Co nowego w orzecznictwie podatkowym

Aleksander Woźniak
Przedstawiamy najnowsze, prawomocne orzeczenia NSA i TK, do których ukazały się już pisemne uzasadnienia – dopiero one bowiem pozwalają się zorientować w szczegółach sprawy, przesądzających o danym rozstrzygnięciu. Prezentowane wyroki zapadły w indywidualnych sprawach i wiążą tylko strony danego sporu. Wskazują jednak na kształtującą się linię wykładni przepisów.
Wyboru orzeczeń dokonaliśmy, biorąc pod uwagę zagadnienia, z którymi najczęściej stykają się nasi Czytelnicy.

PODATEK DOCHODOWY

Zwrot pobranych przez płatnika, nadpłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, finansowanych przez pracowników oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, stanowi przychód pracownika, a nie płatnika, nawet jeżeli pracownik otrzymał wcześniej gwarantowane wynagrodzenie netto – wyrok NSA z 20.10.2017 r. (II FSK 2610/15).

  • US – urząd skarbowy
  • WSA – wojewódzki sąd administracyjny
  • NSA – Naczelny Sąd Administracyjny
  • TSUE – Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
  • TK – Trybunał Konstytucyjny
  • updof – ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
  • Op – Ordynacja podatkowa
  • upol – ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
  • Ksh – Kodeks spółek handlowych

Z uzasadnienia: Spółka niezasadnie odprowadzała składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne od wynagrodzeń pracowników, w związku z czym otrzymała zwrot nadpłaconych składek. Ponieważ ze względu na przyjęty system gwarantowanego wynagrodzenia netto pracownikom tym nie przysługują żadne roszczenia względem spółki w związku z dokonanym zwrotem nadpłaty, spółka rozpoznała zwrot składek jako własny przychód i odprowadziła od niego CIT. Zadała pytanie, czy wartość zwróconych pracodawcy składek na ubezpieczenie społeczne w części finansowanej przez pracowników oraz składek na ubezpieczenie zdrowotne, które nie pomniejszają zobowiązania podatkowego pracownika, a także składek, które pomniejszają to wynagrodzenie, powinna zostać doliczona do dochodu pracownika ze stosunku pracy i zgodnie z art. 45 ust. 3a updof opodatkowana tym podatkiem.

(…) Relacja pomiędzy podatnikiem a płatnikiem charakteryzuje się tym, iż płatnik przekazuje organowi podatkowemu cudze (podatnika) pieniądze, działając niejako w imieniu podatnika. Jeżeli zatem płatnik pobrał od podatnika i wpłacił podatek nienależnie, tak powstała nadpłata stanowi kwotę pieniędzy należnych podatnikowi, a nie płatnikowi. Nie powinno przy tym budzić wątpliwości, że zasada ta w pełni odnosi się także do obliczonych, pobranych i wpłaconych przez płatnika składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

(…) Zwrócenie płatnikowi składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, nienależnie przez niego pobranych od podatnika, oznacza, że płatnik uzyskuje sumy stanowiące własność podatnika i nie może nimi rozporządzać jak własnymi, gdyż do niego nie należą. Sumy te stanowią pieniądze pozostawione do dyspozycji podatnika w rozumieniu art. 11 ust. 1 updof, a zatem są przychodem podatnika (…). Podatnik może nimi swobodnie dysponować, a więc zarówno żądać ich wypłaty, jak i zrezygnować z ich faktycznego otrzymania, jeżeli – jak w przypadku przedstawionym we wniosku o interpretację – ze względu na treść zawiązanych z pracodawcą stosunków cywilnoprawnych roszczenie o ich wypłatę nie istnieje lub jest problematyczne.

(…) Nie sposób zatem zgodzić się z wywodem, że skoro pracownicy nie otrzymają kwot zwróconych, nadpłaconych składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, gdyż ich roszczenia ze stosunku pracy zostały już zaspokojone w związku z obowiązującą w koncernie zasadą gwarantowanego wynagrodzenia netto, organ interpretacyjny musi uwzględnić ten element stanu faktycznego także przy kwalifikacji zwrotu jako przychodu płatnika, a nie jako przychodu pracowników.

