Jak dla celów opodatkowania VAT obliczyć marżę przy sprzedaży używanego samochodu

Mateusz Kaczmarek Doradca podatkowy prowadzący kancelarię Interpretacje, postępowania, analizy, doradztwo.

Spółka prowadzi działalność w zakresie handlu używanymi samochodami, nabywanymi m.in. na aukcjach internetowych. Z VAT rozlicza się na zasadach VAT marża (zgodnie z art. 120 ust. 4 ustawy o VAT, nie korzystając z przewidzianej w art. 120 ust. 14 ustawy o VAT możliwości stosowania zasad ogólnych).
Aukcje prowadzone są przez ściśle ze sobą powiązane dwie spółki z o.o. – X i Y – przy czym pierwsza jest 100% udziałowcem drugiej. Obie występują na rynku pod wspólną marką. Wygrywający daną aukcję klient, taki jak spółka, otrzymuje fakturę pro forma wystawioną przez Y, dokumentującą całą kwotę należną, tj. cenę samochodu, opłatę aukcyjną i inne opłaty ściśle związane z zakupem. Zgodnie z informacją na pro formie może uregulować należność na konto którejkolwiek ze spółek (X lub Y).
Następnie otrzymuje fakturę wystawioną przez Y za samochód (wystawioną w systemie VAT marża) oraz odrębną fakturę od X za udział w aukcji i inne usługi związane z zakupem (wystawioną na ogólnych zasadach). Udział w aukcji oraz nabycie pozostałych usług to warunek konieczny nabycia samochodu.
Czy przy odsprzedaży tak nabytego samochodu spółka może ustalić podstawę opodatkowania VAT jako różnicę pomiędzy kwotą sprzedaży samochodu a kwotą jego nabycia, obejmującą samochód, opłatę aukcyjną i inne usługi z tym nabyciem związane?

W myśl art. 120 ust. 4 ustawy o VAT w przypadku podatnika dokonującego dostawy towarów używanych, nabytych uprzednio przez tego podatnika w ramach prowadzonej działalności, w celu odprzedaży, podstawą opodatkowania jest marża stanowiąca różnicę między kwotą sprzedaży a kwotą nabycia, pomniejszona o kwotę podatku.

  • ustawa o VAT – ustawa o podatku od towarów i usług
  • KIS – Krajowa Informacja Skarbowa

Zgodnie z art. 120 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy o VAT przez kwotę sprzedaży rozumie się całkowitą kwotę, którą podatnik otrzymał lub ma otrzymać z tytułu dostawy towarów od nabywcy lub osoby trzeciej, wliczając w to otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty bezpośrednio związane z tą dostawą, podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze oraz koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, którymi podatnik obciąża nabywcę, z wyłączeniem kwot rabatów oraz zwrotu wydatków poniesionych przez sprzedawcę w imieniu i na rzecz nabywcy. Natomiast przez kwotę nabycia rozumie się wszystkie składniki wynagrodzenia, o których mowa wyżej, które dostawca towarów otrzymał lub ma otrzymać od podatnika.

Z przepisów tych łatwo można odczytać, że intencją ustawodawcy było objęcie definicją kwoty nabycia i kwoty sprzedaży wszystkich elementów składowych, które łącznie odpowiadają całkowitemu – odpowiednio – wynagrodzeniu lub wydatkowi otrzymanemu (poniesionemu) w bezpośrednim związku ze sprzedażą (nabyciem). W opisanym przypadku, z ekonomicznego punktu widzenia, przez kwotę nabycia samochodu należy niewątpliwie rozumieć całkowitą kwotę, jaką spółka płaci na podstawie faktury pro forma wystawionej przez Y, obejmującą cenę samochodu, opłatę aukcyjną i inne usługi.

Niestety, wyżej przytoczony przepis zawiera zwrot „wszystkie składniki wynagrodzenia […], które dostawca towarów otrzymał lub ma otrzymać od podatnika”. Jak wynika z wystawionych faktur, dostawcą samochodu jest Y, natomiast X jest dostawcą usługi aukcyjnej i pozostałych usług. Niezależnie od tego, jak ściśle obie spółki ze sobą współpracują i że jedna z nich jest podporządkowana drugiej, ani od tego, że w rzeczywistości gospodarczej tworzą de facto jeden biznes, wciąż mamy do czynienia z dwoma odrębnymi podmiotami, z których każdy ma własną osobowość prawną, własny majątek, zarząd itd. Jeśli fakturę za samochód wystawia Y, to nie ma możliwości, aby na podstawie przepisów ustawy o VAT należność za usługi związane z jego zakupem, udokumentowane fakturą wystawioną przez X, mogła zostać uznana za składnik wynagrodzenia, które od spółki otrzymuje dostawca samochodu (por. m.in. interpretacja KIS z 18.02.2020, 0111-KDIB3-3.4012.557.2019.2.JS).

W omawianym zakresie dyrektywa 112 używa dokładnie tych samych sformułowań co polska ustawa o VAT, więc trudno oprzeć się na argumencie o niezgodności ustawy z dyrektywą. Rozważmy jeszcze treść intencji nr 51 wyrażonej w dyrektywie 112 i mówiącej, że należy przyjąć wspólnotowy system opodatkowania mający zastosowanie do towarów używanych, dzieł sztuki, antyków i przedmiotów kolekcjonerskich, aby uniknąć podwójnego opodatkowania i zakłóceń konkurencji.

W sytuacji opisanej przez spółkę w zakresie opłaty aukcyjnej i pozostałych usług związanych z nabyciem samochodu nie dochodzi do podwójnego opodatkowania. Ich nabycie służy sprzedaży opodatkowanej spółki, więc co do zasady spółka może odliczyć VAT z dokumentujących je faktur (względnie potraktować VAT należny od importu usług jako VAT naliczony). Zatem brak wyłączenia wartości tych usług z podstawy opodatkowania (marży) nie powoduje podwójnego obciążenia VAT. Trudno także dopatrywać się w omawianych regulacjach przyczyny zakłócenia konkurencji na rynku używanych samochodów.

Spółka powinna zatem ustalić podstawę opodatkowania VAT jako różnicę pomiędzy kwotą sprzedaży samochodu a kwotą jego nabycia wykazaną w fakturze wystawionej przez Y bez uwzględniania opłaty aukcyjnej i opłat za inne usługi udokumentowane fakturą otrzymaną od X.

Zobacz tematy:

Temat: „Samochód w firmie”
CIT i PIT

Samochód użyczony lub wynajęty przez spółkę jej udziałowcowi – jak ustalić przychód opodatkowany PIT

Aleksander Woźniak
Pracownik, który korzysta ze służbowego samochodu do celów prywatnych, ma przychód w wysokości 250 lub 400 zł miesięcznie, w zależności od pojemności silnika.
Czy dotyczy to również udziałowca spółki, który nieodpłatnie lub za niską odpłatnością korzysta z jej samochodu? Czy on również ma przychód z nieodpłatnych świadczeń, a jeśli tak, to w jakiej wysokości?

Jeżeli udziałowiec nie jest pracownikiem spółki, to nie ma do niego zastosowania art. 12 ust. 2a updof. Przepis ten określa bowiem zryczałtowaną kwotę przychodu z tytułu wykorzystywania samochodu służbowego do celów prywatnych jedynie u pracowników. Nie oznacza to jednak, że pozostałe osoby korzystające z firmowego samochodu nieodpłatnie nie mają z tego tytułu przychodu. Przeciwnie, uzyskują przychód z nieodpłatnych świadczeń, ponieważ są nim, zgodnie z wyrokiem TK z 8.07.2014 (K 7/13), świadczenia, które:


