Co nowego w orzecznictwie podatkowym

Aleksander Woźniak
Przedstawiamy najnowsze, prawomocne orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) oraz Trybunału Konstytucyjnego (TK), do których ukazały się już pisemne uzasadnienia; dopiero one bowiem pozwalają zorientować się w szczegółach sprawy, które przesądziły o danym rozstrzygnięciu. Prezentowane wyroki zapadły w indywidualnych sprawach i wiążą tylko strony danego sporu. Wskazują jednak na kształtującą się linię wykładni przepisów.
Wyboru orzeczeń dokonaliśmy, biorąc pod uwagę zagadnienia, z którymi najczęściej spotykają się nasi Czytelnicy.

PODATEK DOCHODOWY

Korekta przychodu zawsze wstecz – wyrok NSA z 1.10.2014 r. (II FSK 2134/12)

Z uzasadnienia: Uczelnia we wniosku zapytała, czy jeżeli student wpłaci całą kwotę należną za dany semestr, po czym zrezygnuje ze studiów i kwota ta (na jego wniosek) zostanie mu zwrócona, uczelnia będzie miała prawo do zmniejszenia przychodu o tę kwotę w momencie dokonania zwrotu (…).

Art. 12 ust. 3a updop nie przewiduje odstępstwa od ustalenia momentu powstania przychodu w przypadku zajścia – po wydaniu towaru lub wykonaniu usługi – zdarzeń, mających wpływ na jego wysokość w postaci zwrotu towaru, udzielenia bonifikaty czy skonta, i nie wskazuje innego momentu uzyskania przychodu, wynikającego z korekty faktury (…).

  • NSA – Naczelny Sąd Administracyjny
  • TK – Trybunał Konstytucyjny
  • updof – ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
  • updop – ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
  • Op – Ordynacja podatkowa
  • Ksh – Kodeks spółek handlowych

Prawidłowo w związku z tym przyjęto, że momentem powstania przychodu będzie zawsze moment wydania towaru czy wykonania usługi – także wówczas, gdy wysokość tego przychodu będzie w okresach następnych po wydaniu towaru ulegała zmianie (…). Faktura korygująca nie zmienia daty zdarzenia gospodarczego związanego z powstaniem tego przychodu, nie zmienia też daty powstania obowiązku podatkowego (…).

Nie ma podstaw prawnych, aby przyjąć za słuszne stanowisko uczelni, że rozliczenia takiej korekty należy dokonać w momencie wystawienia faktury korygującej, niezależnie od daty powstania obowiązku podatkowego (…).

W sytuacji wystawienia faktur korygujących z tytułu udzielenia rabatów (zwrotu sprzedanych towarów, niewykonania usługi w pełnym zakresie) po złożeniu zeznania podatkowego za dany rok podatkowy uczelnia powinna złożyć korektę zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) na druku CIT-8 za rok, w którym wystąpił przychód należny za rok podatkowy, tj. w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu dokonanej sprzedaży (wykonania usługi).

Podobne orzeczenia NSA z:

    • 12.04.2013 r. (II FSK 1595/11),
    • 2.08.2012 r. (II FSK180/11),
    • 12.07.2012 r. (II FSK 2653/10 i II FSK 2660/10).

Korekta amortyzacji po otrzymaniu dofinansowania dokonywana na bieżąco – wyrok NSA z 30.09.2014 r. (II FSK 2024/14)

Z uzasadnienia: Celem art. 16 ust. 1 pkt 48 updop jest zatem zapobieganie odpisom z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, gdy podatnik już uzyskał zwrot wydatków. W związku z tym nie ulega wątpliwości, że w przypadku otrzymania dopłaty lub innego typu zwrotu nakładów na środki trwałe konieczne jest wyłączenie odpowiedniej części odpisów amortyzacyjnych z kosztów uzyskania przychodów. Otrzymanie zwrotu w momencie przyjęcia środka trwałego do używania lub przed tym momentem nie budzi wątpliwości co do sposobu rozliczeń do celów podatkowych. Inaczej wygląda sytuacja w przypadku otrzymania zwrotu do środka trwałego po przyjęciu go do używania i rozpoczęciu amortyzacji.

Przepisy updop nie rozstrzygają jednoznacznie, w jaki sposób dokonać takiego rozliczenia, tj. czy wystarczy jednorazowa korekta odpisów na bieżąco, w momencie otrzymania dopłaty, czy też konieczna jest wsteczna korekta rozliczeń od miesiąca lub okresu, w którym rozpoczęto amortyzację (…). Literalna wykładnia analizowanego przepisu updop nie prowadzi do wniosku o konieczności wstecznego odniesienia skutków podatkowych (w zakresie kosztów uzyskania przychodów) dopłaty do środka trwałego, otrzymanej już po rozpoczęciu amortyzacji (…). Do czasu otrzymania dopłaty podatnik w istocie ustalał odpisy amortyzacyjne od wysokości faktycznie poniesionych przez niego wydatków na nabycie lub wytworzenie środka trwałego (…).

