Chory członek zarządu nie powinien pracować, nawet nieodpłatnie, bo traci prawo do zasiłku

Magdalena Januszewska radca prawny

Nieodpłatne wykonywanie czynności członka zarządu spółdzielni w czasie zasiłku chorobowego należnego z tytułu zatrudnienia to wykonywanie „pracy zarobkowej”, co oznacza utratę prawa do zasiłku.

Tak wynika z wyroku SN z 6.12.2018 (II UK 392/17). ZUS odmówił pani X prawa do zasiłku chorobowego za 2 tyg. zwolnienia. Lekarz dermatolog zaznaczył w nim, że chora powinna leżeć. Pani X była członkiem zarządu spółdzielni mieszkaniowej i była w niej zatrudniona. W czasie zwolnienia wzięła udział w posiedzeniu rady nadzorczej spółdzielni. O tym fakcie syndyk masy upadłości spółdzielni poinformował ZUS. Sądy zastanawiały się, czy pani X wykonywała pracę zarobkową lub wykorzystywała zwolnienie w sposób niezgodny z jego celem, skoro raz – nieodpłatnie – wzięła udział w posiedzeniu rady nadzorczej.

  • ustawa zasiłkowa – ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
  • SN – Sąd Najwyższy

SN wskazał, że w myśl art. 17 ust. 1–3 ustawy zasiłkowej ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z jego celem traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia.

Pani X miała obowiązek przebywania w domu, powstrzymania się od wykonywania pracy, gdyż całodniowe przebywanie w pracy negatywnie wpływało na stan jej zdrowia, utrudniając rekonwalescencję. Nie było przeszkód, aby do udziału w posiedzeniu rady nadzorczej spółdzielni wyznaczyła zastępcę. Wykorzystując zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z jego celem, utraciła prawo do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia w myśl art. 17 ust. 1–3 ustawy zasiłkowej.

SN przypomniał także, że nieodpłatne wykonywanie przez ubezpieczonego (wspólnika spółki) czynności członka zarządu spółki w okresie korzystania z zasiłku chorobowego z tytułu zatrudnienia na stanowisku dyrektora jest wykonywaniem „pracy zarobkowej” w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej. Stwarza bowiem ubezpieczonemu co najmniej możliwość odniesienia korzyści majątkowej z wykonywania tych czynności. Korzyści te ubezpieczony odnosi pośrednio jako wspólnik spółki, w której zarządzaniu nadal uczestniczy, mimo niezdolności do wykonywania pracy wynikającej z wiążącego go ze spółką stosunku pracy na stanowisku dyrektora.

Przez pojęcie pracy „zarobkowej” nie należy rozumieć wyłącznie czynności, które przynoszą ubezpieczonemu bezpośrednią korzyść majątkową w postaci środków pieniężnych otrzymywanych wprost za wykonanie tych czynności. Praca ma również charakter zarobkowy, gdy wiąże się z perspektywą otrzymania korzyści majątkowych (udział w zysku spółki, zwiększenie wartości własnego majątku wskutek czynności zarządczych składających się na pojęcie „pracy” w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej (por. wyrok SN z 8.11.2017, III UK 251/16).

Podobnie jednoosobowo zarządzający prezes zarządu ma obowiązek powstrzymania się od wykonywania czynności zarządu pod rygorem utraty prawa do zasiłku chorobowego. Do podejmowania koniecznych („wymuszonych”) czynności prawnych bądź faktycznych przez spółkę lub w jej imieniu powinien więc – w okresie korzystania ze świadczeń chorobowych – umocować bądź wyznaczyć inną upoważnioną osobę (wyrok SN z 15.03.2018, I UK 49/17).

Zdaniem SN interpretację tę można również odnieść do członka zarządu spółdzielni mieszkaniowej, uczestniczącego w czynnościach rady nadzorczej spółdzielni.

W okresie – objętej zwolnieniem lekarskim – niezdolności do pracy pani X miała obowiązek powstrzymania się od wykonywania czynności zarządu pod rygorem utraty prawa do zasiłku chorobowego.

