Czy składnik roczny pensji wypłacony po ustaleniu prawa do zasiłku uwzględnia się w podstawie jego wymiaru

Renata Tonder

Z powodu przejściowych kłopotów finansowych firmy dopiero we wrześniu 2019 pracownikom została wypłacona nagroda roczna za 2018. Jej wypłata następowała zawsze najpóźniej do końca stycznia danego roku za rok poprzedni.
Jakie są tego konsekwencje dla obliczania podstawy wymiaru zasiłków pracowników?

W przypadku gdy składniki roczne nie zostały wypłacone do czasu ostatecznego sporządzenia listy wypłat zasiłków, do podstawy wymiaru należy przyjąć składniki wypłacone za okres poprzedni. Skoro zatem nagroda roczna za 2018 została wypłacona dopiero we wrześniu 2019, to do podstawy wymiaru zasiłków przysługujących:

  • ustawa zasiłkowa – ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
  • do września 2019 – należało przyjmować nagrodę roczną za 2017,
  • od października 2019 – należy przyjmować nagrodę roczną za 2018.

Podstawę wymiaru wynagrodzenia za czas choroby i zasiłków stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone pracownikowi za okres 12 mies. poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy. Jeżeli pracownik przed powstaniem niezdolności do pracy jest zatrudniony krócej niż 12 mies., to podstawę wymiaru stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie za pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia (art. 36 ust. 1 i 2 ustawy zasiłkowej).

W podstawie wymiaru uwzględnia się również inne składniki wynagrodzenia (np. premie, dodatki, nagrody) z wyjątkiem tych, do których zgodnie z obowiązującymi u pracodawcy przepisami płacowymi albo umowami o pracę (u pracodawców niemających obowiązku tworzenia regulaminów wynagradzania) pracownicy zachowują prawo za okres pobierania zasiłku (art. 41 ust. 1 ustawy zasiłkowej).

Składnikiem uwzględnianym w podstawie wymiaru wynagrodzenia za czas choroby i zasiłków jest zatem także nagroda roczna, pod warunkiem że zapis o niezachowywaniu prawa do tego składnika wynagrodzenia znajduje się w przepisach płacowych pracodawcy.

Premie, nagrody oraz inne składniki wynagrodzenia przysługujące za okresy roczne, do których pracownik nie zachowuje prawa w okresie pobierania zasiłków, uwzględnia się w podstawie wymiaru zasiłków w wysokości stanowiącej 1/12 kwoty wypłaconej za rok poprzedzający miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy (art. 42 ust. 3 ustawy zasiłkowej).

Pracownica zatrudniona od 4 lat była niezdolna do pracy z powodu choroby w marcu 2019 i była to jej pierwsza niezdolność do pracy w tym roku kalendarzowym. Podstawę wymiaru przysługującego jej wynagrodzenia za czas choroby stanowiło przeciętne miesięczne wynagrodzenie za okres od marca 2018 do lutego 2019. W styczniu 2019 otrzymała również nagrodę roczną za 2018 – 4000 zł brutto. Pracownica otrzymuje przychód w stałej miesięcznej wysokości 4000 zł. Do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia należało doliczyć 1/12 nagrody rocznej za 2018. Podstawa wymiaru wynagrodzenia za czas choroby wynosiła 3739,23 zł.

  • Obliczenie wynagrodzenia za okres od marca 2018 do lutego 2019:

4000 zł × 12 mies. = 48 000 zł,

48 000 zł × 13,71% = 6580,80 zł,

48 000 zł – 6580,80 zł = 41 419,20 zł,

41 419,20 zł : 12 mies. = 3451,60 zł.

  • Obliczenie uwzględnianej części nagrody rocznej za 2018:

4000 zł × 13,71% = 548,40 zł,

4000 zł – 548,40 zł = 3451,60 zł,

3451,60 zł : 12 mies. = 287,63 zł.

  • Obliczenie podstawy wymiaru:

3451,60 zł + 287,63 zł = 3739,23 zł.

