Biuro rachunkowe nie może odmówić wydania dokumentacji klienta

Aleksander Woźniak

Za odmowę wydania organom podatkowym dokumentacji klienta grozi biuru rachunkowemu kara porządkowa, nawet jeśli klient nie zapłacił za wykonane usługi.

Orzekł tak NSA w wyroku z 1.08.2019 (II FSK 2746/17).

  • MF – Minister Finansów
  • US – urząd skarbowy
  • WSA – wojewódzki sąd administracyjny
  • NSA – Naczelny Sąd Administracyjny
  • Op – Ordynacja podatkowa

W sprawie nie było wątpliwości, że dokumentacja księgowa spółki, w tym za kontrolowany rok 2014, pozostawała w biurze rachunkowym, mimo że współpraca między obiema stronami już się zakończyła. Gdy naczelnik US poprosił o udostępnienie tych dokumentów, przedstawiciel biura rachunkowego oświadczył (telefonicznie), że nie ma prawnych możliwości ich przekazania. Tłumaczył, że biuro nie ma kontaktu ze spółką, a jej zarząd nie wniósł o odbiór dokumentów.

Gdy prezes spółki zgodził się na piśmie na wydanie przez biuro dokumentacji firmy pracownikom organu prowadzącego kontrolę, przedstawiciel biura oświadczył, że swoje stanowisko wyraził telefonicznie i nie ma nic więcej do dodania.

Wezwanie i kara porządkowa

Naczelnik US wezwał więc biuro, na podstawie art. 155 Op, do przedstawienia w terminie 3 dni ksiąg rachunkowych spółki za 2014 oraz dokumentów będących podstawą zapisów w tych księgach. Wezwanie zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do niego może skutkować nałożeniem kary porządkowej, w myśl art. 262 § 3 pkt 3 Op. Zgodnie z tym przepisem karę porządkową do 2800 zł stosuje się również do osób, którym podatnik zlecił prowadzenie lub przechowanie ksiąg podatkowych bądź dokumentów będących podstawą zapisów w tych księgach (biura rachunkowe), jeżeli osoby te bezzasadnie odmówią okazania lub nie przedstawią w wyznaczonym terminie ksiąg rachunkowych bądź dokumentów stanowiących podstawę zapisów w tych księgach.

Wysokość maksymalnej kary porządkowej na 2019 wynika z obwieszczenia MF z 7.08.2018 (MP poz. 780). Taka sama będzie obowiązywać w 2020, zgodnie z obwieszczeniem MF z 12.08.2019 (MP poz. 746).

W odpowiedzi na wezwanie przedstawiciel biura rachunkowego poinformował, że będzie zmuszony skierować sprawę do organów ścigania w związku z – jak to określił – wzywaniem przez naczelnika US do popełnienia przestępstwa oraz straszeniem nałożeniem kary porządkowej.

Poinformował, że stroną dla naczelnika US jest spółka, natomiast ani zarząd biura, ani jego pracownicy nie mają od niej pełnomocnictwa. Dodał, że jeżeli kontrolujący okażą takie pełnomocnictwo, to dokumenty zostaną wydane, ale wtedy biuro wystąpi z powództwem cywilnym wobec pełnomocnika, czyli wobec US o zapłatę zaległości spółki wobec biura.

Tego już było za wiele. Naczelnik US nałożył na prezesa biura karę porządkową w maksymalnej wysokości 2800 zł.

Księgi nie mogą być przedmiotem zastawu

Biuro zaskarżyło to postanowienie do WSA w Gliwicach, ale sąd oddalił jego skargę (I SA/Gl 1577/16). Ocenił, że odmowa przedstawienia dokumentacji księgowej spółki przez biuro była całkowicie bezzasadna.

Tak samo orzekł NSA. Powtórzył za sądem I instancji, że celem art. 262 Op jest zdyscyplinowanie uczestników postępowania podatkowego, by przebiegało ono bez zakłóceń i kończyło się w przewidzianym prawem terminie.

Skoro za bezzasadną odmowę okazania w wyznaczonym terminie dokumentów może być ukarany podatnik, to kara porządkowa powinna obejmować także osoby, którym podatnik zlecił prowadzenie lub przechowywanie ksiąg rachunkowych, lub dokumentów będących podstawą zapisów w tych księgach (biura rachunkowe), jeśli osoby te bezzasadnie odmówią okazania lub nie przedstawią w wyznaczonym terminie ksiąg rachunkowych lub dokumentów będących podstawą zapisów w tych księgach – stwierdził NSA.

Za bez znaczenia sąd uznał to, że kontrolowana spółka nie jest już klientem biura. Ważne, że była nim w roku, który jest kontrolowany, a dokumenty za ten rok nadal znajdują się w biurze.

Sąd uznał także, że nie ma znaczenia częściowe zdekompletowanie dokumentacji (jej część została wcześniej wydana córce prezesa kontrolowanej spółki). Biuro powinno – na wezwanie organu – wydać żądaną dokumentację w takim stanie, w jakim ją posiada – pouczył sąd.

