Błędy przy księgowaniu to jeszcze nie rażące niedbalstwo uzasadniające natychmiastowe zwolnienie

Aleksander Woźniak

Nie można dyscyplinarnie zwolnić księgowej, która wprawdzie popełniła błędy – co dotkliwie godziło w dobrą markę biura rachunkowego – ale nie robiła tego umyślnie ani z powodu rażącego niedbalstwa.

W wyroku z 4.06.2018 (VIII Pa 55/18) SO w Łodzi wskazał na 3 elementy, które muszą być spełnione łącznie, by można było rozwiązać umowę bez wypowiedzenia z winy pracownika:

  • SN – Sąd Najwyższy
  • So – sąd okręgowy
  • bezprawność działania pracownika,
  • zagrożenie interesów pracodawcy,
  • wina umyślna pracownika bądź jego rażące niedbalstwo.

W tej sprawie – jak stwierdził sąd – bezsprzecznie została spełniona przesłanka zagrożenia interesów pracodawcy. Nie ulegało też wątpliwości, że błędy i uchybienia rzeczywiście miały miejsce. Sąd uznał jednak, że zachowanie księgowej ani nie było umyślne, ani nie wynikało z rażącego niedbalstwa. Oddalił więc apelację biura rachunkowego.

Księgowa została zwolniona z pracy dyscyplinarnie z powodu następujących błędów:

  • w rejestrze sprzedaży ujęła jako koszt fakturę sprzedaży, w wyniku czego zostały zawyżone koszty i zobowiązania o 83 900 zł, a zaniżone – o taką samą kwotę – przychody i należności, przez co nieprawidłowo wyliczono wynik finansowy klienta, zostało też uszczuplone jego zobowiązanie podatkowe na 15 941 zł,
  • zamiast 10 tys. zł (jak wynikało z wyciągu bankowego) zaksięgowała kwotę 1 tys. zł, a potem nie wyjaśniła rozbieżności na kwotę 9 tys. zł, tylko ją pominęła,
  • zapłatę składek ZUS zaksięgowała w ciężar konta 230-1 „Wynagrodzenia”, podczas gdy prawidłowo powinny zostać zaksięgowane na koncie 220-1 „Rozrachunki z ZUS”,
  • wpływy z dotacji PFRON zaksięgowała na koncie 220-102 „Państwowy Inspektorat Sanitarny”, podczas gdy prawidłowo powinny być zaksięgowane na koncie 220-103 „Rozliczenia PFRON”,
  • zapłatę za jedną z faktur zaksięgowała w koncie 230-1 „Wynagrodzenia”, podczas gdy powinna zaksięgować ją na koncie 201-1 „Rozrachunki z dostawcami”,
  • źle zaksięgowała podatek, zaliczając go do wartości początkowej środka trwałego.

Pracodawca wykrył te błędy podczas kontroli wewnętrznej (przeprowadził ją tuż po tym, kiedy na jaw wyszedł pierwszy z nich). Na tej podstawie zwolnił księgową z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych.

Zwolniona odwołała się do sądu pracy i w obu instancjach wygrała. Sądy nie kwestionowały tego, że popełniła błędy i że było to wynikiem jej niedbalstwa. Nie zgodziły się jednak z pracodawcą, że to niedbalstwo było rażące. Wykazane nieprawidłowości związane były ze zwykłym zaniedbaniem oraz nieudolnością, na co niemały wpływ miał brak doświadczenia na podobnym stanowisku – stwierdził SO.

Sądy podkreśliły, że rozwiązanie umowy o pracę w trybie art. 52 Kp jest nadzwyczajnym, najbardziej dotkliwym sposobem rozwiązania umowy z pracownikiem. Dlatego powinien on być stosowany przez pracodawcę wyjątkowo i z ostrożnością. Z orzecznictwa SN wynika, że do ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych dochodzi wówczas, gdy pracownikowi można przypisać winę w postaci umyślności lub rażącego niedbalstwa (wyroki SN z 8.11.2012, II BP 4/12, oraz 9.02.2005, II PK 200/04). Rażące niedbalstwo wyraża się w całkowitym ignorowaniu przez pracownika następstw swojego działania, chociaż rodzaj wykonywanych obowiązków lub zajmowane stanowisko nakazują szczególną przezorność i ostrożność w działaniu – stwierdził SN w wyroku z 11.09.2001, I PKN 634/00).