Jeżeli pracownik nie był zatrudniony u pracodawcy przez cały rok poprzedzający powstanie niezdolności do pracy, premie i inne składniki za okresy roczne powinny być uwzględnione proporcjonalnie do liczby pełnych kalendarzowych miesięcy zatrudnienia w tym roku, z którego składnik roczny podlega uwzględnieniu w podstawie wymiaru zasiłku (pkt 295 „Komentarza ZUS z dnia 17.04.2019 do ustawy zasiłkowej”, dalej Komentarz ZUS).

Pracownik zatrudniony od 10.09.2018 sprawował opiekę nad chorą żoną w sierpniu 2019. Oprócz wynagrodzenia miesięcznego ma prawo również do nagrody rocznej, do której nie zachowuje prawa za okresy pobierania wynagrodzenia za czas choroby i zasiłków, zatem jest ona uwzględniana w podstawie wymiaru tych świadczeń. Za 2018 nagroda roczna została wypłacona w styczniu 2019. Podstawę wymiaru zasiłku opiekuńczego przysługującego pracownikowi w sierpniu 2019 stanowiło przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres od października 2018 do lipca 2019, do którego należało doliczyć 1/3 nagrody rocznej za 2018 (proporcjonalnie do pełnych kalendarzowych miesięcy zatrudnienia w 2018).

Jeżeli składniki wynagrodzenia uwzględniane w podstawie wymiaru zasiłku przysługują, lecz nie zostały wypłacone do czasu ostatecznego sporządzenia listy wypłat zasiłków chorobowych, do podstawy wymiaru zasiłku przyjmuje się te składniki w wysokości wypłaconej za poprzednie okresy (art. 42 ust. 5 ustawy zasiłkowej).

Wypłata premii i innych składników wynagrodzenia po ustaleniu podstawy wymiaru zasiłków nie powoduje wówczas ponownego ustalenia tej podstawy.

Pracownica urodziła dziecko we wrześniu 2019. Oprócz wynagrodzenia ma również prawo do nagrody rocznej, do której zgodnie z regulaminem wynagradzania pracownicy nie zachowują prawa za okresy pobierania wynagrodzenia za czas choroby i zasiłków z ubezpieczenia chorobowego, w związku z czym należy ją uwzględniać w podstawie wymiaru tych świadczeń. Do czasu ustalenia podstawy wymiaru przysługującego jej zasiłku macierzyńskiego nagroda roczna za 2018 nie została jeszcze wypłacona. Podstawę wymiaru tego zasiłku stanowi zatem przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres od września 2018 do sierpnia 2019 oraz doliczona 1/12 nagrody rocznej wypłaconej w styczniu 2018 za rok 2017. Wypłata nagrody rocznej za 2018 w październiku 2019 nie ma wpływu na ustaloną podstawę wymiaru zasiłku i nie powoduje konieczności jej przeliczenia, bez względu na jej wysokość.

Jeżeli nagroda roczna nie została wypłacona również za okresy poprzednie, podstawę wymiaru zasiłku ustala się bez tego składnika, a po jego wypłaceniu podstawę wymiaru zasiłku przelicza się, uwzględniając ten składnik oraz wyrównuje wysokość zasiłku.

Pracownica zatrudniona od 1.12.2017 była niezdolna do pracy w sierpniu 2019. Oprócz wynagrodzenia ma prawo do nagrody rocznej, jednak za 2018 składnik ten do czasu jej zachorowania nie został jeszcze wypłacony. Pracownica, ze względu na krótki okres zatrudnienia, nie spełniała warunków do przyznania nagrody rocznej za 2017. Podstawę wymiaru wynagrodzenia za czas choroby przysługującego jej w sierpniu 2019 stanowiło zatem tylko przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres od sierpnia 2018 do lipca 2019. Jeżeli w późniejszym okresie, np. we wrześniu albo w następnych miesiącach, pracownicy zostałaby wypłacona nagroda roczna za 2018, to podstawę wymiaru wynagrodzenia za czas choroby należałoby przeliczyć z jej uwzględnieniem i wyrównać to wynagrodzenie (pkt 301 Komentarza ZUS).

Odnosząc się do sytuacji opisanej w pytaniu, dla zasiłków przysługujących w 2019:

  • do września włącznie – do podstawy wymiaru należało przyjmować nagrodę roczną wypłaconą za 2017 i nie przeliczać podstawy po wypłacie nagrody rocznej we wrześniu 2019 za 2018,
  • od października 2019 – do podstawy wymiaru należy wliczać nagrodę roczną wypłaconą we wrześniu 2019 za 2018.
Więcej na temat: „Zasiłki dla pracowników”

Prawo do zasiłku opiekuńczego, gdy rodzice dziecka do 8 lat pracują w systemie zmianowym

Renata Tonder
Pracownica sprawowała opiekę nad zdrowym 6-letnim synem przez 9 dni w listopadzie 2019. Jego ojciec nie mógł się nim zajmować, gdyż w tym czasie był w szpitalu. Opiekę nad dzieckiem rodzice sprawują zamiennie, pracując w systemie pracy zmianowej, na różnych zmianach.
Czy w tym przypadku pracownica ma prawo do zasiłku opiekuńczego nad zdrowym synem?

Zasiłki

Okres wyczekiwania na wynagrodzenie chorobowe

Renata Tonder
Pracownik w wieku 22 lat, zatrudniony od 1.09.2019, jest na zwolnieniu lekarskim od 25.09.2019 do 14.10.2019. W chwili powstania niezdolności do pracy z powodu choroby nie miał 30-dniowego okresu ubezpieczenia chorobowego.
Od kiedy należy mu wypłacić wynagrodzenie z tytułu choroby i jak liczyć limit wypłaty tego wynagrodzenia w 2019?

Pracownik, jako ubezpieczony podlegający ubezpieczeniu chorobowemu obowiązkowo, nabywa prawo do zasiłku chorobowego po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy zasiłkowej). Okres pierwszych 30 dni trwania tego ubezpieczenia, w którym pracownik nie ma prawa do zasiłku chorobowego, nazywa się okresem wyczekiwania. Zasadę dotyczącą tego okresu stosuje się także do wynagrodzenia za czas choroby (art. 92 Kp).


Zasiłki

Uwzględnianie w podstawie wymiaru zasiłku składników wynagrodzenia z przesuniętym terminem płatności

Renata Tonder
Oprócz wynagrodzenia zasadniczego pracownik otrzymuje również premię miesięczną, która zgodnie z regulaminem premiowania przysługuje jedynie za czas efektywnie przepracowany. Wynagrodzenie jest mu wypłacane za dany miesiąc do końca tego miesiąca, natomiast premia – do 10. dnia następnego miesiąca po miesiącu, za który przysługuje.
Jak prawidłowo wliczać ją do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego?

Ustalając podstawę wymiaru zasiłku, premię miesięczną należy doliczać do wynagrodzenia za miesiąc, za który przysługuje, bez względu na datę jej wypłaty.

W podstawie wymiaru zasiłku chorobowego uwzględnia się przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone pracownikowi za 12 mies. poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy (art. 36 ust. 1 ustawy zasiłkowej). Wynagrodzenie pracownika to jego przychód stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, pomniejszony o kwotę potrąconych składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe, finansowanych z jego środków, wynoszących w sumie 13,71% podstawy wymiaru składek (art. 3 pkt 3 ustawy zasiłkowej).


Zasiłki

Uzupełnienie wynagrodzenia przyjmowanego do podstawy wymiaru zasiłków w razie nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy

Renata Tonder
Pracownik zatrudniony od 3 lat we wrześniu 2019 sprawował opiekę nad chorą żoną. Otrzymuje wynagrodzenie zmienne. W maju 2019 miał obowiązek przepracować 21 dni, a przepracował 18, bo przez 2 dni był na urlopie wypoczynkowym, a 1 dzień miał nieobecność nieusprawiedliwioną. Jego przychód z tytułu zatrudnienia za maj 2019 łącznie z wynagrodzeniem za urlop wypoczynkowy wyniósł 2648 zł.
W jakiej kwocie należało przyjąć wynagrodzenie za maj 2019 w podstawie wymiaru zasiłku opiekuńczego przysługującego pracownikowi we wrześniu 2019?