Więcej na temat: „Zasiłki dla pracowników”
Zasiłki

Okres wyczekiwania na wynagrodzenie chorobowe

Renata Tonder
Pracownik w wieku 22 lat, zatrudniony od 1.09.2019, jest na zwolnieniu lekarskim od 25.09.2019 do 14.10.2019. W chwili powstania niezdolności do pracy z powodu choroby nie miał 30-dniowego okresu ubezpieczenia chorobowego.
Od kiedy należy mu wypłacić wynagrodzenie z tytułu choroby i jak liczyć limit wypłaty tego wynagrodzenia w 2019?

Pracownik, jako ubezpieczony podlegający ubezpieczeniu chorobowemu obowiązkowo, nabywa prawo do zasiłku chorobowego po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy zasiłkowej). Okres pierwszych 30 dni trwania tego ubezpieczenia, w którym pracownik nie ma prawa do zasiłku chorobowego, nazywa się okresem wyczekiwania. Zasadę dotyczącą tego okresu stosuje się także do wynagrodzenia za czas choroby (art. 92 Kp).


Zasiłki

Uwzględnianie w podstawie wymiaru zasiłku składników wynagrodzenia z przesuniętym terminem płatności

Renata Tonder
Oprócz wynagrodzenia zasadniczego pracownik otrzymuje również premię miesięczną, która zgodnie z regulaminem premiowania przysługuje jedynie za czas efektywnie przepracowany. Wynagrodzenie jest mu wypłacane za dany miesiąc do końca tego miesiąca, natomiast premia – do 10. dnia następnego miesiąca po miesiącu, za który przysługuje.
Jak prawidłowo wliczać ją do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego?

Ustalając podstawę wymiaru zasiłku, premię miesięczną należy doliczać do wynagrodzenia za miesiąc, za który przysługuje, bez względu na datę jej wypłaty.

W podstawie wymiaru zasiłku chorobowego uwzględnia się przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone pracownikowi za 12 mies. poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy (art. 36 ust. 1 ustawy zasiłkowej). Wynagrodzenie pracownika to jego przychód stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, pomniejszony o kwotę potrąconych składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe, finansowanych z jego środków, wynoszących w sumie 13,71% podstawy wymiaru składek (art. 3 pkt 3 ustawy zasiłkowej).


Zasiłki

Uzupełnienie wynagrodzenia przyjmowanego do podstawy wymiaru zasiłków w razie nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy

Renata Tonder
Pracownik zatrudniony od 3 lat we wrześniu 2019 sprawował opiekę nad chorą żoną. Otrzymuje wynagrodzenie zmienne. W maju 2019 miał obowiązek przepracować 21 dni, a przepracował 18, bo przez 2 dni był na urlopie wypoczynkowym, a 1 dzień miał nieobecność nieusprawiedliwioną. Jego przychód z tytułu zatrudnienia za maj 2019 łącznie z wynagrodzeniem za urlop wypoczynkowy wyniósł 2648 zł.
W jakiej kwocie należało przyjąć wynagrodzenie za maj 2019 w podstawie wymiaru zasiłku opiekuńczego przysługującego pracownikowi we wrześniu 2019?

Wynagrodzenie za maj 2019 należy uzupełnić do kwoty, którą pracownik otrzymałby, gdyby przepracował pełny miesiąc, z pomniejszeniem o wynagrodzenie za dzień nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy.


Zasiłki

Okres wyczekiwania na prawo do wynagrodzenia chorobowego w przypadku pracownika na dwóch etatach

Renata Tonder
Czy pracownikowi zatrudnionemu w spółce na umowę o pracę od 8.07.2019 słusznie wypłacono wynagrodzenie za czas choroby za okres od 22.07.2019 do 31.07.2019, jeżeli jest on zatrudniony jednocześnie w drugim zakładzie pracy i korzysta tam z urlopu bezpłatnego w 2019? Czy z tytułu zatrudnienia w spółce należało zastosować okres wyczekiwania?

