Definicja przychodu należnego w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych – wątpliwości praktyczne (2)

Jarosław Sekita doradca podatkowy w Meritum Doradcy Podatkowi sp. z o.o.
Ustalenie momentu powstania przychodu z działalności gospodarczej rodzi liczne problemy. Wynikają one z ogólnikowości przepisów updop[1], a potęgowane są sprzecznymi tezami interpretacji organów podatkowych i wyrokami sądów administracyjnych. Wady regulacji updop widoczne są zwłaszcza na tle przepisów ustawy o VAT[2].

[1] Ustawa z 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (DzU z 2014 r. poz. 851 ze zm.).

[2] Ustawa z 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (DzU z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.).

[3] Te przesłanki powstania przychodu należnego zostały omówione w poprzedniej części artykułu, opublikowanej w „Rachunkowości” nr 11/2014.

[4] Ustawa z 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (DzU z 2014 r. poz. 851 ze zm.).

Kolejną – po wydaniu rzeczy, wykonaniu (w tym częściowym) usługi i wystawieniu faktury[3] – przesłanką powstania przychodu należnego z działalności gospodarczej jest „uregulowanie należności”. Wzbudza ona najwięcej kontrowersji, które wynikają z wieloznaczności treści art. 12 ust. 3a updop[4], oraz sprzeczności proponowanych w praktyce sposobów jego interpretacji z zasadą wyłączenia od opodatkowania tzw. przychodów przyszłych okresów.

Przepisy podatkowe nie definiują pojęcia „uregulowanie należności”. W mojej ocenie powinno być ono rozumiane w sposób potoczny: jako zapłata lub spełnienie w inny sposób (np. przez potrącenie) obowiązku świadczenia pieniężnego. Nie daje to jednak odpowiedzi na pytanie o cel i skutek umieszczenia tego zapisu w art. 12 ust. 3a updop.

Pierwsza wątpliwość wynika z treści art. 12 ust. 3e updop, zgodnie z którym: W przypadku otrzymania przychodu, o którym mowa w ust. 3, do którego nie stosuje się ust. 3a, 3c i 3d, za datę powstania przychodu uznaje się dzień otrzymania zapłaty.

  • IS – izba skarbowa
  • WSA – wojewódzki sąd administracyjny
  • NSA – Naczelny Sąd Administracyjny
  • updop – ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
  • ustawa o VAT – ustawa o podatku od towarów i usług

Oba przepisy – ust. 3a i 3e – odnoszą się do tego samego zdarzenia: faktycznego otrzymania przychodu pieniężnego, choć jeden mówi o „uregulowaniu należności”, a drugi o „otrzymaniu zapłaty”. Różnica dotyczy źródła dochodzenia zapłaty. Jeżeli zapłata wynika ze zdarzeń wymienionych w art. 12 ust. 3a (zbycie rzeczy lub prawa, wykonanie usługi), przychód podlega ocenie w kontekście m.in. „uregulowania należności”. Jeżeli zaś, mimo związku z działalnością gospodarczą, wynika z innych zdarzeń (uzyskane odszkodowania, kary umowne, dotacje, nagrody i in.), podlega opodatkowaniu jako przychód kasowy w rozumieniu art. 12 ust. 3e updop.

[5] Określenie momentu „uregulowania należności” może być istotne, nawet gdy wydanie towaru (wykonanie usługi) nastąpi w tym samym okresie rozliczeniowym co „uregulowanie”, bo w przypadku płatności w walucie obcej dzień uzyskania przychodu należnego ma znaczenie dla zastosowania właściwego kursu walut.

„Uregulowanie należności” jako samodzielna przesłanka powstania przychodu może być odniesiona jedynie do faktu zapłacenia ceny, niezależnie od stanu wykonania umowy (dostawy towarów, wykonywania usługi) rodzącej prawo do zapłaty. Ponieważ wydanie towaru oraz wykonanie usługi (w tym wykonanie częściowe) rodzą samoistnie przychód należny, aby uzasadnić cel istnienia dodatkowej przesłanki uzyskania przychodu, trzeba uznać, że „uregulowanie należności” rodzi przychód należny tylko, jeżeli dojdzie do niego przed wydaniem towaru/wykonaniem (w tym częściowym) usługi[5].

Wyświetlono 10% treści artykułu

w sprzedaży

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....