Egzekucja na poczet alimentów – nowe zasady

Renata Majewska Biuro Kadr i Płac

Od 11.01.2019 na poczet zaległości osób opóźniających się z zapłatą świadczeń na utrzymanie dzieci zajęciu podlega do 50% diet z racji podróży służbowych. Komornik zyskał też nowe narzędzia ścigania takich dłużników.

Zmiany wynikają z ustawy z 6.12.2018 o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy skuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych (DzU poz. 2432). Zawiera ona rozwiązania mające poprawić odzyskiwanie tego rodzaju świadczeń, m.in. możliwość dokonywania potrąceń z diet delegacyjnych, wyższe grzywny dla pracodawców dopuszczających się uchybień w tym zakresie, ulepszenie i przyspieszenie współpracy komornika z organami udzielającymi informacji nt. dłużnika alimentacyjnego, nakaz pierwszeństwa zatrudnienia takiej osoby przy robotach publicznych.

Potrącenia z diet delegacyjnych

  • US – urząd skarbowy
  • Kp – Kodeks pracy
  • Kpc – Kodeks postępowania cywilnego
  • usus – ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Od 11.01.2019 cywilne (wystawione przez komornika) zajęcie wynagrodzenia za pracę tytułem alimentów obejmuje 50% diet przysługujących z racji podróży służbowych. Dotyczy to również poboru należności z budżetu państwa tytułem świadczeń wypłacanych w razie bezskuteczności egzekucji alimentów (nowy pkt 1 § 1 art. 831 Kpc). Dotychczas diety te były w całości wyłączone spod egzekucji sądowej.

W ramach egzekucji administracyjnej (ściągającej daniny publiczne) dyrektor oddziału ZUS czy naczelnik US od 11.01.2019 na poczet alimentów zabierają pracownikowi pełne kwoty otrzymane na pokrycie wydatków służbowych, w tym kosztów podróży i wyjazdów oraz 50% diet delegacyjnych. Chodzi tu o odzyskiwanie należności przez budżet państwa z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, gdyż egzekucja administracyjna nie zajmuje się ściąganiem alimentów prywatnoprawnych (zmieniony pkt 10 i nowy pkt 10a w § 1 art. 8 ustawy z 17.06.1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, DzU z 2018 poz. 1314).

Zmiany ustawodawca tłumaczy tym, że część dłużników (w tym dłużników alimentacyjnych), których zatrudnienie wiąże się z odbywaniem podróży służbowych  – np. kierowcy zawodowi w ruchu międzynarodowym – otrzymuje wynagrodzenie opodatkowane i oskładkowane na poziomie minimalnego lub niewiele wyższego (...), a jednocześnie dodatkowo sumy wyasygnowane na pokrycie wydatków lub wyjazdów (...) służbowych w wysokości często wielokrotnie przewyższającej kwotę wynagrodzenia. Czasami celem takich działań jest „ukrycie” części wynagrodzenia dłużnika w kwotach wolnych od egzekucji sum na pokrycie wydatków lub wyjazdów w sprawach służbowych.

Nowe przepisy stosuje się do przychodów uzyskanych od 11.01.2019, ale również do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed tą datą. Znaczy to, że jeśli pracodawca dostał cywilne zajęcie wynagrodzenia za pracę tytułem alimentów w zeszłym roku, to na ich poczet potrąca do 50% diet wypłacanych zatrudnionemu od 11.01.2019.

Dotkliwsze kary dla pracodawców

Po zmianach komornik może wymierzyć pracodawcy, który dopuszcza się uchybień w potrąceniach egzekucyjnych, karę finansową do 5 tys. zł (wcześniej do 2 tys. zł). Wyższa sankcja może być nałożona m.in. na zatrudniającego, który:

  • przekazuje zajęte wynagrodzenie w niepełnej wysokości albo go nie przekazuje,
  • nie składa na czas oświadczenia o zbiegu egzekucji,
  • zaniedbuje obowiązek przesłania dokumentów egzekucyjnych nowemu pracodawcy dłużnika.

Maksymalna grzywna może być wymierzona ponownie, jeśli pracodawca uchyla się od realizacji tych czynności w dodatkowo wyznaczonym terminie. W ślad za tym wzrosła też grzywna, jaką wymierza sąd – do 15 tys. zł.

Jednocześnie dotkliwiej karani będą pracodawcy nielegalnie zatrudniający „alimenciarzy”, ale dopiero od 1.12.2020. Jak wynika z uzasadnienia do projektu nowelizacji, takie działania godzą nie tylko w pracodawców działających w sposób uczciwy i traktujących godnie swoich pracowników, ale także umożliwiają nieuczciwym dłużnikom ucieczkę przed wierzycielami. W sytuacji gdy wierzycielami są dzieci, trudno biernie przyglądać się nieuczciwym procederom pracodawców. Dlatego do kodeksowego katalogu wykroczeń przeciwko prawom pracownika zostały dodane nowe pozycje, zagrożone wyższą grzywną od 1,5 do 45 tys. zł:

  • zatrudnienie bez potwierdzenia na piśmie umowy o pracę dłużnika alimentacyjnego, zalegającego z regulacją tych świadczeń za ponad 3 mies.,
  • wypłacanie takiej osobie wbrew przepisom wyższego wynagrodzenia bez dokonywania potrąceń na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych (nowy § 2 i 3 w art. 281 Kp).

Przypomnijmy, że sankcja za wykroczenia mieszczące się już w Kp waha się od 1 do 30 tys. zł.

Szybsze informacje nt. dłużnika

Nowelizacja ma też usprawnić system pozyskiwania przez komornika z ZUS danych o dochodach dłużnika alimentacyjnego. Wymiana informacji będzie docelowo, od 11.01.2020, przebiegać elektronicznie, przy czym ZUS w razie zmiany na koncie ubezpieczonego aktualizowałby swoją odpowiedź co najmniej raz w miesiącu. W ten sposób komornik wejdzie szybciej (i nadal bezpłatnie) w posiadanie informacji adresowych „alimenciarza”, o poziomie wypłacanych mu świadczeń i o tym, kto jest jego płatnikiem. Jednocześnie komornik został zobowiązany do elektronicznego zawiadamiania ZUS:

  • co najmniej raz na 6 mies. o dalszym prowadzeniu postępowania wobec konkretnego dłużnika alimentacyjnego,
  • na bieżąco o zaprzestaniu egzekucji.

Jeśli o tym zapomni, ZUS każdorazowo przerwie wysyłkę informacji nt. danego dłużnika (zmiana w art. 50 usus).

Jednocześnie już od 11.01.2019 uproszczone zostały (jeszcze papierowe) wnioski składane do ZUS przez komorników celem pozyskania informacji o danym dłużniku alimentacyjnym. Wystarczy w nich podać jeden z numerów identyfikacyjnych płatnika składek.

Ponadto również od 11.01.2019 organy dozoru muszą informować PIP i komorników, na ich wniosek, o miejscu pobytu dłużnika skazanego na karę ograniczenia wolności w formie dozoru, uchylającego się od spłaty alimentów, w tym od spłaty należności na rzecz budżetu państwa z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Ujawnione dane mają przyspieszyć postępowanie komornika i ułatwić PIP kontrolę legalności zatrudnienia (nowy art. 43g Kodeksu karnego wykonawczego).

Pozostałe zmiany

W celu aktywizacji dłużników alimentacyjnych nowelizacja wprowadziła nakaz pierwszeństwa zatrudniania ich w ramach robót publicznych.

Począwszy od okresu świadczeniowego, zaczynającego się 1.10.2019, świadczenia z funduszu alimentacyjnego będą przysługiwać, jeżeli dochód na jedną osobę w rodzinie nie przekroczy 800 zł (teraz maksymalny próg to 725 zł).

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Więcej na temat: „Prawo Pracy”
Nowości w Kodeksie pracy

Pracownik łatwiej udowodni dyskryminację i uzyska świadectwo pracy

Magdalena Januszewska
7.09.2019 weszło w życie kilka zmian Kp, m.in. dotyczących dochodzenia roszczeń z tytułu mobbingu, ochrony zatrudnienia i sprostowania świadectwa pracy.

Wskaźniki i świadczenia

Od 1.09.2019 zmalały refundacje

Renata Majewska
Pracodawcy otrzymają niższe dopłaty za szkolenie pracowników podczas kryzysu oraz zatrudnienie bezrobotnych i niepełnosprawnych.

