Anulowanie faktury zaliczkowej po odstąpieniu od umowy i zwrocie zaliczki

Ewelina Majewska-Howis doradca podatkowy

Po otrzymaniu zaliczki na poczet usługi wystawiliśmy fakturę zaliczkową. Zgodnie z umową kontrahent miał 14 dni na ew. odstąpienie od umowy bez utraty zaliczki (pobieramy wtedy opłatę administracyjną w wysokości 5%). Skorzystał z tego prawa i poprosił nas o anulowanie otrzymanej faktury oraz zwrot zaliczki.
W jaki sposób rozliczyć to podatkowo (w zakresie VAT)?

Nie ma w tym przypadku możliwości anulowania faktury. Czynność opodatkowana VAT, tj. otrzymanie zaliczki, wystąpiła i została prawidłowo zafakturowana. Skoro pojawiły się nowe okoliczności (odstąpienie od umowy), to należy wystawić fakturę korygującą.

  • NSA – Naczelny Sąd Administracyjny
  • KIS – Krajowa Informacja Skarbowa

Zakładam, że chodzi o transakcję krajową, opodatkowaną 23% VAT. Dlatego rozliczenie, tj. obniżenie należnego VAT, jest możliwe pod warunkiem posiadania potwierdzenia otrzymania faktury korygującej przez nabywcę. Potwierdzenie to sprzedawca musi otrzymać przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za okres rozliczeniowy, w którym nabywca otrzymał fakturę korygującą. Uzyskanie potwierdzenia po tym terminie uprawnia podatnika do uwzględnienia korekty za okres rozliczeniowy, w którym uzyskał potwierdzenie (art. 29a ust. 13 ustawy o VAT).

Zasad anulowania faktur (popularnie nazywanego stornem) nie uregulowano w przepisach podatkowych, jednak wykształciła się dość jednolita praktyka, która pozwala na określenie warunków anulowania.

Sądy administracyjne i organy podatkowe podkreślają, że faktura może być anulowana tylko wtedy, gdy rzeczywiście zaistnieje taka konieczność.

Jak czytamy w wyroku NSA z 11.04.2017 (I FSK 1460/15), możliwość anulowania faktur, mimo że nie jest dopuszczona wyraźnie przez ustawę o VAT, należy zaaprobować jako praktyczną i realną drogę „wycofania się” podatnika z błędnego wystawienia dokumentu rozliczeniowego.

Po pierwsze anulowanie jest możliwe, tylko jeśli faktura nie została w żaden sposób przekazana nabywcy – wprowadzona do obrotu prawnego. Oznacza to, że anulując fakturę, trzeba mieć pewność, że jej kopia czy skan nie zostały przekazane do klienta. „Wprowadzenie do obrotu” rozumiane jest bardzo szeroko, np. jako umieszczenie elektronicznej wersji na platformie EDI (Electronic Data Interchange) lub nawet przesłanie klientowi linka umożliwiającego pobranie faktury w wersji elektronicznej z tzw. chmury.

Upraszczając: pierwszym warunkiem anulowania faktury sprzedażowej jest pewność, że kontrahent nie ujął stornowanego dokumentu w swoich księgach i ewidencji VAT.

Fakturę można anulować, gdy:

  • nie została wysłana do kontrahenta bądź
  • została wysłana, ale kontrahent jej nie odebrał, bądź
  • została wysłana i odebrana, a następnie odesłana przez kontrahenta, w efekcie czego podatnik ma oba egzemplarze (oryginał i kopię), a kontrahent nie uwzględnił faktury w swojej ewidencji

i jednocześnie nie doszło do zrealizowania transakcji (świadczenia usługi, dostawy towarów) (interpretacja KIS z 21.03.2019, 0111-KDIB3-1.4012.12.2019.2.RSZ).

Po drugie faktura może być anulowana, tylko jeśli czynność, którą dokumentuje, nie została wykonana. Nie ma zatem możliwości anulowania faktury wystawionej z tytułu rzeczywiście zrealizowanej transakcji (świadczenie usługi, dostawa towaru) albo – jak w opisanym przypadku – otrzymania zapłaty na poczet przyszłej transakcji. Podkreśliła to KIS w interpretacji z 18.03.2019 (0112-KDIL1-3.4012.30.2019.1.AK). Interpretacja dotyczyła faktury wystawionej na spółkę samorządową X, a następnie z nią wyjaśnianej i renegocjowanej. Podczas przedłużających się wyjaśnień X zmieniła strukturę właścicielską oraz organ zarządzający. Nowy właściciel nie potwierdził zasadności faktury i wykluczył możliwość zawarcia ugody, stwierdzając, że nie jest stroną. Mimo patowej sytuacji KIS nie zgodziła się na anulowanie faktury. Argumentowała, że choć nie została wprowadzona do ksiąg kontrahenta, dokumentuje rzeczywiście wykonaną usługę i tym samym nie może być anulowana.

Podsumowując: anulować można fakturę niepowiązaną z żadną transakcją. Gdy natomiast po wystawieniu faktury następują zdarzenia mające wpływ na jej treść lub zawiera ona błędy, dokument ten należy poprawić, tj. skorygować przez wystawienie faktury korygującej (częściowo lub „do zera”).

Jest to bardzo istotne rozróżnienie pokazujące granicę między anulowaniem faktury a jej korektą „do zera”. Jeżeli transakcja opisana na fakturze rzeczywiście wystąpiła, to anulowanie dokumentującej ją faktury nie jest możliwe i stosuje się korektę zerującą, natomiast możliwość stornowania faktur należy zachować na nieliczne przypadki.

Spółka wystawiła fakturę sprzedaży usług na błędnego kontrahenta (X zamiast Y). Błąd został zauważony przed wysłaniem kontrahentowi e-maila z załączonym skanem faktury.

Można anulować fakturę, transakcja nie wystąpiła, a faktura nie weszła do obrotu gospodarczego (dokładniej usługa została wyświadczona, ale kontrahentowi Y; transakcja z kontrahentem X nie zaistniała).

Po trzecie anulowana faktura powinna pozostać w dokumentacji/systemie finansowo-księgowym podatnika. Zgodnie z wytycznymi organów podatkowych wystornowaną fakturę należy archiwizować wraz z informacją dotyczącą powodu storna. Informacja ta nie musi mieć sformalizowanego charakteru – wystarczy odręczna notatka, korespondencja e-mailowa bądź adnotacja w polu „uwagi” przy księgowaniu (zob. przywołana interpretacja KIS z 18.03.2019).

Podsumowując: fakturę powinno się anulować w ostateczności. Storno jest możliwe, jeżeli błąd został zauważony przed przesłaniem/udostępnieniem faktury kontrahentowi i jeżeli zdarzenie opisane na fakturze nie zaistniało.

Więcej na temat: „VAT”
VAT

Anulowanie faktury zaliczkowej, gdy nie doszło do wpłaty zaliczki

Krzysztof Hałub
Nie jest możliwe anulowanie faktury zaliczkowej wystawionej – zgodnie z umową stron – przed dokonaniem wpłaty zaliczki, mimo że wpłata nie nastąpiła, a kontrahent odesłał fakturę.

VAT

Usługi transportowe świadczone w sposób ciągły – rozliczenie VAT

Aleksander Woźniak
Firma wykonuje usługi transportowe. Z niektórymi klientami zawiera kontrakty na cykliczny transport, na podstawie pojedynczych zleceń przewozowych. Zlecenia wpływają na bieżąco, zależnie od potrzeb kontrahenta. Ze względu na ich częstotliwość firma umawia się z nim, że wykonane usługi będą rozliczane co 45 dni. Tak też będzie płacone wynagrodzenie. Przewozy nie są takimi usługami jak najem czy dostawa prądu. Można określić, kiedy dany przewóz się zaczyna, a kiedy kończy. Są to więc świadczenia jednorazowe.
Czy mimo tego można je rozliczać dopiero po upływie okresu rozliczeniowego, czyli 45 dni?

VAT

Rozpoczęcie przez wynajmującego działalności gospodarczej w trakcie roku – limit zwolnienia podmiotowego z VAT

Tomasz Krywan
Osoba fizyczna niebędąca podatnikiem VAT wynajęła 25.01.2019 „prywatnie” mieszkanie (najem wyłącznie na cele mieszkaniowe). Od września zamierza rozpocząć działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług budowlanych. Chce przy tym skorzystać ze zwolnienia podmiotowego od VAT (z uwagi na niewielkie obroty).
Jak obliczyć obowiązujący ją limit tego zwolnienia?

Podatki i prawo gospodarcze

Wydanie bankowi samochodu będącego przedmiotem zastawu rejestrowego – skutki w VAT

Tomasz Krywan
Spółka, będąca czynnym podatnikiem VAT, zawarła z bankiem umowę pożyczki w celu sfinansowania zakupu samochodu ciężarowego. Umowa została zabezpieczona zastawem rejestrowym ustanowionym na samochodzie. Na skutek utraty płynności finansowej spółka zaprzestała spłacania rat pożyczki, w związku z czym bank wypowiedział jej umowę i wezwał do wydania mu samochodu.
Czy takie wydanie stanowi czynność podlegającą VAT? Czy spółka jest obowiązana do korekty części lub całości VAT odliczonego z faktury zakupu pojazdu?

Podatki i prawo gospodarcze

Miejsce opodatkowania VAT usług typu fulfilment

Marcin Szymankiewicz
Spółka zawarła z francuskim kontrahentem (tamtejszym podatnikiem VAT) umowę o świadczenie usług typu fulfilment (pakowania zamówień, w tym na prezent, wysyłki przesyłek do odbiorców). Usługi fizycznie są wykonywane w Polsce. Spółka nie magazynuje produktów, nie kontroluje ich jakości, nie prowadzi inwentaryzacji ani nie świadczy usług transportowych na rzecz francuskiego kontrahenta – te są zlecane innym podmiotom.
Czy prawidłowo uznała, że jej usługi nie podlegają VAT w Polsce, lecz w kraju siedziby usługobiorcy, czyli we Francji?

Zgodnie z zasadą terytorialności VAT podlega m.in. odpłatne świadczenie usług, ale tylko gdy miejscem ich świadczenia jest terytorium Polski (art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 2 pkt 1 ustawy o VAT).


VAT

Przełomowe orzeczenie TSUE w sprawie momentu wykonania usługi budowlanej

Krzysztof Hałub Aleksander Woźniak
W przypadku usług budowlanych i budowlano-montażowych obowiązek podatkowy może – pod pewnymi warunkami – powstać dopiero z chwilą podpisania protokołu zdawczo-odbiorczego.

Orzeczenie TSUE

Odliczenie VAT od usług noclegowych i gastronomicznych w branży turystycznej

Krzysztof Hałub
Podatnik świadczący usługi turystyki może odliczać VAT zawarty w cenie nabywanych usług noclegowych i gastronomicznych, refakturowanych następnie na rzecz innych podatników – wynika z wyroku TSUE z 2.05.2019 w sprawie Grupy Lotos (C-225/18).

W związku z tym orzeczeniem Ministerstwo Finansów wydało 27.05.2019 komunikat, w którym – biorąc pod uwagę przedstawione przez Trybunał wskazówki – stwierdziło, że prawo do odliczenia VAT naliczonego zależy od celu nabywanych usług noclegowych lub gastronomicznych.


VAT

Stawka VAT przy najmie lokalu mieszkalnego, w którym najemca zorganizował bursę

Iwona Czauderna
Podatnik (osoba fizyczna) wynajmuje lokal mieszkalny. Najemca otworzył w nim bursę – w wynajętym lokalu świadczy na rzecz szkół usługi, które w ustawie o VAT są określone jako usługi zakwaterowania, a nie wynajmu na cele mieszkaniowe.
Czy wynajem lokalu, przeznaczonego przez najemcę na cele mieszkalne uczniów (w ramach bursy), podlega zwolnieniu z VAT?

VAT

Nagrody pieniężne przeznaczone dla sprzedawców

Ryszard Kubacki
Spółka prowadzi hurtową sprzedaż materiałów budowlanych. W celu aktywizacji sprzedaży przewiduje nagrody pieniężne dla najlepszych przedstawicieli regionalnych (oddzielne podmioty, z którymi zawierane są umowy o pośrednictwo w sprzedaży).
Czy te nagrody będą podlegać VAT?

