Podatek dochodowy od dochodów osobistych w 2012 r.

EDWARD KOSAKOWSKI

(fragment)

 1. Wprowadzenie

Konstrukcja i zasady opodatkowania podatkiem dochodowym dochodów osobistych osób fizycznych (pdof), obowiązujące od 1.01.2012 r., nie różnią się istotnie od zasad wiążących w minionym, 2011 roku. Na rok 2012 nie wydano bowiem – odmiennie niż w latach ubiegłych – odrębnej ustawy o pdof wprowadzającej zmiany zasad opodatkowania dochodów osobistych ludności.

Nie oznacza to jednak, że, przepisy updof na rok 2012 odpowiadają w pełni ich brzmieniu obowiązującym na koniec 2011 r. Z dniem 1.01.2012 r. wchodzi bowiem w życie kilka zmian przepisów regulujących opodatkowanie dochodów osobistych osób fizycznych, spowodowanych uchwaleniem w roku 2011 trzech ustaw, bezpośrednio niedotyczących prawa podatkowego. Są to ustawy:

● z 25.03.2011 o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem systemu ubezpieczeń społecznych (Dz. U nr 75, poz. 398); na mocy tej ustawy od 1.01.2012 r.:

   a) nowe brzmienie otrzymał art. 20 ust. 1 definiujący podlegające opodatkowaniu pdof przychody tzw. z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9; w szczególności zakres tych przychodów uzupełniono o: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego (IKZE) oraz wypłaty z tego konta, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego,

   b) wyłączono z opodatkowania pdof poprzez zwolnienie z opodatkowania tzw. transferowych wypłat środków (nowy pkt 58b w art. 21 ust. 1) zgromadzonych przez oszczędzającego na IKZE:

      - pomiędzy instytucjami finansowymi prowadzącymi indywidualne konta zabezpieczenia emerytalnego,

      - na indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego osoby uprawnio-nej, po śmierci oszczędzającego,

      - w postępowaniu likwidacyjnym lub upadłościowym na indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego oszczędzającego,

   c) wprowadzono nowy tytuł odliczenia od dochodu do opodatkowania, dotyczący wpłat na IKZE dokonanych przez podatnika w roku podatkowym (nowy pkt 2b w art. 26 ust. 1), do wysokości określonej w przepisach o indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego; odliczenia od dochodu nie obejmują natomiast wpłat na indywidualne konto emerytalne (IKE); wypłaty z tego konta wraz z doliczonymi odsetkami, po osiągnięciu wieku emerytalnego są zwolnione od pdof, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 58a, 58b i 59;

● z 9.06.2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. nr 149, poz. 887); na podstawie tej ustawy zmianie uległ (poprzez dostosowanie do nazewnictwa tej ustawy) pkt 24 w art. 21 ust. 1, określający zakres zwolnień od pdof świadczeń pomocowych, z jakich korzystać mogą rodziny zastępcze;

● z 19.08.2011 r. o zmianie ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 197, poz. 1170); zmianie uległy przepisów art. 32 ust. pkt 4, art. 34 ust. 4 pkt lit. d) i art. 35 ust. 1 pkt 3a mają one charakter porządkowy i polegają na, dostosowaniu nazw instytucji wypłacających roszczenia pracownicze (płatników pdof), do przyjętych w ustawie o ochronie roszczeń pracowniczych.

Na sposób rozliczeń pdof od dochodów osobistych osób fizycznych w 2012 r. wpływa również zmiana art. 63 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.; zmiana ostatnia: Dz. U. z 2011 r. nr 199, poz. 1175), dokonana ustawą z ……….. 2011 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją ustawy budżetowej (Dz. U. nr … poz. … ). Dotyczy ona sposobu zaokrąglania podstaw opodatkowania i podatków. Zgodnie z nowym brzmieniem § 1 art. 63 Ordynacji podatkowej – od 1.04.2012 r. (po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy) zaokrągla się podstawy opodatkowania, kwoty podatków, odsetki za zwłokę, opłaty prolongacyjne, oprocentowanie nadpłat oraz wynagrodzenia przysługujące płatnikom i inkasentom do pełnych złotych w ten sposób, że końcówki kwot:

   - wynoszące mniej niż 50 groszy - pomija się, a

   - wynoszące 50 i więcej groszy - podwyższa się do pełnych złotych.

W przepisie tym zastrzeżono zarazem, że zasada ta nie dotyczy zaokrąglania podstaw opodatkowania, o których mowa w art. 30a ust. 1 pkt 1–3, a więc o dochodów (przychodów) opodatkowanych 19% zryczałtowanym pdof z tytułu:

- odsetek od pożyczek, z wyjątkiem gdy udzielanie pożyczek stanowi przedmiot działalności gospodarczej podatnika pkt 1,

- odsetek  i dyskonta od papierów wartościowych pkt 2,

- odsetek lub innych przychodów od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku podatnika lub w innych formach oszczędzania, przechowywania lub inwestowania, prowadzonych przez podmiot uprawniony na podstawie odrębnych przepisów, z wyjątkiem środków pieniężnych związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą (pkt. 3).

(…)

2. Rozliczenie pdof za rok 2011

3. Skala podatkowa w roku 2012, wysokość podatku

4. Koszty uzyskania przychodów ze stosunku pracy w 2012 r.

5. Zaliczki na pdof ze stosunku pracy w 2012 r.