Co nowego w orzecznictwie podatkowym

Aleksander Woźniak
Przedstawiamy najnowsze, prawomocne orzeczenia NSA i TSUE, do których ukazały się już pisemne uzasadnienia – dopiero one bowiem pozwalają się zorientować w szczegółach sprawy, przesądzających o danym rozstrzygnięciu. Prezentowane wyroki zapadły w indywidualnych sprawach i wiążą tylko strony danego sporu. Wskazują jednak na kształtującą się linię wykładni przepisów.
Wyboru orzeczeń dokonaliśmy, biorąc pod uwagę zagadnienia, z którymi najczęściej stykają się nasi Czytelnicy.

PODATEK DOCHODOWY

Kara umowna może być kosztem uzyskania przychodów, jeżeli jej zapłata ma ograniczyć straty, które mogłyby zachwiać możliwością uzyskiwania przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej – wyrok NSA z 23.01.2018 r. (II FSK 86/16).

  • US – urząd skarbowy
  • WSA – wojewódzki sąd administracyjny
  • NSA – Naczelny Sąd Administracyjny
  • TSUE – Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
  • updof – ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
  • updop – ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
  • Op – Ordynacja podatkowa

Z uzasadnienia: Istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy spółka może zaliczyć kary umowne zapłacone z tytułu wcześniejszego rozwiązania umowy oraz niezrealizowania planu zakupów do kosztów podatkowych w rozumieniu art. 15 ust. 1 updop. (…) Użycie w art. 15 ust. 1 updop zwrotu „w celu” oznacza, że nie zawsze wydatek musi przynieść skutek w postaci osiągnięcia przychodu, zachowania lub zabezpieczenia jego źródła. Dla oceny, czy dany wydatek został poczyniony w celu zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodu, należy mieć na względzie charakter związku przyczynowo-skutkowego między kosztem a przychodem (…).

Ze stanu faktycznego opisanego we wniosku przez spółkę wyraźnie wynika, że decyzja o rozwiązaniu umowy podyktowana była względami ekonomicznymi – likwidacją produkcji w jednej z należących do skarżącej fabryk. W tej sytuacji dalsze kupowanie opakowań na napoje, w celu realizacji progu zamówień, do którego zobowiązała się w umowie ze swoim kontrahentem, będzie generować koszty nieracjonalne z gospodarczego punktu widzenia, których ponoszenie nie doprowadziłoby do osiągnięcia przychodów.

(…) W dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości gospodarczej poniesienie pewnych wydatków (zapłata kary umownej niewyłączonej z kosztów uzyskania przychodów w art. 16 ust. 1 pkt 22 updop) ograniczy straty, które mogłyby zachwiać możliwością uzyskiwania przychodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Istotne jest więc, aby kwalifikując dany wydatek jako koszt podatkowy, uwzględniać również kwestię logicznego ciągu zdarzeń determinujących określone i konkretne działania podatnika, począwszy od momentu zawarcia umów na dostawę opakowań, poprzez likwidację produkcji w fabryce, po zapłatę kar umownych.

Podobne orzeczenia NSA z:

    • 20.04.2017 r. (II FSK 703/15),
    • 28.03.2014 r. (II FSK 1728/12),
    • 11.12.2013 r. (II FSK 478/12),
    • 11.07.2013 r. (II FSK 2298/11),
    • 27.06.2013 r. (II FSK 2192/11),
    • 19.06.2012 r. (II FSK 2486/10),
    • 17.01.2012 r. (II FSK 1365/10).

Orzeczenia przeciwne NSA z:

    • 4.12.2014 r. (II FSK 2704/12),
    • 20.07.2011 r. (II FSK 460/10).

Przychody twórcy ze sprzedaży egzemplarzy własnego utworu nie są przychodami z praw majątkowych (art. 10 ust. 1 pkt 7 i art. 18 updof). Mogą być kwalifikowane jako przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 10 ust. 1 pkt 3 updof) – wyrok NSA z 25.01.2018 r. (II FSK 33/16).

Z uzasadnienia: Skarżący, zlecając drukowanie książek własnego autorstwa i następnie je sprzedając, zarówno wytwarzał egzemplarze utworu, jak i uzyskiwał przychód z ich odpłatnego zbycia. Nie uzyskiwał jednak przychodu z autorskich praw majątkowych, gdyż nie rozporządzał nimi na żadnym polu, jako że sprzedaż egzemplarza utworu nie powoduje przejścia autorskich praw majątkowych do tego utworu.

Skoro zatem skarżący nie uzyskiwał przychodów z praw majątkowych, przypisanych do źródła określonego w art. 10 ust. 1 pkt 7 updof, (…) nadto ponieważ działalność skarżącego spełnia wszystkie pozostałe warunki działalności gospodarczej, wymienione w art. 5a pkt 6 updof (zarobkowy charakter, zorganizowanie, ciągłość, prowadzenie jej we własnym imieniu i na własny rachunek), to uzyskane z niej przychody winny być podatkowo kwalifikowane do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 10 ust. 1 pkt 3 updof), a nie do przychodów z praw majątkowych (art. 10 ust. 1 pkt 7 updof) (…), skoro skarżący praw tych nie zbywał ani przez ich przeniesienie, ani przez udzielenie licencji na ich eksploatację.

Nabywanie przez zagraniczne instytucje wspólnego finansowania udziałów w polskich spółkach osobowych (jawnych i komandytowych) i uzyskiwanie z tego tytułu przychodów nie jest zwolnione z podatku – wyroki NSA z 7.02.2018 r. (II FSK 128/16) i 14.02.2018 r. (II FSK 140/16).

Z uzasadnienia: Art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b updop ustanawia jedną z przesłanek, których łączne spełnienie warunkuje skorzystanie ze zwolnienia od podatku dochodowego przez instytucje wspólnego inwestowania, posiadające siedzibę w innym niż Polska kraju członkowskim UE lub innym państwie należącym do EOG. Warunkiem tego zwolnienia jest, aby wyłącznym przedmiotem ich działalności było zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, zebranych w drodze publicznego lub niepublicznego proponowania nabycia ich tytułów uczestnictwa, w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe.

Przepis ten określa zatem (…) dozwolony zakres działalności takiej instytucji, ograniczając go, poprzez słowo „wyłącznie”, do zbiorowego lokowania środków pieniężnych we wskazane w nim aktywa. (…) Czym innym jest lokowanie środków pieniężnych i uzyskiwanie tzw. dochodów pasywnych, a czym innym udział w spółce jawnej połączony z obowiązkiem prowadzenia jej spraw, czyli zarządzaniem tym podmiotem.

W tym ostatnim przypadku trudno jest mówić, że jest to jedynie lokowanie środków pieniężnych, skoro sensem uczestnictwa w takiej spółce jest prowadzenie jej przedsiębiorstwa.

Również zasady odpowiedzialności wspólników spółki jawnej sprawiają, że inwestycja w taką spółkę, poprzez wniesienie stosownego wkładu, a co za tym idzie uczestniczenie w niej jako jej wspólnik ze wszelkimi tego konsekwencjami, nie przemawia za tym, iż stanowi to (…) tylko działalność czysto inwestycyjną.

(…) Uczestniczenie w mającej siedzibę w Polsce spółce osobowej prawa handlowego, prowadzenie za jej pośrednictwem działalności gospodarczej i uzyskiwanie z tego tytułu przychodów (art. 5 ust. 3 updop) wykracza poza dopuszczalny w świetle art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b przedmiot działalności zagranicznej instytucji wspólnego inwestowania.

Podobne orzeczenia NSA z:

    • 20.12.2017 r. (II FSK 127/16 i II FSK 2912/15),
    • 21.07.2017 r. (II FSK 1777/15),
    • 12.09.2017 r. (II FSK 2098/15).

Podmiotem eksploatującym statek w transporcie międzynarodowym nie jest wyłącznie zagraniczny pracodawca lub armator statku. Decyduje miejsce faktycznego zarządu nad statkiem – wyrok NSA z 25.01.2018 r. (II FSK 1/16).

Z uzasadnienia: Organ wezwał skarżącego do złożenia dokumentów potwierdzających, że: podatnik wykonuje pracę najemną na pokładzie statku morskiego eksploatowanego w transporcie międzynarodowym, firma zatrudniająca podatnika jest podmiotem faktycznie eksploatującym statek, oraz że jest to przedsiębiorstwo norweskie. W odpowiedzi skarżący podał, że zarząd operacyjny statku znajduje się w Norwegii, a przy wniosku dostarczył wszelkie dowody potwierdzające, gdzie znajduje się faktyczny i rzeczywisty zarząd statkiem, na którym wykonuje pracę.

Wyświetlono 20% treści artykułu

Nowe artykuły na naszych stronach:
VAT

Rozliczanie VAT od transakcji wewnątrzwspólnotowych (cz. I)

Mateusz Kaczmarek
Od 1.01.2020 r. w związku ze zmianą regulacji unijnych[1] zajdą zmiany w zasadach opodatkowania VAT transakcji transgranicznych dokonywanych na terenie UE[2]. Opiszemy je na naszych łamach, gdy już zostaną uchwalone krajowe przepisy w tym zakresie[3], a na razie przypominamy reguły obowiązujące do końca 2019 r., które – w większości – pozostaną aktualne również w roku przyszłym.

Artykuł zawiera omówienie (wraz z przykładami) przepisów regulujących opodatkowanie VAT transakcji wewnątrzwspólnotowych. Zajmiemy się wyłącznie transakcjami podlegającymi opodatkowaniu, dokonywanymi pomiędzy czynnymi podatnikami VAT. Pominiemy specyfikę magazynu konsygnacyjnego, tzw. sprzedaży wysyłkowej oraz obrotu nowymi środkami transportu, towarami akcyzowymi i bonami, a także dostaw związanych z importem, dostaw towarów na pokładach środków transportu, towarów przeznaczonych dla niektórych sił zbrojnych, dla placówek i personelu dyplomatycznego, dostaw dotyczących statków i samolotów oraz dostaw towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich i antyków.


Zawód księgowego

Nie bójmy się robotów

Stanisław Hońko
Czy informacje prasowe przepowiadające schyłek profesji związanych z rachunkowością są oparte na wiarygodnych przesłankach? Czym są roboty księgowe i jakie funkcje wykonują obecnie? Czy automatyzacja rachunkowości spowoduje drastyczne zmniejszenie zatrudnienia? Artykuł daje odpowiedzi na te pytania, dowodząc, że przewidywania agonii zawodu księgowego są przedwczesne.

Co pewien czas pojawiają się pogłoski, że roboty zabiorą pracę księgowym. Roboty są nieomylne, nie chodzą na zwolnienia lekarskie, pracują non stop i nigdy nie są w złym humorze. Mają wiele cech, które pozwalają skutecznie konkurować na rynku pracy. Księgowych nie trzeba przekonywać, że te doniesienia nie są niczym więcej niż medialną sensacją, której życie jest krótkie.


Sprawozdanie finansowe

Użyteczność sprawozdania finansowego jednostki małej

Artur Hołda Anna Staszel
Celem artykułu jest podjęcie dyskusji nt. zawartości informacyjnej sprawozdania finansowego sporządzonego zgodnie z załącznikiem nr 5 do uor.

Do jednostek małych zalicza się – począwszy od 1.01.2019 r. – jednostki, które w roku obrotowym i poprzedzającym nie przekroczyły co najmniej dwóch z trzech wielkości:

  • suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego – 25,5 mln zł,
  • przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy – 51 mln zł,
  • średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty – 50 osób.

Audytor

Wybór pozycji do badania (cz. I)

Waldemar Lachowski
W artykule przedstawiono przesłanki ustalania liczby i wyboru pozycji do badania jako źródła dowodów rewizyjnych (celowość, zakres, poziom pewności wyników, powiązanie z modelem ryzyka i istotnością) ze szczególnym uwzględnieniem próbkowania.

Biegły rewident, badając sprawozdanie finansowe (sf), może stosować różne techniki i narzędzia. Część z nich ma zastosowanie do badania całych zbiorów danych, a część – do wybranej ze zbioru, bardziej lub mniej reprezentatywnej, próbki jednostek (pozycji) wchodzących w jego skład.


Audytor

Nowelizacja ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich i nadzorze publicznym

Maciej Chorostkowski
Opracowanie przedstawia nową – zawartą w znowelizowanej uobr – koncepcję nadzoru publicznego nad usługami audytorskimi i jej wpływ na rolę nowego organu nadzoru (PANA), PIBR, biegłych rewidentów i firmy audytorskie.

Po ponad półrocznym procesie legislacyjnym 5.09.2019 r. weszła w życie ustawa z 19.07.2019 r. o zmianie ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz niektórych innych ustaw. Wynikające z niej zmiany w zdecydowanej większości obowiązują jednak dopiero od 1.01.2020 r.


VAT

Zmiany w VAT w 2019 i 2020 r. (cz. II)

Tomasz Krywan
Nowa matryca stawek VAT, wprowadzenie wiążącej informacji stawkowej, zastąpienie deklaracji VAT-7 i VAT-7K nowym przekształconym plikiem JPK_VAT oraz zakaz wystawiania faktur z NIP nabywcy do paragonów bez NIP to tylko niektóre z licznych zmian przepisów ustawy o VAT, wchodzących w życie pod koniec tego i na początku przyszłego roku.

Nowości te wprowadzają dwie ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw z:

  • 4.07.2019 r. (dalej nowelizacja z 4.07.2019 r.),
  • 9.08.2019 r. (dalej nowelizacja z 9.08.2019 r.).

Większość tych, które będą stosowane w 2019 r., została omówiona w pierwszej części niniejszego artykułu[4], z wyjątkami dotyczącymi zmiany stawek VAT na gazety, książki i czasopisma, oraz wiążącej informacji stawkowej, które są opisane dalej.


VAT

Zmiany w VAT w 2019 i 2020 r. (cz. I)

Tomasz Krywan
Likwidacja odwrotnego obciążenia w transakcjach krajowych i wprowadzenie obowiązkowej podzielonej płatności VAT, zastąpienie deklaracji VAT-7 i VAT-7K nowym plikiem JPK_VAT, zakaz wystawiania faktur z NIP nabywcy do paragonów bez NIP, wprowadzenie nowej definicji pierwszego zasiedlenia i ograniczenie zwolnienia podmiotowego to tylko niektóre z licznych zmian przepisów ustawy o VAT, wchodzących w życie w najbliższych miesiącach.

Nowości te wprowadzają dwie ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw:

  • z 4.07.2019 r. (dalej nowelizacja z 4.07.2019 r.),
  • z 9.08.2019 r. (dalej nowelizacja z 9.08.2019 r.).

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....