Co nowego w orzecznictwie podatkowym

Aleksander Woźniak
Przedstawiamy najnowsze, prawomocne orzeczenia NSA, do których ukazały się już pisemne uzasadnienia – dopiero one bowiem pozwalają się zorientować w szczegółach sprawy, przesądzających o danym rozstrzygnięciu. Prezentowane wyroki zapadły w indywidualnych sprawach i wiążą tylko strony danego sporu. Wskazują jednak na kształtującą się linię wykładni przepisów.
Wyboru orzeczeń dokonaliśmy, biorąc pod uwagę zagadnienia, z którymi najczęściej stykają się nasi Czytelnicy.

PODATEK DOCHODOWY

Bezpłatna gwarancja bankowa to przychód z nieodpłatnych świadczeń – wyrok NSA z 31.05.2017 r. (II FSK 1263/15).

  • MF – Minister Finansów
  • WSA – wojewódzki sąd administracyjny
  • NSA – Naczelny Sąd Administracyjny
  • TK – Trybunał Konstytucyjny
  • updof – ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
  • updop – ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
  • Op – Ordynacja podatkowa

Z uzasadnienia: Spółka zawarła z bankiem umowę o kredyt w rachunku bieżącym (…) z zabezpieczeniem spłaty kredytu w postaci gwarancji bankowej kredytu wystawionej przez S. AB na rzecz banku oraz gwarancji korporacyjnej spłaty kredytu wystawionej przez A. AB na rzecz banku, nie ponosząc jakichkolwiek kosztów związanych z udzielonymi przez ww. podmioty gwarancjami spłaty kredytu (…). Przedmiotem sporu jest rozstrzygnięcie, czy udzielenie podatnikowi przez bank gwarancji bankowych w celu zabezpieczenia kredytu udzielonego podatnikowi przez bank spełnia wymogi opodatkowania tego świadczenia jako nieodpłatnego, na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 updop.

(…) Wykładnia omawianego przepisu była przedmiotem szeregu orzeczeń NSA (uchwały z 18.11.2002 r., FPS 9/02, i 16.10.2006 r., II FPS 1/06, wyroki z 12.12.2008 r., II FSK 1361/07, 26.01.2010 r., II FSK 1417/08, 12.03.2010 r., II FSK 1776/08, i 8.12.2016 r., II FSK 3424/14). W orzeczeniach tych jednolicie przyjmuje się, że podatkowe rozumienie tego pojęcia jest szersze niż funkcjonujące w prawie cywilnym, ponieważ obejmuje ono nie tylko świadczenia w znaczeniu cywilistycznym, ale także zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie przez podatnika korzyści kosztem innego podmiotu. Są to zatem takie zjawiska i zdarzenia, których skutkiem jest nieodpłatne, czyli niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątkowe.

(…) Jednym ze źródeł dochodów banków są prowizje i opłaty z tytułu wykonywanych czynności bankowych (art. 110 ustawy Prawo bankowe). Do czynności bankowych zalicza się, w myśl art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo bankowe, m.in. udzielenie i potwierdzenie gwarancji bankowych (…). Skoro udzielenie gwarancji bankowej ma pewną wartość, czyli cenę, którą uzyskujący gwarancję w normalnych warunkach rynkowych musiałby gwarantowi zapłacić, to już sam fakt otrzymania takiej gwarancji bezpłatnie, nieekwiwalentnie, uzasadnia stanowisko, że podatnik uzyskuje nieodpłatne świadczenie w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 updop.

Komputer biurowy to nie urządzenie przemysłowe – wyrok NSA z 18.05.2017 r. (II FSK 1180/15).

Z uzasadnienia: Spółka na rzecz niemieckiej spółki komandytowej dokonuje płatności m.in. z tytułu opłat za leasing sprzętu komputerowego. (…) Jest w posiadaniu certyfikatów rezydencji wszystkich wspólników spółki komandytowej, na rzecz której dokonywane są płatności z tytułu leasingu sprzętu komputerowego. (…) Leasingowany sprzęt komputerowy obejmuje: komputery stacjonarne, notebooki, serwery, macierze dyskowe. (…) Zdaniem spółki nie jest ona zobowiązana do pobrania podatku dochodowego u źródła od wynagrodzenia wypłacanego na rzecz spółki niemieckiej z tytułu rat leasingowych płaconych za sprzęt komputerowy.

(…) Interpretacją indywidualną MF (…) odniósł się do pojęcia „urządzenie przemysłowe”, które w jego ocenie należy rozumieć jako urządzenie służące do wykonywania danej czynności w przemyśle w szerokim tego słowa znaczeniu. Powinno ono zatem obejmować także leasingowany sprzęt komputerowy (komputery stacjonarne, notebooki, serwery, macierze dyskowe), które spółka wykorzystuje w ramach prowadzonej działalności obejmującej m.in. produkcję wyrobów gotowych z wyłączeniem maszyn i urządzeń.

(…) Jak wynika z literalnego brzmienia art. 29 ust. 1 pkt 1 updof [jego odpowiednikiem w updop jest art. 21 ust. 1 pkt 1 – przyp. red.], podatek dochodowy od uzyskanych na terytorium RP przez osoby, o których mowa w art. 3 ust. 2a, przychodów z (…) należności za (…) używanie lub prawo do użytkowania urządzenia przemysłowego, w tym także środka transportu, urządzenia handlowego lub naukowego (…), ustala się w wysokości 20% przychodów.

Jednocześnie art. 29 ust. 2 updof [art. 21 ust. 2 updop – przyp. red.] stanowi, że przepisy ust. 1 stosuje się z uwzględnieniem umów ws. zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu, których stroną jest RP. Natomiast stosownie do zapisów zawartych w art. 12 ust. 3 umowy pomiędzy Rzeczpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku, podpisanej 14.05.2003 r., do należności licencyjnych zalicza się m.in. należności za użytkowanie lub prawo do użytkowania urządzenia przemysłowego, handlowego lub naukowego.

(…) NSA w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 21.02.2012 r. (II FSK 1476/10) (…), że „urządzeniem przemysłowym” będzie takie urządzenie, które przeznaczone jest do wykorzystania w przemyśle i jego zastosowanie wiąże się ściśle z tą dziedziną. (…) Komputer nie spełnia zadań przemysłowych, o ile nie jest powiązany z urządzeniem ściśle przemysłowym, biorącym udział w procesie produkcji.

(…) WSA w Bydgoszczy słusznie uznał, że pojęcie „urządzenie przemysłowe” należy rozumieć jako składnik majątku pełniącego pomocniczą funkcję w ramach procesu przemysłowego rozumianego jako ciąg działań mechanicznych lub chemicznych służących do masowej produkcji towarów. Takim zaś urządzeniem nie jest sprzęt komputerowy wykorzystywany przez skarżącą. Nie może bowiem budzić wątpliwości, że sprzęt komputerowy służył nie do bezpośredniej obsługi procesu produkcji przemysłowej, lecz wykorzystywany był do prac biurowych, mających względem właściwego przedmiotu działalności gospodarczej skarżącej znaczenie jedynie pomocnicze.

Podobne orzeczenie NSA z:

    • 21.02.2012 r. (II FSK 1476/10).

Świadczenia (odszkodowania, zadośćuczynienia) z tytułu wypadków przy pracy, wypłacone lub w inny sposób sfinansowane pracownikom (i byłym pracownikom), są wolne od podatku dochodowego – wyroki NSA z 26.05.2017 r. (II FSK 1350/15, II FSK 1198/15, II FSK 1277/15, II FSK 1536/15).

Z uzasadnienia: Sedno rozpatrywanej sprawy sprowadza się do ustalenia, czy zwracane lub finansowane przez skarżącą – zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 444 § 1 Kc – świadczenia, obejmujące m.in. udokumentowane fakturami i rachunkami koszty leczenia, rehabilitacji, koszty przedmiotów ortopedycznych, koszty aparatów słuchowych, korzystają ze zwolnienia z opodatkowania PIT na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 updof.

