Jak ustalić dochód ze sprzedaży środka trwałego nieujętego w ewidencji

Anna Koleśnik doradca podatkowy

Podatnik prowadzący pkpir na potrzeby działalności gospodarczej używa sprzęt komputerowy (laptop zakupiony ponad rok temu za 5300 zł), którego jednak nie wpisał do ewidencji środków trwałych (został on zakupiony przed założeniem firmy).
Czy sprzedając go, uzyska przychód z działalności gospodarczej i będzie zobligowany do zapłacenia podatku dochodowego?

W opisywanym przypadku przychód z działalności gospodarczej najprawdopodobniej się pojawi, jednak podatek niekoniecznie, bo możliwe będzie uwzględnienie kosztów uzyskania.

  • IS – izba skarbowa
  • WSA – wojewódzki sąd administracyjny
  • NSA – Naczelny Sąd Administracyjny
  • updof – ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Od 1.01.2015 r., na mocy art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a updof przychodem z działalności gospodarczej jest również przychód ze sprzedaży składników majątku, które choć spełniają warunki uznania ich za środki trwałe wskazane w updof (a wiec de facto są środkami trwałymi), to jednak - z różnych względów - nie zostały ujęte w ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych (szerzej na ten temat pisaliśmy w lutowym numerze "Rachunkowość i podatki").

Przychód taki powstanie więc w związku ze sprzedażą używanego przez przedsiębiorcę laptopa (nie ma znaczenia, że został on kupiony przed 1.01.2015 r., bo przepisy w obecnym brzmieniu mają zastosowanie także do składników majątkowych zakupionych przed ich wejściem w życie). I to nawet, jeśli podatnik zaprzestanie używania go na cele firmy, a dopiero po jakimś czasie sprzeda (przychód nie powstaje dopiero, gdy minie 6 lat, licząc od pierwszego dnia miesiąca następnego po wycofaniu z działalności - art. 10 ust. 2 pkt 3 updof).

Opodatkowaniu - co do zasady - podlega jednak dochód a nie przychód z działalności gospodarczej. Podatnik ma więc prawo uwzględnić koszty jego uzyskania.

O tym, jak ustalić dochód ze sprzedaży składników majątku u podatników prowadzących pkpir, mówi art. 24 ust. 2 updof, który nie uległ zmianie 1.01.2015 r.

Wynika z niego, że dochodem lub stratą z odpłatnego zbycia składników majątku wykorzystywanych na potrzeby działalności gospodarczej, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a, jest różnica między przychodem z odpłatnego zbycia a wartością początkową wykazaną w ewidencji środków trwałych, powiększona o sumę odpisów amortyzacyjnych, dokonanych od tych środków.

Kierując się tym przepisem, trudno jednak wywnioskować, jak obliczyć dochód, gdy składnik majątku podlegający ujęciu w ewidencji nie był w niej ujęty (nie została tam wykazana jego wartość początkowa ani odpisy amortyzacyjne).

Za tym, że dochód ten nie równa się przychodowi ze sprzedaży, przemawia chociażby treść art. 23 ust. 1 pkt 1 updof stanowiącego, że wydatki na nabycie środków trwałych są kosztami uzyskania przychodu w przypadku odpłatnego zbycia składników majątku związanych z działalnością gospodarczą, bez względu na czas ich poniesienia.

A więc także w przypadku środka trwałego nieujętego w ewidencji środków trwałych powinna obowiązywać zasada, że przychód z jego sprzedaży należy pomniejszyć o jego wartość początkową. Potwierdziło to Ministerstwo Finansów, odpowiadając na pytanie Redakcji (patrz ramka).

Biorąc pod uwagę jednolite stanowisko organów podatkowych, wartość początkową laptopa zakupionego przed założeniem działalności gospodarczej (początkowo na cele prywatne) należałoby ustalić zgodnie z art. 22g ust. 1 pkt. 1 i 3 updof - według ceny nabycia - o ile podatnik posiada fakturę (rachunek lub inny dokument - np. umowę kupna sprzedaży) potwierdzającą ten zakup.

