Rachunkowość - Bezpieczeństwo danych i informacji w wirtualnym świecie
rach_number_s

Forum SKwP Bezpieczeństwo danych i informacji w wirtualnym świecie

  • 2017-01-10
  • opracowanie: Małgorzata Szczepańska

Wpływ rozwoju technologicznego na system informacyjny rachunkowości, a zwłaszcza na jego bezpieczeństwo, stanowił przedmiot dyskusji podczas 2 spotkań, które zorganizowano niemal równocześnie w Warszawie.

21.11.2016 r. odbyło się III Forum Rachunkowości w SGH „Cyberprzestrzeń a rachunkowość”, zorganizowane przez Instytut Rachunkowości SGH oraz Radę Naukową SKwP. Obrady, w których uczestniczyło ok. 100 osób, prowadziła prof. dr hab. Anna Karmańska – dyrektor Instytutu Rachunkowości.

Na Forum składały się 3 panele dyskusyjne:

  • „Cyberprzestrzeń i rachunkowość w badaniach naukowych”, moderatorzy – prof. dr hab. Anna Karmańska i prof. dr hab. Zbigniew Luty,

  • „Cyfrowa transformacja a rachunkowość”, moderator – prof. SGH dr hab. Ewa Hellich,

  • „Cyberbezpieczeństwo a rachunkowość”, moderator – prof. SGH dr hab. Joanna Wielgórska-Leszczyńska.

W imieniu Stowarzyszenia w poszczególnych panelach uczestniczyli: prof. dr hab. Aldona Kamela-Sowińska, dr Agnieszka Pasławska i Robert Żurakowski.

Najważniejszym zagadnieniem omawianym podczas Forum był wpływ cyfryzacji i transformacji technologicznych na funkcjonowanie systemu informacyjnego rachunkowości. Odniesiono się do badań naukowych prowadzonych w dziedzinach ekonomii, zarządzania, finansów i rachunkowości, a związanych z cyberprzestrzenią i systemami informacji finansowych. Ponadto przedstawiono:

  • zmiany w sposobach gromadzenia oraz przetwarzania informacji finansowych i niefinansowych w systemie rachunkowości, wynikające z transformacji technologicznych,

  • rozwiązania informatyczne wykorzystywane w rachunkowości w zależności od specyfiki jednostki i jej modelu biznesowego,

  • rodzaje i czynniki ryzyka oraz metody ochrony przed nim z punktu widzenia bezpieczeństwa gromadzenia, przetwarzania i przesyłania danych ważnych dla systemu informacyjnego rachunkowości podmiotów gospodarczych działających w cyberprzestrzeni,

  • przykłady, konsekwencje oraz możliwości zapobiegania przypadkom nieuprawnionego wykorzystywania, modyfikowania i ujawniania danych w cyberprzestrzeni.

Członkami Rady Programowej III Forum Rachunkowości w SGH byli: prof. dr hab. Anna Karmańska, prof. SGH dr hab. Ewa Hellich, prof. SGH dr hab. Joanna Wielgórska-Leszczyńska, dr Małgorzata Mierzejewska, a przewodniczyła jej dr Katarzyna Klimczak. Przewodniczącą komitetu organizacyjnego była dr Magdalena Giedroyć.

Na zakończenie Forum wydano rekomendacje dla nauki i praktyki.

Forum Rachunkowości w SGH to cykliczne dyskusje o charakterze naukowo-biznesowym, poszerzające wiedzę i wykształcenie szerokiego grona uczestników reprezentujących zarówno praktykę, jak i naukę. Stanowi ono platformę wymiany wiedzy i doświadczeń z ważnych dziedzin mających walory naukowe, aktualnych dla praktyki gospodarczej.

23.11.2016 r. w Centrum Prasowym PAP odbyła się debata „Księgowy aktywnym uczestnikiem procesu biznesowego”, zorganizowana z inspiracji Zarządu Głównego (ZG) SKwP przez Polską Agencję Prasową.

Dyskusja dotyczyła roli certyfikatów poświadczających kwalifikacje zawodowe księgowych, oczekiwań przedsiębiorców wobec księgowych, przyszłości zawodu księgowego, etyki i kształcenia księgowych, a także ułatwień i zagrożeń, jakie niosą za sobą nowe technologie stosowane w tym zawodzie. Uczestniczyli w niej Aneta Pożarowska, doradca podatkowy, dr Katarzyna Zasiewska, główna księgowa i wykładowca SKwP, prof. Jan Turyna, kierownik Katedry Finansów i Rachunkowości UW, Franciszek Wala, prezes ZG SKwP oraz Zbigniew Żurek, przewodniczący Rady Pracodawców SKwP, wiceprezes Business Center Club. Spośród zaproszonych gości-obserwatorów w dyskusji czynnie brali udział Karol Ilba, laureat I edycji konkursu „Księgowi Przyszłości” oraz Jerzy Koniecki, wiceprezes ZG SKwP.

Podczas debaty wskazywano, że tytuł zawodowy certyfikowanego eksperta usług księgowych SKwP, który wypełnił lukę po zniesieniu obowiązku posiadania uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, stanowi dla przedsiębiorców gwarancję, iż księgowy – certyfikowany ekspert ­– zapewnia wysoką jakość usług. Dyskutowano o wprowadzonym w 2009 r. systemie certyfikacji zawodu księgowego obejmującym ściśle określoną ścieżkę edukacyjną i egzaminy na poszczególne stopnie zawodowe: księgowego, specjalisty ds. rachunkowości, głównego księgowego i dyplomowanego księgowego.

Odniesiono się do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji (ZSK), który ma uporządkować obszar różnych kwalifikacji zawodowych nadawanych poza szkolnictwem wyższym i oświatą (np. przez firmy szkoleniowe). Działalność ZSK reguluje ustawa, która weszła w życie w styczniu 2016 r. SKwP od 2010 r. uczestniczy jako partner społeczny w tworzeniu Polskiej Ramy Kwalifikacji i ZSK.

Chcemy wejść w ten system jako Stowarzyszenie, gdyż mamy gotowe produkty – powiedział podczas debaty prezes Franciszek Wala, podkreślając, że certyfikaty kwalifikacyjne byłyby honorowane w innych krajach europejskich. Jeżeli wydamy dyplom specjalisty ds. rachunkowości, który będzie miał nr 6, będzie to oznaczało, że jest to 6. poziom, który będzie honorowany we wszystkich krajach UE, bo powszechnie wiadomo, jaką wiedzę i umiejętności musi posiadać osoba legitymująca się danym certyfikatem.

O możliwości poznawania kwalifikacji kandydata na nowe stanowisko, na podstawie posiadanych przez niego certyfikatów, mówiła dr Katarzyna Zasiewska, podkreślając, że dzięki nim przedsiębiorcy lub działający w ich imieniu kadrowcy będą wiedzieli, jaką wiedzę, umiejętności i kompetencje ma kandydat.

Z kolei o tym, że księgowy powinien być nie tylko fachowcem, lecz także osobą lojalną i twórczą, mówił Zbigniew Żurek, według którego księgowy musi być lojalny wobec swojego szefa, przepisów i otoczenia, w którym pracuje. Zwrócił jednak uwagę, że księgowy powinien umieć obronić przedsiębiorcę przed nim samym.

Aneta Pożarowska podkreśliła, że zawód księgowego jest niezwykle ważny dla bezpieczeństwa obrotu, a SKwP daje gwarancję, że księgowy, którego wyszkoliło Stowarzyszenie, jest osobą kompetentną. Również Zbigniew Żurek zwracał uwagę, że certyfikat SKwP jest gwarancją, iż księgowy (jego posiadacz) cały czas się dokształca i współpracuje z instytucją, która gwarantuje doskonalenie oraz uzupełnienie wiedzy i umiejętności, a więc poziomu fachowego.

Prof. dr hab. Jan Turyna stwierdził, że jego wieloletnie doświadczenie we współpracy z SKwP pozwala uznać, że Stowarzyszenie bardzo dobrze przygotowuje księgowych do wykonywania zawodu.

Dużą część debaty poświęcono coraz szerzej stosowanej w zawodzie księgowego cyfryzacji. Podkreślono, że ogromny postęp technologiczny w sposobie przetwarzania danych nastąpił w ostatnich kilkudziesięciu latach. Wraz z niewątpliwymi ułatwieniami w pracy, przyspieszeniem dostarczania informacji księgowych i zwiększenia ich jakości pojawiło się jednak wiele nowych zagrożeń dla bezpieczeństwa danych i informacji o różnych operacjach przeprowadzanych w wirtualnym świecie. Ciekawa dyskusja wywiązała się między uczestnikami panelu a Karolem Ilbą, kandydatem na biegłego rewidenta i pracownikiem firmy audytorskiej, który stwierdził m.in. że rozwój technologii przynosi wiele usprawnień, o których marzyli bardziej doświadczeni koledzy i dziś z pożytkiem z nich korzystają, dlatego nie należy się skupiać tylko na jego negatywnych aspektach. Włamania zdarzają się wszędzie i dotknęły także Pentagon. Jednak niewątpliwie rygorystyczne stosowanie kilku podstawowych zasad bezpieczeństwa może zminimalizować zagrożenie cyberatakiem.

Przede wszystkim nie należy zastępować świata realnego wirtualnym. Czasami jeden telefon czy rozmowa ze współpracownikiem może pomóc uchronić się przed atakiem. O wykrytych nieprawidłowościach i możliwościach ataku na system informatyczny należy rozmawiać w miejscu pracy, a także w gronie księgowych i rewidentów, ponieważ na atak narażona jest nie tylko firma prowadząca księgi, lecz także jej audytor.

Obecnie następuje wymiana pokoleń; z jednej strony są w zawodzie osoby doświadczone, starsze, które czasami boją się korzystać z nowinek technologicznych, a z drugiej przybywa osób, które w tym wirtualnym środowisku poruszają się swobodnie. Dobrze by było, gdyby obie te grupy, pracujące w zawodzie, zaczęły się „przenikać”, patrząc ze sceptycyzmem na wszelkie informacje otrzymane z sieci, ale i bez lęku korzystając z nowinek technologicznych.

b
rach_number_e

Przeczytaj również: