesiące ubezpieczenia chorobowego z umowy o pracę z okresu wrzesień 2017 – wrzesień 2018).

Podstawa wynosiłaby więc: 2300,32 zł + 607,03 zł + 6070,28 zł = 8977,63 zł.

Za okres jednego dnia niezdolności do pracy zasiłek chorobowy wynosiłby: 239,40 zł, tj. 8977,63 zł : 30 × 80%.

Powstają pewne wątpliwości, czy takie uzupełnienie by przysługiwało, gdyby przedsiębiorca przystąpił do ubezpieczenia chorobowego od 1 października i równocześnie od tego dnia miałby zwolnienie lekarskie, a składki na ubezpieczenia społeczne z działalności za ten miesiąc opłaciłby od maksymalnej podstawy wymiaru, tj. 11 107,50 zł.

Moim zdaniem tak. Z uwagi na treść art. 49 ust. 3 usus poprzedni okres podlegania ubezpieczeniu chorobowemu z racji zatrudnienia powinien być tu również uwzględniony przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku.

Gdyby natomiast działalność została zawieszona albo zakończona, a po ustaniu zatrudnienia pracownik nadal by chorował, to przysługiwałby mu zasiłek za okres po ustaniu zatrudnienia. Podstawę wymiaru zasiłku stanowiłaby kwota 2588,70 zł (3000 zł – 3000 zł × 13,71%).

Za okres jednego dnia niezdolności do pracy zasiłek chorobowy wynosiłby: 69,03 zł, tj. 2588,70 zł : 30 × 80%.

w sprzedaży

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....