Nie ma tu znaczenia, ile czasu minęło między dniem zakupu a dniem przyjęcia go do używania w działalności gospodarczej (zob. interpretacje IS w: Warszawie z 28.01.2014 r., IPPB1/415-1132/13-3/AM; Katowicach z 7.10.2013 r., IBPBI/1/415-659/13/ŚS; Bydgoszczy z 6.01. 2010 r., ITPB1/415-857/09/PSZ oraz wyrok NSA z 24.06.2014 r., II FSK 1856/12). Oznacza to, że na sprzedaży laptopa najprawdopodobniej powstanie strata (cena, jaką podatnik uzyska ze sprzedaży, będzie zapewne znaczenie niższa niż ta zapłacona przy zakupie).

Warto jednak wcześniej wystąpić o indywidualną interpretację przepisów we własnej sprawie, potwierdzającą prawidłowość takiej wyceny. Tym bardziej, że w orzecznictwie można spotkać się z poglądem, iż zastosowanie w takich przypadkach może mieć art. 22g ust. 1 pkt 3 updof, mówiący o wycenie środków trwałych nabytych w inny nieodpłatny sposób - według wartości rynkowej z dnia nabycia, czyli przekazania na cele działalności gospodarczej (zob. np. nieprawomocny wyrok WSA w Kielcach z 9.05.2013 r., I SA/Ke 217/13).

Wyjaśnienia Ministerstwa Finansów

Jeżeli dany składnik majątku spełnia definicję środka trwałego, przychód z jego odpłatnego zbycia podlega regulacjom art. 14 ust. 2 pkt 1 oraz art. 10 ust. 2 pkt 3 updof, niezależnie od tego czy podatnik ujął go w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, czy też nie. W konsekwencji, dochód do opodatkowania ustala się tak, jak w przypadku środków trwałych ujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

Dochodem, zgodnie z art. 24 ust. 2 updof, będzie więc przychód z odpłatnego zbycia danego składnika majątku pomniejszony o wartość początkową, jaką podatnik wykazałby w ewidencji, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 2 pkt 2 updof (dotyczącym spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu użytkowego wycenionego metodą uproszczoną - przyp. Autora).

Więcej na temat: „Środki trwałe”
Księgi rachunkowe

Oddanie środka trwałego do użytkowania kooperantowi na podstawie umowy toolingu – ujęcie podatkowe i księgowe

Marek Barowicz
Zdarza się, że przedsiębiorcy przekazują własne składniki aktywów do użytkowania innym przedsiębiorcom w ramach zawieranych z kooperantami (np. producentami, podwykonawcami, dostawcami, odbiorcami) odpłatnych umów o współpracę (tzw. umów toolingu).
Przyjrzyjmy się, jakie są tego skutki w podatku dochodowym, VAT i księgach rachunkowych.

Amortyzacja

Limit 10 tys. zł od 2019 także dla ulepszeń starych środków trwałych

Anna Koleśnik
Od 2018 podwyższono graniczną kwotę wydatków na ulepszenia środków trwałych zwiększające ich wartość początkową – z 3,5 do 10 tys. zł. Nowy limit nie objął jednak ulepszeń środków trwałych oddanych do używania we wcześniejszych latach. Obecnie ten błąd naprawiono.

Mocą ustawy z 27.10.2017 o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (DzU poz. 2175), która weszła w życie 1.01.2018, postanowiono, że wydatki na ulepszenia środków trwałych, których wartość nie przekracza 10 tys. zł, mogą być zaliczone bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodów.

W przepisach przejściowych zastrzeżono jednak, że nowy limit stosuje się do składników majątku przyjętych do używania po 31.12.2017. Rozwiązanie to było krytykowane, gdyż przy każdym ulepszeniu trzeba by badać, kiedy ulepszany składnik został przyjęty do używania, i pamiętać o limicie 3,5 tys. zł, o którym w nowych przepisach nie ma już mowy.


Środki trwałe

„Niskocenność” w rachunkowości – praktyczne dylematy

Józef Dudek
Na skutek podniesienia z 3,5 do 10 tys. zł dolnej granicy wartości początkowej składników majątku kwalifikowanych do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych (wnip), podlegających amortyzacji dla celów CIT i PIT, pojawiło się pytanie, czy ten sam limit może być przyjęty także w rachunkowości. Publikujemy kolejny głos w dyskusji na ten temat.

W artykule pt. „Niskocenność” w rachunkowości na tle zmiany dolnej granicy środków trwałych Artur Hołda i Anna Staszel rozpatrzyli różne aspekty podatkowej zmiany dolnej granicy środków trwałych oraz wnip z punktu widzenia rachunkowości. Sprawa nie jest błaha wobec prawie 3-krotnego podniesienia wartości dolnej granicy aktywów trwałych. Autorzy odnieśli „wielkość istotną dla jednostki” do wartości aktywów oraz poziomu kosztów. Wszystko to na tle wymogu uor – rzetelnego i jasnego przedstawienia przez rachunkowość sytuacji majątkowej, finansowej i wyniku finansowego jednostki.

Ze względu na wagę i skutki zajmijmy się raz jeszcze problemem dolnej granicy aktywów, zarówno w celu możliwej gramatycznej i logicznej wykładni zmian przepisów ustaw o podatku dochodowym, jak i wyboru poprawnego, a zarazem praktycznego księgowego rozwiązania problemu.


Podatki i prawo gospodarcze

Odpisy amortyzacyjne a koszty finansowania dłużnego

Edyta Głębicka
Nasza spółka z o.o. rozważa zakup kilku nowych środków trwałych. Ponieważ z bieżących środków finansowych musimy opłacić dostawy, na zakup składników majątku trwałego zapewne zaciągniemy kredyt w banku albo pożyczkę od innego podmiotu. Do tej pory tego rodzaju zakupów dokonywaliśmy z własnych pieniędzy.
Jakie szczególne skutki podatkowe będą się wiązały ze sfinansowaniem inwestycji środkami zewnętrznymi?

CIT – wyłączenie z kosztów podatkowych

Odsetki zwiększające wartość środka trwałego a limit 5% EBITDA dla usług niematerialnych

Przy obliczaniu limitu wydatków na usługi niematerialne, stanowiących koszty uzyskania przychodów na gruncie CIT, w kwocie odsetek nie uwzględnia się odsetek zwiększających wartość inwestycji.

Rachunkowość

Wartość netto zlikwidowanego środka trwałego wchodzącego w skład zbiorczego obiektu inwentarzowego

Jak ustalić wartość netto zlikwidowanego składnika zbiorczego obiektu inwentarzowego, aby go wyksięgować z konta 01 „Środki trwałe” (Ma) na konto 76-1 „Pozostałe koszty operacyjne” (Wn)?

Rachunkowość

Zaliczki na poczet zakupu środków trwałych i innych usług w sprawozdaniu Rb-N

Jak państwowa jednostka budżetowa powinna prezentować zaliczki przekazane kontrahentom na poczet dostaw i usług (np. konferencji, usługi hotelowej), a także zaliczki na poczet zakupu gruntów oraz środków trwałych w budowie w sprawozdaniu Rb-N?

CIT

Jednorazowy odpis niskocennego składnika majątku a limit amortyzacji fabrycznie nowych środków trwałych

Agnieszka Kowalska Artur Kowalski
Spółka z o.o. kupiła w sierpniu i we wrześniu kilka nowych urządzeń (grupa 8 KŚT) o wartości początkowej do 10 tys. zł.
Czy jednorazowe zaliczenie wydatków na ich zakup do kosztów podatkowych spowoduje zmniejszenie limitu jednorazowej amortyzacji fabrycznie nowych środków trwałych (100 tys. zł rocznie)?

Podatki i prawo gospodarcze

Amortyzacja środków trwałych otrzymanych w darowiźnie przed 2018 r.

Artur Kowalski Agnieszka Kowalska
Czy – w związku ze zmianą przepisów updof i ograniczeniem możliwości amortyzacji – darowane środki trwałe wprowadzone do ewidencji przedsiębiorstwa osoby fizycznej przed 2018 r. należy amortyzować jak do tej pory, czy wg nowych zasad?

Nowelizacja PIT

Odpisy od środków trwałych darowanych przed 2018 kosztem bez ograniczeń

Anna Koleśnik
Zmiany, które nastąpiły od 1.01.2018 w zakresie zaliczania do kosztów podatkowych przez podatników PIT amortyzacji otrzymanych w darowiźnie środków trwałych i wnip, nie dotyczą składników majątku przyjętych do używania przed tą datą.

Nowelizacja PIT

Odpisy od środków trwałych nabytych w darowiźnie przed 2018 kosztem bez ograniczeń

Zmiany, które nastąpiły od 1.01.2018 w zakresie zaliczania do kosztów podatkowych przez podatników PIT amortyzacji otrzymanych w darowiźnie środków trwałych i wnip, nie dotyczą składników majątku przyjętych do używania przed tą datą.

Rachunkowość

Amortyzacja środków trwałych o wartości początkowej nieprzekraczającej 10 000 zł

Korzystając ze zmian ustawy o podatku dochodowym, chcielibyśmy zastosować poniższe rozwiązanie do środków trwałych, których wartość początkowa nie przekracza 10 000 zł. Środki trwałe o wartości początkowej do 3500 zł byłyby jednorazowo odpisywane w koszty. Natomiast te o wartości pomiędzy 3500 a 10 000 zł byłyby objęte ewidencją środków trwałych i podlegałyby amortyzacji, ale przyspieszonej (stawki z wykazu pomnożone przez współczynnik 2). Nie chcielibyśmy dokonywać jednorazowych odpisów, gdyż miałoby to negatywny wpływ na sytuację finansową naszej jednostki. Naszym zdaniem zaproponowane rozwiązanie zapewni rzetelny i jasny obraz sytuacji finansowej i majątkowej jednostki oraz jej wyniku finansowego.
Czy jest to prawidłowe w świetle uor? Czy będzie honorowane podatkowo?

Rachunkowość

Czy koszty przetargu zwiększają wartość początkową środka trwałego

Czy wynagrodzenie (faktura) specjalizowanej jednostki, która w naszym imieniu przeprowadziła postępowanie przetargowe na budowę obiektu, zwiększa wartość początkową środków trwałych wchodzących w skład tego obiektu? Ani uor, ani KSR 11 Środki trwałe nic nie mówią o przetargach.

Rachunkowość

Wartość początkowa środków trwałych otrzymanych nieodpłatnie przez państwową jednostkę budżetową

W myśl § 38 ust. 1 rozporządzenia RM w sprawie szczegółowego sposobu gospodarowania niektórymi składnikami majątku Skarbu Państwa[1] państwowa jednostka budżetowa (dalej pjb) może nieodpłatnie przekazać innej pjb lub jednostce samorządu terytorialnego (dalej jst) rzeczowe składniki majątku ruchomego.
W jakiej wartości jednostki te powinny przyjąć te składniki? Czy w wartości, w jakiej figurowały u przekazującego, wynikającej z dowodu PT, czy też w wartości rynkowej?
Na podstawie § 39 ust. 2 rozporządzenia z 4.04.2017 r. pjb może także darować składniki majątkowe.
W jakiej wartości jednostka otrzymująca darowiznę przyjmuje je do ksiąg?
W jakiej wartości pjb powinna przyjąć i ująć w ewidencji księgowej środki trwałe otrzymane nieodpłatnie od samorządowej jednostki budżetowej: na podstawie dowodu PT, w którym podano wartość brutto i dotychczasowe umorzenie środka trwałego wynikające z ksiąg rachunkowych jednostki przekazującej, czy na podstawie umowy darowizny?

Rachunkowość

Wycena ulepszenia

Jesteśmy czynnym podatnikiem VAT. Zmodernizowaliśmy budynek mieszkalny.
W jakiej wartości należy wprowadzić do ewidencji środków trwałych modernizację – w wartości netto czy brutto?

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....