Rachunkowość - Co nowego w prawie - styczeń 2017
rach_green_s

Co nowego w prawie - styczeń 2017

  • 2017-01-10
  • opracowanie: Magdalena Januszewska, radca prawny

§ Zgłoszenia Intrastat

Koniec z papierowymi zgłoszeniami i korektami Intrastat – dopuszczalna jest tylko forma elektro-niczna. Nie ma też określonych wzorów deklaracji, gdyż składanie Intrastat ma się odbywać przez obsługę komunikatów XML. Zgłoszenie takie polega na przekazaniu organom celnym w postaci elektronicznej sporządzonych w określony sposób informacji dla celów ewidencji i statystyki dotyczącej obrotu towarowego z państwami UE – przez Platformę Usług Elektronicznych Służby Celnej.

Zgłoszenia – w imieniu zobowiązanego – może dokonać przedstawiciel, ale trzeba go najpierw zarejestrować i wskazać powiązanie między nim a zgłaszającym.

Od 1.07.2017 r. wprowadzono obowiązek podawania numeru identyfikacyjnego VAT kontrahenta – w przypadku zgłoszenia Intrastat w wywozie (wcześniej nie jest to wymagane). Wynika to z obowiązującego od 21.11.2016 r. rozporządzenia MRiF z 15.11.2016 r. w sprawie zgłoszeń Intrastat (DzU poz. 1865).

§ Cena za akredytację

Obowiązujące od 23.11.2016 r. rozporządzenie MRiF z 7.11.2016 r. w sprawie sposobu ustalania opłat za czynności związane z akredytacją jednostek oceniających zgodność oraz maksymalnych wysokości tych opłat (DzU poz. 1850) określa maksymalne stawki, jakie może stosować Polskie Centrum Akredytacji (PCA). Wynoszą one za czynności związane z:

  • formalną oceną wniosku o akredytację – 1000 zł,

  • oceną jednostki oceniającej zgodność w procesie akredytacji – 50 tys. zł,

  • wystawieniem certyfikatu akredytacji – 50 zł,

  • ocenami realizowanymi w ramach sprawowanego nadzoru nad akredytowanymi jednostkami oceniającymi zgodność – 75 tys. zł rocznie,

  • uczestnictwem w krajowym systemie akredytacji – 50 tys. zł rocznie.

Wskazano także kryteria do określania opłat w konkretnych sprawach. Rozporządzenie ma zapobiec dowolnemu ustalaniu stawek przez PCA.

§ Trasy celne

24.11.2016 r. weszło w życie rozporządzenie MRiF z 22.11.2016 r. w sprawie tras przewozu towarów wprowadzanych na obszar celny UE i wyprowadzenia towarów poza ten obszar oraz sposobu poruszania się i przemieszczania towarów po tych trasach (DzU poz. 1890). Wiąże się z wprowadzeniem unijnego kodeksu celnego. Zamiast „drogi celne” używa się w nim sformułowania „trasy przewozu towarów wprowadzanych na obszar celny UE”, a zamiast „trasy towarów wyprowadzanych poza obszar celny UE” – „wyznaczone trasy”. Uaktualnia ono kolejowe, morskie i powietrzne trasy przewozu towarów, np. wymienia lotniska Kielce-Masłów, Szymany, Radom-Sadków i Zielona Góra-Babimost. Transport towarów poza wyznaczonymi trasami możliwy jest jedynie za zgodą organu celnego lub z przyczyn niezależnych od kierującego środkiem transportu, np. awarii.

 § Umorzenie należności FGŚP

Rozporządzenie MRPiPS z 18.11.2016 r. w sprawie szczegółowego zakresu informacji zawartych we wniosku marszałka województwa o określenie warunków zwrotu, odstąpienie od dochodzenia zwrotu lub umorzenie należności Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (DzU poz. 1898) zawiera listę dokumentów, jakie ma załączyć pracodawca ubiegający się o udzielenie tego rodzaju ulgi. Wśród nowych dokumentów wymieniono informacje o niezłożeniu przez dłużnika wniosku o przerejestrowanie do KRS i dotyczącą nieodpłatnego nabycia przez Skarb Państwa z mocy prawa mienia podmiotów uznanych za wykreślone z rejestru z dniem 1.01.2016 r. Obowiązuje od 26.11.2016 r.

§ Rachunkowość Turystycznego Funduszu Gwarancyjnego

W Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym (UFG) wyodrębniono Turystyczny Fundusz Gwarancyjny (TFG). Zasady prowadzenia tego rachunku określa obowiązujące od 26.11.2016 r. rozporządzenie MRiF z 21.11.2016 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz sprawozdań z działalności Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego (DzU poz. 1903).

