Biuro rachunkowe nie może odmówić wydania dokumentacji klienta

Aleksander Woźniak

Za odmowę wydania organom podatkowym dokumentacji klienta grozi biuru rachunkowemu kara porządkowa, nawet jeśli klient nie zapłacił za wykonane usługi.

Orzekł tak NSA w wyroku z 1.08.2019 (II FSK 2746/17).

  • MF – Minister Finansów
  • US – urząd skarbowy
  • WSA – wojewódzki sąd administracyjny
  • NSA – Naczelny Sąd Administracyjny
  • Op – Ordynacja podatkowa

W sprawie nie było wątpliwości, że dokumentacja księgowa spółki, w tym za kontrolowany rok 2014, pozostawała w biurze rachunkowym, mimo że współpraca między obiema stronami już się zakończyła. Gdy naczelnik US poprosił o udostępnienie tych dokumentów, przedstawiciel biura rachunkowego oświadczył (telefonicznie), że nie ma prawnych możliwości ich przekazania. Tłumaczył, że biuro nie ma kontaktu ze spółką, a jej zarząd nie wniósł o odbiór dokumentów.

Gdy prezes spółki zgodził się na piśmie na wydanie przez biuro dokumentacji firmy pracownikom organu prowadzącego kontrolę, przedstawiciel biura oświadczył, że swoje stanowisko wyraził telefonicznie i nie ma nic więcej do dodania.

Wezwanie i kara porządkowa

Naczelnik US wezwał więc biuro, na podstawie art. 155 Op, do przedstawienia w terminie 3 dni ksiąg rachunkowych spółki za 2014 oraz dokumentów będących podstawą zapisów w tych księgach. Wezwanie zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do niego może skutkować nałożeniem kary porządkowej, w myśl art. 262 § 3 pkt 3 Op. Zgodnie z tym przepisem karę porządkową do 2800 zł stosuje się również do osób, którym podatnik zlecił prowadzenie lub przechowanie ksiąg podatkowych bądź dokumentów będących podstawą zapisów w tych księgach (biura rachunkowe), jeżeli osoby te bezzasadnie odmówią okazania lub nie przedstawią w wyznaczonym terminie ksiąg rachunkowych bądź dokumentów stanowiących podstawę zapisów w tych księgach.

Wysokość maksymalnej kary porządkowej na 2019 wynika z obwieszczenia MF z 7.08.2018 (MP poz. 780). Taka sama będzie obowiązywać w 2020, zgodnie z obwieszczeniem MF z 12.08.2019 (MP poz. 746).

W odpowiedzi na wezwanie przedstawiciel biura rachunkowego poinformował, że będzie zmuszony skierować sprawę do organów ścigania w związku z – jak to określił – wzywaniem przez naczelnika US do popełnienia przestępstwa oraz straszeniem nałożeniem kary porządkowej.

Poinformował, że stroną dla naczelnika US jest spółka, natomiast ani zarząd biura, ani jego pracownicy nie mają od niej pełnomocnictwa. Dodał, że jeżeli kontrolujący okażą takie pełnomocnictwo, to dokumenty zostaną wydane, ale wtedy biuro wystąpi z powództwem cywilnym wobec pełnomocnika, czyli wobec US o zapłatę zaległości spółki wobec biura.

Tego już było za wiele. Naczelnik US nałożył na prezesa biura karę porządkową w maksymalnej wysokości 2800 zł.

Księgi nie mogą być przedmiotem zastawu

Biuro zaskarżyło to postanowienie do WSA w Gliwicach, ale sąd oddalił jego skargę (I SA/Gl 1577/16). Ocenił, że odmowa przedstawienia dokumentacji księgowej spółki przez biuro była całkowicie bezzasadna.

Tak samo orzekł NSA. Powtórzył za sądem I instancji, że celem art. 262 Op jest zdyscyplinowanie uczestników postępowania podatkowego, by przebiegało ono bez zakłóceń i kończyło się w przewidzianym prawem terminie.

Skoro za bezzasadną odmowę okazania w wyznaczonym terminie dokumentów może być ukarany podatnik, to kara porządkowa powinna obejmować także osoby, którym podatnik zlecił prowadzenie lub przechowywanie ksiąg rachunkowych, lub dokumentów będących podstawą zapisów w tych księgach (biura rachunkowe), jeśli osoby te bezzasadnie odmówią okazania lub nie przedstawią w wyznaczonym terminie ksiąg rachunkowych lub dokumentów będących podstawą zapisów w tych księgach – stwierdził NSA.