(…) Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 updof wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 Kp, z wyjątkiem wymienionych taksatywnie w tym przepisie odpraw i odszkodowań. (…) Zdaniem NSA wykładni pojęcia „odszkodowania”, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 updof, należy dokonywać zgodnie z przyjętymi w systemie prawa cywilnego regułami.

(…) Zgodnie z art. 444 § 1 Kc w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia, a jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszty przygotowania do innego zawodu. Przepis ten nie zmienia ogólnej zasady pełnego odszkodowania, określonej w art. 361 Kc. Wydatki poniesione przez poszkodowanego na leczenie i rehabilitację podlegają kompensacji, nawet jeśli nie okazały się skuteczne i nie spowodowały poprawy zdrowia (…). Wysokość wypłaty świadczenia nie jest dowolna.

W ocenie NSA wykładnia językowa art. 444 § 1 Kc, uzupełniona wykładnią systemową wewnętrzną, prowadzi do wniosku, że przepis ten, odmiennie niż czynią to pozostałe regulacje Kc odnoszące się do odpowiedzialności odszkodowawczej, określa zasady ustalania wysokości odszkodowania, tj. ustalenia go w wysokości odpowiadającej poniesionym kosztom, a nie jedynie ogólne przesłanki jego ustalenia. W konsekwencji za odszkodowania wypłacone na podstawie przepisów prawa uznać należy odszkodowania, których źródłem jest przepis prawa, niezależnie od tego, czy bezpośrednim tytułem okaże się np. decyzja organu państwa, czy wyrok sądu.

Podobne orzeczenie NSA z:

    • 7.06.2013 r. (II FSK 2008/11).

Warunek udzielenia pożyczki przez podmiot kwalifikowany powinien być oceniany na dzień zawarcia umowy pożyczki. Nie mają na to wpływu późniejsze przekształcenia, prowadzące do zmiany wierzyciela lub jego statusu jako wierzyciela kwalifikowanego – wyrok NSA z 20.04.2017 r. (II FSK 153/17).

Z uzasadnienia: Dokonując (…) wykładni art. 16 ust. 1 pkt 60 updop, NSA stwierdził, że ocena spełnienia przesłanki udzielenia pożyczki przez podmiot kwalifikowany powinna być odnoszona do dnia zawarcia umowy pożyczki, toteż późniejsze przekształcenia podmiotowe, prowadzące do zmiany wierzyciela lub jego statusu jako wierzyciela kwalifikowanego, nie mogą mieć wpływu na zmianę oceny, czy wystąpiło zjawisko niedostatecznej kapitalizacji. Jest to odpowiedź na wątpliwość, którą skarżąca wyraziła we wniosku o wydanie interpretacji.

(…) Zasada rozstrzygania na korzyść podatnika niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego nie może być rozumiana w ten sposób, że w przypadku jakiejkolwiek rozbieżności w wykładni określonego przepisu prawa podatkowego, nawet stwierdzonej judykacyjnie, pierwszeństwo musi mieć wykładnia korzystna dla podatnika, choćby była nieprawidłowa. Jeżeli bowiem orzecznictwo sądowoadministracyjne, nawet mimo początkowych różnic poglądów, wypracowało zasadniczo akceptowany kierunek wykładni przepisu, nie można zasadnie twierdzić, że występują niedające się usunąć wątpliwości co do jego treści.

A zatem, w sytuacji gdy przyjęta w zaskarżonym wyroku wykładnia art. 16 ust. 1 pkt 60 updop znajduje potwierdzenie nie tylko w wiążącym w sprawie wyroku NSA z 31.05.2016 r. (II FSK 1523/14), ale także we wcześniejszych wyrokach tego sądu z 11.09.2015 r. (II FSK 1842/13), 17.09.2015 r. (II FSK 1849/13) i 19.05.2016 r. (II FSK 1223/14), nie sposób uznać, że występują niedające się usunąć wątpliwości co do jego treści, mimo odmiennej jego interpretacji, wyrażonej w początkujących proces sądowej wykładni tego przepisu wyrokach NSA z 30.01.2013 r. (II FSK 1216/11) i 23.10.2014 r. (II FSK 2499/12).otrzymanych w związku z likwidacją spółki niebędącej osobą prawną jest przychodem z działalności gospodarczej – wyrok NSA z 26.05.2017 r. (II FSK 1186/15).

Przychód z odpłatnego zbycia składników majątku otrzymanych w związku z likwidacją spółki niebędącej osobą prawną jest przychodem z działalności gospodarczej – wyrok NSA z 26.05.2017 r. (II FSK 1186/15).

Z uzasadnienia: W ocenie NSA stanowisko podatkowego organu interpretacyjnego odnośnie do zakwalifikowania przychodu, który skarżący może otrzymać ze zbycia udziałów/akcji otrzymanych w związku z likwidacją spółki jawnej, do źródła przychodów z kapitałów pieniężnych (tj. art. 10 ust. 1 pkt 7 updof) pozostaje w sprzeczności z treścią art. 14 ust. 2 pkt 17 lit. b updof. Jak stanowi bowiem art. 14 ust. 2 pkt 17 lit. b updof, przychodem z działalności gospodarczej są również przychody z odpłatnego zbycia składników majątku otrzymanych w związku z likwidacją spółki niebędącej osobą prawną lub wystąpieniem wspólnika z takiej spółki. (…) Brak jest przy tym przepisu wyłączającego stosowanie art. 14 ust. 2 pkt 17 lit. b updof w przypadku, gdy składnikiem majątku są udziały w spółce kapitałowej.

(…) Zdaniem NSA, skoro przychód powstały w wyniku zbycia udziałów/akcji w spółce kapitałowej, będących równocześnie składnikiem majątku otrzymanym przez skarżącego w wyniku likwidacji spółki osobowej, jest traktowany przez ustawodawcę jako przychód z działalności gospodarczej z uwagi na art. 14 ust. 2 pkt 17 lit. b updof, to nie jest możliwe podzielenie poglądu wyrażonego we wniesionej przez organ skardze kasacyjnej, zgodnie z którym przychód taki należy uznać za przychód z kapitałów pieniężnych, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 7 updof.

Dodatkowo zauważyć należy, że skarżący we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej nie sprecyzował, kiedy nastąpi zbycie udziałów otrzymanych na skutek likwidacji spółki jawnej. Oznacza to, że w sprawie może mieć również zastosowanie art. 14 ust. 3 pkt 12 lit. b updof, zgodnie z którym do przychodów z działalności gospodarczej nie zalicza się przychodów z odpłatnego zbycia składników majątku otrzymanych w związku z likwidacją spółki niebędącej osobą prawną lub wystąpieniem wspólnika z takiej spółki, jeżeli od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła likwidacja działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie, likwidacja spółki niebędącej osobą prawną lub nastąpiło wystąpienie wspólnika z takiej spółki, do dnia ich odpłatnego zbycia upłynęło 6 lat i odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej.

Podobne orzeczenia NSA z:

    • 28.09.2016 r. (II FSK 2415/14),
    • 26.07.2016 r. (II FSK 3565/14),
    • 29.09.2015 r. (II FSK 2032/13),
    • 25.11.2015 r. (II FSK 2244/13),
    • 10.06.2014 r. (II FSK 1706/12).

Sprzedaż udziału w nieruchomości też jest objęta zwolnieniem z PIT na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 28 updof – wyrok NSA z 14.06.2017 r. (II FSK 469/17).

Z uzasadnienia: W pisemnych motywach wyroków z 4.12. 2014 r. (II FSK 2860/12 oraz II FSK 2861/12) NSA stwierdził, że na gruncie przepisów prawa podatkowego nie można utożsamiać przychodu ze sprzedaży całości nieruchomości lub części nieruchomości, wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 28 updof, z przychodem ze sprzedaży udziału we współwłasności nieruchomości wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego. Ustawodawca podatkowy, wskazując jako źródło przychodu odpłatne zbycie, rozróżnia bowiem nieruchomość, jej część i udział w nieruchomości (art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy). Skoro więc w przepisie dotyczącym zwolnienia przychodu ze sprzedaży wymienia jedynie nieruchomość lub jej część, to nie można uznać, że zwolnienie to obejmuje również przychód ze sprzedaży udziału we współwłasności nieruchomości.

Z kolei w wyroku z 24.04.2017 r. (II FSK 284/17) NSA zajął stanowisko przeciwne, które skład rozpoznający niniejszą skargę kasacyjną w pełni podziela. (...) Przepisy ustawy podatkowej nie definiują ani pojęcia „części nieruchomości”, ani pojęcia „udział w nieruchomości”, tym samym nie sposób ustalić, jakie określenia te mają zakresy pojęciowe. (…) Właściwej definicji powyższych pojęć należy szukać na gruncie przepisów Kc.

(…) Na podkreślenie zasługuje także to, że literalna wykładnia art. 21 ust. 1 pkt 28 updof, wykluczająca zastosowanie wynikającego z tego przepisu zwolnienia od podatku w odniesieniu do sprzedaży udziału w nieruchomości, musiałaby też prowadzić do wniosku, że nawet jednoczesna sprzedaż udziałów przez wszystkich współwłaścicieli jednemu nabywcy również nie byłaby zwolniona od opodatkowania (przy spełnieniu innych warunków z powyższego przepisu), bo przecież każdy współwłaściciel sprzedawałby tylko udział. Podobnie rzecz by się miała, gdyby jeden właściciel sprzedawał nieruchomość na współwłasność 2 lub więcej nabywcom (po odpowiedniej ułamkowej części udziału we współwłasności dla każdego z nich), bo i tu przedmiotem 2-stronnych transakcji byłyby właśnie udziały we współwłasności nieruchomości.

Podobne orzeczenia NSA z:

    • 24.04.2017 r. (II FSK 284/17),
    • 7.03.2014 r. (II FSK 719/12, II FSK 720/12),
    • 22.01.2013 r. (II FSK 1076/11).

Orzeczenia odmienne z:

    • 4.12.2014 r. (II FSK 2860/12, II FSK 2861/12).

VAT

Na paragonie musi być podana nazwa towaru (usługi) identyfikująca tenże towar (usługę) w sposób, który nie budzi wątpliwości – wyrok NSA z 18.05.2017 r. (I FSK 1687/15).

Z uzasadnienia: W myśl § 8 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Finansów z 14.03.2013 r. w sprawie kas rejestrujących paragon fiskalny zawiera co najmniej nazwę towaru lub usługi pozwalającą na jednoznaczną ich identyfikację. Zgodnie zaś z § 8 ust. 2 rozporządzenia paragon fiskalny musi być czytelny i umożliwić nabywcy sprawdzenie prawidłowości dokonanej transakcji.

Paragon fiskalny może zawierać w miejscu określonym dla nazwy, o której mowa w § 8 ust. 1 pkt 6, również opis towaru lub usługi stanowiący rozwinięcie tej nazwy. (…) Nie jest przy tym istotne, że kupujący – zwłaszcza jeżeli samodzielnie dokonuje zakupu – wie, co stanowiło jego przedmiot. (…) Z treści paragonu musi wynikać przedmiot transakcji, a to z kolei wymaga podania nazwy towaru (usługi) identyfikującej tenże towar (usługę) w sposób, który nie budzi wątpliwości.

