Zmiany w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych

Ustawą z 6.11.2008 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 209, poz. 1316) wprowadzono zmiany, z których większość ma zastosowanie do dochodów (strat) uzyskanych od 1.01.2009 r., część ma zastosowanie do dochodów uzyskanych od 1.01.2008 r., część od 1.12.2008 r., zaś niektóre wejdą w życie dopiero w 2010 r.:

• zmiany dotyczące rozliczenia podatku dochodowego za 2008 r. (zmiany mają zastosowanie do dochodów uzyskanych od 1.01.2008 r.), w tym m.in.:
• wprowadzono prawo do odliczenia od dochodu (przychodu) składek zapłaconych za granicą na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, po spełnieniu szeregu warunków określonych przez ustawodawcę,
• rozszerzono zakres stosowania tzw. ulgi odsetkowej o wydatki poniesione na spłatę odsetek od kredytu (pożyczki) udzielonego na refinansowanie kredytu mieszkaniowego zaciągniętego w latach 2002-2006 oraz odsetek od każdego kolejnego kredytu (pożyczki) zaciągniętego na spłatę kredytu mieszkaniowego lub kredytu refinansowego – do upływu terminu spłaty określonego w umowie o kredyt mieszkaniowy zawartej przed 1 stycznia 2007 r., nie dłużej jednak niż do 31 grudnia 2027 r.,
• wprowadzono prawo do wspólnego opodatkowania małżonków, z których jeden przebywa w Polsce, a drugi w jednym z krajów UE, EOG lub Szwajcarii, po spełnieniu określonych warunków,
• rozszerzono możliwości stosowania preferencyjnego rozliczenia podatku oraz tzw. ulgi prorodzinnej, także na osoby samotnie wychowujące dzieci, które:
• otrzymują dodatek pielęgnacyjny lub rentę socjalną (bez względu na wiek) bądź
• uczą się lub studiują poza granicami Polski, o ile dziecko nie ukończyło 25 lat po spełnieniu warunków określonych przez ustawodawcę,
• rozszerzono i uściślono zakres zwolnień przedmiotowych, w tym m.in. dotyczących alimentów, pomocy materialnej finansowanej z budżetów państwa lub jednostek samorządowych, wygranych za granicą,
• zmiany dotyczące rozliczenia podatku dochodowego w 2009 r., w tym m.in.:
• obowiązuje nowa skala podatkowa z dwoma stawkami 18 i 32% (zmiana ta weszła w życie na mocy ustawy nowelizującej z 16.11.2006 r.),
• zmieniono zakres i sposób obliczania tzw. ulgi prorodzinnej na małoletnie dzieci; zlikwidowano możliwość rozliczenia tej ulgi za pośrednictwem płatnika (pracodawcy lub organu rentowego),
• wprowadzono nowe zasady zwolnienia od podatku dochodu ze sprzedaży nieruchomości nabytych lub wybudowanych po 31.12.2008 r. Uchylono równocześnie tzw. ulgę meldunkową, która zwalnia od podatku przychody uzyskane z odpłatnego zbycia budynku mieszkalnego lub mieszkania, pod warunkiem że podatnik był tam zameldowany na pobyt stały nie krócej niż 12 miesięcy przed datą zbycia. Ulga ta będzie jednak miała w dalszym ciągu zastosowanie przy sprzedaży nieruchomości nabytych lub wybudowanych w okresie od 1.01.2007 r. do 31.12.2008 r.,
• uchylono obowiązek opodatkowania wartości rynkowej czynszu przez osoby nieodpłatnie udostępniające nieruchomości do używania innym osobom,
• wprowadzono możliwość zaliczania do kosztów podatkowych wynagrodzeń oraz składek na ubezpieczenia społeczne w ujęciu memoriałowym, pod warunkiem ich zapłaty w terminie,
• rozszerzono katalog kosztów uzyskania przychodów, w tym w szczególności o:
• wydatki na spłatę pożyczki (kredytu) w przypadku jej waloryzowania kursem waluty obcej,
• koszty wytworzenia lub cenę nabycia artykułów spożywczych (z wyjątkiem niektórych napojów alkoholowych) przekazanych na cele działalności charytatywnej prowadzonej przez organizacje pożytku publicznego,
• koszty zaniechanych inwestycji, które są potrącalne w dacie zbycia inwestycji lub ich likwidacji,
• zaliczono wartość niepodzielonych zysków w spółce kapitałowej do przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, w przypadku przekształcenia jej w spółkę osobową,
• wprowadzono zasadę przeliczania na złote, przychodów uzyskanych w walutach obcych, według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu. Zasada ta dotyczy głównie przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej oraz przychodów z kapitałów pieniężnych.

Ustawą z 19.12.2008 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. nr 6, poz. 33) wprowadzono zmiany w zakresie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, które dotyczą dostosowania zwolnień przedmiotowych określonych w tej ustawie do zmienionej ustawy o promocji zatrudnienia.