Dotacje na sfinansowanie środków trwałych i wnip – korekta kosztów podatkowych

Edward Kosakowski biegły rewident, doradca podatkowy, prezes zarządu w Kancelarii Księgowo-Audytorskiej "Buchalteria" sp. z o.o.

Dotacje otrzymane na pokrycie kosztów albo jako zwrot wydatków związanych z zakupem bądź wytworzeniem we własnym zakresie środków trwałych lub wnip, od których dokonuje się odpisów amortyzacyjnych, są podatkowo neutralne.

Dotacje, subwencje, dopłaty i inne nieodpłatne świadczenia (dalej dotacje) otrzymane na sfinansowanie środków trwałych i wnip są:

  • zwolnione z opodatkowania CIT (art. 17 ust. 1 pkt 21 updop),
  • wyłączone z przychodów podatkowych objętych PIT (art. 14 ust. 2 pkt 2 updof).
  • MF – Minister Finansów
  • IS – izba skarbowa
  • NSA – Naczelny Sąd Administracyjny
  • updof – ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
  • updop – ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
  • uor – ustawa o rachunkowości

Warunkiem zwolnienia/wyłączenia z opodatkowania jest, by środki trwałe lub wnip w pełni lub częściowo sfinansowane dotacją podlegały amortyzacji zgodnie z przepisami podatkowymi. W razie niespełnienia tego warunku dotacja stanowi przychód z działalności gospodarczej, objęty CIT lub PIT.

W rachunkowości dotacje te zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 2 uor zalicza się do rozliczeń międzyokresowych przychodów (konto 84), które zwiększają stopniowo pozostałe przychody operacyjne (konto 76-0), równolegle do dokonywanych odpisów amortyzacyjnych.

Amortyzacja nie jest kosztem podatkowym

Jednocześnie zarówno zarachowane w księgach przychody z tego tytułu, jak i odpisy amortyzacyjne nie są uwzględniane w rachunku dochodu podatkowego. Jak czytamy w interpretacji IS w Katowicach z 16.03.2015 (IBPBI/2/423-1509/14/MS), sam zapis równoległy w księgach rachunkowych, w związku z dokonywaniem odpisu amortyzacyjnego od sfinansowanej przez dotację części nieruchomości w koszty, nie będzie skutkował koniecznością rozpoznania przychodu w spółce na gruncie updop.

Wynika to z tego, że odpisy amortyzacyjne od tej części wartości początkowej składników majątku trwałego, która odpowiada zwróconym podatnikowi (zrefundowanym) wydatkom na ich nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie, nie są – na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 48 updop i art. 23 ust. 1 pkt 45 updof – kosztami uzyskania przychodów.

Korekta kosztów po otrzymaniu dotacji

Z datą otrzymania dotacji (jeżeli nastąpiło to już po wprowadzeniu środka trwałego/wnip do ewidencji i po rozpoczęciu naliczania amortyzacji) powinna nastąpić korekta (zmniejszenie) kosztów podatkowych z tytułu dokonanych wcześniej odpisów amortyzacyjnych. Obecnie, na skutek jednolitego, korzystnego dla podatników orzecznictwa sądowego nie ulega już wątpliwości, że korekty tej nie trzeba dokonywać „wstecz”.

Jak czytamy np. w wyroku NSA z 4.02.2016 (II FSK 3462/13), literalna wykładnia analizowanego przepisu updop [art. 16 ust. 1 pkt 48 updop – przyp. aut.] nie naprowadza na wniosek o konieczności wstecznego odniesienia skutków podatkowych (w zakresie kosztów uzyskania przychodów) dopłaty do środka trwałego, otrzymanej już po rozpoczęciu amortyzacji.

Sąd podkreślił, że do czasu otrzymania dopłaty podatnik w istocie ustalał odpisy amortyzacyjne od wysokości faktycznie poniesionych przez niego wydatków na nabycie (wytworzenie) środka trwałego. Skutki ekonomiczne dopłaty wystąpiły przecież nie od momentu rozpoczęcia amortyzacji nabytego środka trwałego, ale jej otrzymania. Już tylko z tych powodów brak podstaw do wstecznego odnoszenia skutków podatkowych otrzymanej dopłaty na środek trwały, w kontekście wysokości dokonywanych odpisów amortyzacyjnych (identycznie wyroki NSA z 17.01.2017, II FSK 3791/14 i 2.03.2017, II FSK 165/15; tak też najnowsze interpretacje organów podatkowych – np. IS w Warszawie z 4.03.2016, PB6/4510-439/15-2/AZ i Katowicach z 17.02.2017, 2461-IBPB-1-2.4510.1071.2016.3.MS).

W praktyce korekty odpisów amortyzacyjnych (zmniejszenia kosztów) dokonuje się od miesiąca, w którym otrzymano zwrot wydatków poniesionych na nabycie lub wytworzenie środków trwałych (zob. pismo dyrektora KIS z 13.06.2017, 1462-IPPB6.4510.37.2017.2.AG). Po otrzymaniu dotacji należy określić, jaka wartość odpisów dotychczas zaliczonych do kosztów podatkowych powinna być z tych kosztów wyłączona (z racji zwrócenia części wydatków na zakup środka trwałego), a następnie o tę kwotę zmniejszyć koszty bieżące.

Spółka z o.o. w sierpniu 2016 zakupiła i oddała do użytku maszynę za 120 000 zł. W czerwcu 2017 otrzymała dotację w wysokości 40% wartości początkowej, tj. 40 000 zł. Maszyna jest amortyzowana wg stawki 10%.

Łączne odpisy amortyzacyjne od września 2016 do maja 2017 wyniosły 9000 zł (120 000 × 10% × 9/12). W czerwcu 2017 po otrzymaniu dotacji spółka zmniejszyła koszty podatkowe o 40% tej kwoty (3600 zł). Kolejne odpisy amortyzacyjne, począwszy od czerwca 2017 (miesięcznie 1000 zł), są kosztem uzyskania przychodów jedynie w 60%, czyli w kwocie 600 zł.

Sprzedaż środka trwałego częściowo sfinansowanego dotacją

W razie odpłatnego zbycia środka trwałego sfinansowanego w części dotacją kosztem uzyskania przychodu jest różnica między jego wartością początkową a sumą dokonanych odpisów amortyzacyjnych. Na sumę tę składają się zarówno odpisy zaliczone do kosztów uzyskania przychodu, jak i niestanowiące takich kosztów. Jak twierdzą organy podatkowe, niezamortyzowana wartość netto jest w całości kosztem podatkowym, nawet w tej części, która została sfinansowana dotacją (zob. interpretacje indywidualne MF z 11.03.2016, DD9/033/494/BRT/2013/RD-124989 i 14.03.2016, DD9/033/495/BRT/2013/RD-124989).

Także w interpretacji IS w Katowicach z 4.04.2016 (IBPB-1-3/4510-223/16/JKT) czytamy, że przy sprzedaży środka trwałego za koszt podatkowy należy uznać wydatek na jego nabycie stanowiący wartość początkową (niezależnie od źródła jego finansowania) pomniejszony o sumę odpisów amortyzacyjnych (zaliczonych i niezaliczonych do kosztów podatkowych). Bez znaczenia pozostaje fakt, że zakup środka trwałego został sfinansowany dotacją budżetową lub innymi środkami pozabudżetowymi wyłączonymi z przychodów podatkowych (art. 14 ust. 2 pkt 2 updof) albo przychodów zwolnionych od podatku (art. 17 ust. 1 pkt 21 updop).

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Więcej na temat: „Środki trwałe”
Księgi rachunkowe

Oddanie środka trwałego do użytkowania kooperantowi na podstawie umowy toolingu – ujęcie podatkowe i księgowe

Marek Barowicz
Zdarza się, że przedsiębiorcy przekazują własne składniki aktywów do użytkowania innym przedsiębiorcom w ramach zawieranych z kooperantami (np. producentami, podwykonawcami, dostawcami, odbiorcami) odpłatnych umów o współpracę (tzw. umów toolingu).
Przyjrzyjmy się, jakie są tego skutki w podatku dochodowym, VAT i księgach rachunkowych.

Amortyzacja

Limit 10 tys. zł od 2019 także dla ulepszeń starych środków trwałych

Anna Koleśnik
Od 2018 podwyższono graniczną kwotę wydatków na ulepszenia środków trwałych zwiększające ich wartość początkową – z 3,5 do 10 tys. zł. Nowy limit nie objął jednak ulepszeń środków trwałych oddanych do używania we wcześniejszych latach. Obecnie ten błąd naprawiono.

Mocą ustawy z 27.10.2017 o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (DzU poz. 2175), która weszła w życie 1.01.2018, postanowiono, że wydatki na ulepszenia środków trwałych, których wartość nie przekracza 10 tys. zł, mogą być zaliczone bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodów.

W przepisach przejściowych zastrzeżono jednak, że nowy limit stosuje się do składników majątku przyjętych do używania po 31.12.2017. Rozwiązanie to było krytykowane, gdyż przy każdym ulepszeniu trzeba by badać, kiedy ulepszany składnik został przyjęty do używania, i pamiętać o limicie 3,5 tys. zł, o którym w nowych przepisach nie ma już mowy.


Środki trwałe

„Niskocenność” w rachunkowości – praktyczne dylematy

Józef Dudek
Na skutek podniesienia z 3,5 do 10 tys. zł dolnej granicy wartości początkowej składników majątku kwalifikowanych do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych (wnip), podlegających amortyzacji dla celów CIT i PIT, pojawiło się pytanie, czy ten sam limit może być przyjęty także w rachunkowości. Publikujemy kolejny głos w dyskusji na ten temat.

W artykule pt. „Niskocenność” w rachunkowości na tle zmiany dolnej granicy środków trwałych Artur Hołda i Anna Staszel rozpatrzyli różne aspekty podatkowej zmiany dolnej granicy środków trwałych oraz wnip z punktu widzenia rachunkowości. Sprawa nie jest błaha wobec prawie 3-krotnego podniesienia wartości dolnej granicy aktywów trwałych. Autorzy odnieśli „wielkość istotną dla jednostki” do wartości aktywów oraz poziomu kosztów. Wszystko to na tle wymogu uor – rzetelnego i jasnego przedstawienia przez rachunkowość sytuacji majątkowej, finansowej i wyniku finansowego jednostki.

Ze względu na wagę i skutki zajmijmy się raz jeszcze problemem dolnej granicy aktywów, zarówno w celu możliwej gramatycznej i logicznej wykładni zmian przepisów ustaw o podatku dochodowym, jak i wyboru poprawnego, a zarazem praktycznego księgowego rozwiązania problemu.


Podatki i prawo gospodarcze

Odpisy amortyzacyjne a koszty finansowania dłużnego

Edyta Głębicka
Nasza spółka z o.o. rozważa zakup kilku nowych środków trwałych. Ponieważ z bieżących środków finansowych musimy opłacić dostawy, na zakup składników majątku trwałego zapewne zaciągniemy kredyt w banku albo pożyczkę od innego podmiotu. Do tej pory tego rodzaju zakupów dokonywaliśmy z własnych pieniędzy.
Jakie szczególne skutki podatkowe będą się wiązały ze sfinansowaniem inwestycji środkami zewnętrznymi?

CIT – wyłączenie z kosztów podatkowych

Odsetki zwiększające wartość środka trwałego a limit 5% EBITDA dla usług niematerialnych

Przy obliczaniu limitu wydatków na usługi niematerialne, stanowiących koszty uzyskania przychodów na gruncie CIT, w kwocie odsetek nie uwzględnia się odsetek zwiększających wartość inwestycji.

Rachunkowość

Wartość netto zlikwidowanego środka trwałego wchodzącego w skład zbiorczego obiektu inwentarzowego

Jak ustalić wartość netto zlikwidowanego składnika zbiorczego obiektu inwentarzowego, aby go wyksięgować z konta 01 „Środki trwałe” (Ma) na konto 76-1 „Pozostałe koszty operacyjne” (Wn)?

Rachunkowość

Zaliczki na poczet zakupu środków trwałych i innych usług w sprawozdaniu Rb-N

Jak państwowa jednostka budżetowa powinna prezentować zaliczki przekazane kontrahentom na poczet dostaw i usług (np. konferencji, usługi hotelowej), a także zaliczki na poczet zakupu gruntów oraz środków trwałych w budowie w sprawozdaniu Rb-N?

CIT

Jednorazowy odpis niskocennego składnika majątku a limit amortyzacji fabrycznie nowych środków trwałych

Agnieszka Kowalska Artur Kowalski
Spółka z o.o. kupiła w sierpniu i we wrześniu kilka nowych urządzeń (grupa 8 KŚT) o wartości początkowej do 10 tys. zł.
Czy jednorazowe zaliczenie wydatków na ich zakup do kosztów podatkowych spowoduje zmniejszenie limitu jednorazowej amortyzacji fabrycznie nowych środków trwałych (100 tys. zł rocznie)?

