Czasowa zmiana miejsca pracy niepełnosprawnego – tylko za jego zgodą

Renata Majewska Biuro Kadr i Płac

Z powodu epidemii koronawirusa przedsiębiorca chce – na podstawie art. 42 § 4 Kp – czasowo powierzyć inne obowiązki pracownikowi z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Po zmianie swoje zadania wykonywałby on w tej samej miejscowości, ale pod innym adresem niż określony w umowie o pracę.
Czy zgodnie z przywołanym przepisem wystarczy wydać mu polecenie, czy jednak należy uzyskać jego zgodę?

Nie można szybko przenieść niepełnosprawnego do innego miejsca pracy, choćby przejściowo, w trybie polecenia pracodawcy. Do tego potrzebna jest pisemna akceptacja pracownika, a więc zmiana angażu na mocy porozumienia stron (aneks) albo wypowiedzenia zmieniającego.

  • Kp – Kodeks pracy
  • SA – Sąd Apelacyjny
  • SN – Sąd Najwyższy

Pracodawca ma prawo powierzyć – z pominięciem procedury wypowiedzenia zmieniającego – inną pracę niż umówiona w przypadkach uzasadnionych swoimi potrzebami, na okres nieprzekraczający 3 mies. w roku kalendarzowym, jeżeli nie powoduje to obniżenia wynagrodzenia i odpowiada kwalifikacjom pracownika (art. 42 § 4 Kp).

Odbywa się to na podstawie nakazu pracodawcy, któremu pracownik, co do zasady, musi się podporządkować (wyrok SA w Katowicach z 5.07.2018, III APa 22/18). Wskazane rozwiązanie stanowi wyjątek od generalnej zasady, że modyfikacja warunków pracy i/lub płacy następuje w formie pisemnej i wymaga zgody pracownika (za porozumieniem zmieniającym bądź za wypowiedzeniem zmieniającym). Dlatego pracodawca powinien sięgać po nie w wyjątkowych sytuacjach i ostrożnie, a przede wszystkim stosować się do zakazu wykładni rozszerzającej (powołane orzeczenie SA).

Aby dokonać wskazanej zmiany rodzaju świadczonej pracy, pracodawca musi spełnić łącznie następujące przesłanki:

  • kierować się swoimi uzasadnionymi potrzebami,
  • zlecić wykonywanie innej pracy niż wskazana w umowie o pracę; nie wystarczy tylko korekta nazwy stanowiska pracy, zatrudniony ma rzeczywiście realizować zadania odmienne od poprzednich,
  • pilnować maksymalnego okresu przejściowego przeniesienia (3 mies. w roku kalendarzowym); dopuszczalne jest wydłużenie tego limitu na przełomie roku do 6 mies.,
  • zachować przynajmniej dotychczasowe wynagrodzenie,
  • powierzyć pracownikowi inną pracę odpowiadającą kwalifikacjom, a więc taką, która nie jest ani ponad jego kwalifikacje, ani poniżej nich.

Bez wątpienia szerzącą się pandemię można uznać za usprawiedliwioną przyczynę przeniesienia zatrudnionego do innej pracy, jednak najwyżej na 3 mies. w roku kalendarzowym. W pytaniu brakuje szczegółów, ale można sobie wyobrazić, że przedsiębiorca świadczący usługi gastronomiczne w kilku punktach miasta w obliczu zagrożenia epidemicznego przenosi pracowników do tych punktów, w których znacznie wzrosła sprzedaż „na wynos”.

Kwestia, czy w ramach takiego czasowego oddelegowania pracownika, bez wręczenia mu wypowiedzenia zmieniającego, można zmienić miejsce pracy, wzbudza kontrowersje.

Początkowo sądy negowały taką możliwość. Odmowę argumentowały tym, że miejsce pracy jest istotnym elementem umowy o pracę, którego modyfikacja wymaga formy pisemnej (porozumienia zmieniającego lub wypowiedzenia warunków pracy). Z czasem złagodziły stanowisko.

Już w wyroku z 8.08.1979 (I PR 55/79) SN stwierdził, że uzasadnione potrzeby zakładu pracy oznacza uzasadnione potrzeby zakładu pracy jako całości, a nie tylko jednostki (komórki) organizacyjnej zakładu pracy, do pracy w której pracownik został skierowany. Jednak przełom przyniosło orzeczenie z 16.02.1995 (I PRN 122/94), w którym SN nie zakwestionował możliwości zmiany miejsca pracy w trybie art. 42 § 4 Kp, a więc na podstawie polecenia pracodawcy (bez potrzeby wyrażenia zgody przez zatrudnionego).