CIT i PIT

Kilka umów najmu tego samego samochodu a limit kosztów 150 tys. zł

Krzysztof Hałub
Przedsiębiorca (osoba fizyczna) zawarł umowę najmu krótkoterminowego samochodu osobowego. Nie wyklucza, że w przyszłości zawrze kolejne takie umowy, których przedmiotem może być ten sam lub inny samochód.
Czy kosztem podatkowym będzie w tym przypadku cały czynsz najmu? Zmieści się on w przewidzianym w przepisach podatkowych limicie 150 tys. zł. Czy podpisując kolejne umowy najmu krótkoterminowego, przedsiębiorca będzie mógł zaliczać czynsz do kosztów podatkowych w ramach limitu 150 tys. zł obowiązującego dla każdej umowy odrębnie?

CIT i PIT

Kwota rocznej korekty VAT od zakupów związanych z samochodem osobowym a koszty podatkowe

Tomasz Krywan
Przedsiębiorca prowadzący działalność „mieszaną” (zwolnioną z VAT i opodatkowaną) używa samochodu osobowego będącego środkiem trwałym firmy. Rozlicza się kwartalnie, więc roczną korektę VAT wykaże dopiero w deklaracji składanej w kwietniu 2020. Wiadomo już, że proporcja rzeczywista za 2019 będzie niższa od stosowanej w trakcie tego roku, a więc w ramach korekty rocznej zmniejszy się kwota odliczonego VAT.
Czy w części dotyczącej zakupów związanych z samochodem, zaliczając kwotę korekty do kosztów uzyskania przychodów, należy stosować ograniczenie kosztów do 75%?

Samochód w firmie

MF objaśnił, jak rozliczać koszty używania samochodów osobowych

Krzysztof Hałub
Po kilkunastu miesiącach od wejścia w życie przepisów, określających nowe zasady uwzględniania w kosztach podatkowych kosztów używania i amortyzacji firmowych aut, resort finansów wydał objaśnienia, jak je stosować.

Regulacje te weszły w życie 1.01.2019 i od początku budziły wiele wątpliwości. W liczących 33 strony objaśnieniach „Wykorzystywanie samochodu osobowego w prowadzonej działalności – zmiany w podatkach dochodowych od 2019 roku” odniesiono się m.in. do kwestii limitowania kosztów ubezpieczenia samochodów osobowych.


Temat miesiąca

Udostępnienie samochodu służbowego pracownikom do prywatnych celów – skutki podatkowe

Marek Barowicz
Pracownicy mogą – zarówno nieodpłatnie, jak i odpłatnie – korzystać ze służbowych pojazdów do celów prywatnych (np. w trakcie urlopów wypoczynkowych, dojazdu z miejsca zamieszkania do i z pracy). Wiąże się to z koniecznością ustalenia podatkowych skutków takich benefitów, a te od lat budzą wątpliwości.

Kontrowersje wzbudza ustalanie przychodu pracownika nieodpłatnie lub za częściową odpłatnością korzystającego ze służbowego pojazdu, a ściślej tego, czy kwota przypisywanego mu zryczałtowanego przychodu podatkowego obejmuje również wartość udostępnionego przez pracodawcę paliwa.

Nieodpłatne wykorzystywanie przez pracowników samochodów firmowych na własne potrzeby powoduje powstanie u nich przychodu ze stosunku pracy, podlegającego w danym miesiącu doliczeniu (pozabilansowo, gdyż w ujęciu rachunkowym nie jest to koszt operacyjny jednostki, tj. nie zwiększa kosztów wynagrodzeń wypłacanych pracownikom) do przychodów podatkowych tych pracowników z tytułu wynagrodzenia (art. 12 ust. 1 updof).


CIT i PIT

Amortyzacja samochodu o wartości powyżej 15 tys. zł kupionego za gotówkę przez przedsiębiorcę działającego jako osoba prywatna

Krzysztof Hałub
Indywidualny przedsiębiorca może kupić samochód do majątku osobistego, płacąc gotówką, a potem wprowadzić go do firmy i zaliczać odpisy amortyzacyjne do kosztów uzyskania przychodów.

Dotyczyła ona podatnika PIT rozliczającego się z tego podatku na zasadach ogólnych. Wykorzystywał on w działalności gospodarczej samochód osobowy wprowadzony do ewidencji środków trwałych w styczniu 2019. We wrześniu 2019 kupił od innego przedsiębiorcy, na fakturę VAT-marża (bez NIP firmy, tylko z numerem PESEL), inny samochód osobowy. Chciał go wprowadzić do firmy po sprzedaży dotychczas używanego auta. Nowy samochód zaraz po zakupie był przez niego wykorzystywany wyłącznie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą.


Księgi rachunkowe

Zakup i używanie motocykla – rozliczenie podatkowe i ujęcie księgowe

Aneta Szwęch
Spółka chce dla swoich pracowników kupić motocykle, które będą wykorzystywane do celów służbowych. Ze względu na krótki czas przejazdu, niskie koszty eksploatacji oraz łatwość parkowania dojazd pracowników spółki do klientów będzie bardziej ekonomiczny niż jazda samochodem.
Jak taki zakup rozliczyć podatkowo i bilansowo?

Dla celów podatkowych motocykl jest uznawany za pojazd samochodowy (samochód osobowy), co powoduje, że wydatki z nim związane mogą być objęte limitami określonymi w ustawie o VAT oraz w updof i updop.

Jeżeli wydatki poniesione na zakup oraz późniejsze używanie motocykla służą wykonywanym przez przedsiębiorcę czynnościom opodatkowanym, to zasadniczo przysługuje mu pełne prawo do odliczenia VAT. Dla celów VAT motocykl jest jednak uznawany za pojazd samochodowy, o którym mowa w art. 86a ust. 1 ustawy o VAT (patrz ramka), co powoduje, że w odniesieniu do wydatków z nim związanych stosuje się ograniczenie w odliczeniu VAT do wysokości 50% kwoty podatku.


Podatki i prawo gospodarcze

Nieodliczony VAT od raty leasingu samochodu osobowego – czy jest kosztem

Marcin Szymankiewicz
W styczniu 2020 r. spółka z o.o. zawarła na 48 mies. umowę leasingu operacyjnego samochodu osobowego o wartości brutto 246 000 zł. Raty leasingowe to łącznie 5289 zł (4300 zł netto i 989 zł VAT), w tym rata kapitałowa: 4200 zł netto i 966 zł VAT, oraz rata odsetkowa: 100 zł netto i 23 zł VAT.
Spółka zajmuje się wyłącznie działalnością opodatkowaną VAT, jednak samochód ma służyć w tzw. działalności mieszanej (dozwolony jest – w zakresie określonym w regulaminie użytkowania samochodów firmowych – użytek na potrzeby osobiste pracownika, prezesa spółki). Z tego względu spółka odlicza jedynie 50% VAT (tj. 494,50 zł od każdej raty). Rata leasingu nie obejmuje opłat eksploatacyjnych. Ponieważ wartość samochodu przekracza 150 tys. zł, spółka zalicza do kosztów uzyskania przychodów ratę kapitałową zgodnie z proporcją obliczoną na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 49a updop (150 000/246 000, czyli 60,9756%). Rata odsetkowa w całości jest kosztem uzyskania przychodów.
Czy nieodliczony VAT od raty kapitałowej podlega limitowi, o którym mowa w ww. przepisie updop, czy też w całości może być uznany za koszt podatkowy?

W myśl art. 16 ust. 1 pkt 49a updop nie uważa się za koszty uzyskania przychodów dotyczących samochodu osobowego opłat wynikających z umowy leasingu, o której mowa w art. 17a pkt 1 updop, umowy najmu, dzierżawy lub innej o podobnym charakterze, z wyjątkiem opłat z tytułu składek na ubezpieczenie samochodu osobowego, w wysokości przekraczającej ich część ustaloną w takiej proporcji, w jakiej kwota 150 tys. zł pozostaje do wartości samochodu osobowego będącego przedmiotem tej umowy.