VAT

Spóźnione rozliczenie zakupu usług reklamowych z zagranicy

Edyta Głębicka
Przedsiębiorca (osoba fizyczna), niezarejestrowany jako czynny podatnik VAT (korzystający ze zwolnienia podmiotowego), prowadzący pkpir, kupił w 2018 usługi reklamowe z zagranicy – od podmiotów z Irlandii (Google, Facebook). Daty wystawionych przez nie faktur to 30.09.2018, 24.10.2018 i 31.10.2018. Kwoty są mało istotne, żadna nie przekracza 40 zł. Faktury nie zostały ujęte w rozliczeniach VAT i PIT.
Jak rozliczyć zakup tych usług, gdyby zdecydowano się na to teraz? Przedsiębiorca ma certyfikaty rezydencji podatkowej obu podmiotów.

VAT

Protokół zakończenia budowy ma znaczenie dla ustalenia momentu rozliczenia podatku

Przemysław Powierza
Po wielu latach sporu wyjaśniła się wreszcie rola protokołu odbioru prac przy rozliczeniu VAT od usług budowlanych i budowlano-montażowych. Może to być istotne także dla innych branż (np. IT), których specyfiką jest ustalenie wysokości wynagrodzenia dopiero po odbiorze przez zamawiającego wykonanych prac.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej 2.05.2019 r. wydał istotny nie tylko dla branży budowlanej wyrok w polskiej sprawie, rozstrzygając spór spółki Budimex S.A. z MF (C-224/18). Spółka zamierzała rozliczać VAT z tytułu wykonywanych usług budowlanych i budowlano-montażowych w dacie podpisania przez zamawiającego protokołu odbioru prac. MF był tymczasem zdania[1], że data podpisania protokołu jest bez znaczenia, bo decyduje dzień rzeczywistego wykonania prac.


Podatki i prawo gospodarcze

Kserokopia faktury to nie duplikat

Ewelina Majewska-Howis
Kontrahent upomniał się o płatność za wykonaną usługę. Wówczas okazało się, że jego faktura nigdy do nas nie dotarła (wysłał ją na błędny adres). Poprosiliśmy o duplikat faktury, a kontrahent przysłał nam kserokopię oryginału z adnotacją „duplikat”.
Czy możemy potraktować tę kopię na równi z duplikatem?

Niestety, nie. Duplikat podlega ścisłym regulacjom prawnym, ponieważ ma taką samą moc jak faktura pierwotna. Prawidłowo wystawiony duplikat zawiera słowo „duplikat” oraz datę jego wystawienia.


Podatki i prawo gospodarcze

Rozliczenie transakcji jako WNT, gdy unijny kontrahent nie posłużył się numerem VAT UE

Marcin Szymankiewicz
Spółka (zarejestrowany czynny podatnik VAT i podatnik VAT-UE) nabyła towary (podzespoły elektroniczne) w innym państwie UE, które w wyniku dostawy zostały przewiezione do Polski. Od unijnego kontrahenta (podatnika podatku od wartości dodanej) otrzymała fakturę potwierdzającą dostawę. Wystawiając ją, kontrahent nie posłużył się numerem VAT UE.
Czy mimo to spółka powinna rozliczyć WNT?

Interpretacja MF

Komornik sądowy nie jest już podatnikiem VAT

Krzysztof Hałub
W świetle przepisów obowiązujących od 1.01.2019 komornicy sądowi nie wykonują samodzielnie działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT, a więc nie są podatnikami tego podatku.

Logowanie

email:

hasło:

 

 

Logowanie za pomocą emaila

Jeżeli nie pamiętasz hasła albo nie masz konta, to wyślemy na Twój email wiadomość weryfikującą. Po kliknięciu w link z emaila będziesz zalogowany na urządzeniu do chwili wylogowania.

email:

Klikając w poniższy link zgadzasz się na zapisanie podanych w formularzu danych i wykorzystywanie ich zgodnie z polityką przetwarzania danych dostępną w dokumencie ⇒Polityka przetwarzania danych osobowych (RODO)⇐

 

Logowanie do za pomocą emaila

Sprawdzanie danych....