(…) Skoro o kwotę nadpłaconych składek obniżone zostało wynagrodzenie pracowników, podlegające opodatkowaniu PIT, zwrot tej kwoty obligował do doliczenia jej do przychodu pracowników ze stosunku pracy, a na zakres obowiązków płatnika nie ma wpływu przyjęta przez skarżącą zasada gwarantowanego wynagrodzenia netto dla pracowników delegowanych.

Przychód ze zbycia nieruchomości mieszkalnych, wykorzystywanych na potrzeby działalności gospodarczej, które nie zostały ujęte w ewidencji środków trwałych, nie jest przychodem z tej działalności – wyrok NSA z 14.11.2017 r. (II FSK 2728/15).

Z uzasadnienia: Art. 14 ust. 2c updof stanowi, że do przychodów, o których mowa w ust. 2 pkt 1, nie zalicza się przychodów z odpłatnego zbycia wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą oraz przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej: budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie (przepis art. 30e stosuje się odpowiednio).

Powyższe oznacza, że w przypadku zbycia nieruchomości mieszkalnych wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą, które nie zostały ujęte w ewidencji środków trwałych, uzyskany przychód nie może zostać zaliczony do źródła „przychód z działalności gospodarczej”, lecz powinien zostać zakwalifikowany do źródła przychodów z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 updof.

Również art. 10 ust. 3 bezpośrednio przesądza o zaliczeniu do źródła przychodów z odpłatnego zbycia, przychodów uzyskanych ze zbycia nieruchomości mieszkalnych wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą. Tak więc brzmienie art. 10 ust. 3 oraz art. 14 ust. 2c updof w istocie prowadzi do wniosku, że przychody uzyskiwane ze zbycia nieruchomości o charakterze mieszkalnym zawsze będą kwalifikowane do źródła przychodów z odpłatnego zbycia.

(…) To, że w uchwale NSA z 17.02.2014 r. (II FPS 8/13) użyto określenia „sprzedaż towarów handlowych jako wyznacznik wykonywania działalności gospodarczej”, nie oznaczało, iż sprzedaż mieszkań zawsze będzie wykonywaniem takiej działalności. Sąd przyjął, że: „przychodami uzyskiwanymi z działalności gospodarczej, w tym m.in. z tytułu sprzedaży rzeczy i określonych praw (art. 10 ust. 1 pkt 3 updof) są przede wszystkim te, które pochodzą ze sprzedaży towarów handlowych, kupowanych z zamiarem ich dalszej odsprzedaży. (…) Godzi się jednak podkreślić, że sam ustawodawca wyraźnie odróżnia jako odrębne źródło przychodów sprzedaż określonych rzeczy i praw (art. 10 ust. 1 pkt 8 updof), wymagając jedynie, aby nie następowało to „w wykonaniu działalności gospodarczej”.

Podobne orzeczenia WSA:

    • we Wrocławiu z 19.03.2014 r. (I SA/Wr 75/14, prawomocny),
    • w Warszawie z 6.03.2012 r. (III SA/Wa 1429/11, prawomocny).

Sprzedaż nieruchomości na dużą skalę, w sposób zorganizowany, powtarzalny i zarobkowy, jest działalnością gospodarczą – wyrok NSA z 6.12.2017 r. (II FSK 3098/15).

Z uzasadnienia: Zdaniem podatniczki podjęte przez nią oraz męża działania były związane z zarządem majątkiem osobistym, a więc nie były prowadzone w ramach działalności gospodarczej. Natomiast sąd I instancji zaakceptował stanowisko organu podatkowego, że skarżąca dokonywała zbycia gruntów jako przedsiębiorca, w ramach prowadzenia działalności gospodarczej.

(…) W toku postępowania jednoznacznie wykazano, że rozmiar prowadzonej przez podatniczkę działalności oraz sprawność podejmowania czynności mających na celu przygotowanie gruntu do sprzedaży wskazują, że było to działanie zaplanowane i w pełni profesjonalne. (…) Podjęte przez nią czynności od momentu zakupu do chwili sprzedaży gruntu, polegające na: podziale niezabudowanych działek i ich częściowym uzbrojeniu, zapewnieniu dostępu do drogi publicznej poprzez stworzenie sieci dróg wewnętrznych oraz uzyskaniu decyzji o warunkach zagospodarowania terenu (w przypadku działek, które nie były objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego), wskazywały na zorganizowany i profesjonalny charakter całego przedsięwzięcia. Nie można również pominąć skali oraz zyskowności obrotu nieruchomościami, które to czynniki również wykluczały uznanie dokonywanych transakcji za zwykłe wykonywanie prawa własności w odniesieniu do majątku prywatnego osoby fizycznej.

(…) W konsekwencji uzasadnia to tezę, że skarżąca podejmowała aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców.

VAT

Dostawa towarów, które wcześniej zostały nabyte, importowane lub wytworzone z przeznaczeniem na cele działalności zwolnionej od podatku, bez prawa do odliczenia, jest zwolniona z VAT niezależnie od tego, czy doszło do faktycznego wykorzystywania tych towarów – wyrok NSA z 30.11.2017 r. (I FSK 307/16).

Z uzasadnienia: Będący przedmiotem sporu art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT stanowi, że zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Unormowanie to stanowi implementację art. 136 lit. a dyrektywy 112 (…). Ustawodawca krajowy, w ślad za prawodawcą unijnym, użył sformułowania „wykorzystywanych wyłącznie”. Powyższy przepis w polskiej wersji językowej jest odwzorowaniem wersji angielskiej (…). W kilku wersjach językowych dyrektywa 112 używa sformułowania „przeznaczone wyłącznie do” [np. w wersji francusko-, hiszpańsko-, włosko- oraz portugalskojęzycznej – przyp. red. na podstawie wyroku NSA].

Wyświetlono 26% treści artykułu

Nowe artykuły na naszych stronach:
VAT

Rozliczanie VAT od transakcji wewnątrzwspólnotowych (cz. I)

Mateusz Kaczmarek
Od 1.01.2020 r. w związku ze zmianą regulacji unijnych[1] zajdą zmiany w zasadach opodatkowania VAT transakcji transgranicznych dokonywanych na terenie UE[2]. Opiszemy je na naszych łamach, gdy już zostaną uchwalone krajowe przepisy w tym zakresie[3], a na razie przypominamy reguły obowiązujące do końca 2019 r., które – w większości – pozostaną aktualne również w roku przyszłym.

Artykuł zawiera omówienie (wraz z przykładami) przepisów regulujących opodatkowanie VAT transakcji wewnątrzwspólnotowych. Zajmiemy się wyłącznie transakcjami podlegającymi opodatkowaniu, dokonywanymi pomiędzy czynnymi podatnikami VAT. Pominiemy specyfikę magazynu konsygnacyjnego, tzw. sprzedaży wysyłkowej oraz obrotu nowymi środkami transportu, towarami akcyzowymi i bonami, a także dostaw związanych z importem, dostaw towarów na pokładach środków transportu, towarów przeznaczonych dla niektórych sił zbrojnych, dla placówek i personelu dyplomatycznego, dostaw dotyczących statków i samolotów oraz dostaw towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich i antyków.


Zawód księgowego

Nie bójmy się robotów

Stanisław Hońko
Czy informacje prasowe przepowiadające schyłek profesji związanych z rachunkowością są oparte na wiarygodnych przesłankach? Czym są roboty księgowe i jakie funkcje wykonują obecnie? Czy automatyzacja rachunkowości spowoduje drastyczne zmniejszenie zatrudnienia? Artykuł daje odpowiedzi na te pytania, dowodząc, że przewidywania agonii zawodu księgowego są przedwczesne.

Co pewien czas pojawiają się pogłoski, że roboty zabiorą pracę księgowym. Roboty są nieomylne, nie chodzą na zwolnienia lekarskie, pracują non stop i nigdy nie są w złym humorze. Mają wiele cech, które pozwalają skutecznie konkurować na rynku pracy. Księgowych nie trzeba przekonywać, że te doniesienia nie są niczym więcej niż medialną sensacją, której życie jest krótkie.


Sprawozdanie finansowe

Użyteczność sprawozdania finansowego jednostki małej

Artur Hołda Anna Staszel
Celem artykułu jest podjęcie dyskusji nt. zawartości informacyjnej sprawozdania finansowego sporządzonego zgodnie z załącznikiem nr 5 do uor.

Do jednostek małych zalicza się – począwszy od 1.01.2019 r. – jednostki, które w roku obrotowym i poprzedzającym nie przekroczyły co najmniej dwóch z trzech wielkości:

  • suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego – 25,5 mln zł,
  • przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy – 51 mln zł,
  • średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty – 50 osób.

Audytor

Wybór pozycji do badania (cz. I)

Waldemar Lachowski
W artykule przedstawiono przesłanki ustalania liczby i wyboru pozycji do badania jako źródła dowodów rewizyjnych (celowość, zakres, poziom pewności wyników, powiązanie z modelem ryzyka i istotnością) ze szczególnym uwzględnieniem próbkowania.

Biegły rewident, badając sprawozdanie finansowe (sf), może stosować różne techniki i narzędzia. Część z nich ma zastosowanie do badania całych zbiorów danych, a część – do wybranej ze zbioru, bardziej lub mniej reprezentatywnej, próbki jednostek (pozycji) wchodzących w jego skład.


Audytor

Nowelizacja ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich i nadzorze publicznym

Maciej Chorostkowski
Opracowanie przedstawia nową – zawartą w znowelizowanej uobr – koncepcję nadzoru publicznego nad usługami audytorskimi i jej wpływ na rolę nowego organu nadzoru (PANA), PIBR, biegłych rewidentów i firmy audytorskie.

Po ponad półrocznym procesie legislacyjnym 5.09.2019 r. weszła w życie ustawa z 19.07.2019 r. o zmianie ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz niektórych innych ustaw. Wynikające z niej zmiany w zdecydowanej większości obowiązują jednak dopiero od 1.01.2020 r.


VAT

Zmiany w VAT w 2019 i 2020 r. (cz. II)

Tomasz Krywan
Nowa matryca stawek VAT, wprowadzenie wiążącej informacji stawkowej, zastąpienie deklaracji VAT-7 i VAT-7K nowym przekształconym plikiem JPK_VAT oraz zakaz wystawiania faktur z NIP nabywcy do paragonów bez NIP to tylko niektóre z licznych zmian przepisów ustawy o VAT, wchodzących w życie pod koniec tego i na początku przyszłego roku.

Nowości te wprowadzają dwie ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw z:

  • 4.07.2019 r. (dalej nowelizacja z 4.07.2019 r.),
  • 9.08.2019 r. (dalej nowelizacja z 9.08.2019 r.).

Większość tych, które będą stosowane w 2019 r., została omówiona w pierwszej części niniejszego artykułu[4], z wyjątkami dotyczącymi zmiany stawek VAT na gazety, książki i czasopisma, oraz wiążącej informacji stawkowej, które są opisane dalej.


VAT

Zmiany w VAT w 2019 i 2020 r. (cz. I)

Tomasz Krywan
Likwidacja odwrotnego obciążenia w transakcjach krajowych i wprowadzenie obowiązkowej podzielonej płatności VAT, zastąpienie deklaracji VAT-7 i VAT-7K nowym plikiem JPK_VAT, zakaz wystawiania faktur z NIP nabywcy do paragonów bez NIP, wprowadzenie nowej definicji pierwszego zasiedlenia i ograniczenie zwolnienia podmiotowego to tylko niektóre z licznych zmian przepisów ustawy o VAT, wchodzących w życie w najbliższych miesiącach.

Nowości te wprowadzają dwie ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw:

  • z 4.07.2019 r. (dalej nowelizacja z 4.07.2019 r.),
  • z 9.08.2019 r. (dalej nowelizacja z 9.08.2019 r.).

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....