Podatek dochodowy od działalności gospodarczej w 2012 r.

EDWARD KOSAKOWSKI

(fragment)

1. Zmiany przepisów

Obowiązujące od 1.01.2012 r. zasady opodatkowania dochodów z działalności gospodarczej podatkiem dochodowym od osób prawnych (pdop oraz podatkiem dochodowym od osób fizycznych (pdof) są w zasadzie niemal identyczne jak w roku 2011. Na rok 2012 nie uchwalono odrębnych ustaw podatkowych wprowadzających nowe rozwiązania o istotnym znaczeniu dla podatników prowadzących działalność gospodarczą. Nie oznacza to jednak, że stan prawny istniejący na 31.12.2011 r. pozostaje w pełni aktualny na rok 2012.

Z dniem 1.01.2012 r. wchodzą bowiem w życie zmiany niektórych pojedynczych przepisów updop i updof, dokonane głównie w toku wcześniej uchwalonych przez Sejm zmian innych ustaw (często niedotyczących bezpośrednio prawa podatkowego). Są to ustawy z dnia:

● 6.11.2008 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 209, poz. 316 oraz z 2009 r. nr 201, poz. 1542).

Na mocy tej ustawy od 1.01.2012 r. (u podatników pdop, u których rok podatkowy rozpoczyna się po 31.12.2011 r.) ulegają zmianie w szczególności zasady rozliczania przez podatników pdop i pdof prowadzących działalność gospodarczą zaliczki na podatek za grudzień (u podatników pdop za ostatni miesiąc roku podatkowego).

Zgodnie z nowym brzmieniem art. 25 ust. 1a updop i art. 44 ust. 6 updof – nadanym tą ustawą – zaliczkę za grudzień (podatników pdop za ostatni miesiąc roku podatkowego), ustala się na ogólnie obowiązujących zasadach, tj. w wysokości różnicy pomiędzy podatkiem należnym od dochodu osiągniętego od początku roku podatkowego a sumą zaliczek należnych za poprzednie miesiące i wpłaca na rachunek US do 20 stycznia następnego roku (do 20 dnia pierwszego miesiąca następnego roku podatkowego – podatnicy pdop, u których obowiązuje rok podatkowy inny niż kalendarzowy).

Podatnik pdop i pdof nie opłaca zaliczki za grudzień (ostatni miesiąc roku podatkowego), jeżeli przed upływem terminu jej wpłaty złoży roczne zeznanie podatkowe i zapłaci podatek należny albo różnicę między podatkiem należnym od dochodu wykazanego w zeznaniu a sumą należnych zaliczek za okres od początku roku. Mówiąc inaczej – kto zrobi bilans roczny do 20.01. i przedstawi zeznanie roczne ten nie musi opłacać zaliczki za grudzień. (Do końca 2011 r. zaliczkę za grudzień/ostatni miesiąc roku podatkowego wpłacało się w wysokości zaliczki należnej za listopad/miesiąc poprzedni – do 20 grudnia roku podatkowego, a podatnicy pdop, u których rokiem podatkowym nie jest rok kalendarzowy – do 20 dnia ostatniego miesiąca roku podatkowego). Jak z tego wynika nowe rozwiązanie, którego celem była likwidacja obowiązku zapłaty zaliczki w podwójnej wysokości w grudniu (ostatnim miesiącu roku podatkowego), będzie korzystne dla podatników pdop i pdof wpłacających zaliczki w formie uproszczonej, tj. w stałej, na przestrzeni roku wysokości. Natomiast podatnikom opłacającym zaliczki miesięczne na podstawie faktycznego dochodu, a szczególnie prowadzącym księgi rachunkowe – stworzono (zapewne w sposób niezamierzony) dodatkowy, poważny kłopot. Jak bowiem w ciągu 20 dni od zakończenia roku podatkowego poprawnie zamknąć księgi rachunkowe i ustalić prawidłową podstawę obliczenia zaliczki za grudzień (ostatni miesiąc roku podatkowego)? Podatnikom tym, pozostawienie w ich dyspozycji środków pieniężnych w końcowym okresie roku, nie zrekompensuje dodatkowego stresu przed kontrolą „fiskusa” w tym zakresie, grożącymi z tego tytułu odsetkami zwłoki oraz sankcjami karnymi-skarbowymi. Na złożenie zeznania wynikającego z ksiąg rocznego do 20 stycznia będzie zapewne stać niewielką grupę podatników. Pozostali ustalą zaliczkę grudniową na „wyczucie” w wysokości eliminującej zagrożenia sankcjami. Prostym rozwiązaniem byłoby dopuszczenie stosowania dotychczasowej zasady zaliczka za grudzień = zaliczce za listopad, wpłacana do 20 dnia ostatniego miesiąca roku podatkowego. Założenia uelastycznienia polityki finansowej podatnika były jak najbardziej uzasadnione, ale wyszło jak zawsze.

2. Rozliczenie od działalności gospodarczej za 2011 r. podatku dochodowego

3. Co można zmienić na początku roku