Obecnie zatem uznaje się, że na mocy art. 42 § 4 Kp można pracownika przenieść nie tylko do innej pracy niż umówiona, ale również do innego miejsca pracy. W przypadku niektórych grup pracowników należy jednak zachować ostrożność ze stosowaniem tego rozwiązania. Przykładowo: ciężarnych oraz opiekujących się dzieckiem do 4. roku życia nie można, bez ich zgody, delegować poza stałe miejsce pracy.

Ponadto, moim zdaniem, w tym trybie nie wolno przenieść pracowników niepełnosprawnych, zwłaszcza w stopniu umiarkowanym lub w znacznym oraz ze schorzeniem ruchowym, dla których dojazd do nowego miejsca pracy może okazać się problemem.

Takiego zakazu nie odnajdziemy w ustawie z 27.08.1997 o zatrudnianiu i rehabilitacji osób niepełnosprawnych (DzU z 2020 poz. 426). Zabrania ona jedynie angażowania niepełnosprawnych w godzinach nadliczbowych i porze nocnej, z wyjątkiem zajmujących się pilnowaniem (pod warunkiem wyrażenia – na ich wniosek – zgody lekarza przeprowadzającego badania profilaktyczne lub – w razie jej braku – sprawującego opiekę nad tą osobą, art. 15 ust. 3 i art. 16). Mimo tego jest to grupa objęta szczególną ochroną prawa (zwłaszcza przepisów bhp) i miejsce świadczenia pracy bez wątpienia stanowi dla tych osób istotny element umowy o pracę. Przykładowo: niepełnosprawny ruchowo zatrudnił się w danym punkcie, bo mieszkał blisko, natomiast dojazd do innego, oddalonego miejsca pracy stwarza problem. Skoro tak, to modyfikacja miejsca pracy wymaga pisemnej zgody pracownika i powinna nastąpić za porozumieniem bądź wypowiedzeniem zmieniającym.

Nie bez znaczenia jest tu ograniczenie z art. 23a powołanej ustawy, zgodnie z którym zakład pracy jest zobowiązany zapewnić niepełnosprawnemu pracownikowi niezbędne usprawnienia (np. konieczne w konkretnej sytuacji dostosowanie do szczególnych potrzeb wynikających z niepełnosprawności), o ile nie spowoduje to nieproporcjonalnie wysokich obciążeń. Pracodawca powinien o tym pamiętać, przenosząc niepełnosprawnego do innego miejsca pracy.

Zobacz tematy:

Temat: „Koronawirus”
Koronawirus

Antykryzysowe zwolnienie od składek ZUS należnych za pracowników a koszty uzyskania przychodów

Anna Koleśnik
Jak po uzyskaniu zwolnienia z ZUS – w ramach tarczy antykryzysowej – rozliczyć w kosztach podatkowych wynagrodzenie brutto za miesiące objęte zwolnieniem oraz składki ZUS, które powinien opłacić pracodawca? Czy stanowią one koszty uzyskania przychodów, tak jak dotychczas?
Nieopłacone do ZUS składki na ubezpieczenia społeczne za pracowników i zleceniobiorców, a także członków rad nadzorczych (RN) spółek w części finansowanej przez płatnika składek nie są kosztami uzyskania przychodów. Natomiast wynagrodzenie brutto stanowi taki koszt – także, jak się wydaje, w części odpowiadającej składkom ZUS i składce zdrowotnej, które finansuje pracownik.

Koronawirus

Zasiłki opiekuńcze i wynagrodzenie przestojowe za czas niewykonywania pracy z powodu epidemii koronawirusa – zmiany wprowadzone w ramach tarczy antykryzysowej

Izabela Nowacka
Opisujemy zasady przyznawania świadczeń z ubezpieczenia społecznego pracownikom, którzy zostali w domach, aby opiekować się młodszymi dziećmi w okresie zamknięcia placówek oświatowych czy też w czasie kwarantanny, a także zasady obliczania wynagrodzenia za okres niewykonywania pracy z powodu zamknięcia zakładu pracy oraz udzielania pomocy państwa w razie przestoju ekonomicznego lub obniżonego wymiaru czasu pracy.

