Jak obliczać wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy

Renata Majewska Biuro Kadr i Płac

Letnie miesiące to pora urlopów. Podpowiadamy, jak obliczyć wynagrodzenie za takie nieobecności pracowników, które składniki wliczać do podstawy wymiaru, a które pomijać oraz jak ustalać pensję urlopową ze składników godzinowych.

Zlikwidowane składniki nie zwiększają pensji urlopowej

Zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy otrzymuje wynagrodzenie zasadnicze 1900 zł i zmienne premie miesięczne, wahające się od 5 do 25% stawki zasadniczej. Podczas jego pobytu na urlopie wypoczynkowym (od 6 do 17.07.2015 r.) w firmie weszła w życie (od 13.07.) zmiana regulaminu płac, likwidująca premie.

Jak obliczyć wynagrodzenie za ten urlop wypoczynkowy?

Premie wliczamy do podstawy wymiaru wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy przypadający od 6 do 10.07.2015 r. Wyłączamy je z tej podstawy za czas urlopu od 13 do 17.07.2015 r., bo gdyby zatrudniony w tym czasie pracował, to i tak nie dotyczyłby go ten składnik płacy.

Składniki pensji ustalone w stałej stawce miesięcznej (tu - wynagrodzenie zasadnicze) nie wchodzą do podstawy wymiaru wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy. Za miesiąc, w którym pracownik przebywał na urlopie, wypłacamy je w kwocie należnej za ten okres, bez pomniejszania ich z tytułu tego urlopu.

  • MPiPS – Minister Pracy i Polityki Społecznej
  • Kp – Kodeks pracy

Do podstawy tej nie wliczamy również składników płacy przysługujących za okresy dłuższe niż miesiąc (np. dodatki i premie kwartalne, półroczne i roczne). Wypłacamy je w przyjętych terminach wypłaty, okres urlopu wypoczynkowego traktując przy tym jak czas przepracowany (§ 7 i 12 rozporządzenia MPiPS z 8.01.1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy; DzU nr 2, poz. 14 ze zm.; dalej rozporządzenie urlopowe).

Podstawę wymiaru wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy stanowią wyłącznie zmienne składniki wynagrodzenia za okresy nie dłuższe niż miesiąc - w łącznej kwocie wypłaconej podczas 3 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu wypoczynkowego, a jeśli ulegają znacznych wahaniom okres ten można wydłużyć do 12 wcześniejszych miesięcy (§ 8 rozporządzenia urlopowego). W razie zmian dotyczących takich składników, wprowadzonych w okresie, z którego ustalamy podstawę pensji za urlop, przed rozpoczęciem urlopu lub w miesiącu wykorzystywania urlopu, wskazaną podstawę przeliczamy od nowa z uwzględnieniem zmian (§ 10 rozporządzenia urlopowego). Kalkulując podstawę pensji urlopowej, zawsze pamiętamy o zasadzie, że za czas urlopu należy się takie wynagrodzenie, jakie zatrudniony otrzymałby, gdyby w tym czasie pracował (art. 172 Kp).

Biorąc pod uwagę te reguły, opisanemu w pytaniu pracownikowi za lipiec 2015 r. przysługuje wynagrodzenie zasadnicze w pełnej kwocie miesięcznej, niepomniejszone z powodu pobytu w tym miesiącu na urlopie wypoczynkowym. Do podstawy wymiaru wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy przyjmujemy tylko premie, ale wyłącznie za czas urlopu od 6 do 10.07.2015 r.

Zakładając, że od kwietnia do czerwca 2015 r. pracownik dostał łącznie 420 zł premii zmiennych, obliczenie wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy od 6 do 10.07.2015 r. przedstawia się tak:

  • podstawę wymiaru (łączna kwota składników zmiennych za okresy nie dłuższe niż miesiąc wypłaconych w ciągu 3 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu) dzielimy przez liczbę godzin faktycznie przepracowanych w tym okresie (np. 498 godzin), tj. 420 zł : 498 godz. = 0,84 zł,
  • wynik mnożymy przez liczbę godzin, jaką zatrudniony powinien przepracować podczas urlopu wypoczynkowego przypadającego od 6 do 10.07.2015 r. zgodnie z jego rozkładem czasu pracy: 0,84 zł × 40 godz. = 33,60 zł.

Za czas urlopu wypoczynkowego od 13 do 17.07.2015 r. nie ustalamy w ogóle wynagrodzenia ze składników zmiennych za okresy nie dłuższe niż miesiąc. Dzieje się tak, ponieważ premie zostały zlikwidowane i w konsekwencji, gdyby zatrudniony pracował podczas tego okresu urlopu, to i tak premii już by za niego nie pobrał.

Niewypracowane premie wchodzą do podstawy jako zerowe

Na pensję pracownika zatrudnionego na pełnym etacie składają się: wynagrodzenie zasadnicze 1800 zł brutto miesięcznie oraz zmienne premie miesięczne za obecność w pracy (od 0 zł do 500 zł brutto miesięcznie). Jednym z warunków uzyskania premii jest brak w danym miesiącu spóźnień do pracy powyżej 15 minut. W czerwcu 2015 r. zanotowano dwa spóźnienia pracownika przekraczające 15 minut i w związku z tym nie dostał on premii. W lipcu 2015 r. przebywał przez 4 dni na urlopie wypoczynkowym.

Czy ustalając podstawę wymiaru wynagrodzenia za urlop w lipcu 2015 r., składniki zmienne za czerwiec 2015 r. przyjmujemy w kwocie 0 zł, czy też w zamian szukamy innego miesiąca, kiedy takie składniki przysługiwały?

Nieuzyskaną premię za czerwiec 2015 r. (w kwocie 0 zł) wliczamy do podstawy wymiaru wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy wykorzystany w lipcu 2015 r.

W tych okolicznościach do podstawy wymiaru wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy wchodzą wyłącznie składniki zmienne (ruchome premie miesięczne) w łącznej wysokości wypłaconej pracownikowi podczas 3 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu, a jeśli ulegają znacznym wahaniom, okres ten można rozciągnąć do 12 wcześniejszych miesięcy (§ 8 rozporządzenia urlopowego). Jeśli w którymś z miesięcy branych do tej podstawy zatrudnionemu w ogóle takie składniki nie przysługiwały (tzw. pusty miesiąc), zastępuje się go innym miesiącem, w którym takie składniki mu się należały (§ 11 ust. 1 rozporządzenia urlopowego). Jednak dotyczy to sytuacji, kiedy podwładnemu nie przysługiwały składniki zmienne za okresy nie dłuższe niż miesiąc z powodu nieobecności w pracy przez pełny miesiąc, np. trwający cały miesiąc kalendarzowy urlop bezpłatny czy wychowawczy. § 11 ust. 1 rozporządzenia urlopowego nie dotyczy natomiast miesiąca, w którym zatrudniony nie otrzymał premii, ponieważ nie spełnił wszystkich kryteriów ich przyznania. Taki miesiąc nie ma statusu "pustego", a do podstawy pensji urlopowej przyjmujemy go w kwocie 0 zł.

Zakładając, że łączna kwota premii wypłaconych pracownikowi w kwietniu i maju 2015 r. to 400 zł, obliczenie wynagrodzenia urlopowego wygląda tak:

  • podstawa wymiaru (suma zmiennych premii wypłaconych w kwietniu, maju i czerwcu 2015 r.), tj. 400 zł + 0 zł = 400 zł,
  • podstawę wymiaru dzielimy przez liczbę godzin faktycznie przepracowanych w tym okresie (np. 499 godzin): 400 zł : 499 godz. = 0,80 zł,
  • wynik mnożymy przez liczbę godzin, jaką zatrudniony powinien przepracować podczas urlopu wypoczynkowego zgodnie z jego rozkładem czasu pracy: 0,80 zł × 32 godz. = 25,60 zł.

Za lipiec 2015 r. pracownik powinien otrzymać pełne wynagrodzenie zasadnicze 1800 zł brutto (które zawiera w sobie też wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy ze składnika w stałej stawce miesięcznej), wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy ze składnika zmiennego za okres nie dłuższy niż miesiąc w kwocie 25,60 zł i zmienną premię w wysokości przyznanej przez pracodawcę za ten miesiąc, odpowiednio zmniejszoną za czas urlopu wypoczynkowego.

"Pusty" miesiąc zastępujemy innym

Pracownik zatrudniony w połowie wymiaru czasu pracy dostaje wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 1000 zł brutto miesięcznie oraz zmienne dodatki motywacyjne miesięczne wynoszące do 30% stawki zasadniczej. W lipcu 2015 r. wykorzystał 10 dni urlopu (zgodnie z harmonogramem w tym czasie powinien przepracować 45 godzin). W kwietniu 2015 r. przez cały miesiąc przebywał na urlopie bezpłatnym. W czerwcu 2015 r. otrzymał 200 zł brutto dodatku motywacyjnego, w maju 2015 r. - 150 zł brutto, a w marcu 2015 r. - 220 zł brutto (łącznie w tym czasie przepracował 250 godzin).

Jak w tej sytuacji ustalić wynagrodzenie urlopowe?

Kwiecień 2015 r. jako "pusty" miesiąc wyłączamy z podstawy wymiaru pensji za urlop wypoczynkowy. W zamian uwzględniamy w niej dodatek wypłacony zatrudnionemu w marcu 2015 r., a wskazaną podstawę wymiaru dzielimy przez liczbę godzin faktycznie przez niego przepracowanych w marcu, maju i czerwcu 2015 r.

Generalnie w sytuacji opisanej w pytaniu do podstawy wymiaru wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy przypadający w lipcu 2015 r. przyjmujemy składniki zmienne za okresy nie dłuższe niż miesiąc w łącznej kwocie wypłaconej podczas 3 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu wypoczynkowego (§ 8 rozporządzenia urlopowego). Jednak przez cały kwiecień 2015 r. pracownik pozostawał na urlopie bezpłatnym i dlatego w okresie tym nie przysługiwał mu dodatek motywacyjny (składnik zmienny za okres nie dłuższy niż miesiąc). Kwiecień 2015 r. uznajemy zatem za "pusty" w rozumieniu § 11 ust. 1 rozporządzenia urlopowego i w konsekwencji zastępujemy go innym najbliższym (poprzednim) miesiącem, w którym zatrudnionemu należał się dodatek motywacyjny (tu - marcem 2015 r.). Obliczenie wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy wykorzystany w lipcu 2015 r. przedstawia się tak:

  • podstawa wymiaru (suma zmiennych dodatków wypłaconych w marcu, maju i czerwcu 2015 r.): 200 zł + 150 zł + 220 zł = 570 zł,
  • podstawę wymiaru dzielimy przez liczbę godzin faktycznie przepracowanych w tym okresie, tj. 570 zł : 250 godz. = 2,28 zł,
  • wynik mnożymy przez liczbę godzin, jaką zatrudniony powinien przepracować podczas urlopu wypoczynkowego zgodnie z jego rozkładem czasu pracy: 2,28 zł × 45 godz. = 102,60 zł.

Za lipiec 2015 r. pracownik powinien otrzymać pełne wynagrodzenie zasadnicze 1000 zł brutto (które zawiera w sobie też wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy ze składnika w stałej stawce miesięcznej), wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy ze składnika zmiennego za okres nie dłuższy niż miesiąc w kwocie 102,60 zł i zmienny dodatek motywacyjny za ten miesiąc w wysokości przyznanej przez pracodawcę, obniżony stosownie z tytułu urlopu wypoczynkowego.

Składniki zmienne uwzględniamy pojedynczo

Pracownik uzyskuje wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 12 zł za godzinę pracy oraz zmienne premie miesięczne, wahające się od 0 do 300 zł miesięcznie. Regulamin wynagradzania zastrzega, że premie przysługują również za czas urlopu. W lipcu 2015 r. pracownik był na urlopie wypoczynkowym przez 5 dni roboczych, podczas których - zgodnie z harmonogramem - powinien przepracować 40 godzin.

Jak obliczyć wynagrodzenie za urlop?

W wynagrodzeniu za urlop wypoczynkowy uwzględniamy tylko stawki godzinowe. Mimo że należą one do składników zmiennych za okresy nie dłuższe niż miesiąc, do podstawy pensji urlopowej nie przyjmujemy ich w łącznej kwocie wypłaconej w ciągu 3 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu wypoczynkowego. Ze względu na ich specyficzny charakter uwzględniamy je w wysokości należnej w miesiącu korzystania z urlopu wypoczynkowego, hołdując zasadzie, że za czas urlopu wypoczynkowego przysługuje wynagrodzenie, jakie zatrudniony by dostał, gdyby w tym czasie pracował. Wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy (przypominamy - obliczone wyłącznie ze stawek godzinowych) wynosi zatem 480 zł brutto (40 godz. × 12 zł/godz.).

Oprócz tego w lipcu 2015 r. zatrudniony powinien otrzymać wynagrodzenie zasadnicze 1728 zł (144 godz. × 12 zł/godz.) oraz premię za ten miesiąc w kwocie przyznanej przez pracodawcę, niepomniejszoną za czas urlopu wypoczynkowego.

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Więcej na temat: „Wynagrodzenia pracowników”
Dokumentacja pracownicza

Minimalna pensja w 2020

Najniższe wynagrodzenie za pracę osoby zatrudnionej na pełnym etacie wyniesie w przyszłym roku 2600 zł, czyli o 350 zł więcej niż w 2019. Wzrośnie też minimalna stawka godzinowa osób świadczących pracę na umowy cywilnoprawne – z 14,70 do 17 zł.


Temat miesiąca

Koszty pracownicze w górę, stawka PIT w dół

Renata Majewska
Od 1.10.2019 przy obliczaniu zaliczek na PIT od osób zatrudnionych trzeba uwzględnić zmiany wprowadzone ostatnią nowelizacją updof. Kolejne modyfikacje listy płac nastąpią od 1.01.2020, po zakończeniu 3-miesięcznego okresu przejściowego obowiązującego do końca 2019.

Wynikają one z ustawy z 30.08.2019 nowelizującej ustawę o podatku dochodowym od osób fizycznych (DzU poz. 1835, dalej nowelizacja).

Docelowo (począwszy od dochodów uzyskanych od 1.01.2020) zryczałtowane koszty uzyskania przychodów ze stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy, stosunku służbowego oraz pracy nakładczej wzrastają do (zmieniony art. 22 ust. 2 updof):


Podatki i prawo gospodarcze

Ulga socjalna z tytułu „wczasów pod gruszą” a limit „zerowego PIT”

Renata Majewska
Firma zatrudnia ponad 80 osób, prowadzi zfśs. W połowie sierpnia pracownik i zleceniobiorca (ten ostatni nie ma statusu ucznia ani studenta), obaj poniżej 26 lat i otrzymujący wynagrodzenie 2500 brutto miesięcznie, złożyli oświadczenia o stosowaniu zwolnienia „zerowy PIT” do końca 2019 r. (firma uwzględnia je od września). We wrześniu oprócz wynagrodzenia obaj dostali „wczasy pod gruszą” z zfśs, w kwocie po 1500 zł brutto. Świadczenie to uszczupli limit „zerowego PIT” pracownika o 500 zł.
Co z limitem tego zwolnienia przypisanym do zleceniobiorcy? Czy trzeba go pomniejszyć? Jak należało sporządzić za obu zatrudnionych listę płac za wrzesień? Pensje są wypłacane do 28. dnia miesiąca, a żaden z nich w 2019 r. nie uzyskał jeszcze od firmy wsparcia socjalnego.

Praca, świadczenia i ubezpieczenia

Bony i talony pomniejszają limit „zerowego PIT”

Renata Majewska
Firma zatrudnia ponad 120 pracowników, posiada zfśs. Regulamin funduszu pozwala zleceniobiorcom na występowanie o pomoc z tego źródła. We wrześniu komisja socjalna przyznała kilkudziesięciu pracownikom i zleceniobiorcom (wśród tych ostatnich nie ma uczniów ani studentów) bony do supermarketu – po 500 zł. Niektórzy beneficjenci mają poniżej 26 lat i złożyli w sierpniu oświadczenia o stosowaniu zwolnienia „zerowy PIT” do końca roku.
Czy wartość bonów pomniejsza limit tego zwolnienia?

Zamówienia publiczne

Skutki wyłączenia dodatku za staż z minimalnej pensji

Renata Majewska
W konsekwencji wyłączenia od 1.01.2020 dodatku stażowego z minimalnej płacy wykonawcy zamówienia publicznego lub innej umowy mogą – już od września 2019 – wnioskować o podniesie zapłaty za usługi.

Prawo pracy

Kwoty wolne od potrąceń przy „zerowym PIT”

Renata Majewska
Pracownikom korzystającym z nowego zwolnienia podatkowego w trakcie 2019 ustala się inne kwoty wolne od potrąceń z ich pensji.

Zatrudnienie

Wyższe stawki i refundacje minimalnych wynagrodzeń młodocianych

Renata Majewska
Od 1.09.2019 zakłady pracy muszą więcej płacić młodocianym pracownikom, ale też zyskały – już od 1.08.2019 – możliwość podwyższania, co kwartał, refundacji z tytułu ich zatrudniania.

Praca, świadczenia i ubezpieczenia

Odszkodowanie pieniężne wypłacone pracownikowi w ramach zwolnienia z tytułu restrukturyzacji – czy jest opodatkowane PIT

Marcin Szymankiewicz
1.07.2019 r. spółka zawarła i podpisała ze związkami zawodowymi porozumienie zbiorowe (o którym mowa w art. 9 § 1 Kp) w sprawie restrukturyzacji spółki w okresie od 1.08.2019 do 31.12.2019 r. Restrukturyzacja będzie skutkowała zwolnieniami grupowymi. Zwalnianym pracownikom – z powodu likwidacji stanowiska – zgodnie z porozumieniem zbiorowym spółka wypłaca odprawę (o której mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników[1]) oraz dodatkowe odszkodowanie z tytułu rozwiązania umowy o pracę.
Czy należy pobrać podatek dochodowy od tego dodatkowego odszkodowania wypłaconego z tytułu zwolnienia w ramach restrukturyzacji?

Temat miesiąca

Jak stosować kryteria „zerowego PIT” dla osób do 26. roku życia

Renata Majewska
Nowe zwolnienie podatkowe (wprowadzone od 1.08.2019) przysługuje pod warunkiem nieprzekroczenia limitów – wiekowego i kwotowego. Obowiązki płatników z tym związane są inne w ostatnich 5 mies. 2019 i inne w 2020.

Ulga nazywana „zerowym PIT” (art. 21 ust. 1 pkt 148 updof) obejmuje przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej, spółdzielczego stosunku pracy i umowy zlecenia uzyskane przez podatnika do ukończenia 26. roku życia i do kwoty 85 528 zł (w 2019 wyjątkowo 35 636,67 zł). Jeśli chodzi o umowę zlecenia, to zwolnieniu podlegają przychody z racji wykonywania usług na podstawie takiej umowy otrzymane wyłącznie od:


Ulga w podatku dochodowym

Dochód podatników do 26. roku życia wolny od PIT

Aleksander Woźniak Krzysztof Hałub
Od 1.08.2019 osoby, które nie ukończyły 26. roku życia, nie zapłacą podatku dochodowego od przychodów z pracy i umów zlecenia mieszczących się w ustawowym rocznym limicie. Po jego przekroczeniu podatek jest pobierany tylko od nadwyżki przychodów, pomniejszonej o koszty uzyskania.

