Co się zmienia w VAT od 1.01.2019

Krzysztof Hałub

Nowe zasady opodatkowania bonów towarowych, a także zmiany w opodatkowaniu usług elektronicznych i uldze na złe długi to najważniejsze nowości w zakresie VAT, które weszły w życie 1.01.2019.

W 2019 nadal zastosowanie mają podwyższone stawki VAT w wysokości 23 i 8%, a także 4% stawka ryczałtu dla podatników świadczących usługi taksówek osobowych oraz 7% stawka zryczałtowanego zwrotu podatku dla rolników ryczałtowych. Miały one obowiązywać czasowo, do końca 2018, a obecnie powinien nastąpić powrót do standardowych stawek.

  • US – urząd skarbowy
  • ustawa o VAT – ustawa o podatku od towarów i usług

Tak się jednak nie stało, bo mocą ustawy z 22.11.2018 o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (poz. 2392) utrzymano podwyższone stawki w mocy, aż do końca roku następującego po roku, dla którego poniższe wskaźniki finansów publicznych:

1) relacja państwowego długu publicznego netto do produktu krajowego brutto (o której mowa w art. 38a pkt 4 ustawy o finansach publicznych) oraz

2) suma corocznych różnic pomiędzy wartością relacji wyniku nominalnego do produktu krajowego brutto oraz poziomem średniookresowego celu budżetowego (o której mowa w art. 112aa ust. 5 ustawy o finansach publicznych) osiągną odpowiednio poziom nie większy niż 43% (pkt 1) i nie mniejszy niż 6% (pkt 2).

Ulga na złe długi

Przedsiębiorcy, którzy nie otrzymali zapłaty należności wynikającej z faktury dokumentującej dostawę towarów lub świadczenie usług na terytorium kraju, mogą obecnie szybciej skorygować należny VAT – gdy od dnia upływu terminu płatności minie 90 dni, a nie jak dotychczas 150 dni (art. 89a ust. 1a ustawy o VAT). Innymi słowy po 90 dniach bezskutecznego oczekiwania na zapłatę nieściągalność wierzytelności uznaje się za uprawdopodobnioną.

Analogicznie 90-dniowy termin – w myśl art. 89b ust. 1–2 ustawy o VAT – obowiązuje dłużnika, który obligatoryjnie koryguje VAT naliczony wynikający z nieopłaconej faktury.

Z przepisów przejściowych (art. 46 ustawy z 9.11.2018 o zmianie niektórych ustaw w celu wprowadzenia uproszczeń dla przedsiębiorców w prawie podatkowym i gospodarczym, DzU poz. 2244) wynika, że nowe regulacje mają zastosowanie również do wierzytelności powstałych przed 1.01.2019, których nieściągalność – biorąc pod uwagę nowy 90-dniowy termin – została uprawdopodobniona po 31.12.2018, a zatem takich, których termin płatności upłynął 3.10.2018 albo później.

Likwidacja odrębnego wniosku o zwrot VAT

Przywołaną wyżej ustawą zmieniono także art. 87 ust. 5, 5a i 6 ustawy o VAT, odchodząc od wymogu składania (wraz z deklaracją) odrębnego od tej deklaracji, umotywowanego wniosku o zwrot podatku oraz wniosku o zwrot w przyspieszonym terminie. Obecnie samo złożenie deklaracji z wykazaną kwotą do zwrotu na rachunek bankowy podatnika z określonym terminem zwrotu będzie traktowane jak wniosek o zwrot VAT.

Nowe zasady stosuje się do okresów rozliczeniowych przypadających po 31.12.2018 (art. 45 ustawy nowelizującej), a zatem począwszy od rozliczenia za styczeń/I kwartał 2019.

Opodatkowanie bonów

Ustawą z 22.11.2018 o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (DzU poz. 2433) wdrożono przepisy unijne, które upraszczają, modernizują i ujednolicają regulacje VAT odnoszące się do bonów na towary lub usługi. Nowe przepisy mają zastosowanie do bonów (w tym np. kart podarunkowych, voucherów) wyemitowanych po 31.12.2018.