Zdarzenia gospodarcze dotyczące TFG trzeba ujmować odrębnie od operacji UFG. Roszczenia i zobowiązania wobec TFG są pokrywane wyłącznie ze środków tego rachunku. W sprawozdaniach finansowych dodano więc odrębne pozycje. UFG ma obsługiwać składane przez przedsiębiorców deklaracje należnych składek, zwroty kosztów imprez turystycznych oraz dochodzenie zwrotów tych kosztów, jak np. roszczenia do masy upadłości organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego. Musi też tworzyć informatyczną bazę danych, aby m.in. monitorować wypłacane odszkodowania.

§ Bez banderoli

Do 31.12.2018 r. przedłużono zwolnienie z obowiązku oznaczania znakami akcyzy wyrobów akcyzowych, importowanych, nabywanych wewnątrzwspólnotowo i wyprodukowanych na terytorium kraju, takich jak: piwo, alkohol etylowy skażony, oleje ropy naftowej, gaz ziemny i pozostałe wyroby gazowe, preparaty smarowe, cygara i cygaretki. Zwolnienie dotyczy też wyrobów akcyzowych wyprodukowanych poza terytorium kraju przeznaczonych do użycia na wystawach, targach, salonach i imprezach o podobnym charakterze (czyli w małych ilościach, rozdawanych podczas takich wydarzeń).

Wynika to z obowiązującego od 1.12.2016 r. rozporządzenia MRiF z 4.11.2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie zwolnień wyrobów akcyzowych z obowiązku oznaczania znakami akcyzy (DzU poz. 1854).

§ Odroczenie JPK_VAT

Podatnicy zobowiązani do przekazywania comiesięcznych informacji o prowadzonej ewidencji VAT, którzy występują z wnioskami o odroczenie terminu do ich złożenia (np. ze względu na konieczność dostosowania systemów finansowo-księgowych), powinni składać podania do naczelnika US właściwego w sprawie VAT. Tak stanowi obowiązujące od 7.12.2016 r. rozporządzenie MRiF z 9.11.2016 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie właściwości organów podatkowych (DzU poz. 1875). Wobec braku jednoznacznej regulacji w tym zakresie wnioski trafiały zarówno do naczelników, jak i ministra.

§ Zwrot nienależnych świadczeń z ZUS

14.12.2016 r. weszła w życie ustawa z 6.10.2016 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU poz. 1921). Wprowadza ona zasadę, że ZUS nie może wydać decyzji o obowiązku zwrotu nienależnego świadczenia z ubezpieczeń społecznych później niż w terminie 5 lat od ostatniego dnia okresu, za który pobrano nienależne świadczenie. Dotychczas takiego terminu nie było, czyli praktycznie nie dochodziło do przedawnienia możliwości żądania zwrotu takich świadczeń przez ZUS. Co prawda ogólny, 10-letni termin przedawnienia był stosowany, ale jego bieg liczył się od dnia uprawomocnienia się decyzji zobowiązującej do zwrotu należności.

Zmiana dotyczy świadczeń emerytalno-rentowych oraz zasiłków wypłacanych przez ZUS oraz KRUS. Ustawa zawiera także przepisy przejściowe, które pozwalają na przyjęcie nowych, korzystniejszych zasad w sprawach, które zostały wszczęte, ale toczą się jeszcze w organie rentowym lub przed sądami.

§ Koncesje na roboty budowlane

Ustawa z 21.10.2016 r. o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi (DzU poz. 1920) wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE z 26.02.2014 r. w sprawie udzielania koncesji. Definiuje pojęcie „umowy koncesji na roboty budowlane” oraz „umowy koncesji na usługi”. Dotyczy umów o wartości równej lub przekraczającej 30 tys. euro, przy czym szacując tę wartość, należy uwzględnić całkowity przychód koncesjonariusza uzyskany w okresie obowiązywania umowy, z uwzględnieniem np. dotacji lub innych korzyści finansowych.

Ustawa dopuszcza 3 tryby wyboru koncesjonariusza: odpowiednik przetargu ograniczonego i nieograniczonego oraz negocjacje (dotychczas były tylko te ostatnie). Umowa ma być zawierana na czas określony, z zasady nie dłużej niż na 5 lat. Organem właściwym w sprawach tych umów jest Prezes Urzędu Zamówień Publicznych. W postępowaniu o zawarcie umowy koncesji ubiegający się ma takie same środki prawne jak w zamówieniach publicznych (odwołanie do Krajowej Izby Odwoławczej i skarga do SO).

Ustawa zastąpiła dotychczasową regulację z tego zakresu. Ma zwiększyć szansę małych i średnich firm na zawieranie tych umów, a także sprzyjać realizacji projektów w partnerstwie publicznoprywatnym. Weszła w życie 14.12.2016 r.