Przyznał, że w świetle okoliczności tej sprawy biuro rachunkowe stosuje wobec byłego klienta „swoiste prawo zastawu”, chcąc wymusić na nim uregulowanie zaległości wobec biura. Jednak instytucje prawa cywilnego nie mogą modyfikować obowiązków wynikających z prawa podatkowego. Ewentualne rozliczenia finansowe między biurem a kontrolowaną spółką nie mogą stawać na przeszkodzie wypełnianiu obowiązków wynikających z prawa podatkowego – orzekł NSA.

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Temat: „Biuro rachunkowe na wokandzie”
Biuro rachunkowe

Zarzuty niezadowolonego klienta nie mogą być ogólnikowe ani gołosłowne

Aleksander Woźniak
Biuro rachunkowe nie zapłaci za wynagrodzenie swego następcy, który na nowo wprowadził dokumenty księgowe i złożył skorygowane deklaracje, jeżeli nie wiadomo, jakiego okresu one dotyczyły i z czego ta korekta wynikała.

Biuro rachunkowe

Obowiązek wydania dokumentów księgowych w trakcie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec klienta

Aleksander Woźniak
Organ egzekucyjny może żądać dokumentów księgowych od doradcy będącego pełnomocnikiem podatnika w postępowaniu egzekucyjnym. Jednak żądane informacje muszą być niezbędne do wszczęcia lub prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Usługi księgowe są usługami ciągłymi

Aleksander Woźniak
Nie można samodzielnie decydować o momencie powstania przychodu ani pomijać żadnych wpłat klientów.

Tak orzekł NSA w wyroku z 3.10.2018 (II FSK 3070/16).

Od właściciela biura rachunkowego wymaga się szczególnej staranności i profesjonalizmu przy rozliczeniach podatkowych, w tym własnych. Orzeczenie NSA, podobnie jak i sądu I instancji wskazuje, że i w tej branży zdarzają się uchybienia.


Biuro rachunkowe

Brak winy zwalnia właściciela biura z odpowiedzialności

Aleksander Woźniak
Biuro rachunkowe nie ponosi odpowiedzialności za brak zmiany zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych, jeżeli klient swoimi działaniami dąży do zachowania dotychczasowego statusu ubezpieczeniowego – wynika z wyroku SO w Olsztynie z 7.11.2018 (IX Ca 724/18).

Biuro rachunkowe

Kara za przywłaszczenie mienia klienta i podrabianie jego dokumentów

Aleksander Woźniak
Pobranie od klienta kwot z tytułu zaliczek na podatek dochodowy i VAT i nieodprowadzenie ich na konto US to przywłaszczenie, a podpisywanie się za niego jego imieniem i nazwiskiem na deklaracjach podatkowych to podrabianie dokumentów. Oba czyny są zagrożone karą pozbawienia wolności od 3 mies. do 5 lat.

Biuro rachunkowe

Umowa o świadczenie usług księgowych zawarta z przyszłym przedsiębiorcą

Aleksander Woźniak
Jeżeli klient biura rachunkowego ma dopiero zamiar rozpocząć działalność gospodarczą, to podpisana z nim umowa jest umową z konsumentem. To zaś oznacza większe rygory związane z ochroną praw konsumenckich.

Biuro rachunkowe

Sądowy finał awantury w biurze rachunkowym

Aleksander Woźniak
300 zł grzywny nałożył sąd na klienta biura rachunkowego za to, że krzyczał na właścicielkę biura, używał wobec niej obraźliwych słów, popychał ją i odmówił opuszczenia biura.

Biuro rachunkowe

Umowa ustna lub dorozumiana jest równie ważna jak pisemna

Aleksander Woźniak
Wniosek o dofinansowanie nie jest częścią sprawozdania finansowego i jego przygotowanie nie mieści się w obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych.
Kto się jednak podejmie jego sporządzenia, choćby w sposób dorozumiany, musi ponieść konsekwencje własnych zaniedbań.

Biuro rachunkowe

Księgowanie nie jest dziełem

Aleksander Woźniak
Wykonywanie na zlecenie biura rachunkowego dużej liczby jednakowych, powtarzających się czynności, w długim okresie i w sposób ciągły, wskazuje na umowę zlecenia, a nie umowy o dzieło.

Biuro rachunkowe zatrudniało księgową (emerytkę), zawierając z nią liczne umowy o dzieło. Były one podpisywane cyklicznie – co 2 tygodnie lub co miesiąc – na kilkunastodniowe okresy. Wynagrodzenie określano kwotowo, a jego wysokość zależała od ilości dokumentacji do przeanalizowania. Wypłacano je na podstawie wystawionych rachunków.


Kontakty z urzędem

Niewydanie ksiąg nie zawsze jest wykroczeniem skarbowym

Aleksander Woźniak
Nie każdy księgowy lub doradca podatkowy popełnia wykroczenie skarbowe, gdy odmawia udostępnienia organom podatkowym dokumentacji podatkowej swojego klienta.

Sąd I instancji uznał doradcę podatkowego za winnego popełnienia wykroczenia skarbowego z art. 83 § 2 Kks. Przepis ten przewiduje grzywnę za nieokazanie księgi lub innego dokumentu dotyczącego prowadzonej działalności gospodarczej. Jest to traktowane jako udaremnianie lub utrudnianie wykonania czynności służbowej osobie uprawnionej do przeprowadzenia:


Biuro rachunkowe

Obowiązek wydania dokumentacji podatkowej klienta

Aleksander Woźniak
Biuro rachunkowe musi udostępnić organom podatkowym dokumentację podatkową swojego klienta. Odmowa jest zagrożona karą do 2800 zł.

W tym wypadku mają zastosowanie art. 262 § 1 i § 3 Op. W świetle § 1 karą do 2800 zł mogą zostać ukarani: strona (podatnik), pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego bezzasadnie odmówili okazania lub nie przedstawili w wyznaczonym terminie dokumentów, których obowiązek posiadania wynika z przepisów prawa, ksiąg podatkowych, dowodów księgowych będących podstawą zapisów w tych księgach.


Biuro rachunkowe

Podwyższenie składki wypadkowej na skutek pomyłki biura rachunkowego

Aleksander Woźniak
Pomyłka to nie powód, by wymierzać dotkliwą sankcję płatnikowi składek, zwłaszcza gdy przekazał on do biura rachunkowego prawidłowe dane.

Spółka zawarła z biurem rachunkowym umowę zlecenia na obsługę księgowo-płacową i na tej podstawie przekazuje mu wykazy pracowników z informacją o wysokości wynagrodzenia i przerw w pracy. Do obowiązków biura należy m.in. sporządzanie deklaracji ZUS IWA, przekazywanych do ZUS.


Biuro rachunkowe

Czy biuro rachunkowe może reprezentować przedsiębiorcę w sporze sądowym z ZUS

Aleksander Woźniak
Księgowy i doradca podatkowy mogą być pełnomocnikami procesowymi w sporze z ZUS tylko w tym zakresie, w którym stale obsługiwali klienta.

Biuro rachunkowe

Konflikt z biurem rachunkowym nie uzasadnia wstrzymania zapłaty

Aleksander Woźniak
Klient biura rachunkowego nie może jednostronnie, według własnego uznania, odmówić zapłaty wynagrodzenia za wykonane usługi, nawet jeśli ma zastrzeżenia do ich jakości – wynika z wyroku SR Szczecin – Centrum w Szczecinie.

Spór powstał pomiędzy księgową prowadzącą samodzielnie usługi księgowe a spółką z o.o., która werbowała pracowników i oddelegowywała ich do pracy za granicą. Praca polegała na opiekowaniu się pacjentami. Umowy z tymi ostatnimi podpisywała niemiecka firma, której polska spółka wystawiała faktury. Wynikające z nich należności obejmowały wynagrodzenie pracowników, należności publicznoprawne (podatki, składki ZUS) i koszty administracyjne.


Biuro rachunkowe

Odpowiedzialność za niezłożenie sprawozdania finansowego w KRS

Aleksander Woźniak
Czy właściciel biura rachunkowego może odpowiadać karnie za niezłożenie do sądu sprawozdania finansowego klienta?

Biuro rachunkowe

Od doradcy można wymagać więcej niż od przeciętnego obywatela

Aleksander Woźniak
Doradca podatkowy analizujący księgi rachunkowe nie może wykorzystywać zdobytej w ten sposób wiedzy do pomawiania osób zarządzających danym podmiotem.

Biuro rachunkowe

Niezłożenie VAT-UE przez przeoczenie nie jest wykroczeniem skarbowym

Aleksander Woźniak
Wykroczenie polegające na niezłożeniu informacji podsumowującej w ustawowym terminie może zostać popełnione tylko z winy umyślnej. Trudno w zwykłym przeoczeniu pracownika dopatrzyć się zamiaru popełnienia czynu zabronionego przez doradcę podatkowego.

Biuro rachunkowe

Zlecający obsługę księgową ma również obowiązki

Aleksander Woźniak
Powierzenie obsługi finansowo-księgowej biuru rachunkowemu nie zwalnia klienta z obowiązku dbałości o własne interesy, w tym przekazywania biuru danych oraz dokumentów.

Biuro rachunkowe

Konkurencyjna działalność byłego pracownika może stać się przyczyną wielu sądowych sporów

Aleksander Woźniak
Nie można kwestionować prawa byłego pracownika do własnej oceny zachowania byłego pracodawcy i własnych odczuć co do jego intencji. Co innego jednak stawianie zarzutów - te muszą mieć potwierdzenie w dowodach. W przeciwnym razie może dojść do naruszenia dóbr osobistych.

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....