Ile czasu ma organ podatkowy na wydanie decyzji określającej stratę

Piotr Kaim doradca podatkowy

Spółka z o.o. wykazała stratę w CIT za rok podatkowy 2012 (rokiem podatkowym spółki jest rok kalendarzowy). Strata została rozliczona przez odliczenie od dochodu osiągniętego w latach 2013 i 2014.
Czy po zakończeniu 2018 organy podatkowe będą uprawnione do wydania decyzji korygującej wysokość straty za 2012 i spółka będzie nadal zobowiązana do przechowywania ksiąg rachunkowych za 2012?

Obie kwestie są ze sobą ściśle związane. Zgodnie z art. 3 pkt 4 księgi rachunkowe są jedną z kategorii ksiąg podatkowych. Zgodnie zaś z art. 86 § 1 Op podatnik zobowiązany jest do przechowywania ksiąg podatkowych i związanych z ich prowadzeniem dokumentów do czasu upływu okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego, chyba że ustawa podatkowa wydłuża ten obowiązek (to ostatnie zastrzeżenie nie ma znaczenia dla komentowanej sprawy). Jednocześnie, zgodnie z art. 70 § 1 Op, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

  • WSA – wojewódzki sąd administracyjny
  • NSA – Naczelny Sąd Administracyjny
  • Op – Ordynacja podatkowa

Hipotetyczne zobowiązanie podatkowe z tytułu CIT za 2012 ulegnie zatem przedawnieniu wraz z końcem 2018 (5-letni bieg okresu przedawnienia należy liczyć od końca 2013, bowiem termin płatności CIT za 2012 wypada w 2013). Należy przy tym zastrzec, że w niektórych przypadkach okres przedawnienia może być wydłużony, np. jeżeli przed jego upływem doszło do wszczęcia postępowania karnoskarbowego związanego z zobowiązaniem, które może podlegać przedawnieniu. Zakładamy jednak, że – w odniesieniu do rozliczeń spółki – nie wystąpiły tego typu okoliczności.

A zatem w przypadku, gdyby spółka wykazała dochód za 2012, nie ulegałoby wątpliwości, że po zakończeniu 2018 organy podatkowe nie mogłyby korygować tego dochodu w drodze decyzji, a spółka nie byłaby obowiązana do przechowywania ksiąg rachunkowych za 2012. Jednak sytuację komplikuje to, że w 2012 spółka wykazała stratę, którą odliczyła od dochodu za lata 2013 i 2014. Można bowiem argumentować, że strata nie jest zobowiązaniem podatkowym, a zatem – sama w sobie – nie podlega przedawnieniu. Jeżeli zaś zostanie odliczona od dochodu za kolejne lata, staje się elementem kalkulacyjnym dotyczącym zobowiązań za te kolejne lata.

Wobec tego organy podatkowe do niedawna utrzymywały, że 5-letni bieg przedawnienia – dotyczący prawa organu do korygowania straty – liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, obliczonego z uwzględnieniem straty, a nie od końca roku, w którym upłynął termin płatności hipotetycznego podatku za rok, w którym strata wystąpiła.

Idąc za tym tokiem rozumowania, organy mogłyby orzekać o wysokości straty wykazanej w 2012 do końca 2020, a więc do upływu terminu przedawnienia zobowiązania z tytułu CIT za 2014 (ostatni rok, w którym spółka odliczyła stratę, której dotyczy pytanie). Przy takim podejściu 31.12.2020 byłby też końcowym dniem okresu, w którym spółka miałaby obowiązek przechowywania ksiąg rachunkowych za 2012.

Taki sposób interpretowania przepisów o przedawnieniu zobowiązań z tytułu podatków dochodowych znalazł aprobatę w niektórych wyrokach sądów administracyjnych, m.in. w prawomocnym wyroku WSA w Gliwicach z 16.10.2013 (I SA/Gl 292/13).

W ostatnich latach wydane zostały jednak 2 bardzo istotne orzeczenia, które sprawiły, że przedstawione wyżej podejście zostało – jak się zdaje – definitywnie odrzucone (wcześniej wyrokowano w tej materii rozbieżnie). Pierwszym z tych orzeczeń była uchwała 7 sędziów NSA z 6.11.2017 (II FPS 3/17), odnosząca się do rozumienia art. 70 § 1 Op, regulującego kwestię przedawnienia w sensie ścisłym. W uchwale tej stwierdzono jednoznacznie, że jeżeli przedawniło się hipotetyczne zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego za dany rok, to w odniesieniu do takiego roku jest też zamknięta kwestia korygowania straty. Innymi słowy organy podatkowe nie mają prawa do prowadzenia postępowania zmierzającego do jej określenia (skorygowania), a tym bardziej nie mogą jej określić w wysokości innej niż zadeklarowana przez podatnika.

Drugie ze wspomnianych orzeczeń to wyrok NSA z 14.09.2018 (II FSK 2338/16), który dotyczył obowiązku przechowywania ksiąg podatkowych, takich jak m.in. księgi rachunkowe. Sąd podkreślił, że okres, w którym podatnik jest związany tym obowiązkiem, został w przepisach Op powiązany z okresem przedawnienia, a w tym ostatnim zakresie skład orzekający w pełni zgodził się ze stanowiskiem wyrażonym we wspomnianej uchwale.

W związku z tym NSA orzekł, że obowiązek przechowywania ksiąg za określony rok podatkowy wygasa w takim samym momencie, niezależnie od tego, czy w roku tym wykazano dochód, czy stratę. Jeżeli wykazano stratę, obowiązek ten wygasa po upływie 5 lat od końca roku podatkowego, w którym przedawnieniu uległoby hipotetyczne zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego, gdyby w określonym roku wystąpił dochód.

A zatem w świetle aktualnego orzecznictwa organy podatkowe nie będą mogły skorygować straty spółki za 2012 po 31.12.2018, a ponadto po 31.12.2018 spółka nie będzie zobowiązana do przechowywania ksiąg rachunkowych za 2012.

w sprzedaży

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....