Sądy obu instancji wzięły pod uwagę to, że pracownica powadziła księgowość wielu podmiotów gospodarczych i dokonywała dziennie licznych księgowań. Przy takim charakterze powierzonych jej obowiązków błędy polegające na nieprawidłowym wpisaniu pozycji są nieuniknione i wpisane w ryzyko pracodawcy – uznał SO.

Sądy podkreśliły, że pracodawca nie może przerzucać całkowicie ryzyka prowadzonej działalności gospodarczej na pracownika, nawet jeżeli błąd dotyczy nieprawidłowego księgowania faktur wystawionych na znaczną sumę i „dotkliwie godzi w dobrą markę biura rachunkowego” (co do tego sądy nie miały wątpliwości).

Nie można stwierdzić, aby powódka celowo ignorowała obowiązujące ją wytyczne oraz aby bezrefleksyjnie popełniała kolejne błędy, a tym samym zachowała się w sposób rażąco niedbały – orzekł SO.

Rażącego niedbalstwa nie można utożsamiać ze zwykłym zaniedbaniem, nieudolnością, brakiem operatywności, nieskutecznością, działaniem wbrew oczekiwaniom pracodawcy czy nieosiąganiem zamierzonych rezultatów (wyrok SN z 23.02.2017, I PK 81/16).

Więcej na temat: „Prawo Pracy”
Prawo pracy

Kiedy pracodawca przekazuje informację o okresie przechowywania dokumentacji pracowniczej

Renata Majewska
Niedawno na emeryturę odszedł pracownik zatrudniony w spółce od 1995.
Czy to prawda, że każdej osobie zwalnianej po 31.12.2018 trzeba wydawać (wraz ze świadectwem pracy) informację o długości okresu przechowywania dokumentacji pracowniczej? Jaki jest sens wzywać starsze osoby, by za 50 lat przyszły odebrać swoje teczki personalne?

Prawo pracy

Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z chorującym emerytem

Renata Majewska
20.03.2019 pracownik-emeryt przekroczy 182 dni okresu zasiłkowego.
Czy następnego dnia można mu wręczyć pismo o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia na mocy art. 53 Kp, mimo że nadal będzie na zwolnieniu lekarskim?

Prawo pracy

Obowiązek przeprowadzania okresowych szkoleń bhp pracowników biurowych

Renata Majewska
Przedsiębiorca zatrudniający 46 pracowników zajmuje się produkcją mebli.
Czy osoby zatrudnione w dziale administracji musi kierować regularnie na szkolenia okresowe bhp? Jeśli tak, to czy może je przeprowadzać sam pracodawca?

Przedsiębiorca ma obowiązek kierować pracowników na okresowe szkolenia bhp, bo jego przeważająca działalność należy do wysokiej grupy ryzyka. Nie ma on jednak kompetencji do samodzielnego pełnienia roli służby bhp, a w konsekwencji do osobistego przeprowadzania takich szkoleń.

Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika, który nie ma wymaganych kwalifikacji lub umiejętności potrzebnych do jej wykonywania, a także bez dostatecznej znajomości przepisów oraz zasad bhp.


Potrącenia

Egzekucja na poczet alimentów – nowe zasady

Renata Majewska
Od 11.01.2019 na poczet zaległości osób opóźniających się z zapłatą świadczeń na utrzymanie dzieci zajęciu podlega do 50% diet z racji podróży służbowych. Komornik zyskał też nowe narzędzia ścigania takich dłużników.

Temat miesiąca

Jak zelektronizować dokumentację pracowniczą

Renata Majewska
Od 1.01.2019 pracodawcy prowadzą i przechowują akta osobowe pracowników oraz dokumentację stosunku pracy w postaci papierowej albo w elektronicznej.
Obie postaci zostały zrównane pod względem prawnym.

Początkowo eksperci twierdzili, że oba człony dokumentacji pracowniczej (akta osobowe oraz dokumentacja w sprawach związanych ze stosunkiem pracy, nazywana dokumentacją indywidualną) trzeba gromadzić w jednej postaci (tzn. całe akta osobowe elektroniczne i cała dokumentacja indywidualna elektroniczna, całe akta osobowe papierowe i cała dokumentacja indywidualna papierowa).

