Co nowego w orzecznictwie podatkowym

Aleksander Woźniak
Przedstawiamy najnowsze, prawomocne orzeczenia NSA, do których ukazały się już pisemne uzasadnienia – dopiero one bowiem pozwalają się zorientować w szczegółach sprawy, przesądzających o danym rozstrzygnięciu. Prezentowane wyroki zapadły w indywidualnych sprawach i wiążą tylko strony danego sporu. Wskazują jednak na kształtującą się linię wykładni przepisów.
Wyboru orzeczeń dokonaliśmy, biorąc pod uwagę zagadnienia, z którymi najczęściej stykają się nasi Czytelnicy.

PODATEK DOCHODOWY

Wydanie wspólnikom majątku likwidowanej spółki kapitałowej nie jest dla niej źródłem przychodu – wyrok NSA z 30.08.2018 r. (II FSK 2353/16).

  • NSA – Naczelny Sąd Administracyjny
  • TSUE – Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
  • updof – ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
  • Op – Ordynacja podatkowa
  • upol – ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
  • Ksh – Kodeks spółek handlowych
  • MRiF – minister rozwoju i finansów

Z uzasadnienia: Z art. 14a ust. 1 updop wynika, że wykonanie zobowiązania (w tym z tytułu zaciągniętej pożyczki, kredytu, dywidendy, umorzenia albo zbycia w celu umorzenia udziałów, akcji) poprzez spełnienie świadczenia niepieniężnego generuje przychód u dłużnika. Przy czym w przepisie tym chodzi o spełnienie świadczenia niepieniężnego w miejsce świadczenia pieniężnego, do którego podatnik był zobowiązany, o czym świadczy, po pierwsze, użycie sformułowania o „wysokości zobowiązania”, a po wtóre, przykładowe wymienienie wyłącznie zobowiązań o charakterze pieniężnym (pożyczka, kredyt, dywidenda itd.).

(…) Ponadto ustawą z 5.09.2016 r. o zmianie updof oraz updop (DzU z 2016 r. poz. 1550) zmieniono brzmienie art. 12 ust. 1 pkt 7 updop (…). Dokonana zmiana odchodzi od ustalania wartości przychodu poprzez odnoszenie się do nominalnej wartości obejmowanych udziałów, na rzecz określenia tego przychodu w wartości wkładu ustalonej w umowie spółki lub podobnym akcie. Jeżeli jednak określona w ten sposób wartość będzie niższa od wartości rynkowej przedmiotu wkładu albo nie została ona w statucie (umowie) wyrażona, przychód ten będzie określać się w wysokości wartości rynkowej tego wkładu, co w konsekwencji eliminuje możliwość optymalizacji podatkowej przy likwidacji spółki i zwrocie jej składników majątkowych wspólnikom. Jednocześnie przyjęcie wykładni art. 14a ust. 1 updop proponowanej przez organ interpretacyjny skutkowałoby w konsekwencji podwójnym opodatkowaniem tego samego przychodu – raz przy wnoszeniu do spółki jako wkładu niepieniężnego i ponownie przy jego zwrocie wspólnikowi.

Odwołując się również do regulacji Ksh, NSA stwierdza, że postępowanie likwidacyjne prowadzone jest w celu zakończenia bytu prawnego spółki. (…) Przekazując majątek wspólnikowi, spółka realizuje dyspozycję zawartą w art. 286 § 1 i 2 Ksh. Podział majątku likwidowanej spółki między wspólników jest czynnością odrębną i o innym charakterze niż regulowanie zobowiązań, do czego wprost nawiązuje treść art. 14a updop. Podział pozostałego po uregulowaniu zobowiązań majątku spółki pomiędzy jej wspólników następuje niejako automatycznie i wynika wprost z odpowiednich przepisów Ksh. Nie poprzedza jej powstanie zobowiązania spółki wobec wspólnika. Tymczasem art. 14a updop nakazuje rozpoznanie przychodu w przypadku regulowania zobowiązań wynikających z zawarcia odpowiednich umów, np. umowy pożyczki, które spowodowały zaciągnięcie przez spółkę określonych zobowiązań.

(…) Likwidacyjne wydanie majątku spółki nie jest stosunkiem umownym pomiędzy wierzycielem i dłużnikiem. Tylko taka relacja mogłaby stanowić o wystąpieniu przychodu. Jest to czynność techniczna będąca częścią procesu likwidacyjnego. Wydanie majątku jest ostatnią czynnością spółki związaną z jej mieniem. Przypisanie jej przychodotwórczego charakteru wymagałoby tworzenia w spółce rezerw pieniężnych na zapłatę podatku oraz opóźniałoby proces likwidacyjny.

Podobne orzeczenie NSA z:

    • 31.07.2018 r. (II FSK 2049/16).

Jeżeli udziały są obejmowane w spółce z o.o. w zamian za aport, którego przedmiotem nie są ani środki trwałe bądź wartości niematerialne i prawne, ani akcje lub udziały, to koszt uzyskania przychodu jest ustalany na podstawie faktycznie poniesionych przez podatnika wydatków na nabycie tych składników majątku – wyroki NSA z 3.08.2018 r. (II FSK 2065/16 i II FSK 2066/16).

Z uzasadnienia: Zgodnie z art. 22 ust. 1e pkt 1 updof w przypadku objęcia udziałów (akcji) w spółce lub wkładów w spółdzielni w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część – na dzień objęcia tych akcji (udziałów), wkładów – ustala się koszt uzyskania przychodu, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 9 w wysokości: wartości początkowej przedmiotu wkładu, zaktualizowanej zgodnie z odrębnymi przepisami, pomniejszonej o sumę dokonanych przed wniesieniem tego wkładu odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, jeżeli przedmiotem wkładu niepieniężnego są środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne. Z treści powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że ma on zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy „przedmiotem wkładu niepieniężnego są środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne”. Jeżeli przedmiotem wkładu niepieniężnego nie jest środek trwały, gdyż podatnik nie prowadził ewidencji środków trwałych i nie wykorzystywał przedmiotowej nieruchomości na potrzeby działalności gospodarczej, jest rzeczą oczywistą, że art. 22 ust. 1e pkt 1 updof nie może znaleźć zastosowania.

W rozpoznawanej sprawie objęcie przez skarżącą udziałów w spółce kapitałowej nastąpiło w zamian za nieruchomość, która nie była – w rozumieniu prawa podatkowego – środkiem trwałym. (…) Spółka nie prowadziła działalności i nie miała żadnych przychodów, obecnie jest w likwidacji (…). Skoro spółka nie prowadziła działalności gospodarczej, nie mogła tym samym wykorzystywać określonego składnika majątkowego (w niniejszej sprawie nieruchomości) w tej działalności. (…) Wobec tego w sprawie ma zastosowanie art. 22 ust. 1e pkt 3 updof, w myśl którego, jeżeli przedmiotem wkładu są inne składniki majątkowe podatnika niż środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne, koszt uzyskania przychodu, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 9, stanowią wydatki faktycznie poniesione na nabycie przedmiotowego aportu.

Nieoprocentowana pożyczka od innego wspólnika spółki osobowej, zaliczanego do I i II grupy podatkowej, nie jest objęta zwolnieniem z PIT na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 125 updof – wyrok NSA z 6.07.2018 r. (II FSK 539/18).

Z uzasadnienia: Wnioskodawczyni podała, że jest wspólnikiem (komandytariuszem) spółki komandytowej. Jeden z komplementariuszy spółki (małżonek wnioskodawczyni) udzielił tej spółce nieoprocentowanej pożyczki na cele prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. (…) W związku z tym strona powzięła wątpliwość, czy występujący u niej, jako wspólnika w spółce komandytowej (której to spółce nieoprocentowanej pożyczki udzielił inny wspólnik, a dla wnioskodawczyni osoba zaliczona do I grupy podatkowej w rozumieniu ustawy o podatku od spadków i darowizn), przychód zwolniony jest od podatku dochodowego.

Zdaniem strony przychód zwolniony jest od podatku dochodowego, gdyż spółki osobowe prawa handlowego nie są podatnikami PIT, ale są nimi poszczególni wspólnicy tej spółki, w takim zakresie, w jakim uczestniczą w zyskach wypracowanych w prowadzonej w formie tej spółki pozarolniczej działalności gospodarczej. W sensie podatkowym wspólnik ten świadczy samemu sobie, a pozostali wspólnicy spółki osobowej będący osobami fizycznymi, którzy ustalają przychód z nieodpłatnego świadczenia, mogą zastosować w stosunku do tego przychodu zwolnienie od podatku, jeżeli zachodzą okoliczności określone w art. 21 ust. 1 pkt 125 updof.

(…) MF uznał stanowisko skarżącej za prawidłowe w zakresie powstania przychodu podatkowego z tytułu nieodpłatnych świadczeń w związku z otrzymaniem przez spółkę komandytową nieoprocentowanej pożyczki udzielonej przez innego wspólnika tej spółki, natomiast za nieprawidłowe w zakresie możliwości zwolnienia ww. przychodu od opodatkowania. Zdaniem organu przychód z tego tytułu nie korzysta ze zwolnienia od opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 125 updof.

Wyświetlono 18% treści artykułu

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Nowe artykuły na naszych stronach:
Kasy fiskalne

MF wyjaśnił, jak skorygować błędny NIP na paragonie

Krzysztof Hałub
Paragon fiskalny do kwoty 450 zł brutto (100 euro) wystawiony przez kasę rejestrującą z numerem NIP nabywcy stanowi fakturę uproszczoną, traktowaną jak zwykła faktura. Brak jest uzasadnienia, aby w takim przypadku podatnik występował o potwierdzenie zakupu dodatkową fakturą.

Wydarzenie adresowane jest między innymi do właścicieli biur rachunkowych, księgowych i dostawców usług finansowych. Międzynarodowy Kongres Biur Rachunkowych realizowany wspólnie przez Audyt Partner Sp. z o.o. i Targi Kielce jest konkretną odpowiedzią na zapotrzebowanie branży związanej z finansami i rachunkowością. To jedyne wydarzenie o takiej tematyce realizowane na arenie ogólnopolskiej.


Wynagrodzenia

Skutki wzrostu minimalnej pensji od 1.01.2021

Izabela Nowacka
W przyszłym roku pracownicy zarobią nie mniej niż 2800 zł/mies., a zleceniobiorcy co najmniej 18,30 zł/godz.

Wysokość wynagrodzenia pracownika zatrudnionego w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy nie może być niższa od wysokości minimalnego wynagrodzenia ustalanego na dany rok kalendarzowy w rozporządzeniu RM.

rzenie o takiej tematyce realizowane na arenie ogólnopolskiej.


ZUS

Preferencyjne składki dla początkujących przedsiębiorców w 2021

Izabela Nowacka
Od nowego roku preferencyjna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne – w wysokości 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę – wyniesie 840 zł.

Wydarzenie adresowane jest między innymi do właścicieli biur rachunkowych, księgowych i dostawców usług finansowych. Międzynarodowy Kongres Biur Rachunkowych realizowany wspólnie przez Audyt Partner Sp. z o.o. i Targi Kielce jest konkretną odpowiedzią na zapotrzebowanie branży związanej z finansami i rachunkowością. To jedyne wydarzenie o takiej tematyce realizowane na arenie ogólnopolskiej.


VAT

Nowe zasady opodatkowania VAT transakcji wewnątrzwspólnotowych

Łukasz Chłond
Od 1.07.2020 r. tzw. quick fixes, czyli cztery zmiany w unijnym VAT dotyczące transakcji wewnątrzwspólnotowych, zostały w pełni wdrożone do polskiego porządku prawnego.

Nastąpiło to z opóźnieniem, ustawą z 28.05.2020 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku od towarów i usług, ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami oraz niektórych innych ustaw (dalej nowelizacja).


Wskaźniki sektorowe

Ocena sytuacji finansowej przedsiębiorstw w ujęciu sektorowym

Andrzej Niemiec Wanda Skoczylas
Artykuł przedstawia sposób przeprowadzania analizy rozwoju sytuacji finansowej za dłuższy okres, a jednocześnie naświetla różne jej aspekty. Podstawę analizy stanowiły dane przedsiębiorstw z działów reprezentatywnych dla sektorów gospodarki.

Publikacja wskaźników sektorowych przedsiębiorstw za 2018 r. jest w normalnych warunkach – które miejmy nadzieję niebawem znów nastaną – dobrą okazją do oceny w dłuższej perspektywie sytuacji finansowej przedsiębiorstw i działów, do których one należą. Nie traci też na wartości poznawczej w obecnym, trudnym czasie. Jako analiza oparta na danych rzeczywistych, odpowiednio zweryfikowanych i przetworzonych, pozwala na zbadanie i ocenę siły oddziaływania sytuacji gospodarczej zarówno na przedsiębiorstwa ogółem, jak i na poszczególne, wyodrębnione – zgodnie z klasyfikacją PKD – działy.


Spółki osobowe

Rozliczenie wyniku spółki komandytowej u jej wspólników – aspekty podatkowe i księgowe

Katarzyna Trzpioła
W artykule przedstawiono zasady podziału wyniku spółki komandytowej, opodatkowania zysku i ujęcia go w księgach rachunkowych wspólników ze szczególnym uwzględnieniem wspólników będących osobami prawnymi.

Spółka komandytowa (dalej sp.k.) jest coraz bardziej popularną formą spółki osobowej prawa handlowego. Zasady jej funkcjonowania regulują art. 102–124 Ksh. W sp.k. musi występować co najmniej dwóch wspólników, w tym jeden o statusie komandytariusza, który odpowiada za zobowiązania spółki jedynie do wysokości sumy komandytowej zadeklarowanej w umowie sp.k. i mogący ją reprezentować tylko jako pełnomocnik, oraz drugi, mający status komplementariusza, odpowiadający za zobowiązania spółki bez ograniczeń i prowadzący jej sprawy.


Rachunkowość

Ujęcie i prezentacja dodatkowych kosztów wywołanych pandemią

Jak ująć w księgach rachunkowych i wykazać w sprawozdaniu finansowym naszej jednostki dodatkowe koszty osobowe (np. wynagrodzeń pracowników w okresie kwarantanny lub przestoju) i rzeczowe (np. maseczek, rękawiczek, środków dezynfekujących) wywołane pandemią koronawirusa?
Jeszcze kilka lat temu nie miałabym wątpliwości, że są to straty nadzwyczajne spowodowane klęską żywiołową. Obecnie uor (art. 3 ust. 1 pkt 33) rezerwuje tę kategorię dla jednostek sektora finansowego (np. banków, zakładów ubezpieczeń), definiując ją jako „koszty spowodowane zdarzeniami trudnymi do przewidzenia, poza działalnością operacyjną jednostki i niezwiązane z ogólnym ryzykiem jej prowadzenia”. W innych jednostkach kategoria strat/zysków nadzwyczajnych nie jest stosowana.

Istotnie. Dyrektywa 2013/34/UE, której postanowienia wdraża do polskiego porządku prawnego uor, nie przewiduje wyodrębniania kategorii zysków (przychodów) i strat (kosztów) nadzwyczajnych. Podobnie zresztą jak MSR/MSSF.


Rachunkowość

Nieodpłatna naprawa samochodu w księgach rachunkowych jednostki budżetowej

Będąc państwową jednostką budżetową, ubezpieczamy swoje samochody w firmie ubezpieczeniowej. W przypadku powstania szkody (np. na skutek wypadku drogowego) koszty jej usunięcia są pokrywane drogą bezgotówkowego rozliczenia. Firma świadcząca usługi serwisowe wycenia szkodę, uzyskuje akceptację ubezpieczyciela, naprawia samochód i przekazuje wycenę do ubezpieczyciela. Zgodnie z umową rozlicza się on bezpośrednio z firmą, która naprawia auto. Jednocześnie firma serwisowa przekazuje fakturę za naprawę do naszej jednostki. Ubezpieczyciel przekazuje nam decyzję o wysokości odszkodowania, a płatność odszkodowania równego wycenie wykonanej usługi przekazuje bezpośrednio do firmy serwisowej.
Czy bezgotówkowe rozliczenie (w ramach ubezpieczenia) ujmuje się analogicznie jak gotówkowe rozliczenie odszkodowania w naszych księgach, a równowartość odszkodowania powinna być przez naszą jednostkę przekazana na dochody budżetu państwa?

Jednostki budżetowe – na podstawie art. 9 pkt 3 ustawy o finansach publicznych (dalej ufp) – są zaliczane do sektora finansów publicznych. Nie posiadają one osobowości prawnej. Swoje wydatki pokrywają ze środków pieniężnych (tzw. zasilenia) otrzymywanych bezpośrednio z budżetu (w przypadku państwowej jednostki budżetowej z budżetu państwa), natomiast pobrane dochody odprowadzają na rachunek dochodów budżetu państwa (art. 11 ust. 1 ufp). Oznacza to, że państwowe jednostki budżetowe rozliczają z budżetem państwa odrębnie wydatki i odrębnie dochody, a zatem metodą brutto.


Rachunkowość

Błąd przy wysyłaniu sprawozdania za pomocą aplikacji e-Sprawozdania Finansowe

Mariusz Sobkowiak
Jesteśmy organizacją pozarządową zarejestrowaną w KRS, nieprowadzącą działalności gospodarczej. Próbowaliśmy przekazać nasze sprawozdanie finansowe w formie ustrukturyzowanej do Szefa KAS, za pomocą urzędowej aplikacji e-Sprawozdania Finansowe, jednak podczas próby wysyłki w czerwonym okienku pop-up pojawił się komunikat o treści „Wystąpił błąd” i „Sprawozdanie nie zostało wysłane”, lecz brak szczegółowych informacji, na czym ten błąd polega.
Co może powodować błąd i jak go usunąć?

W tym roku po raz pierwszy organizacje pozarządowe mają obowiązek sporządzenia sprawozdania finansowego (sf) w formie ustrukturyzowanej i przekazania go Szefowi KAS zamiast – jak dotychczas – bezpośrednio do US. Do tego celu służy aplikacja e-Sprawozdania Finansowe, która umożliwia zarówno sporządzanie, jak i wysyłkę sf w formie ustrukturyzowanej do Szefa KAS. Aplikacja jest dostępna na stronie internetowej https://e-sprawozdania.mf.gov.pl/ap i jest aktualizowana przez zespół informatyków Ministerstwa Finansów, dlatego co pewien czas pojawiają się jej nowe wersje[1]. Aktualizacje mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa użytkownikom oraz wyeliminowanie ew. błędów. Z informacji uzyskanych z Ministerstwa Finansów wynika, że błąd podczas wysyłki sf może być spowodowany następującymi przyczynami:


Podatki i prawo gospodarcze

Wypłata zysku w formie rzeczowej wspólnikowi spółki jawnej – skutki w PIT

Tomasz Krywan
Spółka jawna prowadząca działalność deweloperską i mająca trzech wspólników będących osobami fizycznymi chciałaby jednemu z nich zamiast wypłaty zysku przekazać lokal użytkowy (pozostali wspólnicy mają mieć zysk wypłacony w formie pieniężnej).
Czy z tego tytułu u któregokolwiek wspólnika powstanie przychód podlegający PIT?

Na podstawie art. 52 § 1 Ksh wspólnik spółki jawnej może żądać podziału i wypłaty całości zysku z końcem każdego roku obrotowego. Dopuszczalne jest przy tym, aby spółka jawna oraz wspólnicy skorzystali z instytucji świadczenia w miejsce wykonania (zob. art. 453 Kc) i zamiast wypłaty zysku w pieniądzu uzgodnili przekazanie składników majątku spółki, np. lokalu użytkowego.


Podatki i prawo gospodarcze

Podatek u źródła od zagranicznego zakładu polskiego rezydenta

Aleksander Woźniak
Spółka ma w Niemczech zakład (w rozumieniu polsko-niemieckiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania), który na potrzeby swojej działalności kupuje tam usługi reklamowe i badania rynku. Płaci za nie spółka w Polsce, ale ostatecznie, wskutek rozrachunków wewnętrznych, wydatek ten obciąża koszty zakładu.
Czy mimo to należy przy przelewie potrącić w Polsce podatek u źródła? Jeśli tak, to czy wiadomo już, kiedy wejdą w życie zaostrzone przepisy o podatku u źródła, uchwalone w 2018 r.?

Jeżeli zakład wykonuje za granicą rzeczywistą działalność gospodarczą, a kupowane usługi służą tej działalności, to w Polsce nie powstaje obowiązek poboru podatku u źródła. Potwierdził to MF w interpretacji ogólnej z 15.04.2020 r. (SP4.8223.1.2020).


Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....