W stanie faktycznym przedstawionym we wniosku przyjęta przez skarżącą metodologia (…) opiera się na odniesieniu do grup usług (towarów). Na tej podstawie nie jest zatem możliwe jednoznaczne zidentyfikowanie przedmiotu transakcji. Pod pojęciem „konsultacja medyczna” czy też „zabieg kosmetyczny” albo „sprzedaż detaliczna kosmetyczna” może bowiem kryć się szereg różnych świadczeń, a w ostatnim z wymienionych przypadków – również różnych towarów, o zróżnicowanym charakterze, cenie itp. Zdaniem NSA uszczegółowienie tych opisów w sposób jednoznacznie identyfikujący przedmiot transakcji – wbrew twierdzeniom skarżącej – nie stanowi ryzyka ujawnienia tajemnicy lekarskiej. Zauważyć bowiem należy, że co do zasady (z wyjątkiem określonym w § 8 ust. 1 pkt 17 rozporządzenia) paragon fiskalny nie identyfikuje w żaden sposób nabywcy towaru (usługi).

Podobne orzeczenia NSA z:

    • 21.12.2016 r. (I FSK 647/15),
    • 9.03.2010 r. (I FSK 63/09).

Usługa w zakresie organizowania i prowadzenia programów lojalnościowych, w ramach których wydawane są nagrody uczestnikom programu przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą w tym zakresie, nie może być uznana na gruncie przepisów o VAT za jedno świadczenie – wyrok NSA z 19.05.2017 r. (I FSK 1517/15).

Z uzasadnienia: Otrzymywane przez spółkę od zleceniodawców wynagrodzenie umowne obejmuje w rzeczywistości 2 elementy, mianowicie zapłatę za wykonywane przez nią na ich rzecz usługi polegające na obsłudze programu lojalnościowego oraz zapłatę za zakupione towary, które następnie są przekazywane jako nagrody klientom tychże zleceniodawców, czyli za dostawę towarów. Wydawanie nagród klientom bez odpłatności z ich strony nie oznacza, że czynność ta jest czynnością nieodpłatną, gdyż w tej sytuacji po prostu zapłaty dokonuje nie klient, lecz zlecający.

Opodatkowaniu VAT w ramach dostawy towarów podlegać będzie ta część wynagrodzenia, która obejmuje przekazane towary, zaś w pozostałym zakresie (nieobejmującym dostawy towarów) właściwe będzie jego odrębne traktowanie dla celów opodatkowania podatkiem VAT, jako wynagrodzenia za świadczenie usługi. Wydawanie nagród w programie lojalnościowym wypełnia zatem znamiona dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT i podlega opodatkowaniu, stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.

Podobne orzeczenia:

    • TSUE z 7.10.2010 r. (w sprawach połączonych C-53/09 Loyalty Management UK Ltd. oraz C-55/09 Baxi Group Ltd.),
    • NSA z 22.03.2017 r. (I FSK 1555/15),
    • NSA z 28.10.2016 r. (I FSK 271/15),
    • NSA z 28.06.2016 r. (I FSK 1738/14),
    • NSA z 26.04.2016 r. (I FSK 35/15).

Art. 108 ust. 1 ustawy o VAT stosuje się do tego, kto faktycznie wystawił fakturę – wyrok NSA z 26.05. 2017 r. (I FSK 1872/15).

Z uzasadnienia: Art. 108 ust. 1 ustawy o VAT stanowi, że w przypadku, gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty. (…) Skarżący, posługując się nazwą nieistniejącego podmiotu, podpisał i wystawił 2 faktury VAT na rzecz R. sp. z o.o. Powyższe faktury nie odzwierciedlały rzeczywistości, gdyż Fundacja R. nie prowadziła żadnej działalności gospodarczej i pomimo formalnego jej ustanowienia oraz wpisania do rejestru fundacji nigdy nie została ona wpisana do KRS. Nie figurowała także w rejestrach właściwego US jako podatnik VAT, nie składała deklaracji i informacji podatkowych, zaś ujawniony w treści faktury numer identyfikacji podatkowej (NIP) nie dotyczył fundacji oraz nie występował w Centralnym Rejestrze Podmiotów Krajowej Ewidencji Podatników.

Na tle powyższego stanu faktycznego nie można było przyjąć, że wystawcą faktur w rozumieniu art. 108 ust. 1 ustawy o VAT była Fundacja R., gdyż był nim skarżący, który tylko posłużył się nazwą podmiotu nieistniejącego. (…) Skarżący nie legitymował się jakimkolwiek stosunkiem prawnym (stosunek pracy, zlecenia itp.), na tle którego mógłby wystawić faktury w imieniu fundacji i w żadnym stopniu nie można było wiązać tych faktur z fundacją. (…) Wobec tego znajdował do niego zastosowanie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT.