Jednak zdaniem resortu pracy pracodawcy mają więcej możliwości. Akta osobowe to integralny element dokumentacji pracowniczej i dlatego trzeba go sporządzać w pełni papierowo bądź w pełni elektronicznie. Jednak dla części zatrudnionych można je prowadzić w postaci papierowej, a dla pozostałych – zdigitalizować. Nie jest jednak dopuszczalne, by akta osobowe danego pracownika miały częściowo charakter papierowy i częściowo elektroniczny (stanowiska MRPiPS z 7.02.2019 i Głównego Inspektora Pracy z 17.01.2019, GIP-GPP.081.6.2019.2).


Prawo pracy

Wniosek pracownika o gotówkową wypłatę wynagrodzenia wysłany e-mailem

Renata Majewska
Pracownik złożył pracodawcy oświadczenie – drogą e-mailową – o chęci dalszego pobierania wynagrodzenia do rąk własnych (gotówką).
Czy jest ono ważne, czy też dla swojej ważności powinno być opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym?

Prawo pracy

Zmiana sposobu wypłaty pensji a konieczność aktualizacji informacji o warunkach zatrudnienia

Renata Majewska
Pracodawca zatrudnia 36 pracowników, nie wprowadził regulaminów pracy i wynagradzania. Przeglądam dokumenty kadrowe pod kątem ich zgodności ze zmienionymi od 1.01.2019 przepisami prawa pracy. Zauważyłam, że nie zaktualizowano pracownikom informacji o warunkach zatrudnienia w związku z nowym sposobem wypłaty wynagrodzenia – na konto bankowe pracownika. Czy było to konieczne?

Praca, świadczenia i ubezpieczenia

Zmiana sposobu wypłaty wynagrodzenia – czy potrzebna jest korekta regulaminu pracy

Renata Majewska
Pracuję w firmie zatrudniającej ponad 1,5 tys. pracowników, w której działa kilka zakładowych organizacji związkowych.
Czy w związku ze zmianą – od 1.01.2019 r. – sposobu wypłaty wynagrodzenia trzeba było skorygować regulamin pracy? Czy za zaniedbanie tej powinności grożą jakiekolwiek sankcje?

Prawo pracy

Przetwarzanie przez pracodawców danych o powszechnym obowiązku obrony

Renata Majewska
Mam wątpliwość co do możliwości przetwarzania przez zakład pracy danych zatrudnionych dotyczących powszechnego obowiązku obrony. Z wzoru kwestionariusza osobowego dla pracownika, zamieszczonego na stronie internetowej resortu pracy, zniknęły informacje nt. służby wojskowej. Także z nowego rozporządzenia o dokumentacji pracowniczej wynika, że w części B akt osobowych nie należy już gromadzić oświadczeń i dokumentów o wykonywaniu przez zatrudnionego w trakcie stosunku pracy powszechnego obowiązku obrony.
Czy rzeczywiście od 1.01.2019 nie wolno już przetwarzać tych informacji (jak wynikałoby z niektórych artykułów w prasie fachowej)?

Zgodnie z art. 51 ust. 1 Konstytucji nikt nie może być obowiązany inaczej niż na podstawie ustawy do ujawniania informacji dotyczących jego osoby. Zatem, aby określić zakres danych osobowych, które można pozyskać od osoby, której dane dotyczą (np. pracownika), należy znaleźć odpowiednią podstawę prawną (…) (np. Kp lub innych ustaw). Kwestionariusz osobowy pracownika nie jest zatem podstawą prawną określającą maksymalny zakres pozyskiwanych od niego danych.


Temat miesiąca

Różne okresy przechowywania dokumentacji pracowniczej od 2019

Renata Majewska
Od nowego roku obowiązują trzy odmiennie ustalane okresy przechowywania akt osobowych pracowników oraz list płac zatrudnionych.

Dokumentacja ze stosunku pracy oraz akta osobowe osób, z którymi stosunek pracy nawiązano:

  • po 31.12.2018 – będą z mocy prawa przechowywane przez 10 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym ustanie zatrudnienie,
  • między 1.01.1999 a 31.12.2018 – będą przechowywane zasadniczo przez 50 lat od zakończenia stosunku pracy, ale płatnik (po łącznym spełnieniu 2 warunków informacyjnych wobec ZUS) będzie mógł fakultatywnie skrócić ten okres do 10 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym za daną osobę zgłosi raport informacyjny ZUS RIA,
  • przed 1.01.1999 – trzeba przechowywać przez 50 lat od daty ustania zatrudnienia.