Za bez znaczenia sąd uznał to, że kontrolowana spółka nie jest już klientem biura. Ważne, że była nim w roku, który jest kontrolowany, a dokumenty za ten rok nadal znajdują się w biurze.

Sąd uznał także, że nie ma znaczenia częściowe zdekompletowanie dokumentacji (jej część została wcześniej wydana córce prezesa kontrolowanej spółki). Biuro powinno – na wezwanie organu – wydać żądaną dokumentację w takim stanie, w jakim ją posiada – pouczył sąd.

Przyznał, że w świetle okoliczności tej sprawy biuro rachunkowe stosuje wobec byłego klienta „swoiste prawo zastawu”, chcąc wymusić na nim uregulowanie zaległości wobec biura. Jednak instytucje prawa cywilnego nie mogą modyfikować obowiązków wynikających z prawa podatkowego. Ewentualne rozliczenia finansowe między biurem a kontrolowaną spółką nie mogą stawać na przeszkodzie wypełnianiu obowiązków wynikających z prawa podatkowego – orzekł NSA.

Spis treści artykułu
Spis treści artykułu:
Nowe artykuły na naszych stronach:
Procedury

Jeden mikrorachunek, ale nie na całe życie

Anna Koleśnik
Numer indywidualnego rachunku podatkowego służącego do wpłaty CIT, PIT i VAT może ulegać zmianie w zależności od aktualnej sytuacji życiowej osoby fizycznej. Przez pewien okres może być ona zobowiązana do używania numeru wygenerowanego z użyciem swojego NIP, a w innym czasie – z użyciem PESEL.

Tak wynika z odpowiedzi Ministerstwa Finansów na pytanie Redakcji.

Nie wszystkie podatki

Indywidualny rachunek podatkowy (tzw. mikrorachunek) służy od 1.01.2020 jedynie do wpłat podatków PIT, CIT i VAT, a także odsetek za zwłokę powstałych od zaległości z tytułu tych podatków i kosztów upomnienia.

Ministerstwo Finansów w komunikacie z 30.12.2019 wskazało, że pozostałe podatki (np. akcyzę, PCC) należy wpłacać – jak dotychczas – na rachunki podatkowe US. Dotychczasowy sposób zapłaty pozostaje aktualny także w przypadku karty podatkowej, VAT w imporcie oraz VAT od wewnątrzwspólnotowego nabycia paliw silnikowych (VAT-14).

Również wpłaty za mandaty karne nadal trzeba regulować na rachunek wskazany na bloczku

mandatowym.


CIT

Tylko 3 miesiące na sporządzenie dokumentacji cen transferowych na starych zasadach

Krzysztof Hałub
Podatnicy CIT, których rok podatkowy rozpoczął się w 2018, a zakończył po 30.09.2019 i którzy zdecydowali się na sporządzanie dokumentacji podatkowej według przepisów obowiązujących do końca 2018, muszą sporządzić ją w ciągu 3, a nie 9 mies.

Przypomnijmy, że 1.01.2019 weszły w życie nowe regulacje updop dotyczące cen transferowych, przewidujące m.in. 9-miesięczny termin na dopełnienie obowiązków dokumentacyjnych. Podatnikom dano jednak możliwość wyboru ich stosowania również do rozliczeń za rok podatkowy rozpoczęty przed tą datą. Ci, którzy z niej nie skorzystali, powinni za ten rok sporządzać dokumentację cen transferowych zgodnie z przepisami obowiązującymi w latach 2017–2018.


„Mały ZUS plus” dopiero od lutego 2020

Krzysztof Tandecki
Rozszerzona wersja „małego ZUS” wchodzi w życie od 1.02.2020, a więc o miesiąc później niż zakładano. Aby zapłacić niższe składki za styczeń, przedsiębiorcy (osoby fizyczne i wspólnicy spółek cywilnych) powinni skorzystać z dotychczasowej ulgi, zgłaszając się w ZUS najpóźniej 8.01.2020.

Konieczność złożenia zgłoszenia dotyczy tylko tych przedsiębiorców, którzy nie mieli prawa do „małego ZUS” w 2019, a nabyli je od stycznia 2020. W przypadku osób, które korzystały z „małego ZUS” w 2019, wystarczające będzie złożenie raportu miesięcznego lub deklaracji rozliczeniowej za styczeń 2020 w terminie do 10.02.2020 lub do 17.02.2020.


