Centralizacja samorządowego VAT

Ryszard Kubacki doradca podatkowy
Od 1.01.2017 r. VAT będzie rozliczany wyłącznie przez jednostki samorządu terytorialnego (jst), a nie przez ich jednostki organizacyjne (jednostki budżetowe czy zakłady budżetowe). W związku z tym w samorządach nastąpić ma centralizacja rozliczeń tego podatku. Jej zasady określa specjalna ustawa, która weszła w życie 1.10.2016 r.

[1] DzU poz. 1454

Chodzi o ustawę z 5.09.2016 r. o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego[1] (dalej ustawa).

Jest ona skutkiem orzeczenia TSUE z 29.09.2015 r. (w sprawie C-276/14, Gmina Wrocław przeciwko MF; dalej wyrok TSUE) oraz uchwał NSA z 24.06.2013 r. (I FPS 1/13) i 26.10.2015 r. (I FPS 4/15). Wynika z nich, że gminne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej nie mają podmiotowości podatkowej na gruncie przepisów o VAT i wszelkie czynności dokonywane przez te jednostki powinny być rozliczane przez właściwą jest, gdyż tylko ona może być uznana za podatnika VAT.

Według TSUE gminne jednostki budżetowe nie mogą być uznane za podatników VAT, ponieważ nie spełniają kryterium samodzielności gospodarczej przewidzianego w art. 9 ust. 1 dyrektywy 112. Kryterium samodzielności gospodarczej to przede wszystkim brak jakiegokolwiek podporządkowania hierarchicznego, czyli: prowadzenie działalności we własnym imieniu, na własny rachunek i na własną odpowiedzialność, posiadanie własnego majątku oraz ponoszenie ryzyka gospodarczego.

Podobnie w uchwale 7 sędziów NSA z 26.10.2015 r. (I FPS 4/15) stwierdzono, że jak samorządowe jednostki budżetowe, także i samorządowe zakłady budżetowe nie mogą być traktowane jako odrębni od swojej jednostki macierzystej, która je utworzyła, podatnicy VAT.

Wynika z powyższego, że wszelkie czynności dokonywane przez gminne jednostki organizacyjne na rzecz osób trzecich powinny być rozliczane przez jst, która je utworzyła, a czynności dokonywane w ramach samorządu (pomiędzy jej jednostkami budżetowymi) mają charakter wewnętrzny.

Stanowi to całkowite zanegowanie prawidłowości dotychczasowej praktyki, polegającej na tym, że zarówno samorządowe jednostki budżetowe, jak i zakłady budżetowe były zarejestrowane jako odrębni podatnicy VAT, gdy wykonywały czynności opodatkowane. Praktyka ta uniemożliwiała jst skorzystanie z prawa do odliczenia VAT w takim stopniu, w jakim mogłoby to nastąpić, gdyby od początku przyjęto prawidłową interpretację przepisów.

Ww. orzeczenia spowodowały konieczność radykalnej zmiany w sposobie rozliczania i deklarowania VAT, polegającej na centralizacji rozliczeń. Mimo że chodzi o rozliczenia VAT, zdecydowano się na uregulowanie tych kwestii w odrębnej ustawie. Pamiętać przy tym należy, że jest to lex specialis, tak więc w przypadku kolizji z ustawą o VAT zastosowanie będzie miała omawiana ustawa.

Wyświetlono 6% treści artykułu

w sprzedaży

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....