Ubezpieczenie samochodu osobowego – ujęcie w kosztach

Marcin Szymankiewicz
Spółka z o.o. wykorzystuje w działalności samochód osobowy na podstawie umowy leasingu operacyjnego. Podpisała umowę ubezpieczenia tego pojazdu i zapłaciła składki: OC, AC i NNW. Wartość ubezpieczonego samochodu osobowego wynosi 250 tys. zł.
Czy spółka ma prawo zaliczyć do kosztów podatkowych całość wydatków na ubezpieczenie OC i NNW?

Księga przychodów i rozchodów

Dokumentowanie zakupu od ludności zużytych części samochodowych

Krzysztof Hałub
Zakup zużytych felg, opon i części samochodowych od osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej można ująć w podatkowej księdze przychodów i rozchodów na podstawie dowodu wewnętrznego.

Karty paliwowe – co już wiemy po wyroku TSUE

Łukasz Chłond
Trybunał wydał 15.05.2019 r. orzeczenie w polskiej sprawie (C-235/18, Vega International Car Transport and Logistic – Trading GmbH[1] przeciwko Dyrektorowi IS w Warszawie), dotyczącej prawa do odliczenia VAT z faktur dokumentujących nabycie paliwa przy użyciu udostępnionych podatnikowi przez pośrednika kart paliwowych. Wyrok ten ma przełomowe znaczenie dla wielu branż w Polsce, przede wszystkim jednak paliwowej, finansowej i transportowej.

Pytanie prejudycjalne skierowane do TSUE przez NSA dotyczyło sprawy austriackiej spółki Vega International, której polskie organy podatkowe odmówiły zwrotu podatku naliczonego, wynikającego z faktur dokumentujących zakup paliwa w Polsce.

Prowadzi ona działalność w zakresie transportu samochodów użytkowych znanych producentów, z fabryki bezpośrednio do klientów. Usługę tę świadczy za pośrednictwem kilku spółek zależnych z siedzibą w różnych państwach członkowskich, w tym spółki zależnej Vega Poland sp. z o.o.


Samochód osobowy

Dwa limity kosztów po 150 tys. zł dla auta w leasingu i po leasingu

Anna Koleśnik
Przedsiębiorca, który używa leasingowany samochód osobowy, może zaliczyć do kosztów podatkowych raty leasingu do limitu 150 tys. zł. Gdy wykupi samochód po zakończeniu umowy, ten sam limit przysługuje mu ponownie – tym razem dla kosztów z tytułu odpisów amortyzacyjnych.

Potwierdza to interpretacja KIS z 15.04.2019 (0111-KDIB1-3.4010.1.2019.2.MO). W tym samym piśmie KIS wypowiedziała się również nt. sposobu rozliczenia kosztów ubezpieczeń komunikacyjnych w świetle przepisów obowiązujących od 1.01.2019.


VAT

Odliczenie VAT od rat leasingowych w okresie zawieszenia działalności gospodarczej

Krzysztof Hałub
Przedsiębiorca (osoba fizyczna) wziął w leasing samochód osobowy, który w trakcie 2017 i 2018 wykorzystywał na potrzeby firmy. Odliczał 50% VAT z faktur leasingowych. Od lutego 2019 zawiesił działalność, ale po kilku miesiącach planuje ją wznowić i nadal używać w jej ramach leasingowany pojazd.
Czy w okresie zawieszenia zachowuje prawo do odliczenia VAT?

VAT

Wydatki na autobusy i busy w firmie świadczącej usługi przewozu osób – VAT i koszty

Tomasz Krywan
Klientem naszego biura rachunkowego jest firma świadcząca usługi przewozu osób.
Jak rozliczać VAT oraz koszty podatkowe w przypadku wydatków dotyczących autobusu, busa 8- i 10-osobowego oraz przystosowanego do przewozu osób niepełnosprawnych?