Z działalności SKwP

Czas nowych wyzwań

Prezes Zarządu Głównego Stowarzyszenia Księgowych w Polsce – Jerzy Koniecki, pisze o priorytetowych zadaniach władz Stowarzyszenia obecnej kadencji.

Szanowne Koleżanki i Szanowni Koledzy! Mija pół roku od zakończenia XXII Krajowego Zjazdu Delegatów SKwP. Nadszedł czas, aby nowo wybrane władze Stowarzyszenia, pracujące nad wizją sposobu realizacji celów nakreślonych w uchwale programowej Zjazdu, podzieliły się z Państwem swoimi przemyśleniami i uzyskały aprobatę środowiska księgowych.


Prawo spółek handlowych

Prosta spółka akcyjna – nowy typ spółki kapitałowej

Anna Gruszczyńska
Od 1.03.2020 r. obok spółki z o.o. i spółki akcyjnej pojawi się prosta spółka akcyjna. Artykuł przedstawia charakterystykę i specyfikę rachunkowości tej nowej spółki kapitałowej na tle dokonanych w związku z tym zmian w ustawie o rachunkowości.

Prosta spółka akcyjna (PSA) została wprowadzona do polskiego prawa ustawą z 19.07.2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw. Ta zmiana jest uważana za rewolucyjną.


CIT/PIT

Jak zweryfikować zasadność wykazania kosztów podatkowych z uwagi na ryzyko płatności na rachunek spoza „białej listy”

Agnieszka Baklarz
Po zmianie od 1.01.2020 r. przepisów ustaw o podatku dochodowym i wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów płatności przelewem na rachunki bankowe niezgłoszone do wykazu podatników VAT nasuwa się pytanie, jak w praktyce dział księgowości przedsiębiorstwa może sprawdzić (najlepiej automatycznie), czy koszty związane z daną zapłatą stanowią koszty uzyskania przychodów.

Od 1.01.2020 r. nie jest kosztem uzyskania przychodów koszt w tej części, w jakiej płatność dotycząca transakcji określonej w art. 19 Prawa przedsiębiorców (a więc transakcji między przedsiębiorcami, o wartości przekraczającej 15 tys. zł brutto) została dokonana przelewem na rachunek (bankowy lub w skok) inny niż zawarty na dzień zlecenia przelewu w wykazie podatników VAT (czyli na tzw. białej liście) – w przypadku dostawy towarów lub świadczenia usług, potwierdzonych fakturą, dokonanych przez dostawcę towarów lub usługodawcę zarejestrowanego na potrzeby VAT jako czynny podatnik.


Zatory płatnicze

Nowe terminy zapłaty w transakcjach handlowych i przeciwdziałanie opóźnionym płatnościom

Paweł Ziółkowski
1.01.2020 r. weszły w życie istotne dla przedsiębiorców zmiany dotyczące postępowania w przypadku nieterminowej zapłaty za zakupione towary bądź usługi.

Zmiany zaczynają się już na poziomie nazwy regulującego te kwestie aktu prawnego – ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych zmieniła nazwę na ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (dalej upno).


CIT

Tylko 3 miesiące na sporządzenie dokumentacji cen transferowych na starych zasadach

Krzysztof Hałub
Podatnicy CIT, których rok podatkowy rozpoczął się w 2018, a zakończył po 30.09.2019 i którzy zdecydowali się na sporządzanie dokumentacji podatkowej według przepisów obowiązujących do końca 2018, muszą sporządzić ją w ciągu 3, a nie 9 mies.

Przypomnijmy, że 1.01.2019 weszły w życie nowe regulacje updop dotyczące cen transferowych, przewidujące m.in. 9-miesięczny termin na dopełnienie obowiązków dokumentacyjnych. Podatnikom dano jednak możliwość wyboru ich stosowania również do rozliczeń za rok podatkowy rozpoczęty przed tą datą. Ci, którzy z niej nie skorzystali, powinni za ten rok sporządzać dokumentację cen transferowych zgodnie z przepisami obowiązującymi w latach 2017–2018.


Raport

Rok funkcjonowania e-sprawozdawczości finansowej w opinii księgowych

Księgowi skutecznie stawili czoła wyzwaniu, jakim było sporządzenie pierwszego e-sprawozdania finansowego i opatrzenie go podpisem elektronicznym. Trudności pojawiały się głównie poza działami księgowości i biurami rachunkowymi, na etapie podpisywania sprawozdania przez członków zarządu oraz składania do KRS.