Prawo pracy

Czy świadczenie urlopowe przysługuje także przy zaległym urlopie

Jadwiga Sztabińska
Nasza firma wypłaca świadczenia urlopowe. W regulaminie nie ma zapisów o tym, czy w 14 dniach urlopowych, których wykorzystanie jest konieczne do uzyskania świadczenia, muszą być tylko dni z bieżącego urlopu, czy mogą być też z zaległego.
Czy w takim razie świadczenie trzeba wypłacić, jeśli pracownik realizuje wyłącznie urlop zaległy?

Regularnie wypłacana premia uznaniowa zwiększa odprawę emerytalną

Renata Majewska
Pracownica od 22.02.2017 do 19.09.2017 przebywała na zwolnieniu lekarskim, a od 20.09.2017 do 5.10.2017 na zaległym urlopie wypoczynkowym. Następnie 6.10.2017 rozwiązała umowę o pracę z własnej inicjatywy, z powodu przejścia na emeryturę. Przysługiwały jej wówczas płaca zasadnicza w stałej stawce miesięcznej 2500 zł brutto oraz miesięczne premie uznaniowe. Poprzednia księgowa obliczyła jej odprawę emerytalną tylko w kwocie 2500 zł brutto, pomijając premie. Nie cofnęła się do wcześniejszych miesięcy poprzedzających ustanie zatrudnienia, kiedy zatrudniona uzyskiwała premie (w grudniu 2016, styczniu i lutym 2017 łącznie 700 zł). Podczas kontroli inspektor pracy podważył takie postępowanie. Ocenił premie jako regularne, zwyczajowo wypłacane wszystkim pracownikom i zakwalifikował jako roszczeniowe, nakazując przyjmować je do podstawy urlopowej jako składnik zmienny.
Czy należy wypłacić różnicę po takim czasie? Co z odsetkami?

Praca, świadczenia i ubezpieczenia

Odwołany urlop a wypłata dofinansowania do „wczasów pod gruszą”

Renata Majewska
Firma, zatrudniająca ponad 100 osób, prowadzi zfśs. Regulamin socjalny przewiduje wypłatę dofinansowania do „wczasów pod gruszą”. Mogą się o nie starać pracownicy, którzy złożą wniosek o urlop wypoczynkowy obejmujący co najmniej 10 kolejnych dni kalendarzowych. Zgodnie z tym regulaminem „gruszowe” wypłacamy w ciągu 14 dni po powrocie uprawnionego do pracy i przedstawieniu przez niego jakiegokolwiek rachunku potwierdzającego koszty takich wakacji, w kwocie od 800 do 1500 zł brutto na rodzinę – w zależności od progu dochodowego. Jeden z zatrudnionych zgłosił podanie o urlop odpowiedniej długości (od 12.08.2019 do 25.08.2019 r.), ale potem został z niego przez pracodawcę odwołany – od 19.08.2019 r. – z ważnych powodów.
Czy należy mu się to świadczenie?

Stanowisko UODO

Pracodawcy nadal nie mogą badać pracowników alkomatem

Jadwiga Sztabińska
Wykluczone jest samodzielne sprawdzanie przez pracodawcę stanu trzeźwości zatrudnionych. Niedopuszczalne są też kontrole wyrywkowe. I to mimo zmiany przepisów Kp.

Temat miesiąca

Dokumentacja pracownicza (cz. III) – zawartość akt osobowych i dokumentacji indywidualnej

Renata Majewska
Dokumenty zebrane podczas rekrutacji i trwania zatrudnienia pracodawca gromadzi częściowo w aktach osobowych (tzw. teczkach personalnych), a częściowo w tzw. dokumentacji indywidualnej przechowywanej poza aktami osobowymi.

Prowadzenie dokumentacji pracowniczej (akt osobowych i dokumentacji indywidualnej) regulują art. 221, 221a i 221b Kp oraz wydane na jego podstawie nowe rozporządzenie MRPiPS z 10.12.2018 w sprawie dokumentacji pracowniczej (DzU poz. 2369, dalej rdp).


Prawo pracy

Mimo kontynuacji zatrudnienia trzeba założyć nową teczkę personalną

Renata Majewska
Jeśli po 31.12.2018 zakończy się umowa o pracę zawarta przed tą datą i od następnego dnia strony nawiążą kolejny stosunek pracy, pracodawca musi założyć nowe akta osobowe – wynika z interpretacji MRPiPS z 9.05.2019.

Prawo pracy

Prawo do świadczenia urlopowego weryfikowane na ostatni dzień przed wypoczynkiem

Renata Majewska
Przedsiębiorstwo zatrudniające 45 osób wypłaca świadczenia urlopowe. Jeden z zatrudnionych na pełnym etacie wziął urlop wypoczynkowy od 17.06.2019 do 30.06.2019. Świadczenie urlopowe dostał w piątek 14.06.2019. Dopiero pod koniec czerwca 2019 dowiedzieliśmy się o obniżeniu mu wymiaru czasu pracy do 1/2 etatu, począwszy od 1.07.2019.
Czy można domagać się od niego zwrotu połowy świadczenia, skoro jest ono proporcjonalne do wymiaru czasu pracy? A może istotne jest, że pracownik przeszedł na 1/2 etatu już po zakończeniu wypoczynku? Jeśli nie odda połowy świadczenia, to czy należy od niej odprowadzić składki społeczne i zdrowotne?

Praca, świadczenia i ubezpieczenia

Odszkodowanie za nieuzasadnione wypowiedzenie umowy o pracę bez PIT

Marcin Szymankiewicz
Pracownica – zatrudniona w firmie od 1.09.2008 r. na umowę o pracę na czas nieokreślony – wróciła 1.10.2018 r. do pracy po zwolnieniu lekarskim i otrzymała 3-miesięczne wypowiedzenie z powodu redukcji etatu. Koniec okresu wypowiedzenia upłynął 31.01.2019 r. Dowiedziała się jednak, że na jej miejsce została zatrudniona inna osoba, która przejęła jej obowiązki, zatem redukcji etatu nie było. Złożyła więc pozew o wypłatę odszkodowania w wysokości trzech miesięcznych pensji z tytułu niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę.
Sąd uznał rozwiązanie stosunku pracy za wypowiedzeniem za niezgodne z prawem i zasądził na jej rzecz odszkodowanie w żądanej wysokości. Nie odwołaliśmy się od wyroku i wypłaciliśmy odszkodowanie, nie potrącając zaliczki na PIT.
Czy postąpiliśmy prawidłowo?

Sąd uznał rozwiązanie stosunku pracy za wypowiedzeniem za niezgodne z prawem i zasądził na jej rzecz odszkodowanie w żądanej wysokości. Nie odwołaliśmy się od wyroku i wypłaciliśmy odszkodowanie, nie potrącając zaliczki na PIT.

Czy postąpiliśmy prawidłowo?


Zmiany w Kodeksie pracy od 7.09.2019 r.

Jadwiga Sztabińska
Za wydanie świadectwa pracy po terminie pracodawca zapłaci grzywnę od 1 tys. do 30 tys. zł. Jeśli dopuści się mobbingu, pracownik może zażądać odszkodowania nie tylko po ustaniu zatrudnienia, lecz także w jego trakcie.

To tylko dwie z kilku nowości, które wejdą w życie 7.09.2019 r., a wynikają z ustawy z 16.05.2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw.


Prawo pracy i ubezpieczeń społecznych w orzecznictwie SN

Magdalena Januszewska

Nie trzeba najpierw stosować kar porządkowych, aby dyscyplinarnie zwolnić pracownika. Pracodawca nie powinien jednak ignorować niekompetencji zatrudnionego, bo potem trudno będzie uzasadnić rozwiązanie umowy o pracę w tym trybie – wyrok SN z 21.03.2019 r. (II PK 315/17).


Obowiązki bhp

Pracodawca może przekazać bon na posiłek zamiast gorącego dania czy prowiantu

Renata Majewska
Od 9.07.2019 przedsiębiorcy mają więcej swobody w zapewnieniu posiłków profilaktycznych zatrudnionym w szczególnych warunkach.

Prawo pracy

Świadectwo pracy bez imion rodziców

Renata Majewska
Od 29.06.2019 obowiązuje nowy pomocniczy wzór tego najważniejszego dokumentu prawa pracy.

Zmiany w prawie pracy

Mniej biurokracji w obowiązkach bhp

Renata Majewska
Z końcem czerwca 2019 zrezygnowano z obowiązkowych pieczątek pracodawcy na dokumentach bhp i zmniejszyła się liczba podawanych tam danych osobowych pracowników.

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....