Rezerwy na naprawy gwarancyjne i rękojmię
Istota rezerw na naprawy gwarancyjne i rękojmię w jednostkach produkcyjnych
W skali światowej przyjął się zwyczaj handlowy, często potwierdzony przepisami prawa, że producent udziela na piśmie gwarancji jakości, tj. zapewnia korzystanie bez zakłó-ceń z wytworzonych przez siebie wyrobów i usług, zwłaszcza gdy służą one do długotrwałego użytku, a więc gdy przewidywany okres użytkowania jest dłuższy niż rok.
Właściwa gospodarce rynkowej przewaga podaży towarów i usług nad ich popytem i na tym tle ostra walka konkurencyjna o nabywcę (istnieje tzw. rynek konsumenta) powodują, że wytwórcy produktów, a zwłaszcza wyrobów długotrwałego użytku, są niejako zmuszeni, ubiegając się o nabywców, do wywiązania się z coraz dłuższej odpowiedzialności za jakość wytworzonych produktów i przyjąć na siebie zobowiązanie usunięcia wad i usterek ujawnia-jących się w toku ich używania w pierwszym okresie. Kiedyś tym „pierwszym okresem” był roczny okres gwarancji, który obecnie wydłużył się do 2, a niekiedy 5 i więcej lat. Okres rę-kojmi trwa na ogół 1-3 lata.
Usunięcie w okresie gwarancji ewentualnych wad jakościowych sprzedanych towarów następuje drogą nieodpłatnych napraw, dokonywanych przez samych wytwórców lub w ich imieniu (autoryzowany serwis), bądź drogą pokrycia nabywcy kosztów usunięcia tych wad przez serwisanta , albo wymiany produktu na inny – pozbawiony wad lub zwrotu zapłaconej ceny.
O przyjęciu przez producentów odpowiedzialności za jakość sprzedanych wyrobów nabywcy informowani są za pomocą tzw. kart gwarancyjnych, a także przez stosowne komu-nikaty w miejscach sprzedaży, ulotki reklamowe, oferty zawierające pełne informacje o towa-rze, warunkach jego sprzedaży itp. Problemy rękojmi reguluje zazwyczaj umowa o wykonanie lub sprzedaż rzeczy.
Przyjęcie przez producentów na siebie zobowiązania do wykonania w okresie objętym gwarancją (rękojmią), a więc posprzedażowym, bezpłatnej naprawy uprzednio sprzedanych produktów uzasadnia tworzenie rezerwy – w formie odpisu z tytułu biernych rozliczeń mię-dzyokresowych kosztów (brmk) – na później ponoszone koszty naprawy. (Co do tego, że producent wyrobu pokrywa koszty naprawy z przekazanej przez nabywcę ceny wyrobu nie ma wątpliwości).
Rzadziej stosowaną w tym względzie alternatywą jest przeniesienie przez producen-tów odpowiedzialności za usunięcie wad jakościowych na jednostki handlowe, tj. na sprze-dawców artykułów ostatecznym nabywcom. W przypadku takim producenci, na pokrycie przez handel kosztów napraw (wymiany), udzielają stosownych rabatów (bonifikat, opustów lub innych tego typu preferencji) od ceny sprzedanych towarów. To rozwiązanie nie będzie omawiane w artykule, choć do rozważenia jest, czy w przypadku takim zryczałtowane koszty napraw gwarancyjnych, przybierające postać rabatu, powinny zmniejszać cenę (stan obecny), czy też stanowić koszt producenta (za czym przemawiałaby jednolitość zasad ustalania wiel-kości obrotu i kosztów).