PIT

Potrącenie 100% kosztów używania samochodu osobowego u podatnika zwolnionego z VAT

Tomasz Krywan
Przedsiębiorca (osoba fizyczna) korzysta ze zwolnienia podmiotowego z VAT.
Czy nie prowadząc ewidencji przebiegu dla samochodu osobowego, może całość kosztów jego używania (np. wydatki na paliwo, części zamienne, naprawy, opłaty za parkowanie) zaliczać do kosztów uzyskania przychodów, czy też wydatki te będą kosztem podatkowym tylko w 75%?

VAT

Faktura za naprawę samochodu za granicą – rozliczenie VAT

Tomasz Krywan
Spółka otrzymała fakturę za naprawę za granicą samochodu firmowego. Oprócz pozycji dotyczącej samej naprawy wyodrębniono na niej pozycje dotyczące wymienianych części.
Czy w takim razie oprócz importu usługi naprawy spółka powinna wykazać WNT części?

Księgi rachunkowe

Zapłata akcyzy samochodowej – ujęcie w księgach rachunkowych

Marek Barowicz
W jaki sposób w księgach rachunkowych ująć operacje gospodarcze związane z rozliczeniem podatku akcyzowego od samochodów osobowych zakupionych za granicą w celu ich dalszej odsprzedaży?

W jaki sposób w księgach rachunkowych ująć operacje gospodarcze związane z rozliczeniem podatku akcyzowego od samochodów osobowych zakupionych za granicą w celu ich dalszej odsprzedaży?

Zasadą jest, że jeżeli w stosunku do samochodu osobowego powstał obowiązek podatkowy w związku z wykonaniem jednej z czynności podlegającej opodatkowaniu, to nie powstaje obowiązek podatkowy na podstawie innej takiej czynności, jeżeli kwota akcyzy została określona lub zadeklarowana w należnej wysokości (art. 100 ust. 3 ustawy akcyzowej).


Księga przychodów i rozchodów

Wydatki na samochody u przedsiębiorcy prowadzącego autohandel – ujęcie w księdze przychodów i rozchodów

Krzysztof Hałub
Firma prowadzi działalność w zakresie handlu używanymi samochodami osobowymi, które skupuje w Polsce i innych krajach UE.
W której kolumnie podatkowej księgi przychodów i rozchodów należy wpisać następujące wydatki: na remonty i naprawę zakupionych pojazdów (towarów handlowych), w tym zakup usług i części (np. filtry paliwa i oleju, łożyska, rozpuszczalniki, podkłady, klocki hamulcowe, żarówki, płyn do chłodnic, klamki, świece, cewki, lampy, dywaniki), kosmetyki samochodowe, a także przeglądy techniczne, opłaty za platformę usług elektronicznych (za pośrednictwem której są kupowane pojazdy z krajów UE), tablice rejestracyjne, polisy ubezpieczeniowe (OC), podatek akcyzowy?

PIT i CIT

Ubezpieczenie samochodu osobowego w kosztach uzyskania przychodów

Aleksander Woźniak
Jak od 1.01.2019 należy rozliczać w kosztach składki na ubezpieczenie OC i AC samochodu osobowego? Czy brać pod uwagę limit 150 tys. zł, czy także 75% bądź 20%?

Odpowiedź zależy od tego, czy samochód osobowy jest środkiem trwałym (lub jest wykorzystywany na podstawie umowy leasingu bądź najmu), czy też jest to auto będące wprawdzie własnością podatnika prowadzącego działalność gospodarczą (indywidualnie lub w spółce osobowej), ale nie będące składnikiem majątku firmy.

  • Auto w leasingu lub będące środkiem trwałym
  • Samochód podatnika niebędący środkiem trwałym

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....