Ustawa o VAT w art. 2 pkt 41–43 definiuje pojęcie bonu, bonu jednego przeznaczenia (SPV) i bonu różnego przeznaczenia (MPV).

Bon SPV podlega VAT już w momencie jego wydania (jako odpłatna dostawa towarów/odpłatne świadczenie usług, na które można wymienić bon). Podstawę opodatkowania należy ustalić na zasadach ogólnych wynikających z art. 29a ustawy o VAT. Gdy bon jest emitowany i przekazywany nieodpłatnie, podstawą opodatkowania powinien być koszt wytworzenia towarów, na które może on być wymieniony (art. 29a ust. 2 ustawy o VAT) albo koszt świadczenia usług poniesiony przez podatnika (art. 29a ust. 5 ustawy o VAT).

W przypadku bonów MPV obowiązek podatkowy w VAT powstaje natomiast w momencie ich realizacji – faktycznej dostawy towarów lub świadczenia usług, za które nabywca zapłaci bonem. Sama emisja lub transfer bonu nie mają takiego skutku. Podstawa opodatkowania jest równa wynagrodzeniu zapłaconemu za bon, pomniejszonemu o kwotę podatku związaną z dostarczonymi towarami lub świadczonymi usługami (art. 29a ust. 1a pkt 1 ustawy o VAT).

Definicje bonów w myśl ustawy o VAT

Bonem jest instrument, z którym wiąże się obowiązek jego przyjęcia jako wynagrodzenia lub części wynagrodzenia za dostawę towarów bądź świadczenie usług, w przypadku którego towary, które mają zostać dostarczone, lub usługi, które mają zostać wykonane, lub tożsamość potencjalnych dostawców bądź usługodawców są wskazane w samym instrumencie lub określone w powiązanej dokumentacji, w tym w warunkach wykorzystania tego instrumentu.

Bon jednego przeznaczenia to bon, w przypadku którego w momencie jego emisji znane są:

  • miejsce dostawy towarów lub świadczenia usług, których bon dotyczy,
  • kwota należnego VAT z tytułu dostawy tych towarów lub świadczenia tych usług.

Jest to więc każdy bon, który może być wykorzystany tylko na terytorium jednego państwa UE, a ponadto może być wymieniony na towary/usługi objęte jedną stawką VAT.

Bonem różnego przeznaczenia jest każdy bon, który nie może zostać uznany za bon jednego przeznaczenia, a więc wymienialny na towary/usługi w różnych krajach UE bądź na towary/usługi objęte różnymi stawkami VAT.

Zmiana miejsca świadczenia usług elektronicznych

Od 1.01.2019 zmieniły się też zasady ustalania miejsca świadczenia (i opodatkowania) usług elektronicznych, telekomunikacyjnych i nadawczych, na rzecz usługobiorców niebędących podatnikami (na mocy ustawy z 22.11.2018, DzU poz. 2433). Obecnie, w myśl art. 28k ust. 1 ustawy o VAT, jest to co do zasady miejsce siedziby, stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu usługobiorcy, przy czym VAT jest zwykle rozliczany wg specjalnej procedury VAT MOSS.

W myśl nowego art. 28k ust. 2–6 ustawy o VAT w przypadku spełnienia wskazanych tam warunków (sporadycznego świadczenia usług na rzecz konsumentów z innych krajów UE, których wartość netto nie przekroczyła w roku poprzednim i bieżącym 42 tys. zł) VAT jest rozliczany w miejscu siedziby lub zamieszkania usługodawcy (w Polsce).

Może on jednak wybrać opodatkowanie usług w państwie usługobiorcy, np. celem skorzystania z procedury rozliczenia VAT MOSS, składając naczelnikowi US pisemne zawiadomienie o takim wyborze do 10. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonał tego wyboru. Wówczas ponowna zmiana miejsca świadczenia usług jest możliwa dopiero po upływie 2 lat.