Od 12.03.2020 r. z powodu zagrożenia koronawirusem zostały zawieszone zajęcia w szkołach, przedszkolach, żłobkach, początkowo na 2 tyg. – do 25 marca, a następnie okres ten przedłużono do 10 kwietnia. Zamknięcie tych placówek oznacza dla pracowników rodziców konieczność zorganizowania opieki młodszym dzieciom, które zostają w domu.


Koronawirus

Badania wstępne i okresowe w czasie pandemii

Krzysztof Tandecki
Jeżeli pracownikowi skończy się ważność badań profilaktycznych, może je wykonać, gdy minie zagrożenie epidemiologiczne. Bez badań wstępnych i kontrolnych nadal nie wolno dopuścić do pracy, ale łatwiej je przeprowadzić.

Ustawa z 31.03.2020 o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 568) wprowadza na czas stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii kilka rozwiązań związanych z badaniami profilaktycznymi pracowników.


Koronawirus

Zmiany w przepisach podatkowych wprowadzone w związku z epidemią koronawirusa

Robert Woźniacki
W ramach tzw. tarczy antykryzysowej weszły w życie liczne zmiany m.in. w ustawach o podatku dochodowym i ustawie o VAT, a także w Ordynacji podatkowej w zakresie procedury i sporów z fiskusem.

Wprowadza je obowiązująca od 31.03.2020 r. ustawa z tego samego dnia, którą zmieniono ustawę z 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (dalej specustawa).


Koronawirus

ZUS odroczy składki bez dodatkowych opłat

Krzysztof Tandecki
Przedsiębiorcy, których koronawirus wpędził w kłopoty finansowe, mogą się starać o odroczenie składek albo rozłożenie ich na raty bez naliczania opłaty prolongacyjnej. Dotyczy to tylko składek należnych od stycznia 2020.

Innym rodzajem pomocy jest umorzenie składek, ale nie wszyscy spełniają warunki do tej ulgi.

Ustawa z 31.03.2020 o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 568) uprawnia płatników składek, którzy z powodu rozprzestrzeniania się koronawirusa mają problem z uregulowaniem składek, do ubiegania się o ich odroczenie albo rozłożenie na raty na korzystnych zasadach. ZUS nie będzie bowiem naliczał przy umowach o te ulgi opłaty prolongacyjnej. To opłata doliczana zamiast odsetek w wysokości 50% stawki odsetek za zwłokę obowiązującej w dniu podpisania z ZUS umowy o odroczenie lub układu ratalnego.


Koronawirus

Antykryzysowe dopłaty do pensji zatrudnionych

Renata Majewska
Przedsiębiorcy, którzy z powodu COVID-19 mierzą się ze spadkiem obrotów, mogą uzyskać z FGŚP i FP dofinansowanie do wynagrodzeń wypłacanych pracownikom.

Przewiduje je jedna z pozycji rządowej tarczy antykryzysowej – ustawa z 31.03.2020 o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 568; większość jej przepisów weszła w życie z dniem ogłoszenia, czyli 31.03.2020).


Koronawirus

Jak w dobie pandemii sporządzać listę płac

Renata Majewska
Abolicja składkowa dla firm zatrudniających poniżej 10 osób, zwiększenie limitów zwolnień z podatku dla świadczeń socjalnych i przesunięcie terminu zapłaty PIT za pracowników to rozwiązania tzw. tarczy antykryzysowej, na które powinny zwrócić uwagę służby kadrowo-płacowe firm.

Wprowadziła je nowelizacja z 31.03.2020 r. wielu ustaw, w tym tzw. specustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, która w przeważającej mierze weszła w życie z tą datą.


Koronawirus

Tarcza antykryzysowa – dla kogo zwolnienie ze składek ZUS na 3 mies.

Krzysztof Tandecki
Samozatrudniony oraz przedsiębiorca, który zgłasza do ubezpieczeń społecznych do 9 osób, nie muszą opłacać składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za marzec, kwiecień i maj 2020. Warunkiem jest złożenie wniosku o zwolnienie z tego obowiązku.

Z ulgi skorzystają tylko ci przedsiębiorcy, którzy byli zgłoszeni jako płatnicy składek przed 1.02.2020. Te dwie grupy uprawnionych będą jednak musiały spełnić nieco inne warunki.


Koronawirus

Przesunięcie terminów sprawozdań finansowych

Ukazało się rozporządzenie MF z 31.03.2020 w sprawie określenia innych terminów wypełniania obowiązków w zakresie ewidencji oraz w zakresie sporządzenia, zatwierdzenia, udostępnienia i przekazania do właściwego rejestru, jednostki lub organu sprawozdań lub informacji.

Koronawirus

Świadczenie za kwarantannę graniczną – na podstawie oświadczenia pracownika

Renata Majewska
Białorusin pracujący w polskiej spółce (zatrudniony na mocy pozwolenia na pracę sezonową) wracał 21.03.2020 z Białorusi po urlopie i na granicy dostał polecenie obowiązkowej 2-tygodniowej kwarantanny domowej.
Czy przysługuje mu za ten czas wynagrodzenie chorobowe (jeszcze z niego w tym roku nie korzystał), czy może jest to nieobecność usprawiedliwiona (NU) bez prawa do wynagrodzenia? Jak ten miesiąc rozliczyć na liście płac? Czy i gdzie to zgłosić? Jaki kod podać w dokumentach składanych do ZUS (czy 331)? Dodam, że firma jest płatnikiem zasiłków dla załogi, a wynagrodzenia płaci na bieżąco – do 28. dnia danego miesiąca.

Po zakończeniu kwarantanny obcokrajowiec powinien złożyć pracodawcy – w ciągu 3 dni roboczych – oświadczenie stanowiące podstawę przyznania prawa do świadczeń chorobowych. Za marzec 2020 należy w tym przypadku złożyć ZUS RCA, ujmując tylko wynagrodzenie za pracę za okres od 1.03.2020 do 20.03.2020 i ew. „zerowy” ZUS RSA z kodem 331 za okres od 21.03.2020 do 31.03.2020. Pełne wynagrodzenie chorobowe z racji kwarantanny trzeba wykazać w dokumentach ubezpieczeniowych za kwiecień 2020.


Koronawirus

Więcej czasu na złożenie CIT-8 i zapłatę podatku

Krzysztof Hałub
Do 31.05.2020 przedłużono termin na złożenie deklaracji CIT-8 oraz wpłaty podatku przez podatników CIT. Podatnicy, którzy osiągali wyłącznie dochody zwolnione przedmiotowo z CIT albo u których przychody z działalności pożytku publicznego stanowią co najmniej 80% łącznych przychodów, mają na to czas do 31.07.2020.

Wynika tak z rozporządzenia MF z 27.03.2020 w sprawie przedłużenia terminu do złożenia zeznania o wysokości dochodu osiągniętego (straty poniesionej) i wpłaty należnego podatku przez podatników podatku dochodowego od osób prawnych (DzU poz. 542).


Koronawirus

Ubezpieczenie zdrowotne członków rodziny w przypadku likwidacji lub zawieszenia działalności firmy

Krzysztof Tandecki
Osoba, która straci pracę albo zawiesi bądź zlikwiduje działalność, powinna pamiętać o ubezpieczeniu zdrowotnym – swoim i członków rodziny. Jest to szczególnie ważne w czasie pandemii.

Jeśli pracownik, zleceniobiorca czy przedsiębiorca traci źródło zarobkowania, musi zostać wyrejestrowany z ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego. W tym samym terminie z ubezpieczenia zdrowotnego zostają też wyrejestrowane osoby, które zgłosił do tego ubezpieczenia jako członków swojej rodziny. W takiej sytuacji zarówno ubezpieczony, jak i członkowie jego rodziny mają prawo do świadczeń opieki zdrowotnej tylko przez 30 dni od dnia wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego.


Koronawirus

„Postojowe” i dofinansowania dla przedsiębiorców i samozatrudnionych

Postojowe dla przedsiębiorców i samozatrudnionych to świadczenie, które ma przysługiwać z tytułu przestoju ekonomicznego spowodowanego koronawirusem. Dla przedsiębiorców przewidziano także dwie inne formy dofinansowania.

Zakłada je projekt nowelizacji ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (DzU z 2020 poz. 374, w skrócie specustawa), a także niektórych innych ustaw.


Koronawirus

Wdrażanie PPK odłożone w czasie

Renata Majewska
Z powodu epidemii koronawirusa pracodawcy 50+ (spoza budżetówki) zyskają półroczne przesunięcie ostatecznych terminów na założenie u siebie pracowniczych planów kapitałowych (PPK).

To jedno z rozwiązań tzw. tarczy antykryzysowej, czyli ustawy z 31.03.2020 o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 568). Większość jej przepisów, w tym te dotyczące PPK, weszła w życie z dniem ogłoszenia, czyli 31.03.2020.


Koronawirus

Uproszczony wniosek dla ubiegających się o odroczenie składek ZUS

ZUS zdecydował, że odroczenie płatności składek nie stanowi pomocy publicznej i przygotował uproszczony wniosek dla przedsiębiorców ubiegających się o tę formę wsparcia.

Uproszczony wniosek jest przeznaczony dla wszystkich przedsiębiorców – niezależnie od sposobu prowadzenia przez nich księgowości.


Koronawirus

Zasady wykonywania pracy zdalnej określa pracodawca

Renata Majewska
Po zamknięciu szkół i przedszkoli oraz ogłoszeniu zagrożenia epidemicznego spółka handlowa wdraża pracę zdalną w jak najszerszym zakresie. Do wytypowanych do niej pracowników prezes skieruje pisemne polecenia realizacji zadań w domach – na razie przez 3 tyg., z ewentualnością przedłużenia tego okresu w razie pogłębienia się kryzysu.
Czy w tym piśmie możemy zobowiązać zatrudnionych do pozostawania w dyspozycji e-mailowej i telefonicznej w godzinach pracy oraz do przesyłania bieżących raportów, jakie zadania danego dnia wykonali?

Pracodawca ma prawo żądać od „zdalnego” pracownika pozostawania w dyspozycji e-mailowej i telefonicznej w godzinach pracy pod warunkiem, że dostarczy mu służbowy komputer i telefon. Może też wymagać, aby codziennie komunikował mu wyniki pracy.


Koronawirus

ZUS odroczy składki przedsiębiorcom, którzy stracili wskutek epidemii

Krzysztof Tandecki
Przedsiębiorcy, których koronawirus wpędził w kłopoty finansowe, mogą się starać o odroczenie płatności składek albo o zawieszenie układów ratalnych. Na razie tylko za 3 mies.

Tak wynika z zarządzenia Prezesa ZUS z 17.03.2020. Na jego podstawie odroczeniem terminu płatności mogą być objęte składki za okres od lutego do kwietnia 2020. Nie ma znaczenia, że termin na uregulowanie składek za luty 2020 już minął (odpowiednio 10. lub 16. marca), a odroczenie może co do zasady dotyczyć tylko składek bieżących bądź przyszłych, których termin płatności jeszcze nie upłynął. W obecnej, wyjątkowej sytuacji ZUS pominie ten warunek.


Koronawirus

Badania okresowe dopiero po pandemii

Krzysztof Tandecki
Pracownik, któremu skończy się ważność badań profilaktycznych, może je wykonać, gdy minie zagrożenie epidemiologiczne. Bez badań wstępnych i kontrolnych nadal nie wolno dopuścić do pracy.

Taki sposób postępowania zaproponował Główny Inspektor Pracy w skierowanym do jednostek Państwowej Inspekcji Pracy stanowisku z 16.03.2020 (GIP-GNN.50.2.2020.1).


Koronawirus

Pandemia a sprawozdanie finansowe

Rozprzestrzenianie się COVID-19 na całym świecie może potencjalnie wpłynąć na działalność firmy w 2020 r. Obecnie wpływ nie jest znany i dlatego nie został uwzględniony przy ocenie kontynuacji działalności.

Pandemia koronawirusa jest groźna nie tylko dla ludzi, wpływa na światowe rynki, w tym na stabilność kursów. Nie ma wątpliwości, że pandemia będzie miała konsekwencje makroekonomiczne, które w mniejszym lub większym stopniu wpłyną na działalność większości polskich przedsiębiorstw w 2020 r. Stowarzyszenie Księgowych w Polsce podpowiada, w jaki sposób w sprawozdaniu finansowym za rok 2019 poinformować o zagrożeniach kontynuacji działalności jednostki.


Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....