Jak w praktyce stosować nowe kwoty wolne od potrąceń, podwyższone o 25%

Izabela Nowacka

Tarcza antykryzysowa 3.0 wprowadziła zmiany w kwotach wolnych, stosowanych przy potrąceniach z wynagrodzenia na podstawie Kp. Kwoty te ulegają podwyższeniu, jeśli pracownik stracił na wynagrodzeniu z powodu koronawirusa albo członek jego rodziny został pozbawiony źródła dochodu. W konsekwencji w kieszeni dłużnika zostanie więcej pieniędzy kosztem wierzyciela.
  • Kp – Kodeks pracy

Wynika to z art. 52 ustawy z 14.05.2020 o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się̨ wirusa SARS-CoV-2 (DzU poz. 875, tzw. tarcza 3.0).

Ustawodawca przyjął, że jeżeli z powodu podjętych na terytorium RP działań służących zapobieganiu zarażeniem SARS-CoV-2 pracownikowi obniżono wynagrodzenie lub jego członek rodziny utracił źródło dochodu, kwoty określone w art. 871 § 1 Kp ulegają̨ zwiększeniu o 25% na każdego nieosiągającego dochodu członka rodziny, którego ten pracownik ma na utrzymaniu.

Na potrzeby stosowania tego przepisu zdefiniowano „członka rodziny” oraz „dziecko”.

Definicje członka rodziny i dziecka

Przez członka rodziny należy rozumieć odpowiednio:

  • małżonka albo rodzica wspólnego dziecka,
  • dziecko w wieku do 25. roku życia,
  • dziecko, które ukończyło 25. rok życia, z orzeczeniem o niepełnosprawności, jeżeli w związku z nią przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy, o którym mowa w ustawie z 28.11.2003 o świadczeniach rodzinnych (DzU z 2020 poz. 111), albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z 4.04.2014 o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (DzU z 2017 poz. 2092).

Natomiast dziecko to dziecko:

  • własne pracownika,
  • współmałżonka,
  • rodzica wspólnego dziecka.

Poza kręgiem członków rodziny znalazły się dzieci pozostające pod opieką opiekuna prawnego, dzieci pozostające w związkach małżeńskich, a także pełnoletnie dzieci mające już własne potomstwo.

Uprawnienie do wyższej kwoty wolnej przysługuje po zajściu wymienionych przesłanek, a więc gdy pracownikowi obniżono wynagrodzenie w związku z kłopotami pracodawcy spowodowanymi COVID-19 lub gdy to członek jego rodziny utracił swoje źródło zarobku, np. etat czy umowę zlecenia. Jeśli tak, to podwyższenie przypada na każdego krewnego bez dochodu, który pozostaje na utrzymaniu pracownika.

Kwoty określone w art. 871 Kp, o których mowa w art. 52 tarczy 3.0, to kwoty wolne obowiązujące przy ściąganiu – bez zgody pracownika – należności wymienionych w art. 87 § 1 Kp. Są to kwoty gwarancyjne, które pracodawca musi pozostawić pracownikowi na utrzymanie, z wyjątkiem sytuacji gdy zaspakajane są alimenty. Wówczas kwoty ochronnej się nie stosuje.

Wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości:

1) 100% minimalnego wynagrodzenia za pracę, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne (oraz zdrowotne), zaliczki na PIT oraz wpłat dokonywanych do PPK, jeżeli pracownik nie zrezygnował z ich dokonywania – przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne,

2) 75% wynagrodzenia określonego w pkt 1 – przy potrącaniu zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi,

3) 90% wynagrodzenia określonego w pkt 1 – przy potrącaniu kar pieniężnych przewidzianych w art. 108 Kp.

Jeżeli pracownik jest zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy, kwoty wolne ulegają zmniejszeniu proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy.

Wysokość kwot wolnych jest zróżnicowana, dopasowana indywidualnie do danego pracownika. Zależy to od jego wieku (do 26. roku życia lub powyżej), przynależności – bądź nie – do PPK, a także od wielkości zajmowanego etatu, stosowanych u pracownika kosztów uzyskania przychodów oraz od odliczania – lub nie – miesięcznej kwoty zmniejszającej podatek (PIT-2).

W 2020 100% podstawowa kwota wolna wynosi 1920,62 zł. Jest to kwota dla pracownika w wieku powyżej 26 lat lub pracownika, któremu na jego wniosek nie stosuje się zwolnienia z podatku dochodowego przychodów ze stosunku pracy (art. 21 ust. 1 pkt 148 updof), nienależącemu do PPK, któremu są odliczane koszty uzyskania w wysokości 250 zł oraz kwota zmniejszająca 43,76 zł.

