Co nowego w orzecznictwie podatkowym

Aleksander Woźniak
Przedstawiamy najnowsze, prawomocne orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA), do których ukazały się już pisemne uzasadnienia; dopiero one bowiem pozwalają zorientować się w szczegółach sprawy, które przesądziły o danym rozstrzygnięciu. Prezentowane wyroki zapadły w indywidualnych sprawach i wiążą tylko strony danego sporu. Wskazują jednak na kształtującą się linię wykładni przepisów. Wyboru orzeczeń dokonaliśmy, biorąc pod uwagę zagadnienia, z którymi najczęściej spotykają się nasi Czytelnicy.

PODATEK DOCHODOWY

Nie ma zwolnienia dla zadośćuczynienia i odszkodowania przyznanego na podstawie Kodeksu cywilnego – wyrok NSA z 8.08.2014 r. (II FSK 1977/12)

  • NSA – Naczelny Sąd Administracyjny
  • TSUE – Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
  • updof – ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
  • ustawa o VAT – ustawa o podatku od towarów i usług
  • Op – Ordynacja podatkowa
  • Kc – Kodeks cywilny

Z uzasadnienia: Art. 21 ust. 1 pkt 3 updof stanowi, iż wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw (z wyjątkami określonymi dalej w literach a)-f), które w rozpoznawanej sprawie nie występują). Nie ulega wątpliwości, iż (…) ani art. 393 Kc, dotyczący umowy o świadczenie na rzecz osoby trzeciej, ani art. 471 Kc, ustanawiający ogólną zasadę odpowiedzialności kontraktowej, nie są objęte dyspozycją art. 21 ust. 1 pkt 3 updof. Wbrew twierdzeniu sądu pierwszej instancji, z treści art. 471 Kc nie wynikają wprost ani wysokość, ani zasady ustalania zadośćuczynienia przyznanego skarżącej (dotyczy to również odszkodowania). Natomiast okoliczności podnoszone przez sąd pierwszej instancji, że art. 471 Kc stanowił źródło odszkodowania przyznanego skarżącej oraz że przepis ten niewątpliwie stanowi przepis „odrębnej ustawy”, są oczywiście niewystarczające, aby uznać, iż spełnione zostały przesłanki z art. 21 ust. 1 pkt 3 updof.

Podobne orzeczenia NSA z:

    • 24.01.2013 r. (II FSK 1138/11),
    • 29.02.2008 r. (II FSK 47/07).

Kapitalizacja odsetek oznacza powstanie przychodu – wyroki NSA z 17.07.2014 r. (II FSK 1995/12, II FSK 2109/12)

Z uzasadnienia: Odsetki są przychodami w dacie faktycznego otrzymania i odpowiednio w tej samej dacie zapłacone przez dłużnika są jego kosztami uzyskania przychodów (art. 16 ust. 1 pkt 11 updop). (…) Jeśli w przypadku kapitalizacji dochodzi do „dopisania” naliczonych odsetek do pierwotnej kwoty pożyczki (kredytu) za zgodą wierzyciela, to należy uznać to za sposób zadysponowania naliczonych odsetek, który czyni zadość roszczeniu pożyczkodawcy (kredytodawcy) o ich zwrot. Tym samym, już od dnia kapitalizacji wierzyciel uzyskuje korzyść ekonomiczną w postaci zwiększenia kwoty, od której naliczane są dalsze odsetki, zaś z datą kapitalizacji odsetki tracą odrębny od kwoty głównej byt prawny, tj. stają się częścią kwoty głównej z wszelkimi tego konsekwencjami. W momencie ostatecznego rozliczenia nie mamy już do czynienia ze spłacanymi odsetkami, a jedynie ze spłatą powiększonej kwoty głównej pożyczki (kredytu), w efekcie kapitalizacja wywiera ten sam skutek prawny co zapłata, ponieważ zmniejsza kwotę odsetek do zapłaty. W wyniku kapitalizacji odsetek pożyczkobiorca (kredytobiorca) pozostawia odsetki do dyspozycji pożyczkodawcy (kredytodawcy), który z kolei rozporządza nimi poprzez doliczenie ich do kwoty kapitałowej pożyczki (kredytu). (…) Tym samym, kapitalizacja odsetek powinna być traktowana na równi z zapłatą, ponieważ wywiera ten sam skutek, a mianowicie zmniejsza kwotę odsetek do zapłaty, zaś powstałe przysporzenie dla pożyczkodawcy ma charakter trwały, definitywny i bezwarunkowy.

