TELESFOR ŻYZNOWSKI

Zarobkowy demontaż samochodów

(fragment)

I. Uwagi ogólne

Wzrastająca liczba pojazdów samochodowych, a w ślad za tym pojazdów wycofanych z eksploatacji z powodu ich naturalnego i technicznego zużycia oraz wypadków drogowych i zdarzeń losowych, wywołuje potrzebę usuwania wraków samochodowych oraz ich demontażu celem odzyskania przydatnych jeszcze części lub wykorzystania złomu.

Kasacja samochodów zniszczonych na skutek wypadków drogowych odbywa się w sposób kontrolowany, przy udziale rzeczoznawców i przedstawicieli zakładów ubezpieczeń, a wraki są z reguły odprzedawane firmom remontującym lub demontującym samochody. Natomiast pojazdy samochodowe zużyte na skutek wyeksploatowania są często porzucane przez ich właścicieli na ulicach miast lub w innych miejscach, a ich usuwanie następuje przeważnie na zlecenie urzędów gmin, przez wyspecjalizowane firmy, które zajmują się zarobkowo odholowaniem i demontażem wraków samochodowych. Firmy te napotykają na różnorakie trudności, poczynając od zakwalifikowania ich działalności, przez udokumentowanie nieodpłatnego pozyskania zniszczonych pojazdów, ich wycenę oraz ewidencję do czasu przekazania do demontażu, ujęcia z kolei w księgach rachunkowych kosztów demontażu, wycenę i udokumentowanie pozyskanych z demontażu części wymiennych i złomu, a skończywszy na przychodach z ich sprzedaży. Wątpliwości potęgują się, gdy obok demontażu pojazdów firma świadczy usługi pomocy drogowej (naprawa na miejscu, holowanie z miejsca awarii itp.) oraz prowadzi skup złomu.

Niniejsze opracowanie stanowi próbę wyjaśnienia najczęstszych wątpliwości i wskazanie na możliwe rozwiązania księgowe demontażu pojazdów. W szczególności omawia się:

- dokumentację, wycenę i ewidencję wraków samochodowych uzyskanych nieodpłatnie i odpłatnie,

- ewidencję księgową kosztów demontażu pojazdów oraz rozliczanie tych kosztów między odzyskane z demontażu części wymienne i złom użytkowy oraz koszty bieżące,

- ewidencję przychodów ze sprzedaży części wymiennych i złomu użytkowego,

- dokumentację i ewidencję księgową świadczonych przez firmę usług drogowych oraz prowadzenia punktu skupu złomu.

X  X  X

Demontaż wycofanych z eksploatacji pojazdów samochodowych, dokonywany przez firmę w sposób zorganizowany i ciągły w celach zarobkowych, stanowi jeden z przejawów działalności gospodarczej w znaczeniu określonym w art. 2 ustawy z 2.07.2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. nr 155, poz. 1095 z późn. zm.).

Przychody ze sprzedaży odzyskanych części, nadających się do dalszego wykorzystania, z demontażu pojazdów samochodowych i związane z prowadzeniem tej działalności koszty grupuje się na odpowiednich kontach zesp. 4, 5, 6 i 7 lub tylko 5 i 7, zgodnie z ich przeznaczeniem określonym w zakładowym planie kont.

Koszty uzyskanych z demontażu wraków samochodowych części wymiennych i złomu celowe jest rozliczać przy zastosowaniu konta 58 „Rozliczenie kosztów działalności”. Ewidencję części wymiennych i złomu oraz przychodów z ich sprzedaży prowadzi się na podobnych zasadach jak kosztów oraz zapasów i sprzedaży produktów działalności produkcyjnej lub usługowej na kontach zesp. 6 i 7.

Uzyskane z demontażu pojazdów części wymienne ujmuje się - podobnie jak produkty gotowe – na koncie 60 „Produkty gotowe i półprodukty” (Ma konto 58). W ten sam sposób można też księgować odzyskany z demontażu pojazdów złom użytkowy. Jeżeli jednak firma prowadzi niezależnie od demontażu wraków samochodowych punkt skupu złomu, to złom odzyskany z demontażu pojazdów przekazuje do tego punktu skupu, ujmując zapasy złomu na koncie 35 „Towary skupu”. Natomiast koszty i przychody punktu skupu złomu księguje się wtedy odpowiednio na kontach przeznaczonych dla ujęcia działalności handlowej skupu (konta 52 i 73-1).

Jeżeli firma zajmująca się demontażem pojazdów samochodowych świadczy równocześnie usługi pomocy drogowej (dojazd do miejsca awarii samochodu, holowanie pojazdu) nie wyodrębniając kosztów tych usług, to przychody z opłat pobieranych za te usługi wykazuje się oddzielnie, na przeznaczonym do tego celu koncie w zesp. 7. Natomiast koszty ujmuje się łącznie na koncie 50 „Koszty demontażu i pomocy drogowej”. W przypadku księgowego wyodrębnienia tych usług koszty świadczenia pomocy drogowej grupuje się na oddzielnym stanowisku kosztów w zesp. 5 (konto 50-2 „Koszty pomocy drogowej”, zaś koszt sprzedanych usług i przychody z zainkasowanych opłat za te usługi – na kontach zesp. 7 (70-1, 70-0). Niezależnie prowadzi się konto 50 „Koszty demontażu pojazdów”

(...)