(…) Odpowiedzialność podatkowa na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT ma charakter obiektywny i nieistotna jest przyczyna takiego zachowania podatnika, którą może być zarówno nieświadomy błąd czy niepewność co do zaistnienia obowiązku podatkowego, jak i świadome działanie.

PODATEK ROLNY

Sfinansowanie wydatków ze środków publicznych, choćby tylko częściowe, wyklucza prawo do ulgi inwestycyjnej – wyrok NSA z 8.06.2017 r. (II FSK 421/17).

Z uzasadnienia: Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o podatku rolnym ulga inwestycyjna przysługuje podatnikom podatku rolnego z tytułu wydatków poniesionych na: 1) budowę lub modernizację budynków inwentarskich służących do chowu, hodowli i utrzymania zwierząt gospodarczych oraz obiektów służących ochronie środowiska, 2) zakup i zainstalowanie: deszczowni, urządzeń melioracyjnych i urządzeń zaopatrzenia gospodarstwa w wodę, urządzeń do wykorzystywania na cele produkcyjne naturalnych źródeł energii.

(…) W przypadku gdy wydatki te zostały sfinansowane w całości lub części z udziałem środków publicznych, ulga nie ma zastosowania. (…) Faktem jest, że podatnik, w celu sfinansowania inwestycji, skorzystał z komercyjnego kredytu obrotowego, jak też z kredytu preferencyjnego, objętego dopłatami do oprocentowania udzielonego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. (…) Sfinansowanie części wydatków, poniesionych przez podatnika na inwestycję, o której mowa w tym przepisie, ze środków publicznych pozbawia możliwości korzystania z tej ulgi. (…) Podatnikom przysługuje ulga inwestycyjna z tytułu wydatków (nakładów gospodarczych) ponoszonych w związku z budową i modernizacją budynków inwentarskich, pod warunkiem że wydatki te, chociażby w niewielkiej części, nie zostały sfinansowane z udziałem środków publicznych. To właśnie jeden z wydatków na przedmiotową inwestycję (jako całość) został sfinansowany z preferencyjnego kredytu bankowego i jest bez znaczenia, że część wydatków na inwestycję podatnik poniósł ze środków własnych.

ORDYNACJA PODATKOWA

Podatnik musi wiedzieć, co konkretnie było powodem wszczęcia u niego postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe – wyrok NSA z 16.05.2017 r. (I FSK 1729/15).

Teza: Aby doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Op przed upływem terminu przedawnienia, muszą łącznie zaistnieć następujące przesłanki:

  • wszczęto postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe,
  • postępowanie to wiąże się z niewykonaniem zobowiązania, którego bieg terminu zostaje zawieszony,
  • podatnik w trybie art. 70c Op zostaje zawiadomiony o wszczęciu tego postępowania, co oznacza, że powinien zostać poinformowany o zakresie przedmiotowym tego postępowania, co najmniej przez wskazanie jednostki redakcyjnej Kks dotyczącej czynu, ws. którego wszczęto postępowanie.

Z uzasadnienia: Spornym zagadnieniem jest, czy pismo Naczelnika US w L., w którym zawiadomiono podatnika, że 19.11.2013 r. zawieszeniu uległ bieg terminu przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień i październik 2008 r. w związku z wystąpieniem przesłanki, o której mowa w art. 70 § 6 pkt 1 Op, wywołało skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za ww. miesiące 2008 r.

(…) Samo przywołanie w treści tego zawiadomienia art. 70 § 6 pkt 1 Op, wbrew twierdzeniu organu składającego skargę kasacyjną [dyrektora IS – przyp. red.] nie może być uznane za wywiązanie się z powyższego obowiązku.