Prawo pracy

Obowiązki pracodawcy przechowującego akta pracownicze

Renata Majewska
Czy istnieją minimalne wymagania techniczne (co do pomieszczeń, instalacji itp.) i organizacyjne, które musi spełniać pracodawca samodzielnie przechowujący papierową dokumentację pracowniczą?

Prawo pracy jest w tym zakresie lakoniczne, wskazując tylko zasady, jakimi trzeba się kierować przy przechowywaniu teczek byłych pracowników. Pewne wskazówki w tym zakresie można wywieść z rozporządzenia dotyczącego podmiotów przechowujących zawodowo dokumentację osobową i płacową.

Przepisy prawa pracy nie regulują dokładnie warunków prawnych, organizacyjnych i technicznych, które muszą spełniać pracodawcy prywatni sami przechowujący dokumentację osób, z którymi zakończyli już współpracę. Co najwyżej można mówić o zasadach, jakie pracodawca powinien stosować w tym zakresie.


Prawo pracy

Kiedy ZUS może zakwestionować wynagrodzenie pracownika

Magdalena Januszewska
ZUS ma prawo negować wysokość płacy, jeżeli wynika ona z umowy sprzecznej z prawem, zasadami współżycia społecznego lub zawartej z zamiarem obejścia prawa.
Należy rozróżnić, czy wynagrodzenie jest kwestionowane na gruncie prawa pracy, czy ubezpieczeń społecznych.

Tak wynika z wyroku SN z 20.06.2018 (I UK 166/17).

Orzeczenie to porusza 2 kwestie. Po pierwsze wyraźnie różnicując ocenę wysokości wynagrodzenia na gruncie prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, SN wskazał, że na gruncie ubezpieczeń społecznych kryteria te są ostrzejsze. Można co do tego mieć wątpliwości, bo może to doprowadzić do ustalenia dwóch wysokości wynagrodzenia – odpowiedniej w świetle prawa pracy i odpowiedniej z uwagi na ubezpieczenia.


Praca, świadczenia i ubezpieczenia

Spłata pożyczki z pracowniczej kasy zapomogowo-pożyczkowej po ustaniu zatrudnienia

Renata Majewska
Pracownik chce rozwiązać umowę o pracę za porozumieniem stron.
Czy pracodawca może uzależnić swoją zgodę i termin rozwiązania umowy od uregulowania pozostałej do spłacenia pożyczki zaciągniętej z pracowniczej kasy zapomogowo-pożyczkowej?

Praca, świadczenia i ubezpieczenia

Opodatkowanie PIT odszkodowania za utratę pracy

Marcin Szymankiewicz
Na mocy zawartego ze związkami zawodowymi porozumienia ws. grupowego zwolnienia spółka z o.o. wypłaciła zwolnionym z pracy pracownikom odprawy w wysokości 3-krotności miesięcznego wynagrodzenia oraz dodatkowe odszkodowanie w wysokości 60 tys. zł brutto.
Nie dano zatrudnionym wyboru między zwolnieniem z pracy a pozostaniem na stanowisku, gdyż stanowiska te zlikwidowano. Otrzymali oni propozycję rozwiązania umowy o pracę w drodze porozumienia stron, na którą przystali.
Czy dodatkowe odszkodowanie za utratę pracy, wypłacone zwolnionym na podstawie porozumienia między pracodawcą a związkami zawodowymi (stanowiącego normatywne źródło prawa pracy, o którym mowa w art. 9 § 1 Kp), korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych, określonego w art. 21 ust. 1 pkt 3 updof?

Prawo pracy

Zwrot dofinansowania kształcenia w przypadku rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron

Renata Majewska
Pracownik podpisał umowę o podnoszenie kwalifikacji zawodowych na studiach za zgodą pracodawcy. Z umowy wynika, że jeśli w ciągu 3 lat od ukończenia nauki odejdzie z pracy za wypowiedzeniem albo porozumieniem stron, ma obowiązek zwrócić pracodawcy odpowiednią część kosztów nauki, jakie ten pokrył (w sumie było to 20 tys. zł). Wkrótce po obronie pracy magisterskiej (we wrześniu 2018) zatrudniony złożył propozycję rozwiązania stosunku pracy na mocy porozumienia, na co pracodawca przystał. Strony rozstały się polubownie z końcem września 2018, zaraz potem pracodawca zażądał zwrotu wydatków na studia, lecz były pracownik odmówił, powołując się na Kp.
Czy miał do tego prawo?

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....