Podatki i prawo gospodarcze

Amortyzacja środków trwałych otrzymanych w darowiźnie przed 2018 r.

Artur Kowalski Agnieszka Kowalska
Czy – w związku ze zmianą przepisów updof i ograniczeniem możliwości amortyzacji – darowane środki trwałe wprowadzone do ewidencji przedsiębiorstwa osoby fizycznej przed 2018 r. należy amortyzować jak do tej pory, czy wg nowych zasad?

Nowelizacja PIT

Odpisy od środków trwałych darowanych przed 2018 kosztem bez ograniczeń

Anna Koleśnik
Zmiany, które nastąpiły od 1.01.2018 w zakresie zaliczania do kosztów podatkowych przez podatników PIT amortyzacji otrzymanych w darowiźnie środków trwałych i wnip, nie dotyczą składników majątku przyjętych do używania przed tą datą.

Nowelizacja PIT

Odpisy od środków trwałych nabytych w darowiźnie przed 2018 kosztem bez ograniczeń

Zmiany, które nastąpiły od 1.01.2018 w zakresie zaliczania do kosztów podatkowych przez podatników PIT amortyzacji otrzymanych w darowiźnie środków trwałych i wnip, nie dotyczą składników majątku przyjętych do używania przed tą datą.

Rachunkowość

Amortyzacja środków trwałych o wartości początkowej nieprzekraczającej 10 000 zł

Korzystając ze zmian ustawy o podatku dochodowym, chcielibyśmy zastosować poniższe rozwiązanie do środków trwałych, których wartość początkowa nie przekracza 10 000 zł. Środki trwałe o wartości początkowej do 3500 zł byłyby jednorazowo odpisywane w koszty. Natomiast te o wartości pomiędzy 3500 a 10 000 zł byłyby objęte ewidencją środków trwałych i podlegałyby amortyzacji, ale przyspieszonej (stawki z wykazu pomnożone przez współczynnik 2). Nie chcielibyśmy dokonywać jednorazowych odpisów, gdyż miałoby to negatywny wpływ na sytuację finansową naszej jednostki. Naszym zdaniem zaproponowane rozwiązanie zapewni rzetelny i jasny obraz sytuacji finansowej i majątkowej jednostki oraz jej wyniku finansowego.
Czy jest to prawidłowe w świetle uor? Czy będzie honorowane podatkowo?

Rachunkowość

Czy koszty przetargu zwiększają wartość początkową środka trwałego

Czy wynagrodzenie (faktura) specjalizowanej jednostki, która w naszym imieniu przeprowadziła postępowanie przetargowe na budowę obiektu, zwiększa wartość początkową środków trwałych wchodzących w skład tego obiektu? Ani uor, ani KSR 11 Środki trwałe nic nie mówią o przetargach.

Rachunkowość

Wartość początkowa środków trwałych otrzymanych nieodpłatnie przez państwową jednostkę budżetową

W myśl § 38 ust. 1 rozporządzenia RM w sprawie szczegółowego sposobu gospodarowania niektórymi składnikami majątku Skarbu Państwa[1] państwowa jednostka budżetowa (dalej pjb) może nieodpłatnie przekazać innej pjb lub jednostce samorządu terytorialnego (dalej jst) rzeczowe składniki majątku ruchomego.
W jakiej wartości jednostki te powinny przyjąć te składniki? Czy w wartości, w jakiej figurowały u przekazującego, wynikającej z dowodu PT, czy też w wartości rynkowej?
Na podstawie § 39 ust. 2 rozporządzenia z 4.04.2017 r. pjb może także darować składniki majątkowe.
W jakiej wartości jednostka otrzymująca darowiznę przyjmuje je do ksiąg?
W jakiej wartości pjb powinna przyjąć i ująć w ewidencji księgowej środki trwałe otrzymane nieodpłatnie od samorządowej jednostki budżetowej: na podstawie dowodu PT, w którym podano wartość brutto i dotychczasowe umorzenie środka trwałego wynikające z ksiąg rachunkowych jednostki przekazującej, czy na podstawie umowy darowizny?

Rachunkowość

Wycena ulepszenia

Jesteśmy czynnym podatnikiem VAT. Zmodernizowaliśmy budynek mieszkalny.
W jakiej wartości należy wprowadzić do ewidencji środków trwałych modernizację – w wartości netto czy brutto?

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....