Zasada ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa wymaga, żeby podatnik nie tylko wiedział, że jego zobowiązanie podatkowe nie przedawniło się z upływem ustawowego terminu, ale także znał przyczynę takiego stanu rzeczy, tzn. miał świadomość, że jest to wynikiem wszczęcia, sprecyzowanego pod względem przedmiotowym, postępowania karnego skarbowego, wiążącego się z niewykonaniem tego zobowiązania.

Nadpłata podatku od nieujawnionych źródeł nie jest oprocentowana, jeżeli zostanie wypłacona w terminie – wyroki NSA z 26.05.2017 r. (II FSK 380/ 17, II FSK 381/17).

Z uzasadnienia: Nadpłata może dotyczyć zarówno zobowiązania powstającego z mocy prawa (art. 21 § 1 pkt 1 Op), jak i zobowiązania ustalanego decyzją organu podatkowego (art. 21 § 1 pkt 2 Op), jak ma to miejsce w przypadku zryczałtowanego PIT od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.

Przepisy art. 74 i odwołującego się do niego art. 77 § 1 pkt 4 Op, do którego znowu odwołuje się art. 78 § 5 Op, są jedynymi przepisami tej ustawy, które wprost regulują kwestię nadpłaty powstałej w wyniku orzeczenia TK, ale obejmują one swoim zakresem przedmiotowym jedynie te przypadki, w których zobowiązanie powstało z mocy prawa (a więc w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 1 Op). W Op brak natomiast analogicznej regulacji dotyczącej przypadków, w których zobowiązanie powstało na mocy decyzji ustalającej organu podatkowego (art. 21 § 1 pkt 2 Op).

W konsekwencji przyjąć należy, że w tego typu sprawach zastosowanie znajdą zasady ogólne, takie jak w przypadku każdego uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji. (…) Nadpłata powstała w wyniku wydania decyzji o zmianie, uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania tej pierwszej decyzji, co reguluje art. 77 § 1 pkt 1 Op. (…) Do dnia wyeliminowania z obrotu decyzji ustalającej taki podatek nie ma formalnie nadpłaty, a przez to nie może ona być zwrócona. Obowiązuje bowiem decyzja organu podatkowego ustalająca kwotę podatku.

W sytuacji gdy podatnik kwestionuje zasadność wymiaru lub jego wysokość, ma możliwość w odwołaniu, a wówczas, gdy decyzja stała się ostateczna – w trybach nadzwyczajnych wzruszenia decyzji, doprowadzić do jej uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności. Dopiero z tym dniem uzyskuje on prawo do zwrotu nadpłaty, ponieważ nie ma już decyzji ustalającej, która zobowiązywała go do uiszczenia podatku.

(…) W analizowanym przypadku nie znajdzie zastosowania art. 78 § 5 Op regulujący kwestię nadpłaty związanej z orzeczeniem TK. (…) Zatem (…) w przypadku nadpłaty powstałej wskutek uchylenia decyzji ostatecznej, którą ustalono zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2 Op, na podstawie przepisu ustawy podatkowej następnie uchylonego orzeczeniem TK jako niekonstytucyjnego, (…) w przypadku terminowego zwrotu nadpłaty – oprocentowanie nie przysługuje.

Podobne orzeczenie NSA z:

    • 25.03.2015 r. (II FSK 3963/14).

Od Redakcji: Chodzi o nadpłaty pdof od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów powstałe na skutek wyroku TK z 18.07.2013 r. (SK 18/09). Wyrok ten dotyczył art. 20 ust. 3 updof w brzmieniu obowiązującym od 1.01.1998 do 31.12.2006 r.

W sprawie nieujawnionych źródeł przychodów zapadł potem jeszcze jeden wyrok TK – z 29.07.2014 r. (P 49/13 i P 57/13). Dotyczył on jednak art. 20 ust. 3 updof w brzmieniu obowiązującym od 1.01.2007 r. Na skutek tego wyroku art. 20 ust. 3 updof – mimo że uznany za niezgodny z konstytucją – stracił moc dopiero z upływem 18 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku TK.

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....