Podobne orzeczenia NSA z:

    • 31.10.2012 r. (II FSK 484/11),
    • 8.07.2010 r. (II FSK 359/09).

VAT

Nieodpłatne przekazywanie towarów za pośrednictwem agencji marketingowej – wyrok NSA z 15.07.2014 r. (I FSK 1249/13)

Z uzasadnienia: We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej prawa podatkowego wskazano, że jednym z elementów usług marketingowych będzie „nieodpłatne przekazywanie towarów przez świadczącego te usługi na rzecz klientów i potencjalnych klientów spółki i dalej, że towarami wydawanymi nieodpłatnie będą w szczególności: wzorniki wyrobów, kasetony, tablice i bilbordy reklamowe, gadżety oraz drobne upominki promocyjne”. (…) Należy zauważyć, że towary objęte niniejszym wyliczeniem można usystematyzować w co najmniej dwie kategorie, a mianowicie o małej wartości i wartości znaczącej. Taka typologizacja jest istotna z punktu widzenia art. 7 ust. 2 i ust. 3 ustawy o VAT. (…) Wskazany przepis ma o tyle znaczenie, że w odniesieniu do kategorii prezentów o małej wartości (a do takich należy zaliczyć m.in. gadżety czy drobne upominki promocyjne) (…) uznać należy, że przekazanie tego rodzaju towarów mieści się w pojęciu usług marketingowych. Sytuacja komplikuje się w odniesieniu do pozostałej grupy towarów, które mają lub mogą mieć znaczną wartość (kasetony, tablice i bilbordy reklamowe oraz inne towary, które mogą być przekazywane). (…) W tym kontekście podzielić należy pogląd NSA wyrażony w wyroku z 9.01.2014 r., zgodnie z którym „umożliwienie skarżącej spółce odliczenia podatku naliczonego od usługi marketingowej, której towarzyszy – jako odrębna czynność polegająca na przekazaniu towarów lub usług (nagród) osobom trzecim – może naruszać zasadę opodatkowania konsumpcji oraz zasadę równego traktowania podmiotów. Jeśli bowiem agencja, nabywając opodatkowane towary lub usługi, które następnie przekazuje nieodpłatnie osobom trzecim, odlicza podatek naliczony związany z ich nabyciem, to wykazanie w fakturze wystawianej dla skarżącej spółki, która obejmuje kompleksową usługę marketingową, wartości nagród, prowadzi w skutkach do opodatkowania tej czynności, mimo że beneficjentem przekazanych nagród są osoby trzecie. To zaś umożliwia agencji pomniejszenie podatku należnego o podatek naliczony, który już uprzednio odliczyła przy nabyciu towarów i usług, przekazanych następnie nieodpłatnie jako nagrody”. (…) Nie sposób rozstrzygnąć, czy w wykonaniu przedstawionej w sposób bardzo ogólny umowy o świadczenie usług w rzeczywistości nie doszło do świadczenia przez agencję usługi marketingowo-sprzedażowej, której towarzyszyło, jako odrębne świadczenie, przekazanie towarów w postaci nagrody lub innej formy gratyfikacji za korzystanie z produktów określonej spółki. Trudno bowiem uznać, że nieodpłatne przekazanie na przykład bilbordu reklamowego o wartości co najmniej kilkudziesięciu złotych to działanie mające na celu wyłącznie promocję, a nie zawiera w sobie elementu gratyfikacji za korzystanie z usług lub produktów podmiotów, na rzecz których wykonywane są usługi marketingowe. (…) Prowadzi to zatem do konkluzji, że minister finansów co do zasady trafnie wskazał na naruszenie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że wnioskodawca będzie miał prawo do odliczenia zarówno podatku VAT wynikającego z usługi marketingowej, jak i do odliczenia podatku VAT od wydatków dotyczących nabywanych przez agencję towarów, przekazywanych następnie nieodpłatnie klientom, przy czym konstatacja ta jest poprawna, co wcześniej podkreślono, w odniesieniu do towarów przekraczających małą wartość w rozumieniu art. 7 ust. 3 ustawy o VAT.

Podobne orzeczenia:

    • NSA z 7.02.2014 r. (I FSK 474/13),
    • NSA z 9.01.2014 r. (I FSK 271/13),
    • TSUE z 7.10.2010 r. w połączonych sprawach C-53/09 i C-55/09.

Wyświetlono 35% treści artykułu

w sprzedaży

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....