Czy okres pobierania zasiłku opiekuńczego jest wliczany do okresu zasiłkowego

Renata Tonder
Pracownica sprawowała opiekę nad chorym dzieckiem od 12.08.2019 do 23.08.2019 (12 dni). Do 11 sierpnia pobierała wynagrodzenie za czas choroby i zasiłek chorobowy nieprzerwanie od 1.03.2019 (164 dni).
Czy okres pobierania zasiłku opiekuńczego wlicza się do 182-dniowego okresu zasiłkowego?

Zasiłki

Podstawa wymiaru zasiłku chorobowego, gdy pracownik przebywał wcześniej na urlopie wychowawczym

Renata Tonder
Nasza pracownica chorowała w lipcu 2019. W okresie 12 mies. poprzedzających chorobę przebywała na urlopie bezpłatnym przez 5 mies.
Czy w tym przypadku przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego należało przyjąć wynagrodzenie określone w umowie o pracę, czy średnią z ostatnich 12 mies.? Jak podzielić sumę wynagrodzenia (przez 12 czy przez 7 – z uwagi na korzystanie z urlopu bezpłatnego)?

Zasiłki

Czy emeryt-zleceniobiorca ma prawo do zasiłku chorobowego

Renata Tonder
10.06.2019 zatrudniliśmy na umowę zlecenia emeryta. Z tytułu zatrudnienia w naszej firmie przystąpił do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i chorował od 8 do 12 lipca 2019.
Czy powinniśmy mu wypłacić zasiłek chorobowy?

Zasiłki

Podstawa wymiaru wynagrodzenia chorobowego pracownika zatrudnionego również na umowy zlecenia

Renata Tonder
Z pracownicą zatrudnioną od 3 lat zawieramy dodatkowo umowy zlecenia na określony czas. Umowy takie były zawierane od 1.01.2018 do 31.03.2018 (600 zł), od 1.09.2018 do 31.10.2018 (400 zł), od 1.01.2019 do 28.02.2019 (500 zł) oraz od 1.04.2019 do 30.06.2019 (750 zł). Pracownica choruje w lipcu 2019.
W jaki sposób w podstawie wymiaru przysługującego jej wynagrodzenia za czas choroby uwzględnić wynagrodzenie z umowy zlecenia?

Zasiłki

Zasiłek opiekuńczy na dziecko w szpitalu

Renata Tonder
Wpłynęło do nas zwolnienie lekarskie pracownicy w związku opieką nad dzieckiem. Jest wystawione przez szpital (dziecko było w szpitalu, a pracownica tam się nim opiekowała). Kilka lat temu kontrola z ZUS zakwestionowała nam wypłatę zasiłku opiekuńczego w podobnym przypadku, argumentując, że 4-letnie dziecko ma w szpitalu zapewnioną opiekę, więc matce nie należał się zasiłek opiekuńczy. Obecne zwolnienie jest na dziecko w wieku 1,5 roku.
Czy matce dziecka do 2 lat należy się zasiłek opiekuńczy z powodu opieki nad nim w szpitalu?

Praca, świadczenia i ubezpieczenia

Przedawnioną odprawę emerytalną wypłaca nowy pracodawca

Renata Majewska
Emeryt, zatrudniony w naszej spółce od 2008 r. na umowę o pracę, zapowiedział odejście z pracy w lipcu 2019 r. na mocy porozumienia stron, w związku z przejściem na emeryturę. Poinformował, że w 2000 r. stracił posadę na skutek likwidacji zakładu pracy, potem przez pół roku chorował i następnie od 2001 r. pobierał emeryturę bez względu na wiek, z tytułu opieki nad dzieckiem specjalnej troski. Zapowiedział, że będzie się u nas starał o odprawę emerytalną, bo wcześniej jej nie otrzymał.
Czy spółka ma obowiązek wypłacić odprawę, skoro rozpoczął u nas pracę już jako emeryt? Czy nie powinien się o nią ubiegać u poprzedniego pracodawcy, który go zwolnił w 2000 r.? Co z zasadą jednorazowości odprawy?