Wynagrodzenie za maj 2019 należy uzupełnić do kwoty, którą pracownik otrzymałby, gdyby przepracował pełny miesiąc, z pomniejszeniem o wynagrodzenie za dzień nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy.


Zasiłki

Okres wyczekiwania na prawo do wynagrodzenia chorobowego w przypadku pracownika na dwóch etatach

Renata Tonder
Czy pracownikowi zatrudnionemu w spółce na umowę o pracę od 8.07.2019 słusznie wypłacono wynagrodzenie za czas choroby za okres od 22.07.2019 do 31.07.2019, jeżeli jest on zatrudniony jednocześnie w drugim zakładzie pracy i korzysta tam z urlopu bezpłatnego w 2019? Czy z tytułu zatrudnienia w spółce należało zastosować okres wyczekiwania?

Chory członek zarządu nie powinien pracować, nawet nieodpłatnie, bo traci prawo do zasiłku

Magdalena Januszewska
Nieodpłatne wykonywanie czynności członka zarządu spółdzielni w czasie zasiłku chorobowego należnego z tytułu zatrudnienia to wykonywanie „pracy zarobkowej”, co oznacza utratę prawa do zasiłku.

Czy okres pobierania zasiłku opiekuńczego jest wliczany do okresu zasiłkowego

Renata Tonder
Pracownica sprawowała opiekę nad chorym dzieckiem od 12.08.2019 do 23.08.2019 (12 dni). Do 11 sierpnia pobierała wynagrodzenie za czas choroby i zasiłek chorobowy nieprzerwanie od 1.03.2019 (164 dni).
Czy okres pobierania zasiłku opiekuńczego wlicza się do 182-dniowego okresu zasiłkowego?

Zasiłki

Podstawa wymiaru zasiłku chorobowego, gdy pracownik przebywał wcześniej na urlopie wychowawczym

Renata Tonder
Nasza pracownica chorowała w lipcu 2019. W okresie 12 mies. poprzedzających chorobę przebywała na urlopie bezpłatnym przez 5 mies.
Czy w tym przypadku przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego należało przyjąć wynagrodzenie określone w umowie o pracę, czy średnią z ostatnich 12 mies.? Jak podzielić sumę wynagrodzenia (przez 12 czy przez 7 – z uwagi na korzystanie z urlopu bezpłatnego)?

Zasiłki

Czy emeryt-zleceniobiorca ma prawo do zasiłku chorobowego

Renata Tonder
10.06.2019 zatrudniliśmy na umowę zlecenia emeryta. Z tytułu zatrudnienia w naszej firmie przystąpił do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i chorował od 8 do 12 lipca 2019.
Czy powinniśmy mu wypłacić zasiłek chorobowy?

Zasiłki

Podstawa wymiaru wynagrodzenia chorobowego pracownika zatrudnionego również na umowy zlecenia

Renata Tonder
Z pracownicą zatrudnioną od 3 lat zawieramy dodatkowo umowy zlecenia na określony czas. Umowy takie były zawierane od 1.01.2018 do 31.03.2018 (600 zł), od 1.09.2018 do 31.10.2018 (400 zł), od 1.01.2019 do 28.02.2019 (500 zł) oraz od 1.04.2019 do 30.06.2019 (750 zł). Pracownica choruje w lipcu 2019.
W jaki sposób w podstawie wymiaru przysługującego jej wynagrodzenia za czas choroby uwzględnić wynagrodzenie z umowy zlecenia?