§ Akcyza w oleju

Z obowiązującego od 15.12.2016 r. rozporządzenia RM z 21.11.2016 r. w sprawie stawki zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej na 1 litr oleju w 2017 r. (DzU poz. 1934) wynika, że w 2017 r. wynosi ona 1 zł, czyli tyle samo co w 2016 r.

§ Podatek od nieruchomości na kolei

Ustawa z 16.11.2016 r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 1923) zwalnia od podatku od nieruchomości budynki wchodzące w skład infrastruktury kolejowej, która jest udostępniana przewoźnikom kolejowym lub wykorzystywana do przewozu osób, lub tworzy linie kolejowe o szerokości torów większej niż 1435 mm. Dotychczas zwolnienie obejmowało tylko grunty i budowle. Weszło w życie 30.12.2016 r.

§ Podatki przy działalności innowacyjnej

31.12.2016 r. weszła w życie ustawa z 4.11.2016 r. o zmianie niektórych ustaw określających warunki prowadzenia działalności innowacyjnej (DzU poz. 1933, część przepisów 1.01.2017 r.). Ma poprawić innowacyjność w polskich firmach. Zmiany dotyczą także podatków. Przewiduje się m.in. zniesienie opodatkowania aportu własności intelektualnej i przemysłowej, wydłużenie okresu odliczania kosztów kwalifikowanych, zwiększenie kwoty kosztów kwalifikowanych na badania i rozwój.

W wypadku mikro-, małych i średnich przedsiębiorców kosztami kwalifikowanymi są także koszty uzyskania i utrzymania patentu, prawa ochronnego na wzór użytkowy, prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, poniesione na przygotowanie zgłoszenia i prowadzenia postępowania patentowego, a także różne opłaty konieczne dla nadania lub utrzymania ważności patentu, prawa ochronnego na wzór użytkowy oraz prawa z rejestracji wzoru przemysłowego.

§ Kwota wolna od PIT

Ustawa z 29.11.2016 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 1926) wprowadziła nowy sposób obliczania kwoty wolnej od PIT w rozliczeniu rocznym. Przy dochodzie:

  • do 6600 zł – nie trzeba płacić podatku,

  • od 6600 do 11 000 zł – przysługuje odliczenie od podatku pomiędzy 1188 a 556,02 zł,

  • od 11 000 do 85 528 zł – 556,02 zł,

  • od 85 528 do 127 000 zł – przysługuje zmniejszenie od 556,02 do 0 zł,

  • powyżej 127 000 zł – brak prawa do kwoty zmniejszającej podatek.

Kwoty te dotyczą dochodów uzyskanych od 1.01.2017 r. Mają być cyklicznie weryfikowane.

Jeśli chodzi o CIT, to mniej korzystnie niż dotychczas opodatkowano fundusze inwestycyjne zamknięte. Zwolnione z podatku będą jedynie fundusze inwestycyjne otwarte oraz specjalistyczne fundusze otwarte, o ile nie stosują zasad przewidzianych dla funduszy inwestycyjnych zamkniętych. Zaostrzono także warunki zwolnienia z CIT instytucji wspólnego inwestowania.

Z kolei do Op dodano przepis, który spowoduje utratę mocy ochronnej niektórych interpretacji podatkowych, tzn. wydanych przed 13.05.2016 r., jeżeli korzyść podatkowa wynikająca ze stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego została uzyskana od 1.01.2017 r. Nie zabezpieczy więc ona podatnika przed wydaniem decyzji opartej na klauzuli zwalczania unikania opodatkowania.

Większość przepisów ustawy weszła w życie 1.01.2017 r.

§ Nowa klasyfikacja środków trwałych

Od 1.01.2017 r. obowiązuje rozporządzenie RM z 3.10.2016 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) (DzU poz. 1864). Od 2011 r. obowiązuje KŚT 2010. Wydanie nowej klasyfikacji (KŚT 2016) wynika ze zmian w ewidencji gruntów i budynków oraz wprowadzenia PKWiU 2015. Nieużytki wydzielone są w odrębnej podgrupie, natomiast grunty zadrzewione i zakrzewione zaliczono do podgrupy Grunty leśne.

Zmiany dotyczą także klasyfikowania zurbanizowanych terenów niezabudowanych, terenów komunikacyjnych (drogi, tereny kolejowe, inne tereny komunikacyjne, grunty przeznaczone pod budowę dróg publicznych lub linii kolejowych), użytków ekologicznych, gruntów pod wodami (utworzenie grup: Grunty pod: morskimi wodami wewnętrznymi, powierzchniowymi płynącymi, powierzchniowymi stojącymi).

Zmiany obejmują również klasyfikowanie maszyn i urządzeń, turbin i innych maszyn napędowych, maszyn i urządzeń do przetłaczania i sprężania cieczy i gazów, urządzeń do wymiany ciepła, maszyn, urządzeń i aparatów do procesów materiałowych, robotów, urządzeń dla radiofonii i telewizji itp.

Na podstawie przepisów przejściowych do 31.12.2017 r. starą KŚT stosuje się w sprawach: podatkowych (PIT i CIT), ewidencji i sprawozdań na podstawie uor, dotyczących przekazywania danych wykorzystywanych dla celów statystycznych, a także w pozostałych sprawach (w tym przypadku równolegle z KŚT 2016).

§ Klasyfikacja zawodów

Od 1.01.2017 r. weszło w życie rozporządzenie MRPiPS z 7.11.2016 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (DzU poz. 1876).

Nowa klasyfikacja uwzględnia 5 nowych zawodów: kierownik filharmonii/opery/operetki/orkiestry, kierownik zespołu pieśni i tańca/chóru, specjalista ds. techniki dentystycznej, inspektor ds. obrotu hurtowego lekami, specjalista zarządzania dokumentacją.

§ Świadczenie przedemerytalne i zasiłek dla opiekuna osoby niepełnosprawnej

Zasiłek dla bezrobotnego przysługuje, jeśli w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez co najmniej 365 dni pozostawał on w zatrudnieniu. Od 1.01.2017 r. do okresu tego wlicza się także okres pobierania świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna, jeżeli utrata prawa do nich była spowodowana śmiercią osoby, nad którą opieka była sprawowana.

Taki opiekun może też uzyskać świadczenie przedemerytalne, o ile zarejestruje się w powiatowym urzędzie pracy w ciągu 60 dni od dnia ustania prawa do wspomnianych świadczeń opiekuńczych, pobieranych nieprzerwanie przez co najmniej 365 dni, jeżeli utrata prawa do nich była spowodowana śmiercią podopiecznego. Dodatkowo do dnia, w którym ustało prawo do tych świadczeń, opiekunka musi ukończyć co najmniej 55 lat i mieć staż emerytalny co najmniej 20 lat, a opiekun osiągnąć odpowiednio 60 lat i 25 lat stażu.

Wynika to z ustawy z 6.10.2016 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz ustawy o świadczeniach przedemerytalnych (DzU poz. 1940).

§ Krajowa Administracja Skarbowa

1.03.2017 r. wchodzą w życie 2 ustawy z 16.11.2016 r. – ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) i ustawa Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (DzU poz. 1949 i 1948).

Naczelną ideą jest skonsolidowanie administracji rządowej zajmującej się ściąganiem danin publicznych – US, urzędów kontroli skarbowej i służby celnej – z wyodrębnioną w jej ramach mundurową formacją, tj. Służbą Celno-Skarbową. Ma temu towarzyszyć stworzenie zunifikowanego systemu informatycznego – Centralnego Rejestru Danych Podatkowych. Wszystko to, aby skuteczniej ściągać należności fiskusa.

Ustawa o KAS dotknie przede wszystkim zatrudnionych w organach skarbowych. Określa bowiem zadania, organy i organizację KAS, uprawnienia organów KAS oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej, warunki pracy i służby oraz zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej.

Zawiera jednak także zasady zbierania i wykorzystywania przez organy informacji dotyczących podatników oraz zdarzeń podatkowych i celnych. Określa także reguły prowadzenia kontroli celno-skarbowej: powinna trwać do 3 miesięcy, ale może być przedłużona, a prowadzi się ją na podstawie upoważnienia albo „na legitymację”.

Wprowadzenie KAS wiąże się z nowelizacją setek przepisów w różnych ustawach – o czym mowa w Przepisach wprowadzających ustawę o KAS.

W DzU ogłoszono teksty jednolite następujących

  • ustaw z:

– 13.06.2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (poz. 1863),

– 27.08.2009 r. o finansach publicznych (poz. 1870),

– 19.03.2004 r. – Prawo celne (poz. 1880),

– 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (poz. 1888),

– 27.05.2004 r. o funduszach inwestycyjnych (poz. 1896),

– 5.11.2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo--kredytowych (poz. 1910),

  • rozporządzeń:

– RM z 7.08.2008 r. w sprawie sprawozdań o udzielonej pomocy publicznej, informacji o nieudzieleniu takiej pomocy oraz sprawozdań o zaległościach przedsiębiorców we wpłatach świadczeń należnych na rzecz sektora finansów publicznych (poz. 1871),

– MF z 15.12.2014 r. w sprawie zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego (poz. 1879),

– MF z 26.11.2015 r. w sprawie właściwości miejscowej naczelników urzędów celnych i dyrektorów izb celnych oraz wyznaczonych naczelników urzędów celnych do wykonywania zadań określonych w Kodeksie karnym skarbowym (poz. 1963).

b
rach_green_e

Przeczytaj również: