Zamiana długu na kapitał zakładowy
Wprowadzenie
Spółki kapitałowe, oprócz kapitałów własnych (zakładowego, zapasowego i rezerwowego), do finansowania działalności gospodarczej wykorzystują fundusze obce, w tym pożyczki zaciągnięte od osób trzecich lub wspólników (akcjonariuszy). Pożyczki takie mogą polegać na pozyskaniu środków pieniężnych albo stanowić skutek niespłacenia zobowiązań z tytułu dostaw i usług. Zazwyczaj odsetki naliczone od takich funduszy obcych (zarówno zwykłe, jak i zwłoki) spółka może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów. W przypadku jednak pożyczek udzielonych spółce przez jej wspólników (akcjonariuszy), posiadających co najmniej 25% udziałów w tej spółce, odsetki naliczone od pożyczki w części przekraczającej trzykrotność kapitału zakładowego spółki, nie mogą zostać zaliczone do kosztów podatkowych , gdyż zachodzi tzw. „cienka kapitalizacja” i zdaniem ustawodawcy wspólnik (akcjonariusz) powinien uczestniczyć w podwyższeniu kapitału własnego spółki pożyczkobiorcy. Jeżeli spółka zalega dłużej ze spłatą swych zobowiązań, co najczęściej wynika z braku środków pieniężnych, wierzyciel może egzekwować spłatę swej należności na drodze sądowej, co niekiedy prowadzi do ogłoszenia upadłości spółki-dłużnika, lub zawarcia układu (wierzyciel traci wtedy co najmniej część swej wierzytelności) bądź „wejść” do spółki jako jej udziałowiec, zamieniając (konwertując) dług na kapitał zakładowy. Jeżeli wierzyciel już jest udziałowcem dłużnika, w jego interesie, jako współwłaściciela spółki, może również leżeć zamiana długu na dodatkowe udziały, co równocześnie pozwala poprawić wskaźniki finansowe spółki. Dzięki temu spółka pozbywa się nieefektywnego długu (od którego część odsetek nie stanowi kosztu uzyskania przychodów pomniejszającego podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym), a jednocześnie zwiększa swoją wiarygodność wobec wzrostu kapitału zakładowego. Bywa, że konwersji długu nie dokonuje pierwotny wierzyciel – dostawca towarów lub usług, który udzielił kredytu kupieckiego, bądź pożyczkodawca, lecz inna osoba prawna lub fizyczna, która odkupiła wierzytelność, przeważnie płacąc za nią mniej, aniżeli wynosi kwota, na którą opiewa.