W związku z tym na członka rodziny przysługuje podwyższenie kwoty wolnej o 480,16 zł (1920,62 zł × 25%). Im większa rodzina, tym wyższa kwota wolna (o wielokrotność podwyższenia).

Niestety, przepisy tarczy nie dają odpowiedzi na wiele pytań, które nasuwają się w związku z tą zmianą i jej wdrożeniem. Przykładowo: na jakiej podstawie podwyższać kwoty wolne, jak długo je stosować, a także czy pracownik musi powiadomić pracodawcę (w jakim terminie), gdy członek rodziny pozyska nowe źródło dochodu.

Można więc jedynie przyjąć, że na razie pracodawca powinien powiadomić pracowników, którzy mają obciążone pensje, o takiej możliwości jak podwyższenie kwoty wolnej i stosować ją na podstawie pisemnego oświadczenia, które złoży pracownik. W oświadczeniu powinien on wskazać, ilu niezarabiających członków rodziny ma na utrzymaniu i czy ktoś z najbliższych stracił dochód. Generalnie więc musi wykazać, że spełnia warunki do podniesienia kwoty wolnej i o ile.

Wydaje się, że jeśli pracownikowi zostanie przywrócone wynagrodzenie (np. wygaśnie porozumienie ze stroną społeczną o obniżeniu wynagrodzeń na określony czas) lub członek rodziny będzie miał nowe źródło dochodu, pracownik-dłużnik powinien zawiadomić o tym pracodawcę.

Każdą zmianę, która powoduje, że któraś z przesłanek wygaśnie, należy zgłosić pracodawcy.

Pracownika od 1.04.2020 objęto przestojem ekonomicznym i od tego czasu ma obniżone wynagrodzenie o 50%. Obecnie wynosi ono 2750 zł (wcześniej 5500 zł). W maju pracownik złożył oświadczenie, że na utrzymaniu ma małoletnie dziecko i wnioskuje o podwyższenie kwoty wolnej. Ma bowiem zajęcie komornicze niealimentacyjne na ok. 5000 zł. Obowiązywała go kwota wolna w wysokości 1920,62 zł. Wynagrodzenie netto pracownika po obniżeniu wynosi 2026,40 zł, a nowa kwota wolna to 2400,78 zł (1920,62 zł + 1920,62 zł × 25%). W związku z tym pracodawca nie może dokonać w maju żadnego potrącenia, gdyż kwota wolna przewyższa pensję netto pracownika. Wcześniej, tj. w kwietniu, potrącenie wynosiło 105,78 zł (2026,40 zł – 1920,62 zł).

Od 1.05.2020 pracownikowi (38 lat) obniżono wymiar czasu pracy o 20%, czyli obecnie pracuje na 4/5 etatu. Wynagrodzenie wynosi 4000 zł. W stosunku do jego wynagrodzenia prowadzona jest egzekucja niealimentacyjna. Złożył oświadczenie, że na utrzymaniu ma żonę, która została zwolniona z pracy w związku z epidemią koronawirusa, oraz małoletnie dziecko.

Prześledźmy listę płac za maj (firma jeszcze nie prowadzi PPK):

4000 zł × 13,71% = 548,40 zł – składki społeczne po stronie pracownika,

4000 zł – 548,40 zł = 3 451,60 zł – podstawa wymiaru składki zdrowotnej,

3451,60 zł × 9% = 310,64 zł – składka zdrowotna do ZUS,

3451,60 zł × 7,75% = 267,50 zł – składka zdrowotna do odliczenia od zaliczki na PIT,

3451,60 zł – 250 zł = 3202 zł – dochód do opodatkowania,

(3202 zł × 17%) – 43,76 zł = 500,58 zł – zaliczka na PIT,

500,58 zł – 267,50 zł = 233 zł – zaliczka na PIT po odliczeniu składki zdrowotnej, do US,

3451,60 zł – 310,64 zł – 233 zł = 2907,96 zł – wynagrodzenie netto.

Kwota wolna dla 4/5 etatu to 1553,30 zł. Na dwoje członków rodziny pracownika kwota podwyższenia wynosi:

1553,30 zł × 50% = 776,65 zł i o tyle kwota wolna zostanie podniesiona, czyli ostatecznie wynosi:

1553,30 zł + 776,65 zł = 2329,95 zł.