Pracownik, który nabył prawo do odprawy emerytalnej w poprzednim miejscu pracy, ale jej nie dostał, i prawo to uległo przedawnieniu, może się ubiegać o wypłatę świadczenia u kolejnego pracodawcy, przechodząc na emeryturę w powszechnym wieku emerytalnym.

Pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy lub do emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na jedno z tych świadczeń, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości miesięcznego wynagrodzenia. Jeśli już wcześniej ją uzyskał, nie może ponownie nabyć do niej prawa (art. 921 Kp).


Księgi rachunkowe

Zasiłek chorobowy wypłacany przez pracodawcę – rozliczenie PIT i ujęcie w księgach rachunkowych

Marek Barowicz
Na 30.11.2018 stan zatrudnienia w spółce z o.o. przekroczył 20 pracowników, więc w 2019 stała się ona płatnikiem zasiłków z ubezpieczenia społecznego. W maju spółka będzie po raz pierwszy wypłacać zasiłek chorobowy w związku z długotrwałą chorobą jednego z zatrudnionych.
Jakie obowiązki ciążą na niej jako płatniku i jak ujmować wypłaty zasiłków w księgach rachunkowych?

Na 30.11.2018 stan zatrudnienia w spółce z o.o. przekroczył 20 pracowników, więc w 2019 stała się ona płatnikiem zasiłków z ubezpieczenia społecznego. W maju spółka będzie po raz pierwszy wypłacać zasiłek chorobowy w związku z długotrwałą chorobą jednego z zatrudnionych.

Jakie obowiązki ciążą na niej jako płatniku i jak ujmować wypłaty zasiłków w księgach rachunkowych?

Podstawę wymiaru zasiłków przysługujących pracownikowi stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za 12 mies. kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy (art. 36 ust. 1 oraz art. 47 ustawy zasiłkowej).

Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego, wypłacanych z ubezpieczenia wypadkowego, stanowi kwota będąca podstawą wymiaru składek na to ubezpieczenie (art. 9 ust. 2 ustawy wypadkowej).


Zasiłki

Zasiłek opiekuńczy – jak liczyć limity

Krzysztof Tandecki
Licznik dni, za które przysługuje prawo do zasiłku opiekuńczego, zaczyna biec na nowo od stycznia każdego roku. Obecnie jest on inny w przypadku rodziców dzieci niepełnosprawnych.

Zasiłki

Nowe kwoty wolne od potrąceń z zasiłków od 1.03.2019

Renata Majewska
Kwoty wolne od obowiązkowych potrąceń z zasiłków z ubezpieczenia chorobowego wzrosły o wskaźnik waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych.

Praca, świadczenia i ubezpieczenia

Obowiązki zleceniodawcy w związku z wypłatą zleceniobiorcy zasiłków chorobowego i macierzyńskiego

Marcin Szymankiewicz
Spółka zawarła z osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej (zamieszkałą w Polsce) umowę zlecenia na okres od 1.04.2018 do 31.03.2019 r. Na potrzeby ubezpieczeń społecznych zleceniobiorczyni złożyła spółce oświadczenie, w którym wniosła o ubezpieczenie emerytalne i rentowe, a także chorobowe. Na tej podstawie spółka zgłosiła ją w ZUS do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego, a także do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego (od 1.04.2018 r.). Od listopada 2018 r. zleceniobiorczyni przebywa na zasiłku chorobowym z tytułu niezdolności do pracy w okresie ciąży. Termin porodu przypada na styczeń 2019 r., w związku z czym będzie jej też przysługiwał zasiłek macierzyński, którego płatnikiem do 31.03.2019 r. będzie spółka.
Czy od tego zasiłku powinna naliczać i pobierać zaliczkę na PIT?

Nie. Zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, zawartą w art. 9 ust. 1 updof, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów zwolnionych z podatku oraz od których zaniechano poboru podatku.

Przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń (art. 11 ust. 1 updof).


Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....