Wynagrodzenia

Koszty pracownicze przy dwóch listach płac

Renata Majewska
Pracodawca chce, aby co miesiąc dla pracownika sporządzać dwie listy płac – z rozliczeniem wynagrodzenia zasadniczego oraz premii za dobre wyniki.
Czy na obu listach należy odliczyć koszty uzyskania przychodów w wysokości 139,06 zł i ulgę miesięczną 46,33 zł? A co z zatrudnionym na dwóch umowach o pracę, w dwóch różnych firmach – czy obaj pracodawcy mogą stosować zryczałtowane koszty i ulgę miesięczną?

W ramach jednego stosunku pracy można potrącać zryczałtowane koszty ze stosunku pracy do miesięcznego limitu. Zatrudnionemu na podstawie dwóch umów o pracę – bez względu na to, czy u tego samego pracodawcy, czy u różnych  – potrącane są podwójne koszty. Tzw. ulgę miesięczną stosuje ten pracodawca, któremu pracownik złożył oświadczenie PIT-2.


Praca, świadczenia i ubezpieczenia

Preferencyjne 50% koszty uzyskania przychodów dla nauczycieli akademickich

Anna Koleśnik
Czy w świetle Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce do całości wynagrodzenia nauczyciela akademickiego należy stosować preferencyjne koszty uzyskania przychodów w wysokości 50%?

Wynagrodzenia

W jaki sposób potwierdzać liczbę godzin pracy zleconej

Renata Majewska
Mam wątpliwości co do obowiązującego od stycznia 2017 wymogu potwierdzania godzin wykonywania zleconych czynności na potrzeby minimalnej stawki godzinowej.
Czy wystarczy oświadczenie zleceniobiorcy, że w danym miesiącu przepracował 15 godz. (bez rozbicia na poszczególne dni), czy jednak trzeba sporządzać tzw. listy obecności, na których wykonawca na bieżąco wpisuje liczbę godzin? Czy dobrym rozwiązaniem jest zastrzeżenie w treści umowy zlecenia, że zleceniobiorca zobowiązuje się realizować zadania (np. sprzątanie pomieszczeń handlowych) przez 15 godz. w miesiącu?

Wynagrodzenia

Czy należy się pensja, gdy chory nie przepracował ani dnia, a „chorobowe” dostał tylko za część miesiąca

Renata Majewska
Nowo zatrudnionemu pracownikowi (w pełnym wymiarze czasu pracy), wynagradzanemu wyłącznie minimalną stawką zasadniczą (2250 zł brutto), 1.02.2019 i 2.02.2019 przypadły ostatnie dni tzw. okresu wyczekiwania, a za okres od 3.02.2019 do 28.02.2019 pobierał on wynagrodzenie chorobowe (80% pensji).
Czy przysługuje mu wynagrodzenie za pracę w lutym? Program kadrowy wyliczył ponad 70 zł.

Wynagrodzenia

Jak obliczyć wynagrodzenie za urlop przy długiej chorobie

Renata Majewska
Pracownik zatrudniony na pełnym etacie 1.02.2019 był na urlopie wypoczynkowym, a od 2.02.2019 do 28.02.2019 – na zwolnieniu lekarskim (pobierał wynagrodzenie chorobowe). Otrzymuje tylko pensję zasadniczą w stałej stawce miesięcznej 3200 brutto. Program płacowy obliczył, że za jeden dzień urlopu w lutym należy mu się ponad 300 zł. To chyba pomyłka?

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....