Potrącenie:

2907,96 zł – 2329,95 zł = 578,01 zł

Do wypłaty po potrąceniu:

2907,96 zł – 578,01 zł = 2329,95 zł (nowa kwota wolna).

Jednocześnie kwota potrącenia nie przekroczyła kwoty granicznej w wysokości połowy wynagrodzenia (2907,96 zł × 1/2 = 1453,98 zł, 1453,98 zł > 578,01 zł).

Gdyby nie oświadczenie pracownika i zmiana wprowadzona tarczą 3.0, należałoby mu potrącić 1354,66 zł (2907,96 zł – 1553,30 zł).

Temat: „Koronawirus - prawo pracy”
Koronawirus

Kolejna transza przepisów mających chronić miejsca pracy – tarcza antykryzysowa 4.0

Jadwiga Sztabińska
Pracodawca może wysyłać pracowników na zaległe urlopy bez ich zgody. Uzyskał prawo wypowiedzenia umowy o zakazie konkurencji. Ponadto wypłaci mniejsze odprawy zwalnianym pracownikom, a na pozostałych może otrzymać wsparcie finansowe.

Ustawa z 19.06.2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19 weszła w życie 24.06.2020 r. To tzw. tarcza antykryzysowa 4.0. Przewiduje możliwość wykorzystania środków np. na utrzymanie miejsc pracy zamiast na cele socjalne, o czym jest mowa w tekście na s. 50.


Koronawirus

Pakiet osłonowy dla niepełnosprawnych pracowników

Renata Majewska
Pracodawcy niepełnosprawnych otrzymają wyższe dofinansowania do ich pensji, a część zakładowego funduszu rehabilitacji lub funduszu aktywności mogą przeznaczyć na pomoc socjalną dla nich.

Takie m.in. rozwiązania przewiduje ustawa z 2.03.2020 o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych i wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (DzU poz. 374, dalej specustawa), zmieniona przez trzy nowelizacje obowiązujące w przeważającej mierze od 31.03.2020 (tzw. tarcza antykryzysowa), 18.04.2020 (ustawa z 16.04.2020 o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, DzU poz. 695, tzw. tarcza 2.0) i 16.05.2020 (ustawa z 14.05.2020 o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenieniem się wirusa SARS-CoV2, DzU poz. 875, tzw. tarcza 3.0).


Koronawirus

Prawo zawieszenia obowiązków z zfśs z powodu koronawirusa – tarcza antykryzysowa 4.0

Jadwiga Sztabińska
Pracodawca będzie mógł zawiesić wykonywanie obowiązków socjalnych. Zawieszenie ma dotyczyć tworzenia lub funkcjonowania zfśs, dokonywania odpisu podstawowego oraz wypłaty świadczeń urlopowych.

Jego wprowadzenie będzie możliwe po zawarciu porozumienia ze związkami zawodowymi, jeśli działają one u pracodawcy. Takie rozwiązanie przynosi tzw. tarcza antykryzysowa 4.0. Jest to nieformalna nazwa rządowego projektu ustawy o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych na zapewnienie płynności finansowej przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o zmianie niektórych innych ustaw, który będzie rozpatrywany przez Sejm 27.05.2020.


Koronawirus

Jak legalnie zatrudnić cudzoziemca podczas epidemii

Renata Majewska
Pracodawca, który w trakcie epidemii skieruje obcokrajowca do pracy zdalnej czy ograniczy mu wymiar czasu pracy, nie musi się starać o korektę zezwolenia na pracę ani o nowy dokument.

To najważniejsza zmiana, wprowadzona – w ramach kryzysowego pakietu legalizacji zatrudnienia cudzoziemców podczas koronawirusa – ustawą z 14.05.2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (DzU poz. 875, dalej tarcza 3.0). Zmodyfikowano dotyczące tej kwestii art. 15z–15z[9], art. 15zd i art. 15zzq ustawy z 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (DzU poz. 374 ze zm., dalej specustawa).


Koronawirus

Pomoc dla przedsiębiorców i pracowników podczas pandemii – tarcza antykryzysowa 3.0

Renata Majewska
Przyznanie postojowego i pożyczki z FP szerszemu gronu przedsiębiorców, zwiększenie kwoty wolnej od potrąceń dla dłużnika, którego rodzina została dotknięta bezrobociem w następstwie COVID-19, to najważniejsze propozycje pomocowe nowej tarczy antykryzysowej.

Wprowadza je ustawa z 14.05.2020 o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (DzU poz. 875, dalej tarcza 3.0), której większość przepisów weszła w życie następnego dnia po dacie jej ogłoszenia w DzU, tj. 16.05.2020.


Koronawirus

Kiedy wypłacić odprawę pieniężną pracownikowi zwalnianemu z powodu koronawirusa

Jadwiga Sztabińska
Pracodawca rozstaje się z pracownikami za wypowiedzeniem lub porozumieniem z powodu trudności ekonomicznych wywołanych koronawirusem.
Czy musi wypłacać odprawy pieniężne?

O tym, czy pracodawca musi wypłacić odprawę pieniężną (tzw. ekonomiczną), decyduje łączne spełnienie trzech warunków. Pierwszym z nich jest liczba pracowników, od której zależy obowiązek stosowania ustawy o zwolnieniach grupowych (dalej uzg). Drugi warunek to przyczyna rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem lub porozumieniem. Trzeci stanowi natomiast wykorzystanie jednego z dwóch trybów zwolnień przewidzianych w uzg.


Prawo pracy

Zasady wykonywania pracy zdalnej określa pracodawca

Renata Majewska
Po zamknięciu szkół i przedszkoli oraz ogłoszeniu zagrożenia epidemicznego spółka handlowa wdraża pracę zdalną w jak najszerszym zakresie. Do wytypowanych do niej pracowników prezes skieruje pisemne polecenia realizacji zadań w domach – na razie przez 3 tyg., z ewentualnością przedłużenia tego okresu w razie pogłębienia się kryzysu.
Czy w tym piśmie możemy zobowiązać zatrudnionych do pozostawania w dyspozycji e-mailowej i telefonicznej w godzinach pracy oraz do przesyłania bieżących raportów, jakie zadania danego dnia wykonali?

Pracodawca ma prawo żądać od „zdalnego” pracownika pozostawania w dyspozycji e-mailowej i telefonicznej w godzinach pracy pod warunkiem, że dostarczy mu służbowy komputer i telefon. Może też wymagać, aby codziennie komunikował mu wyniki pracy.


Prawo pracy

Czasowa zmiana miejsca pracy niepełnosprawnego – tylko za jego zgodą

Renata Majewska
Z powodu epidemii koronawirusa przedsiębiorca chce – na podstawie art. 42 § 4 Kp – czasowo powierzyć inne obowiązki pracownikowi z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Po zmianie swoje zadania wykonywałby on w tej samej miejscowości, ale pod innym adresem niż określony w umowie o pracę.
Czy zgodnie z przywołanym przepisem wystarczy wydać mu polecenie, czy jednak należy uzyskać jego zgodę?

Nie można szybko przenieść niepełnosprawnego do innego miejsca pracy, choćby przejściowo, w trybie polecenia pracodawcy. Do tego potrzebna jest pisemna akceptacja pracownika, a więc zmiana angażu na mocy porozumienia stron (aneks) albo wypowiedzenia zmieniającego.


Koronawirus

Przymusowy urlop wykluczony nawet w dobie pandemii

Renata Majewska
W związku z koronawirusem i ogłoszeniem zagrożenia epidemicznego racjonalizujemy zatrudnienie (sieć punktów drogeryjnych). Kierujemy do pracy zdalnej każdego, kogo możemy, np. personel administracyjny. Do obsługi klientów salonów zostawiamy tylko niezbędnych pracowników, jednak i tak znacznie ograniczyliśmy pracę stacjonarną kasjerek. Niebawem do pracy wraca, z urlopu rodzicielskiego wziętego bezpośrednio po macierzyńskim, pracownica zatrudniona właśnie na stanowisku kasjerki. W obecnej sytuacji nie jest nam niezbędna w sklepie.
Czy mamy prawo wysłać ją odgórnie na urlop wypoczynkowy (ma do wykorzystania łącznie 56 dni), który i tak powinna odebrać po urlopach na dzieci? Jest to dla niej rozwiązanie korzystniejsze od pozostawania w stanie przestoju. Czy na urlop wypoczynkowy musi wyrazić zgodę?

Pracodawca nie może zmusić pracownicy do przejścia na urlop wypoczynkowy bezpośrednio po urlopie macierzyńskim czy rodzicielskim. W tym celu ona sama składa dobrowolnie wniosek o wypoczynek, który trzeba uhonorować.


Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....