Zasiłki

Zasiłek opiekuńczy na dziecko w szpitalu

Renata Tonder
Wpłynęło do nas zwolnienie lekarskie pracownicy w związku opieką nad dzieckiem. Jest wystawione przez szpital (dziecko było w szpitalu, a pracownica tam się nim opiekowała). Kilka lat temu kontrola z ZUS zakwestionowała nam wypłatę zasiłku opiekuńczego w podobnym przypadku, argumentując, że 4-letnie dziecko ma w szpitalu zapewnioną opiekę, więc matce nie należał się zasiłek opiekuńczy. Obecne zwolnienie jest na dziecko w wieku 1,5 roku.
Czy matce dziecka do 2 lat należy się zasiłek opiekuńczy z powodu opieki nad nim w szpitalu?

Praca, świadczenia i ubezpieczenia

Przedawnioną odprawę emerytalną wypłaca nowy pracodawca

Renata Majewska
Emeryt, zatrudniony w naszej spółce od 2008 r. na umowę o pracę, zapowiedział odejście z pracy w lipcu 2019 r. na mocy porozumienia stron, w związku z przejściem na emeryturę. Poinformował, że w 2000 r. stracił posadę na skutek likwidacji zakładu pracy, potem przez pół roku chorował i następnie od 2001 r. pobierał emeryturę bez względu na wiek, z tytułu opieki nad dzieckiem specjalnej troski. Zapowiedział, że będzie się u nas starał o odprawę emerytalną, bo wcześniej jej nie otrzymał.
Czy spółka ma obowiązek wypłacić odprawę, skoro rozpoczął u nas pracę już jako emeryt? Czy nie powinien się o nią ubiegać u poprzedniego pracodawcy, który go zwolnił w 2000 r.? Co z zasadą jednorazowości odprawy?

Pracownik, który nabył prawo do odprawy emerytalnej w poprzednim miejscu pracy, ale jej nie dostał, i prawo to uległo przedawnieniu, może się ubiegać o wypłatę świadczenia u kolejnego pracodawcy, przechodząc na emeryturę w powszechnym wieku emerytalnym.

Pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy lub do emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na jedno z tych świadczeń, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości miesięcznego wynagrodzenia. Jeśli już wcześniej ją uzyskał, nie może ponownie nabyć do niej prawa (art. 921 Kp).


Księgi rachunkowe

Zasiłek chorobowy wypłacany przez pracodawcę – rozliczenie PIT i ujęcie w księgach rachunkowych

Marek Barowicz
Na 30.11.2018 stan zatrudnienia w spółce z o.o. przekroczył 20 pracowników, więc w 2019 stała się ona płatnikiem zasiłków z ubezpieczenia społecznego. W maju spółka będzie po raz pierwszy wypłacać zasiłek chorobowy w związku z długotrwałą chorobą jednego z zatrudnionych.
Jakie obowiązki ciążą na niej jako płatniku i jak ujmować wypłaty zasiłków w księgach rachunkowych?

Na 30.11.2018 stan zatrudnienia w spółce z o.o. przekroczył 20 pracowników, więc w 2019 stała się ona płatnikiem zasiłków z ubezpieczenia społecznego. W maju spółka będzie po raz pierwszy wypłacać zasiłek chorobowy w związku z długotrwałą chorobą jednego z zatrudnionych.

Jakie obowiązki ciążą na niej jako płatniku i jak ujmować wypłaty zasiłków w księgach rachunkowych?

Podstawę wymiaru zasiłków przysługujących pracownikowi stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za 12 mies. kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy (art. 36 ust. 1 oraz art. 47 ustawy zasiłkowej).

Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego, wypłacanych z ubezpieczenia wypadkowego, stanowi kwota będąca podstawą wymiaru składek na to ubezpieczenie (art. 9 ust. 2 ustawy wypadkowej).


Zasiłki

Zasiłek opiekuńczy – jak liczyć limity

Krzysztof Tandecki
Licznik dni, za które przysługuje prawo do zasiłku opiekuńczego, zaczyna biec na nowo od stycznia każdego roku. Obecnie jest on inny w przypadku rodziców dzieci niepełnosprawnych.

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....