Michał Folcik 

Badanie skonsolidowanych sprawozdań finansowych

- wybrane problemy

(fragment) 

I

Zasady sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego (ssf) grupy kapitałowej reguluje rozdział 6 ustawy o rachunkowości oraz rozporządzenie Ministra Finansów z 25.09.2009 r. w sprawie szczegółowych zasad sporządzania przez jednostki inne niż bani, zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji skonsolidowanych sprawozdań finansowych grup kapitałowych (Dz. U. nr 169, poz. 1327). W przypadku notowanych na giełdzie grup kapitałowych zasady sporządzania ich ssf określają MSR; postanowienia MSR nie różnią się jednak istotnie od przepisów ustawy o rachunkowości dotyczących ssf.

Stosownie do art. 55 ustawy: Jednostka dominująca, mająca siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, sporządza roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe grupy kapitałowej, obejmujące dane jednostki dominującej i jednostek od niej zależnych wszystkich szczebli, bez względu na ich siedzibę, zestawione w taki sposób, jakby grupa kapitałowa stanowiła jedną jednostkę (…).

Za sporządzenie ssf odpowiada kierownik jednostki dominującej. Ssf obejmuje się również dane innych niż zależne jednostek podporządkowanych (np. stowarzyszonych), zgodnie z zasadami określonymi w rozdz. 6 ustawy. Ssf przedstawiać ma spójny obraz grupy kapitałowej i jej działalności za dany okres. Cel ten jest realizowany dzięki stosowaniu metody konsolidacji pełnej[1], polegającej na sumowaniu, w pełnej wartości, poszczególnych pozycji sprawozdań finansowych jednostki dominującej i jednostek zależnych oraz dokonaniu stosownych wyłączeń i innych korekt. Wyłącza się – przy zachowaniu zasady istotności[2] – m.in.:

a)  wartość udziałów w cenie nabycia posiadanych przez jednostkę dominującą i inne jednostki objęte konsolidacją w jednostkach zależnych, oraz tę część wycenionych według wartości godziwej aktywów netto jednostek zależnych, która odpowiada udziałowi jednostki dominującej i innych jednostek grupy kapitałowej objętych konsolidacją w jednostkach zależnych, na dzień rozpoczęcia sprawowania nad nimi kontroli,

b) całość wzajemnych należności i zobowiązań oraz innych rozrachunków o podobnym charakterze jednostek objętych konsolidacją,

c)  całość przychodów i kosztów wynikających z operacji gospodarczych dokonanych między jednostkami objętymi konsolidacją,

d)  całość zysków lub strat powstałych w wyniku operacji gospodarczych dokonanych między jednostkami objętymi konsolidacją, zawartych w wartości aktywów podlegających konsolidacji,

e)  całość dywidendy naliczonej lub wypłaconej przez jednostki zależne jednostce dominującej i innym jednostkom, objętym konsolidacją.

Inne korekty dokonywane przy przeprowadzaniu konsolidacji metodą pełną dotyczą skutków zdarzeń, w wyniku których w ciągu roku obrotowego zbyto udziały w jednostce zależnej lub gdy udziały w kapitale własnym jednostek zależnych należą do osób lub jednostek nie objętych konsolidacją.

W pierwszym przypadku w skonsolidowanym rachunku zysków i strat wykazuje się wyniki działalności osiągnięte przez tę jednostkę zależną do dnia zbycia udziałów w niej przez jednostkę dominującą lub inną jednostkę objętą konsolidacją oraz wynik ze zbycia tych udziałów.

W drugim przypadku udziały mniejszości wykazuje się w odrębnej pozycji pasywów skonsolidowanego bilansu jako „Kapitały mniejszości”, a w skonsolidowanym rachunku zysków i strat jako „Zyski (straty) mniejszości”.

 (...)