Otrzymana dotacja, jako zdarzenie gospodarcze, nie miała zatem związku z dokonywaną wcześniej amortyzacją środków trwałych. Nie jest więc uzasadnione korygowanie dokumentacji finansowej w tym sprawozdań spółki za okresy wcześniejsze.

Wydatki na dokształcanie zawodowe przed rozpoczęciem działalności gospodarczej nie są kosztem – wyrok NSA z 17.10.2014 r. (II FSK 2304/12)

Z uzasadnienia: Wymienione przez skarżącą wydatki zostały poczynione przed rozpoczęciem działalności gospodarczej. Bez wątpienia uiszczenie opłat rocznych za każdy rok aplikacji oraz opłaty za przystąpienie do egzaminu końcowego jest warunkiem koniecznym do uzyskania tytułu zawodowego radcy prawnego i wykonywania tego zawodu. Niemniej jednak wydatki te nie pozostają w ścisłym związku przyczynowym z ewentualnymi przychodami, które osiągać będzie skarżąca jako radca prawny prowadzący działalność gospodarczą (…).

Przyjmując stanowisko skarżącej, przy ocenie, czy dany wydatek pozostaje w związku przyczynowym z prowadzeniem działalności gospodarczej przez radcę prawnego i osiąganiem przychodu z tego źródła należałoby konsekwentnie uznać za koszt uzyskania przychodu również ewentualnie wydatki poczynione na studia prawnicze (…).

Ponadto rozpoczynając aplikację radcowską, skarżąca nie mogła mieć pewności, że ją ukończy. Tym bardziej nie było pewnym, czy rozpocznie prowadzenie działalności gospodarczej jako radca prawny. Wobec tego w chwili, gdy wydatki te były ponoszone, uzyskanie przychodu z działalności gospodarczej było zdarzeniem przyszłym i niepewnym (…).

Trudno zatem zgodzić się ze skarżącą, że wydatki dokonywane na przestrzeni trzech lat, wówczas gdy nie prowadziła ona działalności gospodarczej, mogły obiektywnie przyczynić się do osiągnięcia przychodu, służyć zachowaniu albo zabezpieczeniu źródła przychodów.

Licytacja nieruchomości skutkuje przychodem u dłużnika – wyrok NSA z 15.10.2014 r. (II FSK 2298/12)

Z uzasadnienia: Pojęcie przychodu należy rozumieć szerzej, a w jego granicach mieści się korzyść w postaci zmniejszenia wysokości zobowiązań spółki. Stąd też zaliczenie przez wierzyciela wartości przejętej nieruchomości na poczet zobowiązań również stanowi przysporzenie majątkowe po stronie dłużnika (…).

Postępowanie egzekucyjne zmierza do zaspokojenia wierzyciela. W tym celu stosuje się wobec dłużnika środki przymusu (…). Środki te nie byłyby konieczne, gdyby spółka wykonała dobrowolnie swoje zobowiązania, a w przypadku braku środków pieniężnych zbyła nieruchomości w celu zapłaty długu. Co istotne, pomimo przymusowego wykonania świadczenia, zbycie nieruchomości w drodze licytacji uważa się za sprzedaż przeprowadzoną w toku postępowania egzekucyjnego (…).

Podobne skutki odnosi przejęcie nieruchomości, o którym jest mowa w art. 984 Kpc.W obu przypadkach do zbycia nieruchomości dochodzi na skutek wydania postanowienia o przysądzeniu własności, po uprzednim uiszczeniu ceny (…). Z treści art. 14 ust. 1 updop nie można wywieść wniosku, że zbycie nieruchomości na innej podstawie aniżeli umowa nie skutkuje powstaniem przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości.

Brak przychodu po stronie spółki osobowej wyklucza powstanie kosztu u wspólników– wyrok NSA z 1.10.2014 r. (II FSK 2399/12)

Z uzasadnienia: Wniesienie wkładu do spółki osobowej jest neutralne podatkowo. Z tej przyczyny, skoro z wniesieniem wkładu nie wiąże się powstanie przychodu, nie jest możliwe uznanie uiszczonego w związku z tą czynnością podatku od czynności cywilnoprawnych za koszt uzyskania przychodu (…). Koszty związane z wniesieniem wkładu niepieniężnego do spółki osobowej nie stanowią kosztów uzyskania przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej.

Wyświetlono 30% treści artykułu

w sprzedaży

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....