Takie wnioski wynikają z raportu przedstawionego przez Oddział Wielkopolski w Poznaniu Stowarzyszenia Księgowych w Polsce. Zostały sformułowane na podstawie odpowiedzi udzielonych przez 914 uczestników badania ankietowego, w tym 898 respondentów aktywnie uczestniczących w procesie e-sprawozdawczości.


Jednolity Plik Kontrolny

Zmiany w strukturach JPK_VAT i JPK_FA – jak wpłyną na organizację pracy działu księgowości i innych działów przedsiębiorstwa

Agnieszka Baklarz
Aby sprostać rosnącym wymaganiom ustawodawcy w zakresie dostarczania danych o transakcjach podlegających VAT, przedsiębiorstwa muszą zapewnić przepływ stosownych informacji do działu księgowości (bądź do obsługującego je biura rachunkowego). Wiążą się z tym zmiany w oprogramowaniu, a także konieczność przeszkolenia pracowników i wdrożenia odpowiednich procedur.

W ostatnich miesiącach mamy do czynienia z dużym natężeniem zmian w obowiązkach informacyjnych, związanych z plikami JPK. Od 1.11.2019 r. obowiązuje nowa struktura pliku JPK_FA, która wymaga m.in. podawania nowych danych dotyczących faktur zaliczkowych.


VAT

Rozliczanie VAT od transakcji wewnątrzwspólnotowych (cz. II)

Mateusz Kaczmarek
W związku ze zmianą regulacji unijnych od 1.01.2020 r. zajdą zmiany w opodatkowaniu VAT transakcji transgranicznych na terenie UE. Modyfikacji ulegną m.in. zasady dokumentowania przemieszczenia towarów w ramach WDT, które zostaną ujednolicone w ramach całej UE na mocy rozporządzenia wykonawczego do dyrektywy 112[1].

W pierwszej części artykułu była mowa o tym, jakie transakcje stanowią WNT i WDT, a także o ustalaniu miejsca ich świadczenia (opodatkowania) – w tym o wynikających z dyrektywy nowych regułach dla transakcji łańcuchowych. W tej części przyjrzymy się zarówno zasadom rozliczania VAT od ww. dostaw i nabyć (szczególnie warunkom stosowania zerowej stawki do WDT), jak i opodatkowaniu wewnątrzwspólnotowych transakcji trójstronnych (WTT).


e-sprawozdanie finansowe

E-sprawozdawczość i zamknięcie ksiąg – okiem praktyka

Andrzej Netter
Zmiana formy rocznego sprawozdania finansowego (rsf) na elektroniczną oraz tegoroczne zmiany przepisów powodują, że planując zamknięcie ksiąg za 2019 r., należy uwzględnić nowe czynności, związane ze sporządzeniem e-sprawozdawczości.

Od 1.09.2019 r. obowiązują nowe struktury logiczne rsf (wersja 1-2). Zmiany dotyczą wszystkich struktur z wyjątkiem schemy dla jednostek sporządzających rsf zgodnie z rozporządzeniem MF w sprawie zakresu informacji wykazywanych w sprawozdaniach finansowych i skonsolidowanych sprawozdaniach finansowych, wymaganych w prospekcie emisyjnym dla emitentów z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dla których właściwe są polskie zasady rachunkowości.


Inwestycje

Nieruchomości inwestycyjne – wyodrębnienie, ujęcie i prezentacja według ustawy o rachunkowości

Katarzyna Trzpioła
Po prawie dwudziestu latach doświadczeń warto się zastanowić, jak jednostki, sporządzając sprawozdanie finansowe, rozumieją istotę nieruchomości inwestycyjnych i stosują wymogi uor dotyczące ich kwalifikacji i ujmowania, wyceny, prezentacji oraz ujawniania danych. W artykule odniesiono się do wybranych problemów, jakie rodzi ujmowanie i wycena nieruchomości, które mogą być uznane za nieruchomości inwestycyjne.

Od 2002 r. w dziale A bilansu, w ramach grupy IV „Inwestycje długoterminowe”, wyodrębniono poz. 1 „Nieruchomości”. Kolejna nowelizacja uor umożliwiła amortyzację tych obiektów, a więc usankcjonowała ich wycenę w cenie nabycia; następna zaś zmiana – która weszła w życie od 2009 r. – wprowadziła możliwość ich wyceny w wartości rynkowej bądź inaczej ustalonej wartości godziwej.


Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....