Jak liczyć 3-letni okres przedawnienia względem ubezpieczyciela

Aleksander Woźniak

Szkoda klienta biura rachunkowego powstaje dopiero z chwilą doręczenia mu decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w wyższej wysokości niż zadeklarowana. Wcześniej klient nie ma podstaw, by przypuszczać, że biuro nieprawidłowo go rozlicza.
  • NSA – Naczelny Sąd Administracyjny
  • Kc – Kodeks cywilny
  • SA – Sąd Apelacyjny

Spór rozstrzygnięty wyrokiem SA w Szczecinie (I ACa 994/14) toczył się między klientami biura rachunkowego a towarzystwem ubezpieczeniowym (TU). Nie chciało ono wypłacić odszkodowania z 2 względów. Przede wszystkim twierdziło, że roszczenie powstało z chwilą sporządzenia przez biuro rachunkowe w imieniu klientów zeznań rocznych na PIT. Biuro uczyniło to w 2015, tymczasem umowę z tym TU zawarło tylko na 2014. Ew. odpowiedzialność odszkodowawczą powinien zatem ponosić już inny ubezpieczyciel - twierdziło TU.

Podnosiło też zarzut przedawnienia, bo powstanie szkody wiązało z momentem sporządzenia przez biuro zeznań podatkowych za 2014.

Ponadto uważało, że winę za zaniżenie zobowiązania z tytułu PIT ponoszą sami klienci, bo to oni nie dostarczyli właściwych dokumentów potwierdzających zakupy.

Zarzuty te obaliły sądy obu instancji. Stwierdziły jednoznacznie, że szkoda wynikła z wadliwego wykonania umowy przez biuro rachunkowe. To ono bowiem przez lata utwierdzało swoich klientów w przekonaniu, że przyjęta praktyka dokumentowania zakupów jest prawidłowa. Gdyby biuro odmówiło księgowania nieprawidłowych dokumentów i wskazało, w jaki sposób prawidłowo udokumentować zakupy, nie doszłoby do zaniżenia podstawy opodatkowania.

Sądy zwróciły też uwagę na poprzedzające ich rozstrzygnięcia wyroki sądów administracyjnych (WSA w Gorzowie Wlkp. i NSA) - oba oddalające skargi klientów biura jako podatników. Żaden z sądów nie zakwestionował rzeczywistego poniesienia wydatków. Nie było natomiast dokumentów, które by to prawidłowo potwierdzały.

SO w Gorzowie Wlkp. i SA w Szczecinie jednoznacznie dopatrzyły się w tym winy biura, czyli braku należytej staranności w zakresie prowadzonej profesjonalnej działalności (art. 355 § 2 Kc).

Nie zgodziły się też z TU, że jako początek 3-letniego terminu przedawnienia należy uznać datę rozliczenia podatków za 2004, czyli moment złożenia zeznania rocznego (co nastąpiło w pierwszych miesiącach 2005). Sądy zwróciły uwagę na obowiązujący wówczas art. 819 § 2 Kc, wskazujący moment rozpoczęcia biegu przedawnienia - był to dzień, w którym nastąpiło zdarzenie objęte ubezpieczeniem.

Przepis ten został uchylony, przez co do roszczeń z tytułu umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej stosuje się art. 4421 Kc w zw. z art. 819 § 3 Kc. To oznacza, że roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o niej i osobie obowiązanej do jej naprawienia (jednak termin ten nie może być dłuższy niż 10 lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę).

W rozpatrywanej sprawie sądy zastosowały jeszcze art. 819 § 2 Kc, ale ich uwagi są aktualne tym bardziej w odniesieniu do bieżącego stanu prawnego. Ubezpieczony nie może żądać od ubezpieczyciela wykonania umowy ubezpieczenia dopóty, dopóki nie zaktualizują się przesłanki jego odpowiedzialności wobec poszkodowanego - stwierdził SA. W przeciwnym razie - dodał - zostałyby naruszone elementarne względy sprawiedliwości. Ochrona ubezpieczeniowa byłaby jedynie iluzoryczna, bo termin przedawnienia mógłby upłynąć zanim jeszcze by powstała (zaktualizowała się) odpowiedzialność odszkodowawcza ubezpieczonego.

To oznacza - potwierdził SA - że roszczenie odszkodowawcze w tej sprawie powstało dopiero z chwilą wydania przez organ I instancji (dyrektora urzędu kontroli skarbowej) decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w PIT. Dopiero z tej decyzji klienci biura rachunkowego dowiedzieli się o nienależytym wykonaniu umowy przez biuro, będących podstawą do roszczeń wobec niego. Wcześniej nie mieli podstaw, by przypuszczać, że umowa została wykonana nienależycie i że zostaną zobowiązani do dopłacenia podatku - orzekł SA.

Sąd wskazał przy tym na 2-krotne w tej sprawie przerwanie biegu terminu przedawnienia. Po raz pierwszy, gdy klienci biura zgłosili szkodę TU (art. 819 § 4 Kc). Po raz drugi bieg przerwano przez zawezwanie do próby ugodowej. Pozwy natomiast zostały wniesione do sądu przed upływem ponownie biegnącego terminu przedawnienia.

Przedawnienie roszczeń z umowy ubezpieczenia według Kc

Art. 819 § 1. Roszczenia z umowy ubezpieczenia przedawniają się z upływem 3 lat.

§ 2. (uchylony).

§ 3. W wypadku ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej roszczenie poszkodowanego do ubezpieczyciela o odszkodowanie lub zadośćuczynienie przedawnia się z upływem terminu przewidzianego dla tego roszczenia w przepisach o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym lub wynikłą z niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania.

§ 4. Bieg przedawnienia roszczenia o świadczenie do ubezpieczyciela przerywa się także przez zgłoszenie ubezpieczycielowi tego roszczenia lub przez zgłoszenie zdarzenia objętego ubezpieczeniem. Bieg przedawnienia rozpoczyna się na nowo od dnia, w którym zgłaszający roszczenie lub zdarzenie otrzymał na piśmie oświadczenie ubezpieczyciela o przyznaniu lub odmowie świadczenia.

Więcej na temat: „Biuro Rachunkowe”
Biuro rachunkowe

Zarzuty niezadowolonego klienta nie mogą być ogólnikowe ani gołosłowne

Aleksander Woźniak
Biuro rachunkowe nie zapłaci za wynagrodzenie swego następcy, który na nowo wprowadził dokumenty księgowe i złożył skorygowane deklaracje, jeżeli nie wiadomo, jakiego okresu one dotyczyły i z czego ta korekta wynikała.

Biuro rachunkowe

Promocja biura rachunkowego na stronie internetowej

Monika Łada Piotr Ziarkowski
Właściwie zbudowana strona WWW to podstawowa przestrzeń prezentacji oferty biura rachunkowego.

Właściciele biur rachunkowych i zarządzający nimi stają przed wyzwaniem, jak prowadzić działania marketingowe, aby pozyskać nowych klientów. W artykule przedstawiono wyniki analizy zawartości ponad 120 stron internetowych biur rachunkowych działających w Polsce. Na tej podstawie autorzy wyselekcjonowali przykłady najlepszych praktyk i wskazali, na które elementy oferty warto zwrócić uwagę potencjalnego klienta, zamieszczając informacje na stronie WWW.


Biuro rachunkowe

Obowiązek wydania dokumentów księgowych w trakcie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec klienta

Aleksander Woźniak
Organ egzekucyjny może żądać dokumentów księgowych od doradcy będącego pełnomocnikiem podatnika w postępowaniu egzekucyjnym. Jednak żądane informacje muszą być niezbędne do wszczęcia lub prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Biuro rachunkowe

Informowanie Szefa KAS o schematach podatkowych – obowiązki biura rachunkowego

Czy biura rachunkowe muszą zgłaszać – w ramach nowej procedury informowania o schematach podatkowych – że klient wybiera ryczałt albo podatek liniowy lub że chce się rozliczyć wspólnie z małżonkiem?
Czy trzeba zawiadamiać o korzystaniu z ulgi na badania i rozwój lub z nowej ulgi patentowej IP Box? Co z pozostałymi ulgami, z których korzystają klienci biura, jak np. ulga prorodzinna, rehabilitacyjna? Czy biuro również musi o nich informować?

Zasadniczo biuro rachunkowe nie ma takiego obowiązku. Preferencje, o których mowa w pytaniu, dotyczą bowiem rozwiązań krajowych, a w tym wypadku mają znaczenie limity wskazane w art. 86a § 4 Op. Są one stosunkowo wysokie.

Nowe przepisy o informowaniu o schematach podatkowych (DzU z 2018 poz. 2193) weszły w życie 1.01.2019 i są zawarte w art. 86a–86o Op. MF 31.01.2019 wydał do nich urzędowe objaśnienia, na podstawie art. 14a § 1 pkt 2 Op. Zastosowanie się do nich powoduje objęcie ochroną przewidzianą w art. 14k–14m Op (objaśnienia mogą być w przyszłości uzupełniane o nowe zagadnienia i komentarze).


Usługi księgowe są usługami ciągłymi

Aleksander Woźniak
Nie można samodzielnie decydować o momencie powstania przychodu ani pomijać żadnych wpłat klientów.

Tak orzekł NSA w wyroku z 3.10.2018 (II FSK 3070/16).

Od właściciela biura rachunkowego wymaga się szczególnej staranności i profesjonalizmu przy rozliczeniach podatkowych, w tym własnych. Orzeczenie NSA, podobnie jak i sądu I instancji wskazuje, że i w tej branży zdarzają się uchybienia.


Biuro rachunkowe

Brak winy zwalnia właściciela biura z odpowiedzialności

Aleksander Woźniak
Biuro rachunkowe nie ponosi odpowiedzialności za brak zmiany zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych, jeżeli klient swoimi działaniami dąży do zachowania dotychczasowego statusu ubezpieczeniowego – wynika z wyroku SO w Olsztynie z 7.11.2018 (IX Ca 724/18).

Biuro rachunkowe

Kara za przywłaszczenie mienia klienta i podrabianie jego dokumentów

Aleksander Woźniak
Pobranie od klienta kwot z tytułu zaliczek na podatek dochodowy i VAT i nieodprowadzenie ich na konto US to przywłaszczenie, a podpisywanie się za niego jego imieniem i nazwiskiem na deklaracjach podatkowych to podrabianie dokumentów. Oba czyny są zagrożone karą pozbawienia wolności od 3 mies. do 5 lat.

Biuro rachunkowe

Umowa o świadczenie usług księgowych zawarta z przyszłym przedsiębiorcą

Aleksander Woźniak
Jeżeli klient biura rachunkowego ma dopiero zamiar rozpocząć działalność gospodarczą, to podpisana z nim umowa jest umową z konsumentem. To zaś oznacza większe rygory związane z ochroną praw konsumenckich.

Księgowa działalność nieewidencjonowana

Paweł Ziółkowski Anna Koleśnik
Jestem księgową i pracuję na etacie. Chcę rozpocząć po godzinach własną działalność – biuro rachunkowe.
Czy w początkowej fazie działalność taka może być prowadzone w ramach działalności nieewidencjonowanej? Czy PKD 69.20Z wyklucza prowadzenie działalności nieewidencjonowanej?

Czy i w jakim zakresie księgowy może korzystać z praw autorskich

Renata Ziólkowska
Wzrost limitu kosztów autorskich od 1.01.2018 spowodował zwiększone zainteresowanie możliwością ich naliczania. Sprawdźmy zatem, jakie są możliwości zastosowania kosztów autorskich w biurze rachunkowym.

Obowiązki biur rachunkowych związane z RODO

Biura rachunkowe znajdują się w specyficznej sytuacji, jeżeli chodzi o obowiązki wynikające z RODO. Po pierwsze działają – podobnie jak większość przedsiębiorców – jako administratorzy danych osobowych (w stosunku do danych własnych pracowników oraz klientów lub osób reprezentujących klientów). Po drugie działają jako tzw. procesorzy, czyli podmioty przetwarzające w rozumieniu art. 28 RODO w odniesieniu do danych przekazywanych przez klientów. Dotyczy to np. sytuacji, w których firma będąca klientem biura rachunkowego przekazuje mu dane swoich pracowników lub klientów.

Temat miesiąca

Przeciwdziałanie praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu – zadania biura rachunkowego

Renata Ziólkowska
Nowa ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu wprowadza zmiany w procedurze postępowania tzw. instytucji obowiązanych, istotne m.in. dla biur rachunkowych, doradców podatkowych i biegłych rewidentów.

Chodzi o ustawę z 1.03.2018 (DzU poz. 723, dalej upft) zastępującą akt prawny o tym samym tytule z 16.11.2000. Większość jej przepisów obowiązuje od 13.07.2018. Na mocy regulacji przejściowych instytucje obowiązane (IO), w tym niektóre biura rachunkowe, doradcy i biegli, będą mieć 3 mies. na zapoznanie się z nowymi zasadami i wdrożenie stosownych reguł.


Biuro rachunkowe

Zakup sprzętu AGD i RTV przez biuro rachunkowe

Paweł Ziółkowski
Wyposażenie biura rachunkowego to nie tylko komputery i regały na segregatory w miejscu pracy. Konieczne jest również wyposażenie pomieszczeń socjalnych dla pracowników. Wydatki z tym związane stanowią co do zasady koszty uzyskania przychodów.

Biuro rachunkowe

Sądowy finał awantury w biurze rachunkowym

Aleksander Woźniak
300 zł grzywny nałożył sąd na klienta biura rachunkowego za to, że krzyczał na właścicielkę biura, używał wobec niej obraźliwych słów, popychał ją i odmówił opuszczenia biura.

Biuro rachunkowe

Umowa ustna lub dorozumiana jest równie ważna jak pisemna

Aleksander Woźniak
Wniosek o dofinansowanie nie jest częścią sprawozdania finansowego i jego przygotowanie nie mieści się w obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych.
Kto się jednak podejmie jego sporządzenia, choćby w sposób dorozumiany, musi ponieść konsekwencje własnych zaniedbań.

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....