Na podstawie przepisów przejściowych polscy usługodawcy, stosujący procedurę VAT MOSS, którzy 1.01.2019 spełniali warunki z art. 28k ust. 2 ustawy o VAT (nie przekroczyli limitu 42 tys. zł w 2018), automatycznie będą kontynuować taki sposób rozliczenia, chyba że do 10.02.2019 złożą do Naczelnika Drugiego US Warszawa-Śródmieście zawiadomienie, że od 1.01.2019 nie korzystają z tej procedury szczególnej.

Inna zmiana polega na tym, że od 2019 podatnicy niemający siedziby w UE mogą rozliczać usługi elektroniczne w małym punkcie kompleksowej obsługi (MOSS), o ile są zarejestrowani do celów VAT w jednym lub większej liczbie państw UE (prowadząc tam okazjonalnie transakcje podlegające opodatkowaniu).

Inne zmiany

Ustawa z 9.11.2018 o zmianie ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 2354) wprowadziła niewielkie zmiany w zakresie rejestracji podatników VAT. W art. 96 ust. 4a i ust. 9 ustawy o VAT określono kolejną przesłankę odmowy zarejestrowania przez naczelnika US podmiotu jako podatnika VAT, a także skreślenia z rejestru podatników VAT (bez konieczności zawiadamiania go o tym) – wystąpi ona, jeżeli wobec tego podmiotu sąd orzekł, na podstawie odrębnych przepisów, zakaz prowadzenia działalności gospodarczej.

W art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. g ustawy o VAT przybyło też nowe zwolnienie od tego podatku dla usług zarządzania pracowniczymi planami kapitałowymi, w rozumieniu ustawy o pracowniczych planach kapitałowych. Zostało ono dodane na mocy tej ostatniej ustawy (z 4.10.2018, DzU poz. 2215).

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Więcej na temat: „VAT”
VAT

Przełomowe orzeczenie TSUE w sprawie momentu wykonania usługi budowlanej

Krzysztof Hałub Aleksander Woźniak
W przypadku usług budowlanych i budowlano-montażowych obowiązek podatkowy może – pod pewnymi warunkami – powstać dopiero z chwilą podpisania protokołu zdawczo-odbiorczego.

Orzeczenie TSUE

Odliczenie VAT od usług noclegowych i gastronomicznych w branży turystycznej

Krzysztof Hałub
Podatnik świadczący usługi turystyki może odliczać VAT zawarty w cenie nabywanych usług noclegowych i gastronomicznych, refakturowanych następnie na rzecz innych podatników – wynika z wyroku TSUE z 2.05.2019 w sprawie Grupy Lotos (C-225/18).

W związku z tym orzeczeniem Ministerstwo Finansów wydało 27.05.2019 komunikat, w którym – biorąc pod uwagę przedstawione przez Trybunał wskazówki – stwierdziło, że prawo do odliczenia VAT naliczonego zależy od celu nabywanych usług noclegowych lub gastronomicznych.


VAT

Stawka VAT przy najmie lokalu mieszkalnego, w którym najemca zorganizował bursę

Iwona Czauderna
Podatnik (osoba fizyczna) wynajmuje lokal mieszkalny. Najemca otworzył w nim bursę – w wynajętym lokalu świadczy na rzecz szkół usługi, które w ustawie o VAT są określone jako usługi zakwaterowania, a nie wynajmu na cele mieszkaniowe.
Czy wynajem lokalu, przeznaczonego przez najemcę na cele mieszkalne uczniów (w ramach bursy), podlega zwolnieniu z VAT?

