Rachunkowość - Doświadczenia konkursu The Best Annual Report – jak ulepszyć jakość sprawozdań finansowych i uwzględnić zmiany przepisów
rach_number_s

Doświadczenia konkursu The Best Annual Report – jak ulepszyć jakość sprawozdań finansowych i uwzględnić zmiany przepisów

  • 2016-12-12
  • Monika Kaczorek

Konkurs The Best Annual Report organizowany od 2005 r. przez Instytut Rachunkowości i Podatków wpisał się na stałe w krajobraz polskiego rynku kapitałowego. Jego celem jest propagowanie najlepszych praktyk w zakresie raportowania oraz wskazywanie raportów o największej wartości użytkowej dla szerokiego kręgu odbiorców i czytelników, czyli interesariuszy.

Podmioty notowane na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych uczestniczą w nim coraz liczniej. Od kilku lat odrębną kategorią konkursu są sprawozdania finansowe (sf) spółek notowanych na NewConnect, co cieszy, gdyż pozwala mieć nadzieję, że wysoka jakość sf będzie także charakteryzować i wyróżniać szeroki krąg spółek z tej kategorii notowań.

Zespół oceniający sporządzone przy zastosowaniu MSSF raporty roczne spółek notowanych na głównym parkiecie GPW analizował w tym roku 43 sf w kategorii przedsiębiorstw oraz 8 sf w kategorii banki i instytucje finansowe. Do tych liczb należy dodać jeszcze 2 zgłoszone sf, które nie mogły być ocenione, bo nie zostały sporządzone zgodnie z MSSF.

Pięćdziesiąt trzy sf zgłoszone do konkursu to rekord w jego historii – w poprzednich latach liczba jednostek stających w szranki nie przekraczała 40. Ten wzrost to bardzo dobra wiadomość dla rynku kapitałowego, świadczy bowiem o tym, że coraz więcej podmiotów pragnie konkurować jakością sporządzanych sf i wkłada w osiągnięcie tego celu ogromny wysiłek. Przypomnę zarazem, że końcowy sukces zależy nie tylko od wysiłku włożonego w sporządzenie poprawnego, przydatnego i użytecznego sf, ale również od jakości opublikowanego sprawozdania z działalności, wartości użytkowej raportu rocznego, a także od jakości raportu rocznego zamieszczanego w internecie. Jest to wspólny trud wielu osób, które angażują się w udoskonalanie raportów rocznych prezentowanych przez poszczególne podmioty. Zważywszy że z roku na rok poprzeczka jest podnoszona coraz wyżej, tym bardziej cieszy wzrost liczby podmiotów chcących poddać się ocenie niezależnej kapituły. Mam nadzieję, że liczba uczestników konkursu będzie nadal systematycznie rosła i w najbliższych latach zgłoszenie raportu rocznego do konkursu stanie się dobrym zwyczajem każdej spółki publicznej.

Nie będę rozwodzić się nad tym, jakie cechy powinny charakteryzować wyróżniający się wysoką jakością raport roczny, bo chyba wszyscy zaznajomieni z zasadami rachunkowości czytelnicy wiedzą, że cechy te – obok wiarygodności – to w szczególności przydatność i użyteczność. Zważywszy na fakt, że te cechy zostały szczegółowo opisane i skomentowane w wielu publikacjach, skoncentruję się na tych zagadnieniach, które z punktu widzenia audytora i członka kapituły konkursu zasługują na szczególne uwzględnienie w sf.

Kryteria oceny jakości sf

Kryteria oceny sf przyjęte przez zespół oceniający zastosowanie MSSF są identyczne dla wszystkich podmiotów biorących udział w konkursie, zarówno przedsiębiorstw, jak i banków i instytucji finansowych, podmiotów małych i dużych.

Są to:

  • przejrzystość sf,

  • odrębność prezentacji i spójność zawartych informacji (sf jako część informacji przekazywanej akcjonariuszom),

  • sposób prezentacji sprawozdań podstawowych,

  • dobór i opis zasad rachunkowości,

  • opis znaczących szacunków i osądów przyjętych przy sporządzaniu sf,

  • opis wpływu nowych MSSF na sytuację podmiotu,

  • kompletność i jakość ujawnień zawartych w notach objaśniających (w szczególności dotyczących zarządzania ryzykiem).

Przyjęto, że idealne sf otrzymuje 40 punktów, a za wszelkie niedociągnięcia punkty są odejmowane. Z roku na rok jakość ocenianych sf systematycznie rośnie i coraz więcej podmiotów przedstawia sprawozdania bliskie ideału.

Kwestie sprawiające trudności i wpływające na wyniki oceny

W przypadku podstawowych sprawozdań największą trudność sprawia zazwyczaj sporządzenie sprawozdania z przepływów pieniężnych, w tym zwłaszcza uzgodnienie zobowiązań z działalności finansowej oraz ujawnienia dotyczące środków pieniężnych o ograniczonej możliwości dysponowania nimi. Zdarzają się też jeszcze błędy polegające np. na prezentacji sprawozdania z przepływów pieniężnych w układzie przewidzianym w uor lub nieujęciu w odrębnej pozycji zapłaconego podatku dochodowego, ale na szczęście należą one już do rzadkości.

Co do prezentacji sprawozdania z sytuacji finansowej, to wspomnę o częstej jeszcze nieprawidłowości polegającej na prezentacji rezerw pracowniczych w pozycji rozliczeń międzyokresowych biernych, zamiast w pozycji rezerw. Istotne jest dalej, aby nie łączyć w 1 nocie informacji o pozycjach mających różny charakter, takich jak np. zobowiązania i należności handlowe lub też zobowiązania handlowe i finansowe. Taka prezentacja zaciemnia obraz i ogranicza przydatność sf, gdyż nieprawidłowością jest łączenie ze sobą pozycji charakteryzujących się odm

b
rach_number_e

Przeczytaj również: