Jak ustalić miejsce opodatkowania VAT usługi magazynowania

Marcin Szymankiewicz doradca podatkowy

Ustalenie, kto – sprzedawca czy nabywca – powinien rozliczyć VAT od transgranicznych usług magazynowania towarów, może sprawiać problem.

W przypadku usług kluczowe dla prawidłowego rozliczenia VAT jest określenie miejsca ich świadczenia. Od tego zależy, czy dana usługa podlega opodatkowaniu w Polsce, czy też nie.

  • IS – izba skarbowa
  • NSA – Naczelny Sąd Administracyjny
  • TSUE – Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
  • KIS – Krajowa Informacja Skarbowa

Usługi magazynowania mają niejednolity charakter. Niektóre z nich mogą być uznane za usługi związane z nieruchomościami, o których mowa w art. 28e ustawy o VAT. Miejsce świadczenia pozostałych należy ustalić, kierując się zasadami ogólnymi, zawartymi w art. 28b i art. 28c ustawy o VAT.

Usługi związane z nieruchomościami

W myśl art. 28e ustawy o VAT miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami, w tym usług:

  • świadczonych przez rzeczoznawców, pośredników w obrocie nieruchomościami,
  • zakwaterowania w hotelach lub obiektach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub miejsca przeznaczone do użytku jako kempingi,
  • użytkowania i używania nieruchomości,
  • przygotowywania i koordynowania prac budowlanych, takich jak usługi architektów i nadzoru budowlanego,

jest miejsce położenia nieruchomości.

Jak wskazał TSUE w wyroku z 27.06.2013 (C‑155/12), art. 47 szóstej dyrektywy, zmienionej dyrektywą 112, należy interpretować w ten sposób, że kompleksowe usługi w zakresie magazynowania, obejmujące przyjmowanie towarów do magazynu, ich umieszczanie na odpowiednich półkach magazynowych, przechowywanie, pakowanie, wydawanie, rozładunek i załadunek są objęte tym art. [czyli stanowią usługi związane z nieruchomościami – przyp. red.] jedynie wówczas, gdy magazynowanie stanowi świadczenie główne czynności jednolitej i usługobiorcom jest przyznane prawo używania całości lub części wyraźnie określonej nieruchomości.

W świetle orzecznictwa, aby można było uznać, że kompleksowa usługa magazynowania podlegała opodatkowaniu w miejscu, w którym znajduje się magazyn (nieruchomość), konieczne jest łączne spełnienie następujących przesłanek:

  • magazynowanie musi stanowić świadczenie główne podejmowanych czynności,
  • usługobiorca ma prawo używania wyraźnie określonej nieruchomości.

Usługi rozliczane na ogólnych zasadach

Jeżeli chociażby jeden z ww. warunków nie jest spełniony, tj.:

  • magazynowanie nie stanowi świadczenia głównego podejmowanych czynności,
  • usługobiorca nie ma prawa używania wyraźnie określonej nieruchomości,

to miejsce świadczenia usług magazynowania powinno być ustalone wg zasad ogólnych (art. 28b lub art. 28c ustawy o VAT).

Definicje nieruchomości i usług związanych z nieruchomościami

Ustawa o VAT nie zawiera definicji pojęć „nieruchomość” oraz „usługi związane z nieruchomościami”. Od 1.01.2017 definiuje je rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 282/2011 z 15.03.2011, ustanawiające środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (zob. art. 13b, art. 31a i art. 31b).

Za „nieruchomość” uznaje się więc:

a) każdą określoną część ziemi, na jej powierzchni lub pod jej powierzchnią, która może stać się przedmiotem własności i posiadania,

b) każdy budynek lub każdą konstrukcję przytwierdzone do gruntu bądź w nim osadzone powyżej lub poniżej poziomu morza, których nie można w łatwy sposób zdemontować lub przenieść,

c) każdy zainstalowany element stanowiący integralną część budynku bądź konstrukcji, bez którego budynek lub konstrukcja są niepełne, taki jak drzwi, okna, dachy, schody i windy,

d) każdy element, sprzęt lub maszynę zainstalowane na stałe w budynku lub konstrukcji, które nie mogą być przeniesione bez zniszczenia lub zmiany budynku lub konstrukcji.

Z kolei usługi związane z nieruchomościami obejmują jedynie te usługi, które mają wystarczająco bezpośredni związek z daną nieruchomością. Związek taki występuje, gdy usługi:

  • wywodzą się z nieruchomości, a dana nieruchomość stanowi element składowy usługi i jest elementem centralnym oraz niezbędnym z punktu widzenia świadczonych usług,
  • są świadczone w odniesieniu do nieruchomości lub dla niej przeznaczone i mają na celu zmianę prawnego lub fizycznego stanu danej nieruchomości.

Usługi związane z nieruchomościami obejmują w szczególności wynajem lub wydzierżawianie nieruchomości inne niż opisane w art. 31b ust. 3 lit. c rozporządzenia 282/2011 (tj. świadczenia usług reklamowych, nawet jeżeli wiąże się to z wykorzystaniem nieruchomości), łącznie z przechowywaniem towarów w wyznaczonej do tego określonej części nieruchomości przeznaczonej do wyłącznego użytku przez usługobiorcę (zob. art. 31a ust. 2 lit. h rozporządzenia), jeżeli żadna część nieruchomości nie jest przeznaczona do wyłącznego użytku przez usługobiorcę (zob. art. 31a ust. 3 lit. b rozporządzenia).

To zaś wymaga ustalenia statusu usługobiorcy, bo miejsce świadczenia usług ustala się, jeżeli usługobiorcą:

  • jest podatnik – zgodnie z art. 28b – czyli w miejscu, w którym usługobiorca ma siedzibę działalności gospodarczej; gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej znajdującego się w innym miejscu niż siedziba działalności gospodarczej podatnika, miejscem ich świadczenia jest to stałe miejsce prowadzenia działalności,
  • nie jest podatnik – zgodnie z art. 28c – czyli w miejscu, w którym usługodawca ma siedzibę działalności gospodarczej.

Dodajmy, że na potrzeby stosowania przepisów o miejscu świadczenia usług przez podatnika rozumie się (art. 28a pkt 1 ustawy o VAT):

a) podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,

b) osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od wartości dodanej.

Podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji niepodlegających opodatkowaniu, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.

Spółka (podatnik VAT czynny) będzie świadczyć na rzecz niemieckiego kontrahenta (mającego siedzibę działalności gospodarczej w Niemczech i nieposiadającego w Polsce stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej) kompleksową usługę magazynowania, obejmującą – oprócz samego magazynowania – także rozładowywanie i załadowywanie towarów, ich pakowanie oraz przygotowanie do transportu.

Usługa będzie świadczona w magazynie położonym w Polsce. Usługobiorca nie ma tytułu prawnego do magazynu, w którym będzie składowany towar stanowiący jego własność, ani też do żadnej wyszczególnionej części tego magazynu. Nie będzie też uprawniony do używania całości lub części tej nieruchomości ani do dobrowolnego rozporządzania powierzchnią magazynową.

Miejsce świadczenia usługi magazynowej spółka powinna ustalić zgodnie z zasadą ogólną – w państwie siedziby działalności gospodarczej usługobiorcy, tj. w Niemczech. Spółka powinna zatem wykazać tzw. eksport usług (VAT rozliczy nabywca w swoim kraju).

Zaprezentowane stanowisko ma potwierdzenie w praktyce orzeczniczej (zob. wyrok NSA z 2.04.2014, I FSK 1786/13, interpretacje IS w Katowicach z 11.12.2014, IBPP4/443-444/14/PK, Bydgoszczy z 16.01.2014, ITPP2/443-1136/13/AK, i 8.04.2015, ITPP2/4512-200/15/AK, oraz KIS z 28.02.2018, 0114-KDIP1-2.4012.689.2017.2.PC).

w sprzedaży

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....