VAT

Nagrody pieniężne przeznaczone dla sprzedawców

Ryszard Kubacki
Spółka prowadzi hurtową sprzedaż materiałów budowlanych. W celu aktywizacji sprzedaży przewiduje nagrody pieniężne dla najlepszych przedstawicieli regionalnych (oddzielne podmioty, z którymi zawierane są umowy o pośrednictwo w sprzedaży).
Czy te nagrody będą podlegać VAT?

VAT

Spóźnione rozliczenie zakupu usług reklamowych z zagranicy

Edyta Głębicka
Przedsiębiorca (osoba fizyczna), niezarejestrowany jako czynny podatnik VAT (korzystający ze zwolnienia podmiotowego), prowadzący pkpir, kupił w 2018 usługi reklamowe z zagranicy – od podmiotów z Irlandii (Google, Facebook). Daty wystawionych przez nie faktur to 30.09.2018, 24.10.2018 i 31.10.2018. Kwoty są mało istotne, żadna nie przekracza 40 zł. Faktury nie zostały ujęte w rozliczeniach VAT i PIT.
Jak rozliczyć zakup tych usług, gdyby zdecydowano się na to teraz? Przedsiębiorca ma certyfikaty rezydencji podatkowej obu podmiotów.

VAT

Protokół zakończenia budowy ma znaczenie dla ustalenia momentu rozliczenia podatku

Przemysław Powierza
Po wielu latach sporu wyjaśniła się wreszcie rola protokołu odbioru prac przy rozliczeniu VAT od usług budowlanych i budowlano-montażowych. Może to być istotne także dla innych branż (np. IT), których specyfiką jest ustalenie wysokości wynagrodzenia dopiero po odbiorze przez zamawiającego wykonanych prac.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej 2.05.2019 r. wydał istotny nie tylko dla branży budowlanej wyrok w polskiej sprawie, rozstrzygając spór spółki Budimex S.A. z MF (C-224/18). Spółka zamierzała rozliczać VAT z tytułu wykonywanych usług budowlanych i budowlano-montażowych w dacie podpisania przez zamawiającego protokołu odbioru prac. MF był tymczasem zdania[1], że data podpisania protokołu jest bez znaczenia, bo decyduje dzień rzeczywistego wykonania prac.


Podatki i prawo gospodarcze

Kserokopia faktury to nie duplikat

Ewelina Majewska-Howis
Kontrahent upomniał się o płatność za wykonaną usługę. Wówczas okazało się, że jego faktura nigdy do nas nie dotarła (wysłał ją na błędny adres). Poprosiliśmy o duplikat faktury, a kontrahent przysłał nam kserokopię oryginału z adnotacją „duplikat”.
Czy możemy potraktować tę kopię na równi z duplikatem?

Niestety, nie. Duplikat podlega ścisłym regulacjom prawnym, ponieważ ma taką samą moc jak faktura pierwotna. Prawidłowo wystawiony duplikat zawiera słowo „duplikat” oraz datę jego wystawienia.


Podatki i prawo gospodarcze

Rozliczenie transakcji jako WNT, gdy unijny kontrahent nie posłużył się numerem VAT UE

Marcin Szymankiewicz
Spółka (zarejestrowany czynny podatnik VAT i podatnik VAT-UE) nabyła towary (podzespoły elektroniczne) w innym państwie UE, które w wyniku dostawy zostały przewiezione do Polski. Od unijnego kontrahenta (podatnika podatku od wartości dodanej) otrzymała fakturę potwierdzającą dostawę. Wystawiając ją, kontrahent nie posłużył się numerem VAT UE.
Czy mimo to spółka powinna rozliczyć WNT?

Interpretacja MF

Komornik sądowy nie jest już podatnikiem VAT

Krzysztof Hałub
W świetle przepisów obowiązujących od 1.01.2019 komornicy sądowi nie wykonują samodzielnie działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT, a więc nie są podatnikami tego podatku.

VAT

Wybór zwolnienia podmiotowego przez podatnika świadczącego usługi organizacji kolonii i obozów

Tomasz Krywan
Przedsiębiorca prowadzi działalność w zakresie organizacji kolonii i obozów. W związku z tym korzysta z procedury opodatkowania marży.
Czy może wybrać zwolnienie podmiotowe? Jeżeli tak, to czy przy ustalaniu prawa do tego zwolnienia może brać pod uwagę tylko marżę?

VAT

Co z VAT od należności zapłaconych po przejściu z metody kasowej na zwolnienie podmiotowe

Tomasz Krywan
Przedsiębiorca zarejestrowany jako czynny podatnik VAT i rozliczający podatek metodą kasową zamierza od czerwca wybrać zwolnienie podmiotowe z VAT (z uwagi na to, że jego sprzedaż za rok ubiegły zmieściła się w limicie 200 tys. zł). Po wyborze zwolnienia przez pewien czas będzie otrzymywał zapłatę należności za usługi wykonane przed rezygnacją z metody kasowej, opodatkowane 23% stawką VAT.
Jak traktować te płatności? Czy powinien rozliczyć od nich VAT?

Podatki i prawo gospodarcze

Skutki wystawienia duplikatu po upływie 90 dni od określonego na pierwotnej fakturze terminu płatności

Ewelina Majewska-Howis
W kwietniu otrzymaliśmy duplikat faktury z 2018 r. Kontrahent nie zmienił pierwotnego terminu płatności, który wynosił 7 dni od daty wystawienia tamtej faktury. Niestety, w lutym 2019 r. minął termin 90 dni od daty płatności. Faktura z oczywistych względów nie została wtedy zapłacona (nie dotarła do nas), natomiast płatność uregulowaliśmy drugiego dnia roboczego po otrzymaniu duplikatu.
Czy – z uwagi na przepisy o VAT dotyczące tzw. ulgi na złe długi – mamy obowiązek skorygować VAT naliczony w deklaracji za luty (in minus), a następnie za kwiecień (in plus)? VAT z duplikatu faktury odliczyliśmy w tej deklaracji.

Podatki i prawo gospodarcze

Skutki przedwczesnego wystawienia faktur zaliczkowych

Tomasz Krywan
Spółka wystawia faktury zaliczkowe przed otrzymaniem zaliczek. Najczęściej pieniądze wpływają w ciągu 30 dni od daty wystawienia takiej faktury, zdarza się jednak, że później.
Czy konieczne jest wówczas korygowanie wystawionych faktur zaliczkowych?

Podatki i prawo gospodarcze

Import usług montażu maszyn i linii produkcyjnych – rozliczenie VAT

Marcin Szymankiewicz
Spółka świadczy usługi montażu, instalowania linii i ciągów technologicznych w różnych krajach UE, często korzystając z usług miejscowych podwykonawców. Montowane linie produkcyjne są trwale związane z podłożem budynku, poprzez kotwienie i przykręcanie ich za pomocą śrub do posadzki lub fundamentów. Istnieje możliwość zdemontowania elementów linii, jednak część z nich ulegnie uszkodzeniu i nie będzie się nadawała do powtórnego montażu. Demontaż może naruszyć konstrukcję fundamentu lub budynku. Każda linia produkcyjna jest opisana w indywidualnej dokumentacji projektowej.
Czy miejscem świadczenia usług przez spółkę i jej podwykonawców jest miejsce położenia nieruchomości? Czy spółka powinna wykazać import usług z tytułu zakupu usług montażu od unijnych podwykonawców?

Podatki i prawo gospodarcze

Powstanie obowiązku podatkowego w VAT z tytułu ustanowienia służebności przesyłu

Tomasz Krywan
Przedsiębiorca 26.03.2019 r. zawarł z firmą energetyczną umowę o ustanowieniu służebności przesyłu, 28.03.2019 r. otrzymał zapłatę (przed terminem płatności, który w umowie wskazano na 10.04.2019 r.), a 4.04.2019 r. wystawił fakturę.
Kiedy powstał obowiązek podatkowy w VAT?

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....